Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Syrolimus / Syrolimus i werapamil

Syrolimus i werapamil

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli stężenia minimalnego syrolimusa we krwi pełnej i rozważenia zmniejszenia dawek obu leków.

Nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj werapamilu bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym przeszczep i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa.

Niekorzystna interakcjaSyrolimus+ WerapamilPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli stężenia minimalnego syrolimusa we krwi pełnej i rozważenia zmniejszenia dawek obu leków.Nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj werapamilu bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym przeszczep i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj werapamilu bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym przeszczep i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa.

Werapamil sprawia, że organizm wolniej usuwa syrolimus, więc jego ilość we krwi może wyraźnie wzrosnąć. Syrolimus z kolei może trochę zwiększyć działanie werapamilu. Za dużo syrolimusa zwiększa ryzyko zakażeń, siniaków i innych działań niepożądanych, a za dużo werapamilu może zbyt mocno obniżyć ciśnienie i zwolnić serce. Leki można przyjmować razem, ale lekarz musi kontrolować stężenie syrolimusa we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • obrzęki nóg
  • zawroty głowy lub omdlenia
  • bardzo wolne bicie serca
  • duszność lub uporczywy kaszel
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli stężenia minimalnego syrolimusa we krwi pełnej i rozważenia zmniejszenia dawek obu leków[1]. Stężenie syrolimusa należy oznaczać po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu werapamilu, a dawkę syrolimusa dostosować do wyniku[2]. Należy też kontrolować ciśnienie tętnicze, częstość rytmu serca i w razie potrzeby EKG.

Skutek kliniczny

Większe stężenie syrolimusa zwiększa ryzyko jego działań toksycznych, takich jak mielosupresja, zakażenia, owrzodzenia jamy ustnej, obrzęki i zaburzenia lipidowe. Większa ekspozycja na werapamil może nasilić niedociśnienie, bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Odstawienie werapamilu u pacjenta z ustabilizowaną dawką syrolimusa grozi spadkiem stężenia immunosupresantu i ryzykiem odrzucenia przeszczepu.

Mechanizm

Werapamil hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz usuwany z enterocytów przez glikoproteinę P[1]. Zahamowanie obu dróg zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację syrolimusa, co podnosi jego AUC ok. 2,2-krotnie i Cmax ok. 2,3-krotnie[1]. Jednocześnie wzrasta ok. 1,5-krotnie ekspozycja na S-werapamil, prawdopodobnie przez konkurencję o te same szlaki metaboliczne i transportowe[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Werapamil – inhibitor P-gp[3], syrolimus – substrat P-gp[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]
  • Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość rytmu serca i EKG (odstęp PQ)
  • morfologia krwi z płytkami
  • lipidogram
  • czynność nerek

Bezpieczniejsze alternatywy

amlodypinafelodypinalacydypina

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie werapamilu u pacjenta z ustabilizowaną dawką syrolimusakolejność włączenia · werapamilinne zaleceniePo dołączeniu werapamilu stężenie syrolimusa wzrasta – oznacz stężenie minimalne i rozważ zmniejszenie dawki syrolimusa.
Odstawienie werapamilu w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · werapamilinne zaleceniePo odstawieniu werapamilu stężenie syrolimusa spada – oznacz stężenie minimalne i w razie potrzeby zwiększ dawkę, aby nie dopuścić do odrzucenia przeszczepu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • rany, które źle się goją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
  • próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
  • objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór doustnypostać · alkoholinne zalecenieRoztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaWerapamila alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.

Werapamil sprawia, że alkohol utrzymuje się we krwi dłużej i działa mocniej niż zwykle. Jedna lampka wina czy piwo mogą więc dać silniejsze skutki niż przed rozpoczęciem leczenia. Alkohol sam obniża też ciśnienie, podobnie jak werapamil, więc mogą pojawić się zawroty głowy lub uczucie omdlewania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub uczucie omdlewania po wstaniu
  • omdlenie
  • wyraźnie szybsze lub mocniejsze upicie się niż zwykle
  • bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
  • duszność lub obrzęki nóg
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Przed prowadzeniem pojazdu lub obsługą maszyn pacjent powinien odczekać dłużej niż zwykle. Zmiana dawki werapamilu nie jest potrzebna.

Skutek kliniczny

Po tej samej ilości alkoholu pacjent może być bardziej pijany i dłużej odczuwać jego działanie niż bez werapamilu.[1] Możliwe są też zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia. Pogarsza się zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, przy zwiększaniu dawki i przy zmianie leku.[1]

Mechanizm

Werapamil zwiększa stężenie alkoholu we krwi i opóźnia jego wydalanie, więc działanie etanolu jest silniejsze i trwa dłużej.[1] Prawdopodobną przyczyną jest hamowanie metabolizmu etanolu przez werapamil, ale ChPL nie podaje mechanizmu. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna, bo zarówno werapamil, jak i alkohol obniżają ciśnienie tętnicze i mogą powodować zawroty głowy.

Metabolizm i transportery

  • Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie po zwiększeniu dawki werapamilu
  • zawroty głowy, uczucie omdlewania i senność po alkoholu
  • zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy większych ilościach alkoholu nasilenie działania etanolu i ryzyko niedociśnienia rosną. Zaleć całkowite unikanie alkoholu.
Początek leczenia lub zwiększanie dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieChPL wskazuje, że zaburzenie zdolności reagowania występuje zwłaszcza na początku leczenia, w okresie zwiększania dawki i przy zmianie leku, także przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych zwiększona jest skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc ryzyko związane z alkoholem jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 580

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
  • parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
  • objawy odrzucania przeszczepu
  • działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeDziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.

Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
  • silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
  • bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
  • objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji.
Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Syrolimus osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej niż u osoby zdrowej. Przez godzinę przed i po jej przyjęciu nie bierz innych leków doustnych, nie jedz i nie pij.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka lub wodniste stolce po szczepieniu
  • wymioty lub objawy odwodnienia
  • gorączka
  • silny ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje syrolimus w odstępie co najmniej 1 godziny przed lub po szczepieniu[2]. Pacjenta informuje się, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, i zaleca ścisłe przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży. Dawki syrolimusa nie zmienia się z powodu szczepienia.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u pacjenta z osłabioną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna odpowiedź ochronna.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i proliferację limfocytów T i B, a przez to osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej, zahamowanie odporności stwarza dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka żywa przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u osoby przyjmującej syrolimus może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego przez 1 godzinę przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
  • zachowanie odstępu 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a dawką syrolimusa
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego syrolimusem, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź ochronną. Wymagany jest odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od innych leków doustnych.
Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeinterakcja nie dotyczyŻywa szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ LonafarnibNie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.

Lonafarnib bardzo silnie spowalnia rozkładanie syrolimusa w organizmie. Syrolimus może się wtedy gromadzić we krwi do niebezpiecznych stężeń. To grozi ciężkimi zakażeniami, spadkiem liczby krwinek i uszkodzeniem nerek. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne zmęczenie i bladość
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • obrzęki lub wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem. Lonafarnibu nie stosuje się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1], a syrolimusa nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4[2]. Jeśli lonafarnib jest niezbędny, lekarz prowadzący powinien zastąpić syrolimus lekiem immunosupresyjnym niezależnym od CYP3A4. Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib ma charakter mechanizmowy, więc po jego odstawieniu aktywność enzymu wraca stopniowo i ponowne włączenie syrolimusa wymaga kontroli jego stężenia.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia syrolimusa grozi jego toksycznością – nadmierną immunosupresją z ciężkimi zakażeniami, mielosupresją, hiperlipidemią, zaburzeniami gojenia ran i uszkodzeniem nerek. Syrolimus ma wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost narażenia może być klinicznie istotny.

Mechanizm

Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 w mechanizmie zależnym od metabolizmu, a syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie. Lonafarnib w dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu, wzorcowego substratu CYP3A4, około 7,4-krotnie[1]. Syrolimus jest też substratem glikoproteiny P, a silne inhibitory CYP3A4 zwiększały jego AUC nawet około 11-krotnie[2]. Należy więc oczekiwać wielokrotnego wzrostu stężenia syrolimusa we krwi.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lonafarnib – inhibitor P-gp[3], syrolimus – substrat P-gp[5]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej (przy nieuniknionej ekspozycji lub po odstawieniu lonafarnibu)
  • morfologia krwi
  • kreatynina i eGFR
  • lipidogram
  • objawy zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylukwas mykofenolowyazatiopryna

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę (żel)droga podania · syrolimusryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu syrolimusa ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc przeciwwskazanie dotyczy przede wszystkim postaci doustnych. Mimo to przy długim stosowaniu na dużą powierzchnię skóry nie można wykluczyć wzrostu stężenia we krwi, dlatego połączenie wymaga ostrożności.
Syrolimus włączany po odstawieniu lonafarnibukolejność włączenia · lonafarnibinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez lonafarnib jest mechanizmowe, więc ustępuje stopniowo po jego odstawieniu. Syrolimus włączany wkrótce potem wymaga ostrożnego dawkowania i kontroli stężenia we krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SyrolimusNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.

Syrolimus osłabia układ odpornościowy, a lek BCG podawany do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie. Gdy odporność jest obniżona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na nowotwór. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze po wlewie
  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • silne osłabienie, kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ból i obrzęk stawów, zaczerwienienie oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] Produktu nie stosuje się u osób z obniżoną odpornością, także wtedy, gdy jest ona wywołana leczeniem immunosupresyjnym.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Decyzję o sposobie leczenia raka pęcherza należy podjąć wspólnie przez urologa i lekarza prowadzącego leczenie immunosupresyjne, z rozważeniem leczenia dopęcherzowego nieopartego na żywych prątkach. Odstawienia syrolimusa nie wolno planować bez zgody lekarza prowadzącego, zwłaszcza u biorców przeszczepów.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego syrolimusem rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym posocznicy. Jednocześnie można oczekiwać słabszej skuteczności leczenia raka pęcherza, ponieważ działanie BCG zależy od sprawnego układu odpornościowego.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i namnażanie limfocytów T. Działanie dopęcherzowego BCG polega na wywołaniu miejscowej odpowiedzi immunologicznej przeciw komórkom nowotworowym przez żywe, atenuowane prątki. Zahamowanie odpowiedzi komórkowej przez syrolimus osłabia kontrolę nad prątkami i odpowiedź przeciwnowotworową.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • gorączka i dreszcze utrzymujące się po wlewie
  • objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG (osłabienie, duszność, kaszel, żółtaczka)
  • objawy zapalenia stawów, oczu lub skóry po wlewach BCG
  • stężenie syrolimusa we krwi, jeśli zmieniano leczenie immunosupresyjne

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i u pacjenta leczonego syrolimusem należy z niej zrezygnować, ponieważ grozi uogólnionym zakażeniem.
Syrolimus włączony w trakcie cyklu wlewów BCGkolejność włączenia · syrolimusinne zalecenieWłączenie syrolimusa w trakcie cyklu BCG wymaga przerwania wlewów i ponownej oceny dalszego leczenia przez urologa.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ SyrolimusNie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu syrolimusem.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu, gdy leczysz się syrolimusem, i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu, gdy leczysz się syrolimusem, i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.

Syrolimus osłabia odporność, żeby organizm nie odrzucił przeszczepu albo żeby wyciszyć chorobę. Kapsułki przeciw durowi brzusznemu zawierają żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie. Dlatego tych dwóch leków nie łączy się. Istnieje szczepionka w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka lub wymioty
  • silny ból brzucha
  • dreszcze i złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu syrolimusem[1]. Jeżeli pacjent wymaga ochrony przed durem brzusznym, wybierz szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uprzedź, że jej skuteczność podczas immunosupresji może być mniejsza. Decyzję o szczepieniu pacjenta po przeszczepieniu narządu podejmuje lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne.

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ u osoby leczonej syrolimusem żywe bakterie szczepionkowe mogą nie zostać opanowane przez układ odpornościowy i wywołać zakażenie. Jednocześnie odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być osłabiona, więc ochrona przed durem brzusznym może być niepełna.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje szlak mTOR i blokuje proliferację limfocytów T oraz B. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane bakterie Salmonella Typhi szczep Ty 21a, których kontrola i wytworzenie odporności wymagają sprawnego układu odpornościowego. Szczepienie tą szczepionką jest przeciwwskazane u osób z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymujących leki immunosupresyjne[1].

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • gorączka po szczepieniu
  • biegunka, bóle brzucha, wymioty
  • objawy uogólnionego zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi do wstrzykiwańszczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań – szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuinne zalecenieSzczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia syrolimusem odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym immunosupresję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneWerapamil+ SakwinawirNie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Werapamil i sakwinawir razem mogą zbyt mocno spowolnić pracę serca i zaburzyć jego rytm. Każdy z tych leków dodatkowo zwiększa ilość drugiego w organizmie, więc działania niepożądane mogą być silniejsze niż zwykle. Takie połączenie może być groźne dla życia i nie powinno być stosowane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • kołatanie serca
  • duszność
  • nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR[1]. Jeśli pacjent wymaga leku kontrolującego ciśnienie lub częstość rytmu, lekarz powinien dobrać lek niewpływający na przewodzenie przedsionkowo-komorowe albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy. Po odstawieniu jednego z leków należy pamiętać, że hamowanie CYP3A4 przez rytonawir może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, dlatego leczenie nowym lekiem warto rozpoczynać ostrożnie i pod kontrolą EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi blokiem przedsionkowo-komorowym, znaczną bradykardią, niedociśnieniem i potencjalnie zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca. Wzrost stężenia werapamilu nasila jego działanie hipotensyjne i bradykardyzujące, a wzrost ekspozycji na sakwinawir zwiększa ryzyko wydłużenia QT i PR. Znacząca klinicznie bradykardia oraz zaburzenia rytmu w wywiadzie same w sobie są przeciwwskazaniem do stosowania sakwinawiru[1].

Mechanizm

Nie należy łączyć werapamilu z sakwinawirem, bo oba leki spowalniają przewodzenie w sercu, a do tego wzajemnie zwiększają swoje stężenia. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, dlatego jego jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR jest przeciwwskazane[1]. Werapamil hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe, czyli wydłuża odstęp PR, więc oba działania się sumują. Sakwinawir jest w około 90% metabolizowany przez CYP3A4 oraz jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P[1]. Werapamil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i sam hamuje CYP3A4 oraz glikoproteinę P[2]. Ponadto rytonawir, z którym podaje się sakwinawir, jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P[1], co dodatkowo zwiększa ekspozycję na werapamil.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], sakwinawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Werapamil – inhibitor P-gp[3], sakwinawir – substrat P-gp[4]
  • Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5]
  • Sakwinawir: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępów PR i QT
  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

amlodypinadarunawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneWerapamil+ KwetiapinaPołączenie jest przeciwwskazane – werapamil hamuje CYP3A4, a kwetiapiny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami tego enzymu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że bierzesz jednocześnie werapamil i kwetiapinę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że bierzesz jednocześnie werapamil i kwetiapinę.

Werapamil, lek na serce i ciśnienie, spowalnia usuwanie kwetiapiny z organizmu. Kwetiapina może wtedy działać za silnie i powodować dużą senność, zawroty głowy oraz nagłe spadki ciśnienia, zwłaszcza przy wstawaniu. Oba leki obniżają też ciśnienie, więc ich działanie się sumuje. Tych leków nie powinno się przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie serca, nierówne albo bardzo wolne bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – werapamil hamuje CYP3A4, a kwetiapiny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami tego enzymu[1][2][3]. Należy zamienić werapamil na lek bez wpływu na CYP3A4 (np. amlodypinę w nadciśnieniu tętniczym albo beta-adrenolityk w kontroli częstości rytmu) lub kwetiapinę na lek przeciwpsychotyczny niemetabolizowany przez CYP3A4. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę włącza się od najmniejszej dawki i zwiększa powoli, kontrolując ciśnienie w pozycji stojącej, tętno, stopień sedacji i EKG.

Skutek kliniczny

Większe stężenie kwetiapiny nasila senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń i upadków oraz zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania hipotensyjnego obu leków dodatkowo zwiększa ryzyko spadków ciśnienia, zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych.

Mechanizm

Werapamil hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P[4]. CYP3A4 jest głównym enzymem metabolizującym kwetiapinę, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny od 5 do 8 razy[1]. Werapamil hamuje CYP3A4 umiarkowanie, więc należy się spodziewać mniejszego, ale klinicznie istotnego wzrostu stężenia kwetiapiny. Dodatkowo oba leki obniżają ciśnienie tętnicze – kwetiapina przez blokadę receptorów alfa1, werapamil przez rozszerzenie naczyń.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[6], werapamil – substrat CYP1A2[7]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C9[6], werapamil – substrat CYP2C9[7]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], werapamil – substrat CYP3A4[7]
  • Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP1A2[7], substrat CYP2C8[7], substrat CYP2C9[7], substrat CYP3A4[7]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • tętno i rytm serca
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stopień senności i sedacji
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki

Bezpieczniejsze alternatywy

amlodypinalerkanidypinametoprololbisoprolololanzapinaamisulprydpaliperydon

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i sedacja po kwetiapinie częściej prowadzą do upadków i złamań, a sumowanie z działaniem hipotensyjnym werapamilu dodatkowo zwiększa to ryzyko.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.