Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Salmeterol / Salmeterol i zyprazydon

Salmeterol i zyprazydon

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynników ryzyka arytmii.

Nie używaj inhalatora częściej, niż zalecił lekarz, i zgłoś mu, że przyjmujesz oba leki, aby mógł zlecić EKG i badanie potasu.

Niekorzystna interakcjaSalmeterol+ ZyprazydonPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynników ryzyka arytmii.Nie używaj inhalatora częściej, niż zalecił lekarz, i zgłoś mu, że przyjmujesz oba leki, aby mógł zlecić EKG i badanie potasu.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie używaj inhalatora częściej, niż zalecił lekarz, i zgłoś mu, że przyjmujesz oba leki, aby mógł zlecić EKG i badanie potasu.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Lek wziewny na astmę lub POChP może też obniżać poziom potasu we krwi, co dodatkowo zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu. Przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami ryzyko jest małe, ale lekarz powinien kontrolować EKG i badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynników ryzyka arytmii. Przed włączeniem zyprazydonu i w trakcie leczenia wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz stężenie potasu i magnezu, a niedobory wyrównaj. Szczególną ostrożność zachowaj w zaostrzeniu astmy, gdy hipokaliemię mogą nasilać pochodne ksantyny, steroidy lub diuretyki[1]. Unikaj dokładania silnych inhibitorów CYP3A4, które znacząco zwiększają stężenie salmeterolu[1]. Przy wydłużeniu QTc lub objawach arytmii rozważ lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT.

Skutek kliniczny

Możliwe dalsze wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca, z częstoskurczem typu torsade de pointes włącznie, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Przy wziewnym salmeterolu w zalecanych dawkach ryzyko jest małe, rośnie przy nadużywaniu leku wziewnego i współistniejących czynnikach ryzyka.

Mechanizm

Zyprazydon wydłuża odstęp QT i nie powinien być łączony z lekami o takim działaniu[2]. Salmeterol jako agonista receptorów beta2 może wywołać potencjalnie ciężką hipokaliemię[1]. Przy zwiększonej ekspozycji ogólnoustrojowej salmeterol może też wydłużać odstęp QTc i wywoływać kołatanie serca[1]. Hipokaliemia i addycyjny wpływ na repolaryzację zwiększają ryzyko arytmii komorowych przy łączeniu obu leków.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[3], salmeterol – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Salmeterol: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
  • częstość używania leku wziewnego

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Dawki większe niż zalecanedawka · salmeterolryzyko rośnieNadużywanie salmeterolu zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową, ryzyko hipokaliemii i wydłużenia QTc, co nasila ryzyko arytmii w skojarzeniu z zyprazydonem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Serevent 25 mcg/dawkę inh., aerozol wziewny, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/serevent-100164566/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Serevent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/serevent-100164566/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieSalmeterola alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania salmeterolu u osób pijących alkohol w umiarkowanych ilościach.Nie musisz nic zmieniać, ale nie upijaj się i obserwuj, czy alkohol nie nasila twojej duszności.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz nic zmieniać, ale nie upijaj się i obserwuj, czy alkohol nie nasila twojej duszności.

Możesz napić się alkoholu w umiarkowanej ilości podczas leczenia tym lekiem wziewnym. Alkohol nie osłabia jego działania i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. Duże ilości alkoholu mogą jednak przyspieszać bicie serca, podobnie jak ten lek, a u części osób z astmą alkohol, zwłaszcza wino, może nasilać duszność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nasilenie duszności, kaszlu lub świszczącego oddechu po alkoholu
  • osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania salmeterolu u osób pijących alkohol w umiarkowanych ilościach. Warto przypomnieć, że salmeterol jest lekiem do stałego stosowania, a nie do przerywania napadu duszności. U osób nadużywających alkoholu należy zachować czujność w kierunku zaburzeń rytmu serca i hipokaliemii.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa salmeterolu. Przy upijaniu się lub przewlekłym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko kołatania serca, zaburzeń rytmu i hipokaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub przyjmujących jednocześnie diuretyki, steroidy albo pochodne ksantyny. Niezależnie od leku alkohol, a szczególnie wino zawierające siarczyny, może u części chorych na astmę wywoływać skurcz oskrzeli.

Mechanizm

Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między wziewnym salmeterolem a umiarkowanym spożyciem alkoholu. ChPL salmeterolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a obie charakterystyki produktu są w tym zakresie zgodne[1]. Salmeterol jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a etanol nie jest istotnym inhibitorem tego enzymu, więc nie należy oczekiwać wzrostu ekspozycji porównywalnego z opisanym dla silnych inhibitorów CYP3A4[1]. Teoretycznie możliwe jest jedynie addycyjne działanie przy dużych dawkach alkoholu, ponieważ zarówno agoniści receptorów beta2, jak i intensywne picie mogą powodować tachykardię, zaburzenia rytmu i hipokaliemię[1].

Metabolizm i transportery

  • Salmeterol: wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • kołatanie serca i zaburzenia rytmu po epizodach intensywnego picia
  • stężenie potasu u osób przewlekle nadużywających alkoholu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków lub steroidów
  • nasilenie objawów astmy po spożyciu alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Upijanie się lub przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieIntensywne lub przewlekłe picie może addycyjnie z salmeterolem nasilać tachykardię, zaburzenia rytmu i hipokaliemię, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, steroidów lub pochodnych ksantyny. Należy poinformować pacjenta o możliwych objawach i rozważyć kontrolę stężenia potasu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Serevent 25 mcg/dawkę inh., aerozol wziewny, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/serevent-100164566/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Serevent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/serevent-100164566/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZyprazydona alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Zyprazydon może powodować senność i zawroty głowy. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą wywołać silną senność, problemy z równowagą i spowolnienie reakcji. Z tego powodu w czasie leczenia lepiej alkoholu nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy, chwiejny chód lub upadki
  • omdlenie albo uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności. ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu z alkoholem.[1] Chory nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu.

Skutek kliniczny

Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji u osoby przyjmującej zyprazydon. Zwiększa to ryzyko upadków, wypadków i błędów w obsłudze maszyn lub prowadzeniu pojazdów. U osób leczonych z powodu choroby psychicznej alkohol może dodatkowo pogarszać stan psychiczny i utrudniać leczenie.

Mechanizm

Zyprazydon i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie się sumuje. Producent zaleca ostrożność przy łączeniu zyprazydonu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1] Nasilenie senności i zaburzeń koordynacji jest oczekiwane, bo wynika z podstawowego działania obu substancji.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • senność i sedacja w ciągu dnia
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi, zwłaszcza u osób starszych
  • kołatanie serca lub omdlenia, które wymagają pilnej oceny lekarskiej

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePrzy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy jest silniejsze, a ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i wypadków wyraźnie rośnie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i zawroty głowy częściej prowadzą do upadków, dlatego nawet niewielka ilość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, ChPL nie podaje tu odrębnych danych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 375

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ ZyprazydonAmantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.

Amantadyna i zyprazydon mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nieregularnych uderzeń serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe osłabienie lub duszność
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Amantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego i przeciwparkinsonowskiego, jeden z leków należy zastąpić substancją o możliwie małym wpływie na odstęp QT, a przed zmianą i po niej wykonać EKG oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. Po przedawkowaniu zyprazydonu i amantadyny opisywano wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes.[3] Teoretycznie możliwe jest też nasilenie objawów psychotycznych przez amantadynę oraz osłabienie jej działania przeciwparkinsonowskiego przez zyprazydon.

Mechanizm

Amantadyna i zyprazydon wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje.[1][2] Dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów dopaminowych przez zyprazydon są przeciwstawne, co teoretycznie może osłabiać działanie obu leków.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • czynność nerek (ryzyko kumulacji amantadyny)
  • objawy psychotyczne i pozapiramidowe po zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbiperyden

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. W ciężkiej chorobie nerek amantadyny się nie stosuje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAnagrelid+ ZyprazydonPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie.Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a przyjmowane razem nasilają ten efekt. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które grożą utratą przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich samodzielnie, tylko szybko porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie. Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Anagrelid u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz z hipokaliemią wymaga ostrożności[2]. Należy zamienić zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT, a decyzję o ewentualnej zmianie leczenia cytoredukcyjnego pozostawić hematologowi. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać EKG.

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Anagrelid jako inhibitor fosfodiesterazy III dodatkowo działa inotropowo dodatnio i przyspiesza akcję serca, co zwiększa podatność na arytmie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2[2], a zyprazydon nie wpływa w klinicznie istotny sposób na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez cytochrom P450[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Anagrelid – inhibitor CYP1A2[3], zyprazydon – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Anagrelid: inhibitor CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDegareliks+ ZyprazydonZyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz może wybrać inny lek na objawy psychiczne, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Podczas leczenia degareliksem leki przeciwpsychotyczne dobiera się ostrożnie.[2] Jeśli pacjent poddawany blokadzie androgenowej wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QT. Przed jego włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG oraz wyrównuj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Grozi addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes, który może prowadzić do omdlenia albo nagłego zgonu sercowego.[2][1]

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, ale każdy innym sposobem. Degareliks robi to pośrednio, przez blokadę androgenową, a zyprazydon bezpośrednio. Ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[2][1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo degareliks nie jest substratem ani modulatorem izoenzymów CYP450.[2]

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydonkariprazyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ ZyprazydonNie łącz difenhydraminy z zyprazydonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają koncentrację i zwiększają ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • nadmierna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z zyprazydonem[1]. U pacjenta leczonego zyprazydonem difenhydraminę zastąp lekiem bez wpływu na odstęp QT – w alergii nisko sedującym lekiem przeciwhistaminowym, a w bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeżeli oba leki przyjęto jednocześnie, odstaw difenhydraminę i przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Nasila się też senność, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Zyprazydonu nie powinno się stosować z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addycyjnego[4]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działanie uspokajające[1][4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], difenhydramina – substrat CYP2D6[6]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne (kołatanie serca, omdlenia)
  • nasilenie sedacji

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynaloratadynafeksofenadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. Sumowanie sedacji i działania przeciwmuskarynowego difenhydraminy dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i splątania.
Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydraminaryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu difenhydraminy na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko interakcji jest niższe. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie – wezwij pomoc (112)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[6]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLorazepam+ ZyprazydonJeśli to możliwe, unikaj łączenia lorazepamu z zyprazydonem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj mniejsze dawki lorazepamu.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.

Lorazepam i zyprazydon działają uspokajająco, a przyjmowane razem mogą wzmacniać nawzajem to działanie. Możesz czuć się bardziej senny, spowolniony i mieć gorszą koordynację ruchów. Rzadziej, zwłaszcza przy większych dawkach, oddech może stać się płytki i wolny. Lekarz może zalecić mniejszą dawkę lorazepamu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • wolny lub płytki oddech
  • zawroty głowy i chwiejny chód, upadki
  • splątanie
  • omdlenie lub zawroty głowy przy wstawaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli to możliwe, unikaj łączenia lorazepamu z zyprazydonem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj mniejsze dawki lorazepamu[1]. Łączenie z zyprazydonem wymaga ostrożności i obserwacji pacjenta[2]. Lorazepam jest przeciwwskazany w ostrym zatruciu lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym neuroleptykami[3]. Zaleca się możliwie krótkie stosowanie lorazepamu, unikanie alkoholu i innych leków uspokajających oraz szczególną ostrożność u osób starszych i z niewydolnością oddechową.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilone uspokojenie, senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia koordynacji i upadki, a przy dużych dawkach lub u osób z chorobami układu oddechowego także osłabienie oddychania. Zaburzona jest zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Mechanizm

Lorazepam i zyprazydon działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i depresyjne na OUN się sumuje. Lorazepam łączony z lekami przeciwpsychotycznymi może interaktywnie nasilać depresję OUN[1]. Zyprazydon łączony z innymi lekami działającymi ośrodkowo wymaga ostrożności[2]. Nie ma wspólnego szlaku metabolicznego, który wskazywałby na interakcję farmakokinetyczną, ponieważ lorazepam jest glukuronidowany, a zyprazydon nie wpływa istotnie klinicznie na metabolizm innych leków[2]. Lorazepam nie wydłuża odstępu QT, więc nie dochodzi do sumowania działania proarytmicznego.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • częstość i wydolność oddechu, zwłaszcza po pierwszych dawkach
  • koordynacja ruchowa i ryzyko upadków
  • ciśnienie tętnicze, zwłaszcza przy wstawaniu

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków i zaburzeń oddychania, dlatego należy rozpoczynać od najmniejszej dawki lorazepamu i ściśle obserwować pacjenta.
Ostre zatrucie zyprazydonemdawka · zyprazydoninterakcja nie dotyczyLorazepam jest przeciwwskazany w ostrym zatruciu lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym neuroleptykami.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam TZF 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-tzf-100453695/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePaliperydon+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z paliperydonem.Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z paliperydonem lub niedawno je odstawiłeś, tylko najpierw porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z paliperydonem lub niedawno je odstawiłeś, tylko najpierw porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.

Paliperydon i zyprazydon to leki przeciwpsychotyczne, które mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, dlatego nie należy ich łączyć. Razem mogą też nasilać senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu. Zastrzyk z paliperydonem działa długo, więc ryzyko utrzymuje się jeszcze przez wiele tygodni po ostatniej dawce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • nadmierna senność
  • drgawki
  • sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z paliperydonem. Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli konieczne jest leczenie skojarzone lub zmiana leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QT zamiast zyprazydonu. Przy przechodzeniu z paliperydonu w postaci wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu na zyprazydon uwzględnij, że paliperydon utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni po ostatnim wstrzyknięciu, i wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem zyprazydonu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Może też nasilać senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu, obniżać próg drgawkowy i zwiększać ryzyko objawów pozapiramidowych. Dane dotyczące bezpieczeństwa łączenia paliperydonu w postaci wstrzyknięć z innymi lekami przeciwpsychotycznymi są ograniczone[2].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego w takim skojarzeniu nie można wykluczyć[1]. Paliperydon należy ostrożnie łączyć z innymi lekami wydłużającymi QT, w tym z niektórymi innymi lekami przeciwpsychotycznymi[2]. Dodatkowo sumują się działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, hipotonia ortostatyczna i obniżenie progu drgawkowego[2]. Interakcja farmakokinetyczna przez izoenzymy cytochromu P450 jest mało prawdopodobna[2][1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Paliperydon – słaby inhibitor P-gp[3], zyprazydon – substrat P-gp[4]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[4], paliperydon – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[4], paliperydon – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Paliperydon: słaby inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli skojarzenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • nadmierna senność i sedacja
  • objawy pozapiramidowe
  • omdlenia, kołatanie serca, drgawki

Bezpieczniejsze alternatywy

aripiprazollurazydonbrekspiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiupostać · paliperydoninne zaleceniePaliperydon z iniekcji o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni. Przeciwwskazanie dotyczy więc także okresu po ostatnim wstrzyknięciu, a przed włączeniem zyprazydonu wykonaj EKG z oceną QTc.
Zamiana leku przeciwpsychotycznegokolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zamianie jednego leku na drugi zaplanuj ją tak, aby uniknąć nakładania się działania obu leków, i kontroluj QTc oraz stężenie potasu i magnezu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRysperydon+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z rysperydonem – zyprazydonu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnego polecenia lekarza i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz stosować.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnego polecenia lekarza i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz stosować.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, a nawet utraty przytomności. Oba leki mogą też razem silniej usypiać, obniżać ciśnienie i powodować sztywność lub drżenie mięśni. Zwykle nie stosuje się ich jednocześnie, chyba że przez krótki czas przy zamianie jednego leku na drugi pod kontrolą lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
  • bardzo silna senność
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • sztywność mięśni, drżenie, niepokój ruchowy
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z rysperydonem – zyprazydonu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Gdy pacjent potrzebuje leczenia przeciwpsychotycznego, należy pozostać przy jednym z tych leków albo zastąpić drugi lekiem o małym wpływie na odstęp QT. Przy zamianie jednego leku na drugi okres jednoczesnego podawania powinien być jak najkrótszy, z kontrolą EKG oraz stężenia potasu i magnezu. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje oba leki, decyzję trzeba udokumentować i wykonywać regularne EKG.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to dalsze wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe są też nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe i podwyższenie prolaktyny. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i u osób w podeszłym wieku.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć, bo nie badano takich połączeń[1]. Rysperydon, jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności w połączeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi wydłużającymi odstęp QT[2]. Oba leki działają też ośrodkowo, dlatego sumuje się ich działanie sedacyjne[2][1]. Dochodzi do tego sumowanie blokady receptorów dopaminowych, co zwiększa ryzyko objawów pozapiramidowych i hiperprolaktynemii. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje – zyprazydon tylko nieznacznie hamuje CYP2D6 i CYP3A4 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[3], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[3], rysperydon – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • objawy pozapiramidowe
  • nasilenie sedacji
  • objawy hiperprolaktynemii

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Zamiana jednego leku na drugi (krzyżowe odstawianie)kolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zamianie rysperydonu na zyprazydon lub odwrotnie krótkie jednoczesne podawanie bywa stosowane – należy je ograniczyć do minimum i kontrolować EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca, niedociśnienie ortostatyczne i upadki, co zwiększa ryzyko powikłań połączenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.