Interakcje / Rukaparyb / Rukaparyb i sotalol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli EKG i elektrolitów.
Zgłoś lekarzowi każdy epizod wymiotów lub biegunki i nie kupuj bez konsultacji leków na nudności ani na alergię.
Niekorzystna interakcjaRukaparyb+ SotalolPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli EKG i elektrolitów.Zgłoś lekarzowi każdy epizod wymiotów lub biegunki i nie kupuj bez konsultacji leków na nudności ani na alergię.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zgłoś lekarzowi każdy epizod wymiotów lub biegunki i nie kupuj bez konsultacji leków na nudności ani na alergię.
Lek na raka może wywoływać wymioty i biegunkę, przez co tracisz potas i magnez. Przy ich niedoborze sotalol łatwiej wywołuje groźne zaburzenia rytmu serca. Lekarz powinien zrobić ci EKG i badanie krwi przed rozpoczęciem leczenia i co jakiś czas w trakcie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- bardzo wolne tętno
- uporczywe wymioty lub biegunka
- osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli EKG i elektrolitów. Przed dołączeniem rukaparybu wykonaj EKG z pomiarem QTc oraz oznacz potas, magnez i kreatyninę. Wyrównaj hipokaliemię i hipomagnezemię przed rozpoczęciem leczenia[1]. Powtarzaj EKG i elektrolity w pierwszych tygodniach leczenia oraz przy każdym epizodzie wymiotów lub biegunki. Skutecznie zapobiegaj nudnościom, unikając leków przeciwwymiotnych wydłużających QT, takich jak ondansetron czy domperydon[1]. Wzrost kreatyniny podczas leczenia rukaparybem interpretuj ostrożnie przed zmianą dawki sotalolu. Przy wydłużeniu QTc lub bradykardii rozważ zamianę sotalolu na lek bez działania klasy III.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie w okresach wymiotów lub biegunki z zaburzeniami elektrolitowymi. Teoretycznie możliwa jest kumulacja sotalolu z nasileniem bradykardii i niedociśnienia.
Mechanizm
Główne ryzyko wynika z działania proarytmicznego sotalolu, które rośnie przy hipokaliemii i bradykardii[1]. Rukaparyb często wywołuje nudności, wymioty i biegunkę, które mogą prowadzić do utraty potasu i magnezu, a tym samym zwiększać ryzyko torsade de pointes podczas leczenia sotalolem. Rukaparyb jest silnym inhibitorem MATE1 i MATE2K oraz słabym inhibitorem OCT2[2]. Sotalol jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, więc nie można wykluczyć zmniejszenia jego klirensu, choć nie zostało to zbadane. Hamowanie MATE przez rukaparyb podnosi też stężenie kreatyniny bez rzeczywistego pogorszenia filtracji, co utrudnia dobór dawki sotalolu według klirensu kreatyniny.
Metabolizm i transportery
- Rukaparyb: słaby inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], silny inhibitor MATE1[3], silny inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], słaby inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- EKG z pomiarem QTc przed leczeniem i okresowo
- stężenie potasu i magnezu
- stężenie kreatyniny
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- nasilenie wymiotów i biegunki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 10 ml/min (klirens kreatyniny)pacjent | interakcja nie dotyczy | Sotalol jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min. Przy zaburzonej czynności nerek sotalol się kumuluje, a wzrost kreatyniny wywołany rukaparybem utrudnia ocenę rzeczywistej filtracji. |
| Rukaparyb dołączany do stałego leczenia sotalolemkolejność włączenia · rukaparyb | inne zalecenie | Przy dołączaniu rukaparybu wykonaj wyjściowe EKG i elektrolity oraz powtórz je w pierwszych tygodniach, gdy działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego są najczęstsze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuRukaparyba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki rukaparybu z powodu alkoholu, ale należy doradzić ograniczenie picia do okazjonalnych, niewielkich ilości lub abstynencję w okresach nasilonych nudności, podwyższonych aminotransferaz albo małopłytkowości.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a gdy masz nudności lub złe wyniki krwi albo wątroby, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a gdy masz nudności lub złe wyniki krwi albo wątroby, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Lek nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z alkoholem, ale oba mogą powodować podobne dolegliwości. Alkohol może nasilać nudności, zmęczenie i obciążenie wątroby, które czasem pojawiają się w trakcie tego leczenia. Może też zwiększać ryzyko krwawień, jeśli lek obniżył liczbę płytek krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone nudności lub wymioty
- duże zmęczenie lub osłabienie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa albo dziąseł
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki rukaparybu z powodu alkoholu, ale należy doradzić ograniczenie picia do okazjonalnych, niewielkich ilości lub abstynencję w okresach nasilonych nudności, podwyższonych aminotransferaz albo małopłytkowości. U osób pijących regularnie lub dużo warto zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych i morfologii oraz poinformować lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu prawdopodobnie nie wywołuje istotnych skutków. Regularne lub obfite picie może nasilać nudności i wymioty, zmęczenie, uszkodzenie wątroby oraz zwiększać ryzyko krwawień u osób z małopłytkowością wywołaną leczeniem.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji rukaparybu z etanolem, a możliwe skutki wynikają z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. ChPL rukaparybu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedynym związkiem o tej nazwie w składzie tabletki jest alkohol poliwinylowy w otoczce, który nie jest etanolem i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1]. Rukaparyb często powoduje nudności, wymioty, zmęczenie, wzrost aktywności aminotransferaz oraz niedokrwistość i małopłytkowość, a alkohol nasila podrażnienie przewodu pokarmowego, obciąża wątrobę, hamuje czynność szpiku i zwiększa skłonność do krwawień, więc działania te mogą się sumować. W metabolizmie rukaparybu in vitro uczestniczą CYP2D6 oraz w mniejszym stopniu CYP1A2 i CYP3A4[1]. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność części tych enzymów, ale nie ma danych, że ma to znaczenie kliniczne dla ekspozycji na rukaparyb.
Metabolizm i transportery
- Rukaparyb: słaby inhibitor BCRP[2], umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C8[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], silny inhibitor MATE1[2], silny inhibitor MATE2-K[2], słaby inhibitor OCT2[2], słaby inhibitor P-gp[2], słaby inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- morfologia krwi z liczbą płytek
- nasilenie nudności, wymiotów i zmęczenia
- objawy krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| Obfite picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu zwiększa ryzyko nasilenia hepatotoksyczności, dolegliwości żołądkowo-jelitowych i krwawień przy małopłytkowości, dlatego należy go unikać. |
| Regularne, przewlekłe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby i zaburzeniom hematologicznym, które nakładają się na działania niepożądane rukaparybu, dlatego wymaga ograniczenia picia i uważniejszej kontroli prób wątrobowych oraz morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
Niekorzystna interakcjaSotalola alkoholPacjentowi leczonemu sotalolem należy zalecić unikanie alkoholu albo ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości oraz bezwzględne unikanie upijania się.Unikaj alkoholu, a jeśli pijesz, to rzadko, mało i nigdy przed jazdą samochodem, ale nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu, a jeśli pijesz, to rzadko, mało i nigdy przed jazdą samochodem, ale nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.
Alkohol razem z sotalolem może mocniej obniżać ciśnienie i powodować zawroty głowy, osłabienie, a nawet omdlenie, zwłaszcza gdy szybko wstajesz. Picie większej ilości alkoholu, szczególnie gdy potem wymiotujesz lub masz biegunkę, może zaburzyć poziom potasu i magnezu we krwi i wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu albo pić go rzadko i w małej ilości, a po alkoholu nie prowadź samochodu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno
- narastająca duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjentowi leczonemu sotalolem należy zalecić unikanie alkoholu albo ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości oraz bezwzględne unikanie upijania się. W początkowej fazie leczenia, w okresie zwiększania dawki lub zmiany preparatu nie należy łączyć leku z alkoholem przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn[1]. U osób nadużywających alkoholu należy rozważyć z lekarzem kontrolę EKG z oceną QTc, stężenia potasu i magnezu oraz objawów niewydolności serca, a po epizodzie wymiotów lub biegunki skontrolować elektrolity. Pacjent nie powinien pomijać ani odstawiać dawek sotalolu z powodu planowanego picia alkoholu, ponieważ leczenia nie wolno przerywać nagle[1].
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest nasilenie spadku ciśnienia z zawrotami głowy, osłabieniem i ryzykiem omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu, oraz pogorszenie zdolności prowadzenia pojazdów, szczególnie na początku leczenia i przy zmianie dawki[1]. Po spożyciu dużej ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe i groźne komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. U osób przewlekle nadużywających alkoholu beta-adrenolityk może wywołać lub nasilić niewydolność serca[1].
Mechanizm
Sotalol i alkohol sumują działanie obniżające ciśnienie tętnicze, co nasila zawroty głowy, spowolnienie reakcji i niedociśnienie ortostatyczne. Sotalol jest beta-adrenolitykiem i lekiem przeciwarytmicznym klasy III wydłużającym odstęp QT, a ChPL podkreśla, że ryzyko torsade de pointes rośnie zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[1]. Nadużywanie alkoholu, wymioty i biegunka po alkoholu oraz niedożywienie sprzyjają hipokaliemii i hipomagnezemii, a ostre upojenie i zespół odstawienia alkoholu same mogą wywoływać zaburzenia rytmu, co pośrednio zwiększa ryzyko proarytmii sotalolu. Sotalol nie jest metabolizowany w wątrobie i jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna z etanolem nie jest oczekiwana. Charakterystyki produktów sotalolu różnią się zapisami o alkoholu. ChPL jednego produktu w punkcie 4.7 wymienia łączenie leku z alkoholem jako czynnik upośledzający zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[1]. ChPL innego produktu w punkcie 4.4 ostrzega, że u pacjentów z alkoholizmem leki beta-adrenolityczne mogą spowodować niewydolność serca[1]. ChPL trzeciego produktu nie wspomina o alkoholu, a żadna z charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- częstość akcji serca
- EKG z oceną odstępu QTc u osób nadużywających alkoholu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy niewydolności serca u osób z alkoholizmem
Kiedy ocena się zmienia
| Upicie się lub jednorazowo duża ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, zwiększa ryzyko hipokaliemii, hipomagnezemii i torsade de pointes oraz ciężkiego niedociśnienia i omdleń. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z alkoholizmem leki beta-adrenolityczne mogą spowodować niewydolność serca. Wskazana jest ocena lekarska z kontrolą EKG, elektrolitów i objawów niewydolności serca. |
| Początek leczenia, zwiększanie dawki lub zmiana preparatuczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów dotyczy szczególnie początkowej fazy leczenia, zwiększania dawki, zmiany preparatu oraz łączenia leku z alkoholem. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i bradykardia po alkoholu częściej prowadzą do omdleń i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
Inne interakcje tych leków 217
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ RukaparybNależy unikać łączenia amisulprydu z rukaparybem i wybrać lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o zmianie leczenia.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o zmianie leczenia.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca. Ryzyko jest większe, gdy często wymiotujesz albo masz biegunkę, bo tracisz wtedy potas. Lekarz zwykle wybiera inny lek zamiast amisulprydu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- uczucie bardzo wolnego bicia serca
- nasilone lub długotrwałe wymioty albo biegunka
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia amisulprydu z rukaparybem i wybrać lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, przed leczeniem i w jego trakcie trzeba wykonać EKG oraz oznaczyć potas i magnez, a hipokaliemię wyrównać[1]. Należy też unikać innych leków wydłużających QT lub powodujących bradykardię[1].
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub upośledzonej czynności nerek.
Mechanizm
Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Rukaparyb wykazuje niewielki, zależny od stężenia wpływ na odstęp QTc, więc oba leki mogą sumować działanie na repolaryzację komór. Ryzyko zwiększają działania niepożądane rukaparybu ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), które sprzyjają hipokaliemii, a hipokaliemię przed leczeniem amisulprydem należy wyrównać[1]. Rukaparyb jest silnym inhibitorem MATE1 i MATE2K oraz słabym inhibitorem OCT2[2]. Amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego teoretycznie możliwy jest wzrost jego stężenia, choć nie zostało to zbadane.
Metabolizm i transportery
- Rukaparyb: słaby inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], silny inhibitor MATE1[3], silny inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], słaby inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy wymiotach lub biegunce
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- objawy pozapiramidowe i nadmierna sedacja
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki, więc przy upośledzonej filtracji i dodatkowym hamowaniu MATE1, MATE2K i OCT2 przez rukaparyb ryzyko kumulacji i wydłużenia QT rośnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ SotalolNie łącz difenhydraminy z sotalolem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na sen lub alergię.
Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, oraz sotalol, lek na zaburzenia rytmu serca, wpływają na przewodzenie elektryczne w sercu w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z sotalolem[1]. Sotalolu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwhistaminowego, wybierz preparat niesedatywny o małym potencjale wydłużania QT, a w bezsenności zastosuj postępowanie niefarmakologiczne lub skonsultuj z lekarzem leczenie bez wpływu na QT. Jeśli difenhydramina została już przyjęta, oceń objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia i w razie ich wystąpienia skieruj pacjenta pilnie do lekarza z wykonaniem EKG.
Skutek kliniczny
Znaczne wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[3]. Leczenie sotalolem oznacza zwykle rozpoznaną chorobę serca, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do difenhydraminy[4].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Sotalol jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, który sam może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii[3]. Difenhydraminy nie łączy się z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III ani z innymi lekami wydłużającymi QT[5]. Sotalol jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego hamowanie CYP2D6 przez difenhydraminę nie zmienia jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odstęp QTc w EKG
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- objawy omdlenia lub kołatania serca
Bezpieczniejsze alternatywy
feksofenadynalewocetyryzynacetyryzynadesloratadynaloratadyna
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie i ryzyko wydłużenia QT w połączeniu z difenhydraminą jest jeszcze większe. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małe narażenie ogólnoustrojowe, więc ryzyko wydłużenia QT jest mniejsze. Należy unikać stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ SotalolSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj dimenhydrynatu, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób zapobiegania chorobie lokomocyjnej.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dimenhydrynatu, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób zapobiegania chorobie lokomocyjnej.
Sotalol to lek na zaburzenia rytmu serca, który wpływa na przewodzenie elektryczne w sercu. Dimenhydrynat, lek na chorobę lokomocyjną, działa podobnie, więc razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie, gdy wymiotujesz, bo tracisz wtedy potas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Difenhydraminę należy podawać z sotalolem wyłącznie z najwyższą ostrożnością, a jeśli leczenie skojarzone jest konieczne, trzeba wcześniej oznaczyć odstęp QT i monitorować zapis EKG[2]. W chorobie lokomocyjnej u pacjenta przyjmującego sotalol należy zrezygnować z dimenhydrynatu i dobrać inne postępowanie po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[2]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i bradykardii[2], a wymioty w chorobie lokomocyjnej mogą powodować utratę potasu.
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, a dodatkowo zwalnia czynność serca przez blokadę receptorów beta. Dimenhydrynat jest solą difenhydraminy, która należy do leków przeciwhistaminowych wydłużających odstęp QT[2]. Efekty obu leków na repolaryzację sumują się, a bradykardia wywołana sotalolem dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż zalecanedawka · dimenhydramina | ryzyko rośnie | Wpływ difenhydraminy na odstęp QT zależy od dawki, więc przekraczanie zalecanych dawek dimenhydrynatu dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii. |
| ObniżonyeGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie i wpływ na odstęp QT rosną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ SotalolNie stosuj doustnej fenylefryny u osoby przyjmującej sotalol.Nie przyjmuj tabletek, kapsułek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem leku na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tabletek, kapsułek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem leku na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar, który obkurcza naczynia krwionośne. Gdy przyjmujesz sotalol, fenylefryna może bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi i jednocześnie zbyt mocno zwolnić pracę serca. Takie połączenie może być niebezpieczne dla życia, a leki na przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób z zaburzeniami rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy lub omdlenie
- ból w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj doustnej fenylefryny u osoby przyjmującej sotalol. Zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze i choroba wieńcowa wykluczają doustną fenylefrynę[1][2]. Fenylefryny nie łączy się z antagonistami receptorów beta-adrenergicznych ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego[1]. Na objawy przeziębienia wybierz leczenie bez sympatykomimetyków doustnych, a przy niedrożności nosa preferuj sól fizjologiczną lub krótkotrwały lek obkurczający donosowo w najmniejszej skutecznej dawce.
Skutek kliniczny
Doustna fenylefryna przyjmowana z beta-adrenolitykiem może wywołać przełom nadciśnieniowy[1]. Możliwa jest także nasilona bradykardia z ryzykiem zaburzeń przewodzenia i omdleń. U chorego leczonego sotalolem z powodu zaburzeń rytmu fenylefryna doustna jest przeciwwskazana ze względu na samą chorobę[1][2].
Mechanizm
Fenylefryna pobudza receptory alfa-1 i obkurcza naczynia, a sotalol jako nieselektywny beta-adrenolityk blokuje rozszerzające naczynia receptory beta-2, więc skurcz naczyń pozostaje niezrównoważony i ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć. Wzrost ciśnienia wywołuje odruchowe zwolnienie rytmu serca, które sumuje się z bradykardią i spowolnieniem przewodzenia wywołanymi przez sotalol. Fenylefryna osłabia też przeciwnadciśnieniowe działanie sotalolu.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- EKG przy objawach zaburzeń rytmu lub omdleniu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowo (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)ksylometazolina donosowo – krótko, najmniejsza skuteczna dawkaoksymetazolina donosowo – krótko, najmniejsza skuteczna dawka
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowodroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna podana donosowo działa głównie miejscowo, ale przy częstym lub długim stosowaniu może wchłaniać się do krwi. U pacjenta na sotalolu stosuj ją tylko krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i kontroluj ciśnienie oraz tętno. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Krople do oczu z fenylefryną, zwłaszcza w większym stężeniu stosowane do rozszerzenia źrenicy, mogą wchłaniać się ogólnoustrojowo i podnosić ciśnienie. U pacjenta na sotalolu poinformuj okulistę o leczeniu i kontroluj ciśnienie oraz tętno po badaniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ RukaparybKlozapiny nie łączy się z rukaparybem, ponieważ nie wolno jej stosować z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi.Nie łącz tych leków bez decyzji psychiatry i onkologa, a klozapiny nie przerywaj na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków bez decyzji psychiatry i onkologa, a klozapiny nie przerywaj na własną rękę.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a razem robią to znacznie silniej. Rukaparyb może też zwiększać ilość klozapiny we krwi, przez co łatwiej o senność, zawroty głowy, ślinotok czy drgawki. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej, objawy grypopodobne
- duża senność lub splątanie
- zawroty głowy przy wstawaniu albo omdlenie
- kołatanie serca
- drgawki
- nasilony ślinotok
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- duże zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z rukaparybem, ponieważ nie wolno jej stosować z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących leki obciążone znacznym ryzykiem agranulocytozy[2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga rukaparybu, o zmianie leku przeciwpsychotycznego albo o wyjątkowym kontynuowaniu terapii decydują wspólnie onkolog i psychiatra. Przy wymuszonym skojarzeniu konieczne są częste badania morfologii z rozmazem, oznaczanie stężenia klozapiny i rozważenie zmniejszenia jej dawki, ponieważ przy substratach CYP1A2 o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się dostosowanie dawki z odpowiednim monitorowaniem klinicznym[3].
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami. Zwiększone stężenie klozapiny może dodatkowo nasilać jej działania niepożądane – nadmierną sedację, ślinotok, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardię i napady drgawkowe.
Mechanizm
Rukaparyb jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2 i zwiększał AUC kofeiny, modelowego substratu tego izoenzymu, 2,55-krotnie[3]. Inhibitory CYP1A2 mają największe znaczenie dla metabolizmu klozapiny i zwiększają jej stężenie w osoczu[1]. Niezależnie od tego oba leki hamują czynność szpiku – klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a rukaparyb jako lek przeciwnowotworowy powoduje mielosupresję, więc ich działania się sumują.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Rukaparyb – umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5]
- Rukaparyb – słaby inhibitor CYP2C19[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Rukaparyb – słaby inhibitor CYP2D6[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Rukaparyb – słaby inhibitor CYP3A4[4], klozapina – substrat CYP3A4[6]
- Rukaparyb – induktor CYP1A2[4], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5]
- Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Rukaparyb: słaby inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], silny inhibitor MATE1[4], silny inhibitor MATE2-K[4], słaby inhibitor OCT2[4], słaby inhibitor P-gp[4], słaby inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- stężenie klozapiny w osoczu
- objawy toksyczności klozapiny – sedacja, ślinotok, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia, drgawki
- gorączka i inne objawy zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolamisulprydrisperidonkwetiapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina stosowana przed włączeniem rukaparybukolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Gdy pacjent jest ustabilizowany na klozapinie, a rukaparyb jest niezbędny, nagłe odstawienie klozapiny grozi nawrotem psychozy. Zamianę leku przeciwpsychotycznego albo wyjątkowe kontynuowanie terapii z częstą kontrolą morfologii i stężenia klozapiny ustalają wspólnie psychiatra i onkolog. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rubraca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rubraca-100418021/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ KlozapinaNależy unikać jednoczesnego stosowania sotalolu i klozapiny, ponieważ ChPL sotalolu przeciwwskazuje przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, bo zwykle nie powinno się ich łączyć.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, bo zwykle nie powinno się ich łączyć.
Sotalol i klozapina mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie krwi, zwłaszcza gdy szybko wstajesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub utrata przytomności
- silne osłabienie i ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania sotalolu i klozapiny, ponieważ ChPL sotalolu przeciwwskazuje przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego klozapiną należy w porozumieniu z kardiologiem i psychiatrą rozważyć zamianę sotalolu na lek blokujący receptory beta bez działania wydłużającego QT albo inną strategię leczenia arytmii. Jeśli skojarzenie jest bezwzględnie konieczne, przed jego rozpoczęciem należy wyrównać hipokaliemię, określić odstęp QT i monitorować zapis EKG oraz stężenie elektrolitów[2]. Ze względu na addytywne działanie hipotensyjne należy też kontrolować ciśnienie tętnicze[3].
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego oraz nasilone niedociśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne, z ryzykiem zawrotów głowy, omdleń i upadków.
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, a klozapina, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, również może wydłużać odstęp QTc. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza częstoskurczu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub bradykardii[2]. Dodatkowo sotalol blokuje receptory beta, a klozapina receptory alfa, przez co oba leki mogą addytywnie obniżać ciśnienie tętnicze[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem skojarzenia i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar po pionizacji
- częstość akcji serca
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 10sotalol | interakcja nie dotyczy | Sotalol jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min. Sotalol jest wydalany przez nerki, więc już przy mniejszym upośledzeniu ich czynności kumuluje się i dodatkowo zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT w skojarzeniu z klozapiną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ KwetiapinaNie łącz sotalolu z kwetiapiną bez decyzji lekarza prowadzącego, bo ChPL sotalolu wymienia w przeciwwskazaniach przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj go o badanie EKG oraz poziom potasu.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj go o badanie EKG oraz poziom potasu.
Sotalol i kwetiapina mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem objawiają się nagłym omdleniem. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie, przez co łatwiej o zawroty głowy przy wstawaniu. Zwykle tych leków nie łączy się bez wyraźnej decyzji lekarza i kontroli EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno lub nagłe osłabienie
- długotrwała biegunka lub wymioty, które mogą obniżyć poziom potasu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz sotalolu z kwetiapiną bez decyzji lekarza prowadzącego, bo ChPL sotalolu wymienia w przeciwwskazaniach przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. Inna ChPL sotalolu zalicza leki wydłużające QT do skojarzeń niezalecanych i każe podawać je z najwyższą ostrożnością, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne – wcześniej oznaczyć QT i monitorować EKG[2]. Przed podaniem sotalolu należy wyrównać hipokaliemię i kontrolować elektrolity[2]. W praktyce lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki o małym wpływie na QT albo, jeśli wskazanie kardiologiczne na to pozwala, zastąpić sotalol innym lekiem. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje połączenie, potrzebne jest EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola potasu, magnezu i czynności nerek.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia QT, komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, i nagłego zgonu sercowego. Możliwe są też nasilone niedociśnienie, zawroty głowy i omdlenia, szczególnie przy wstawaniu.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Sotalol wydłuża QT w sposób zależny od dawki jako lek przeciwarytmiczny klasy III i sam może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Kwetiapina wydłuża QT słabiej, ale ChPL kwetiapiny każe zachować ostrożność przy łączeniu jej z lekami wydłużającymi QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[3]. Dodatkowo blokada receptorów beta przez sotalol może nasilać niedociśnienie ortostatyczne wywoływane przez kwetiapinę. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo sotalol nie jest metabolizowany przez CYP3A4 i wydalany jest głównie przez nerki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 10 ml/minsotalol | interakcja nie dotyczy | Sotalol jest wydalany przez nerki, a przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min jest przeciwwskazany niezależnie od kwetiapiny. Każde pogorszenie czynności nerek zwiększa ekspozycję na sotalol i ryzyko wydłużenia QT w tym połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ FingolimodNie należy rozpoczynać leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego sotalol.Jeśli bierzesz sotalol, nie zaczynaj przyjmować fingolimodu bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz sotalol, nie zaczynaj przyjmować fingolimodu bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.
Sotalol i fingolimod zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą zwolnić ją niebezpiecznie mocno i wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Ryzyko jest największe w pierwszych dniach przyjmowania fingolimodu. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- nietypowe osłabienie lub zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego sotalol. ChPL fingolimodu przeciwwskazuje go u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami rytmu wymagającymi leczenia lekami antyarytmicznymi klasy III, a w ostrzeżeniach wymienia sotalol jako przykład takiego leku[1][2][3]. Jeśli rozważa się fingolimod, należy skonsultować pacjenta z kardiologiem w sprawie zmiany na leki niezmniejszające częstości akcji serca[1]. Zwykle prostszym rozwiązaniem jest wybór innego leku modyfikującego przebieg stwardnienia rozsianego, który nie zwalnia czynności serca. ChPL sotalolu dopuszcza to skojarzenie wyłącznie pod bardzo dokładną kontrolą kliniczną z ciągłym zapisem EKG przez 24 godziny po pierwszej dawce fingolimodu[4], jednak obowiązuje ostrzejsze stanowisko ChPL fingolimodu. Nie należy samodzielnie odstawiać sotalolu bez decyzji kardiologa.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką bradykardią, blokami przewodzenia, omdleniami i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. ChPL sotalolu wskazuje, że nasilenie bradykardii przy jednoczesnym stosowaniu z fingolimodem może prowadzić do zgonu[4]. Według ChPL fingolimodu podawanie leków antyarytmicznych klasy Ia i III wiązało się z przypadkami torsade de pointes u pacjentów z bradykardią[1].
Mechanizm
Oba leki zwalniają czynność serca i mogą upośledzać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a sotalol dodatkowo wydłuża odstęp QT. Sotalol jako lek beta-adrenolityczny hamuje adrenergiczne mechanizmy kompensacyjne, przez co nasila bradykardię wywołaną przez fingolimod[4]. W badaniu interakcji u zdrowych ochotników z innym lekiem beta-adrenolitycznym, atenololem, częstość akcji serca zmniejszała się dodatkowo o 15% na początku leczenia fingolimodem[1]. Bradykardia zwiększa ryzyko częstoskurczu torsade de pointes wywoływanego przez sotalol[5].
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- EKG z oceną odstępu QTc i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- ciągły zapis EKG przez 24 godziny po pierwszej dawce fingolimodu, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
dimetylteriflunomidglatiramerinterferon betaokrelizumabnatalizumab
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod włączany u pacjenta przyjmującego sotalolkolejność włączenia · fingolimod | ryzyko rośnie | Największe ryzyko ciężkiej bradykardii występuje po pierwszej dawce fingolimodu, gdy pacjent już przyjmuje lek beta-adrenolityczny. ChPL fingolimodu zaleca, by nie rozpoczynać leczenia u takich pacjentów, a ChPL sotalolu wymaga wtedy ciągłego EKG przez 24 godziny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.