Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Szczepionka przeciw poliomyelitis / Szczepionka przeciw poliomyelitis i tioguanina

Szczepionka przeciw poliomyelitis i tioguanina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Najlepiej zaszczepić pacjenta przed rozpoczęciem leczenia tioguaniną albo po jego zakończeniu i odbudowie odporności.

Zanim się zaszczepisz, uzgodnij termin szczepienia z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie tioguaniną.

Niekorzystna interakcjaSzczepionka przeciw poliomyelitis+ TioguaninaNajlepiej zaszczepić pacjenta przed rozpoczęciem leczenia tioguaniną albo po jego zakończeniu i odbudowie odporności.Zanim się zaszczepisz, uzgodnij termin szczepienia z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie tioguaniną.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim się zaszczepisz, uzgodnij termin szczepienia z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie tioguaniną.

Tioguanina osłabia układ odpornościowy. Przez to szczepionka przeciw polio może wytworzyć słabszą ochronę niż u osoby zdrowej. Sama szczepionka nie jest dla ciebie niebezpieczna, bo nie zawiera żywego wirusa.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po szczepieniu
  • nasilone zaczerwienienie, obrzęk lub ból w miejscu wstrzyknięcia
  • częste lub długo trwające infekcje
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Najlepiej zaszczepić pacjenta przed rozpoczęciem leczenia tioguaniną albo po jego zakończeniu i odbudowie odporności. Jeśli szczepienie jest potrzebne w trakcie leczenia, można podać szczepionkę inaktywowaną, ale należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią i rozważyć ocenę miana przeciwciał oraz ewentualne doszczepienie po zakończeniu terapii. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne.

Skutek kliniczny

Możliwa słabsza lub niepełna odpowiedź poszczepienna i w efekcie niewystarczająca ochrona przed poliomyelitis. Inaktywowana szczepionka nie powoduje u leczonego pacjenta dodatkowych zagrożeń dla bezpieczeństwa.

Mechanizm

Tioguanina jest antymetabolitem purynowym o działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Hamuje proliferację limfocytów, przez co osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe. Inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale wytworzenie przeciwciał ochronnych może być niepełne.

Monitorować

  • miano przeciwciał przeciw wirusom polio po szczepieniu w trakcie leczenia
  • morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem

Kiedy ocena się zmienia

Żywa szczepionka doustna przeciw poliomyelitispostać · szczepionka przeciw poliomyelitisryzyko rośnieŻywa atenuowana szczepionka doustna u pacjenta w immunosupresji wywołanej tioguaniną niesie ryzyko poliomyelitis wywołanego szczepem szczepionkowym. Takiej szczepionki nie podaje się w trakcie leczenia, należy stosować wyłącznie szczepionkę inaktywowaną we wstrzyknięciu.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia tioguaninąkolejność włączenia · szczepionka przeciw poliomyelitisryzyko malejeSzczepienie wykonane przed włączeniem tioguaniny, z zachowaniem odstępu ustalonego przez lekarza prowadzącego, pozwala uzyskać pełną odpowiedź immunologiczną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw poliomyelitisa alkoholNie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji.Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.

Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw polio i nie zwiększa ryzyka powikłań. Bardzo mała ilość alkoholu zawarta w samej szczepionce jest bez znaczenia dla zdrowia. Picie alkoholu w dniu szczepienia może jednak nasilić ból głowy lub złe samopoczucie po szczepieniu albo utrudnić ich rozpoznanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • nasilony ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia
  • wysypka, duszność lub obrzęk twarzy po szczepieniu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji. Można doradzić umiarkowanie w piciu w dniu szczepienia i dzień po nim, aby nie zacierać obrazu ewentualnych odczynów poszczepiennych.

Skutek kliniczny

Okazjonalne spożycie alkoholu przed szczepieniem lub po nim nie powinno wpływać na skuteczność ani bezpieczeństwo szczepionki. Alkohol może jednak nasilać lub maskować typowe objawy poszczepienne, takie jak ból głowy, złe samopoczucie czy gorączka, co utrudnia ich ocenę.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol mógłby zmieniać działanie lub bezpieczeństwo inaktywowanej szczepionki przeciw poliomyelitis. ChPL szczepionki nie wymienia spożycia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani w interakcjach[1]. Etanol występuje w szczepionce wyłącznie jako substancja pomocnicza w ilości 2 mg w dawce 0,5 ml, a według ChPL ta mała ilość alkoholu nie będzie powodowała zauważalnych skutków[1]. Szczepionka zawiera wirusy inaktywowane, nie ulega metabolizmowi wątrobowemu i nie działa ośrodkowo, więc nie ma podstaw farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych do interakcji z etanolem. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia w ogóle, ale nie dotyczy to okazjonalnego picia.

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia. Nie jest to powód do odraczania szczepienia, ale warto przy okazji porozmawiać o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTioguaninaa alkoholPodczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.

Tioguanina może uszkadzać wątrobę i osłabiać wytwarzanie krwinek. Alkohol też szkodzi wątrobie, więc razem zwiększają ryzyko jej uszkodzenia. Picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabić odporność i sprzyjać krwawieniom. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ból lub uczucie pełności pod prawym łukiem żebrowym
  • powiększenie obwodu brzucha lub szybki przyrost masy ciała
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • wymioty krwią lub czarne, smoliste stolce
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości. Pacjentom z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub uzależnieniem od alkoholu zaleca się całkowitą abstynencję. Próby wątrobowe i morfologię krwi należy kontrolować zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, a u osób pijących regularnie częściej.

Skutek kliniczny

Możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby z żółtaczką, powiększeniem wątroby, wodobrzuszem lub krwawieniem z żylaków przełyku w przebiegu nadciśnienia wrotnego. Przy nadużywaniu alkoholu może dojść do pogłębienia leukopenii i małopłytkowości, a przez to do zakażeń i krwawień. Alkohol może też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego, które występują podczas leczenia.

Mechanizm

Tioguanina jest lekiem hepatotoksycznym. Może powodować zespół niedrożności zatok wątrobowych (chorobę żylno-okluzyjną), guzkowy regeneracyjny rozrost wątroby i nadciśnienie wrotne. Etanol, zwłaszcza spożywany regularnie lub w dużych ilościach, sam uszkadza wątrobę, więc oba czynniki sumują się w działaniu na ten narząd. Duże ilości alkoholu hamują też czynność szpiku kostnego, co może nasilać mielosupresję wywoływaną przez tioguaninę. ChPL tioguaniny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Charakterystyka wskazuje natomiast, że jednoczesne stosowanie z innymi czynnikami mielotoksycznymi zwiększa ryzyko mielosupresji[1].

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz, bilirubina i fosfataza zasadowa
  • morfologia krwi z płytkami krwi
  • objawy nadciśnienia wrotnego – powiększenie śledziony, wodobrzusze, małopłytkowość
  • ilość i częstość spożywania alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub duże spożycie etanolu wyraźnie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i może nasilać mielosupresję. U takich pacjentów zalecana jest całkowita abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych oraz morfologii.
Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkoholryzyko rośnieUszkodzenie wątroby przez tioguaninę, w tym guzkowy regeneracyjny rozrost i nadciśnienie wrotne, wiąże się przede wszystkim z długotrwałym stosowaniem. Dołożenie alkoholu w takiej sytuacji jest szczególnie niekorzystne.
Pojedynczy, niewielki napój okazjonalnieilość alkoholu · pacjentryzyko malejePojedyncze, niewielkie spożycie alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby i stabilną morfologią prawdopodobnie nie niesie istotnego ryzyka, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 466

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.

Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
  • ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
  • nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
  • badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
  • markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
  • powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
  • okresowa kontrola dermatologiczna skóry

Kiedy ocena się zmienia

Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjentryzyko rośnieU młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat.
Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi purynryzyko rośnieRyzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna.
Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi purynryzyko rośnieAnalogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych.
Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworówinne zalecenieLimfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii.

Źródła

  1. Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
  2. Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
  3. Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ TioguaninaNie łącz klozapiny z tioguaniną.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz psychiatrze oraz hematologowi, że dostałeś oba, a żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu powiedz psychiatrze oraz hematologowi, że dostałeś oba, a żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, w którym powstają krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek. Wtedy nawet zwykła infekcja może stać się bardzo niebezpieczna. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • częste lub długo trwające infekcje
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z tioguaniną. Charakterystyka klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego[1][2][3]. Jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych, jest wymienione wśród przeciwwskazań do jednoczesnego stosowania[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga tioguaniny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego podejmuje psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Wcześniejsza granulocytopenia lub agranulocytoza związana z zakończoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy oraz głębszej pancytopenii, co grozi ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Mielosupresja wywołana tioguaniną utrudnia też rozpoznanie i opanowanie agranulocytozy klozapinowej, a spadek liczby granulocytów wymusza przerwanie klozapiny, co niesie ryzyko nawrotu psychozy.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania mielotoksyczne się sumują. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej charakterystyka zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym środków cytotoksycznych[1]. Tioguanina jest antymetabolitem purynowym o działaniu cytotoksycznym, a jej charakterystyka podaje, że przy jednoczesnym stosowaniu z innymi mielotoksycznymi produktami leczniczymi ryzyko mielosupresji jest zwiększone[4]. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, ponieważ tioguanina nie wpływa na enzymy metabolizujące klozapinę.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia, gorączka, ból gardła
  • nawrót objawów psychotycznych po odstawieniu klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrysperydonlurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Tioguanina dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieGdy pacjent stabilny na klozapinie wymaga tioguaniny, połączenie pozostaje przeciwwskazane. Psychiatra i hematolog powinni wspólnie zdecydować o zamianie klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielotoksyczności, z kontrolą morfologii i stanu psychicznego w okresie zmiany.
Leczenie tioguaniną zakończoneczas leczenia · tioguaninainne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Po zakończeniu leczenia tioguaniną i odbudowie szpiku włączenie klozapiny jest możliwe pod warunkiem prawidłowej morfologii i regularnej kontroli krwi zgodnie z charakterystyką klozapiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetyloprednizolon+ Szczepionka przeciw poliomyelitisSzczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać pacjentowi leczonemu metyloprednizolonem, ale przy dawkach immunosupresyjnych należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metyloprednizolon, w jakiej dawce i od kiedy, a sterydu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metyloprednizolon, w jakiej dawce i od kiedy, a sterydu nie odstawiaj samodzielnie.

Metyloprednizolon w większych dawkach osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw poliomyelitis może słabiej zadziałać. Szczepionka podawana w zastrzyku nie zawiera żywego wirusa i jest bezpieczna, choć ochrona może być mniejsza. Szczepionek z żywym wirusem nie podaje się osobom przyjmującym duże dawki sterydów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, osłabienie lub bóle mięśni po szczepieniu, które nie mijają po kilku dniach
  • nagłe osłabienie lub niedowład kończyn
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Szczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać pacjentowi leczonemu metyloprednizolonem, ale przy dawkach immunosupresyjnych należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią. Jeśli to możliwe, szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo po jego zakończeniu, a w razie wątpliwości co do ochrony rozważa się dawkę uzupełniającą. U pacjentów przyjmujących immunosupresyjne dawki kortykosteroidów nie podaje się szczepionek żywych ani żywych atenuowanych, w tym doustnej szczepionki przeciw poliomyelitis.[1][2] Krótkie leczenie małymi dawkami, terapia zastępcza oraz kortykosteroidy miejscowe nie wymagają zmiany planu szczepień.

Skutek kliniczny

Przy szczepionce inaktywowanej możliwa słabsza lub niepełna odpowiedź poszczepienna i niewystarczająca ochrona przed poliomyelitis. Przy szczepionce żywej doustnej u osoby z immunosupresją możliwe porażenne poliomyelitis wywołane wirusem szczepionkowym.

Mechanizm

Metyloprednizolon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź immunologiczną, co może osłabić wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu przeciw poliomyelitis. Przy szczepionce żywej atenuowanej (doustnej) immunosupresja zwiększa dodatkowo ryzyko namnażania się wirusa szczepionkowego i zachorowania. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem, a jedynie słabszą ochroną.

Metabolizm i transportery

  • Metyloprednizolon: substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki (inaktywowana czy żywa doustna)
  • dawka i czas trwania leczenia metyloprednizolonem
  • u pacjentów z głęboką immunosupresją – ewentualna ocena odpowiedzi poszczepiennej

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka żywa atenuowana (doustna)postać · szczepionka przeciw poliomyelitisryzyko rośniePrzy immunosupresyjnych dawkach kortykosteroidów szczepionki żywe atenuowane są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zakażenia wirusem szczepionkowym.
Dawka nieimmunosupresyjna lub terapia zastępczadawka · metyloprednizolonryzyko malejeMałe dawki i terapia zastępcza nie hamują istotnie odpowiedzi immunologicznej, szczepienie można przeprowadzić według planu.
Miejscowa (skóra, wziewnie, dostawowo)droga podania · metyloprednizolonryzyko malejeKortykosteroidy stosowane miejscowo nie powodują immunosupresji ogólnoustrojowej istotnej dla szczepienia.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnegokolejność włączenia · metyloprednizoloninne zalecenieGdy leczenie jest planowane, korzystniej zaszczepić pacjenta przed jego rozpoczęciem, aby uzyskać pełną odpowiedź poszczepienną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu puryn należy unikać takiego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i objawów zakażenia.Nie łącz leku osłabiającego odporność z analogiem puryn bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, a jeśli przyjmujesz oba, regularnie badaj krew i zgłaszaj lekarzowi każdy objaw zakażenia.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz leku osłabiającego odporność z analogiem puryn bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, a jeśli przyjmujesz oba, regularnie badaj krew i zgłaszaj lekarzowi każdy objaw zakażenia.

Leki na choroby autoimmunologiczne i stwardnienie rozsiane, takie jak fingolimod, natalizumab, teriflunomid czy mykofenolan mofetyl, osłabiają odporność. Leki z grupy analogów puryn, takie jak kladrybina, merkaptopuryna czy fludarabina, dodatkowo hamują wytwarzanie krwinek w szpiku. Razem mogą bardzo mocno osłabić organizm i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Działanie niektórych z tych leków utrzymuje się jeszcze długo po ich odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia
  • kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami, owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • nasilone osłabienie i bladość skóry
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany zachowania
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub kolejnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu puryn należy unikać takiego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i objawów zakażenia. Przed włączeniem analogu puryn u pacjenta leczonego natalizumabem, modulatorem receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod), teriflunomidem, leflunomidem lub inebilizumabem trzeba sprawdzić, czy lek immunosupresyjny został odstawiony z zachowaniem okresu wypłukiwania i czy liczba limfocytów wróciła do normy. Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie długo, dlatego przed zmianą leczenia zwykle wykonuje się procedurę przyspieszonej eliminacji. Doustna kladrybina stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub mielosupresyjne, a natalizumab jest przeciwwskazany u osób z obniżoną odpornością, także po chemioterapii. W hematologii i transplantologii połączenie fludarabiny lub klofarabiny z mykofenolanem, immunoglobuliną przeciw limfocytom T albo inhibitorami kalcyneuryny bywa elementem zaplanowanego protokołu kondycjonowania i profilaktyki choroby przeszczep przeciw gospodarzowi, który prowadzi wyłącznie ośrodek specjalistyczny z profilaktyką przeciwzakaźną. Przy łączeniu merkaptopuryny lub tioguaniny z mykofenolanem albo leflunomidem należy rozważyć zmniejszenie dawek i kontrolować także próby wątrobowe. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć czynne zakażenia, sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i gruźlicy oraz nie podawać szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej i długotrwałej limfopenii, neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości oraz ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych (pneumocystozowe zapalenie płuc, reaktywacja wirusa półpaśca, cytomegalowirusa i wirusowego zapalenia wątroby typu B, grzybice układowe). Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i kladrybinie szczególnie istotne jest ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Długotrwała immunosupresja może zwiększać ryzyko nowotworów wtórnych. Przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tiopurynach możliwe jest addytywne uszkodzenie wątroby. Ryzyko dotyczy całej klasy z wyjątkiem apremilastu i nerandomilastu, a jest największe przy lekach powodujących limfopenię lub mielosupresję.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy osłabienia odporności, a nie zmiany stężeń leków. Analogi puryn (kladrybina, fludarabina, klofarabina, nelarabina, merkaptopuryna, tioguanina) są antymetabolitami. Hamują syntezę i naprawę DNA, przez co uszkadzają szpik i niszczą limfocyty, a kladrybina i fludarabina powodują głęboką i długotrwałą limfopenię[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność różnymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do tkanek. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn. Mykofenolan mofetyl i kwas mykofenolowy hamują syntezę puryn w limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Inebilizumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T, abatacept i belatacept usuwają limfocyty albo blokują ich aktywację. Efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał IgG, a rawulizumab blokuje dopełniacz. Skutki obu grup się sumują, a przy lekach działających na tę samą linię komórkową (limfocyty, synteza nukleotydów) mogą się wzajemnie nasilać. Leflunomid, teriflunomid oraz tiopuryny (merkaptopuryna, tioguanina) dodatkowo uszkadzają wątrobę, co sumuje się z ich działaniem na szpik.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed włączeniem leku i regularnie w trakcie leczenia
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne o charakterze półpaśca
  • nowe lub narastające objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny przy leflunomidzie, teriflunomidzie, merkaptopurynie i tioguaninie
  • markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i cytomegalowirusem u pacjentów z grupy ryzyka
  • czas od odstawienia poprzedniego leku immunosupresyjnego i powrót liczby limfocytów do normy przed zmianą terapii

Kiedy ocena się zmienia

Kladrybina w tabletkach stosowana w stwardnieniu rozsianympostać · analogi purynryzyko rośnieDoustna kladrybina stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne. Przed jej włączeniem trzeba odstawić poprzedni lek immunosupresyjny z zachowaniem okresu wypłukiwania i potwierdzić prawidłową liczbę limfocytów.
Natalizumab u pacjenta po chemioterapii analogiem puryn lub w jej trakciekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneryzyko rośnieNatalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także w następstwie chemioterapii. Wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii.
Okres wypłukiwania po odstawieniu teriflunomidu, leflunomidu, modulatora receptora S1P lub inebilizumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P i inebilizumabie limfopenia może trwać jeszcze długo po odstawieniu. Przed włączeniem analogu puryn należy wykonać procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu albo odczekać do powrotu liczby limfocytów do normy.
Fludarabina lub klofarabina w protokole kondycjonowania przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczychkolejność włączenia · analogi puryninne zalecenieW kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych fludarabina lub klofarabina bywa celowo łączona z immunoglobuliną przeciw limfocytom T, a następnie z mykofenolanem w profilaktyce choroby przeszczep przeciw gospodarzowi. Takie połączenie jest zaplanowane i prowadzone w ośrodku specjalistycznym z profilaktyką przeciwzakaźną i ścisłym monitorowaniem, więc nie powinno być traktowane jako błąd w leczeniu.

Źródła

  1. Butzkueven H, Hillert J, Soilu-Hänninen M, Ziemssen T, Kuhle J, Wergeland S, et al. The CLARION study: first report on safety findings in patients newly initiating treatment with cladribine tablets or fingolimod for multiple sclerosis. Curr Med Res Opin. 2023;39(10):1367-1374. doi: 10.1080/03007995.2023.2256220. PMID: 37675878.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Tioguanina osłabia odporność, dlatego żywa szczepionka przeciw półpaścowi może u ciebie wywołać poważne zakażenie wirusem ze szczepionki. Taka szczepionka jest dla ciebie niedozwolona w czasie leczenia. Istnieje inna szczepionka przeciw półpaścowi, która nie zawiera żywego wirusa i może być bezpieczniejszym wyborem, choć może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami na skórze
  • gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
  • silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Termin jej podania warto uzgodnić z hematologiem prowadzącym, tak aby przypadał na okres możliwie najlepszej czynności układu odpornościowego.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki w trakcie leczenia tioguaniną grozi zakażeniem szczepionkowym wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym jego postacią rozsianą, która może być groźna dla życia. Przy szczepionce rekombinowanej nie ma ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, ale ochrona po szczepieniu może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.

Mechanizm

Tioguanina jest lekiem mielotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność, a stosuje się ją w ostrych białaczkach. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na każdą szczepionkę, także nieżywą, może być słabsza. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia w przeciwwskazaniach leczenie immunosupresyjne oraz ostrą i przewlekłą białaczkę[1]. ChPL tioguaniny nie zaleca szczepienia szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje u pacjentów w immunosupresji[2]. ChPL rekombinowanej szczepionki z adiuwantem nie wymienia tioguaniny ani leków immunosupresyjnych[3].

Monitorować

  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (pęcherzykowa wysypka, gorączka) po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
  • morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przy planowaniu szczepienia

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, a jej ChPL nie wymienia tioguaniny. Z powodu immunosupresji odpowiedź na szczepienie może być słabsza, dlatego termin podania warto zaplanować z hematologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ PrasteronNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną.Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.

DHEA (prasteron) nie powinno się przyjmować podczas leczenia tioguaniną. Tioguanina to lek stosowany w leczeniu białaczki, a DHEA jest hormonem, którego nie stosuje się u osób chorujących na nowotwór. Może on niekorzystnie wpływać na przebieg choroby.

ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną[1][2][3]. Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, w tym jako preparat bez recepty, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe.

Skutek kliniczny

Możliwe niekorzystne oddziaływanie hormonalne prasteronu na przebieg choroby nowotworowej leczonej tioguaniną. Bezpośredniego wpływu prasteronu na stężenie ani skuteczność tioguaniny nie opisano.

Mechanizm

Prasteronu nie stosuje się u chorych na nowotwory, w tym nowotwory estrogenozależne[1][2][3]. Tioguanina jest cytostatykiem stosowanym w leczeniu białaczek, więc każdy pacjent ją przyjmujący ma chorobę nowotworową. Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, a jego działanie hormonalne może teoretycznie niekorzystnie wpływać na przebieg choroby nowotworowej. Interakcja farmakokinetyczna między tymi lekami nie jest znana, a przeciwwskazanie wynika z choroby leczonej tioguaniną.

Monitorować

  • wywiad w kierunku samodzielnego przyjmowania preparatów DHEA

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym tioguaniną.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.

Tioguanina osłabia układ odpornościowy. Jedna z dostępnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby leczonej tioguaniną może wywołać zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować. Druga szczepionka nie zawiera żywych bakterii i jest bezpieczna, ale może chronić słabiej. Między nią a tabletką tioguaniny zachowaj co najmniej godzinę odstępu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka po szczepieniu
  • wymioty
  • gorączka
  • bóle brzucha
  • osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym tioguaniną.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje ją z zachowaniem odstępu 1 godziny przed i 1 godziny po przyjęciu tabletki tioguaniny.[2] Termin szczepienia po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne.

Skutek kliniczny

Żywa szczepionka przeciw cholerze u pacjenta leczonego tioguaniną może wywołać zakażenie szczepem szczepionkowym, a ochrona po szczepieniu może być niewystarczająca. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność może być obniżona.

Mechanizm

Tioguanina działa mielotoksycznie i immunosupresyjnie, przez co osłabia odpowiedź układu odpornościowego na antygeny szczepionki. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej obniżona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepu szczepionkowego w organizmie.

Monitorować

  • objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu (biegunka, wymioty, gorączka)
  • zakażenia u pacjenta z mielosupresją
  • możliwa niewystarczająca ochrona przed cholerą – przestrzeganie higieny żywności i wody w podróży

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka inaktywowana przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność może być mniejsza i wymaga odstępu 1 godziny przed i po przyjęciu innych leków doustnych.
Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeinterakcja nie dotyczyŻywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się w trakcie terapii immunosupresyjnej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu tioguaniną.Zanim dostaniesz wlew BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie poddawaj się zabiegowi bez jego zgody.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz wlew BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie poddawaj się zabiegowi bez jego zgody.

Tioguanina osłabia twoją odporność. Leczenie BCG polega na podaniu do pęcherza żywych, osłabionych bakterii, z którymi zdrowy organizm sobie radzi. Przy osłabionej odporności te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym ciele i wywołać groźne zakażenie, a samo leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze trwające dłużej niż dobę po wlewie
  • silne osłabienie i złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu tioguaniną[1][2][3]. Decyzję o kolejności terapii i ewentualnej zmianie leczenia raka pęcherza moczowego podejmują wspólnie onkolog i urolog. Jeżeli pacjent otrzymał już BCG podczas leczenia tioguaniną, należy go pilnie ocenić pod kątem objawów uogólnionego zakażenia prątkami.

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG oraz osłabienia przeciwnowotworowego działania BCG. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych cytostatykami[1][2]. BCG nie podaje się przy zaburzeniu odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[3]. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepionek zawierających żywe drobnoustroje[4].

Mechanizm

Tioguanina jest cytostatykiem o działaniu mielotoksycznym i immunosupresyjnym. Osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy zarówno kontrola żywych, atenuowanych prątków BCG, jak i przeciwnowotworowe działanie dopęcherzowej immunoterapii BCG. Prątki mogą się wtedy niekontrolowanie namnażać i rozprzestrzeniać poza pęcherz moczowy, a skuteczność leczenia BCG spada.

Monitorować

  • gorączka i dreszcze utrzymujące się po wlewie BCG
  • objawy zakażenia uogólnionego – złe samopoczucie, duszność, kaszel, żółtaczka
  • morfologia krwi z rozmazem

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Szczepienia nie wykonuje się w trakcie leczenia tioguaniną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.