Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Szczepionka przeciw półpaścowi / Szczepionka przeciw półpaścowi i tioguanina

Szczepionka przeciw półpaścowi i tioguanina

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania.

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw półpaścowi+ TioguaninaNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tioguaninę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Tioguanina osłabia odporność, dlatego żywa szczepionka przeciw półpaścowi może u ciebie wywołać poważne zakażenie wirusem ze szczepionki. Taka szczepionka jest dla ciebie niedozwolona w czasie leczenia. Istnieje inna szczepionka przeciw półpaścowi, która nie zawiera żywego wirusa i może być bezpieczniejszym wyborem, choć może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami na skórze
  • gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
  • silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu tioguaniną, ponieważ leczenie immunosupresyjne i białaczka są przeciwwskazaniami do jej podania[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, wybierz szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Termin jej podania warto uzgodnić z hematologiem prowadzącym, tak aby przypadał na okres możliwie najlepszej czynności układu odpornościowego.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki w trakcie leczenia tioguaniną grozi zakażeniem szczepionkowym wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym jego postacią rozsianą, która może być groźna dla życia. Przy szczepionce rekombinowanej nie ma ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, ale ochrona po szczepieniu może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.

Mechanizm

Tioguanina jest lekiem mielotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność, a stosuje się ją w ostrych białaczkach. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na każdą szczepionkę, także nieżywą, może być słabsza. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia w przeciwwskazaniach leczenie immunosupresyjne oraz ostrą i przewlekłą białaczkę[1]. ChPL tioguaniny nie zaleca szczepienia szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje u pacjentów w immunosupresji[2]. ChPL rekombinowanej szczepionki z adiuwantem nie wymienia tioguaniny ani leków immunosupresyjnych[3].

Monitorować

  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (pęcherzykowa wysypka, gorączka) po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
  • morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przy planowaniu szczepienia

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, a jej ChPL nie wymienia tioguaniny. Z powodu immunosupresji odpowiedź na szczepienie może być słabsza, dlatego termin podania warto zaplanować z hematologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw półpaścowia alkoholNie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu.Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.

Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw półpaścowi i nie musisz rezygnować ze szczepienia, jeśli czasem pijesz. Po szczepieniu możesz czuć się zmęczony, mieć ból głowy, bóle mięśni albo dreszcze. Alkohol może te objawy nasilić, dlatego w dniu szczepienia i dzień po nim lepiej go nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • duszność, obrzęk twarzy lub gardła, wysypka na całym ciele
  • silne osłabienie lub zawroty głowy po szczepieniu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu. Rozsądnie jest doradzić ograniczenie alkoholu w dniu szczepienia i przez dobę po nim, aby nie nasilać złego samopoczucia i nie utrudniać oceny odczynów poszczepiennych.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się klinicznie istotnego skutku. Alkohol wypity w dniu szczepienia lub dzień po nim może nasilać lub maskować typowe ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne, takie jak zmęczenie, ból głowy, ból mięśni czy dreszcze, które po szczepionce rekombinowanej z adiuwantem występują bardzo często[1].

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który umiarkowana ilość alkoholu zmieniałaby skuteczność lub bezpieczeństwo szczepionki przeciw półpaścowi. Charakterystyka szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako jedyne przeciwwskazanie podaje nadwrażliwość na składniki szczepionki[1]. Charakterystyka szczepionki żywej również nie wspomina o alkoholu, a jej przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości, stanów niedoboru odporności, leczenia immunosupresyjnego, czynnej nieleczonej gruźlicy i ciąży[1]. Oba produkty mają zatem ten sam status w odniesieniu do alkoholu. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia odporność komórkową i może zmniejszać odpowiedź na szczepienia, ale nie ma to związku z jednorazowym spożyciem alkoholu w okolicy szczepienia.

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź na szczepienie, ale nie jest przeciwwskazaniem i nie uzasadnia odroczenia. Przed podaniem szczepionki żywej należy wykluczyć stan niedoboru odporności i leczenie immunosupresyjne, które są ujęte w jej przeciwwskazaniach.
odstep ≤ 24 h od szczepieniapacjentinne zalecenieSpożycie większej ilości alkoholu w ciągu doby od szczepienia może nasilać ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne i utrudniać ich ocenę, dlatego warto zalecić umiar.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTioguaninaa alkoholPodczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia tioguaniną, a jeśli zdarzy ci się wypić, zrób to wyjątkowo i w małej ilości, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.

Tioguanina może uszkadzać wątrobę i osłabiać wytwarzanie krwinek. Alkohol też szkodzi wątrobie, więc razem zwiększają ryzyko jej uszkodzenia. Picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabić odporność i sprzyjać krwawieniom. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ból lub uczucie pełności pod prawym łukiem żebrowym
  • powiększenie obwodu brzucha lub szybki przyrost masy ciała
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • wymioty krwią lub czarne, smoliste stolce
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia tioguaniną należy unikać alkoholu, a przynajmniej ograniczyć go do sporadycznych, niewielkich ilości. Pacjentom z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub uzależnieniem od alkoholu zaleca się całkowitą abstynencję. Próby wątrobowe i morfologię krwi należy kontrolować zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, a u osób pijących regularnie częściej.

Skutek kliniczny

Możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby z żółtaczką, powiększeniem wątroby, wodobrzuszem lub krwawieniem z żylaków przełyku w przebiegu nadciśnienia wrotnego. Przy nadużywaniu alkoholu może dojść do pogłębienia leukopenii i małopłytkowości, a przez to do zakażeń i krwawień. Alkohol może też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego, które występują podczas leczenia.

Mechanizm

Tioguanina jest lekiem hepatotoksycznym. Może powodować zespół niedrożności zatok wątrobowych (chorobę żylno-okluzyjną), guzkowy regeneracyjny rozrost wątroby i nadciśnienie wrotne. Etanol, zwłaszcza spożywany regularnie lub w dużych ilościach, sam uszkadza wątrobę, więc oba czynniki sumują się w działaniu na ten narząd. Duże ilości alkoholu hamują też czynność szpiku kostnego, co może nasilać mielosupresję wywoływaną przez tioguaninę. ChPL tioguaniny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Charakterystyka wskazuje natomiast, że jednoczesne stosowanie z innymi czynnikami mielotoksycznymi zwiększa ryzyko mielosupresji[1].

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz, bilirubina i fosfataza zasadowa
  • morfologia krwi z płytkami krwi
  • objawy nadciśnienia wrotnego – powiększenie śledziony, wodobrzusze, małopłytkowość
  • ilość i częstość spożywania alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub duże spożycie etanolu wyraźnie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i może nasilać mielosupresję. U takich pacjentów zalecana jest całkowita abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych oraz morfologii.
Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkoholryzyko rośnieUszkodzenie wątroby przez tioguaninę, w tym guzkowy regeneracyjny rozrost i nadciśnienie wrotne, wiąże się przede wszystkim z długotrwałym stosowaniem. Dołożenie alkoholu w takiej sytuacji jest szczególnie niekorzystne.
Pojedynczy, niewielki napój okazjonalnieilość alkoholu · pacjentryzyko malejePojedyncze, niewielkie spożycie alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby i stabilną morfologią prawdopodobnie nie niesie istotnego ryzyka, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanvis 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanvis-100036779/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 135

Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Jeśli przyjmujesz adalimumab, nie możesz dostać szczepionki przeciw półpaścowi zawierającej żywego, osłabionego wirusa. Adalimumab osłabia odporność, więc taki wirus mógłby wywołać groźne zakażenie. Możesz natomiast zaszczepić się szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa – jest bezpieczna, choć w czasie leczenia może działać nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.[1] U pacjenta leczonego adalimumabem do profilaktyki półpaśca należy stosować szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie przewiduje przeciwwskazań związanych z leczeniem immunosupresyjnym.[2] Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, aby uzyskać lepszą odpowiedź odpornościową.

Skutek kliniczny

Po podaniu szczepionki żywej osobie leczonej adalimumabem istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Po podaniu szczepionki rekombinowanej możliwa jest słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia wywołanego szczepionką.

Mechanizm

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej adalimumabem, ponieważ jest on lekiem immunosupresyjnym, a takie leczenie znajduje się w przeciwwskazaniach szczepionki żywej.[1] Adalimumab hamuje działanie czynnika martwicy nowotworów (TNF) i osłabia odporność komórkową, przez co żywy, osłabiony wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może namnażać się w sposób niekontrolowany. To samo osłabienie odporności może zmniejszać odpowiedź na szczepionkę rekombinowaną, która jednak nie zawiera żywego wirusa i nie może wywołać zakażenia. ChPL szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia adalimumabu ani leków immunosupresyjnych w przeciwwskazaniach.[2]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, jeśli omyłkowo podano szczepionkę żywą

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach, dlatego może być podana pacjentowi leczonemu adalimumabem, z zastrzeżeniem możliwej słabszej odpowiedzi odpornościowej.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia adalimumabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieSzczepienie wykonane przed włączeniem adalimumabu daje lepszą szansę na pełną odpowiedź odpornościową, a decyzję o ewentualnym użyciu szczepionki żywej przed leczeniem oraz o wymaganym odstępie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie aktualnych zaleceń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.

Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
  • ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
  • nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
  • badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
  • markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
  • powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
  • okresowa kontrola dermatologiczna skóry

Kiedy ocena się zmienia

Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjentryzyko rośnieU młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat.
Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi purynryzyko rośnieRyzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna.
Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi purynryzyko rośnieAnalogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych.
Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworówinne zalecenieLimfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii.

Źródła

  1. Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
  2. Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
  3. Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną.Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.

Bleomycyna osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi zawiera osłabionego wirusa, który u osoby z obniżoną odpornością może wywołać ciężkie, a nawet zagrażające życiu zakażenie. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, która jest bezpieczniejsza, ale w czasie chemioterapii może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • wysypka z pęcherzykami na skórze
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną[1][2]. Jeśli szczepienie przeciw półpaścowi jest wskazane, należy użyć szczepionki nieżywej, jeżeli jest dostępna[1], czyli rekombinowanej szczepionki z adiuwantem. Termin jej podania najlepiej uzgodnić z onkologiem, preferując okres przed rozpoczęciem chemioterapii lub poza okresem największej immunosupresji. Ryzyko jest większe u pacjentów z odpornością osłabioną już przez chorobę podstawową[1].

Skutek kliniczny

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie chemioterapii bleomycyną, bo szczepienie żywymi szczepionkami podczas immunosupresyjnej chemioterapii prowadziło do ciężkich i śmiertelnych zakażeń[1]. Leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki przeciw półpaścowi[2]. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale jej skuteczność w czasie chemioterapii może być mniejsza.

Mechanizm

Bleomycyna jest cytotoksycznym lekiem chemioterapeutycznym o działaniu immunosupresyjnym. Pod jej wpływem osłabiona odporność nie hamuje namnażania atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca z żywej szczepionki, co grozi uogólnionym zakażeniem szczepem szczepionkowym. Immunosupresja osłabia też odpowiedź immunologiczną na każdą szczepionkę, także nieżywą rekombinowaną.

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
  • objawy uogólnionego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
  • gorączka i wysypka pęcherzykowa po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W czasie chemioterapii odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lub poza okresem największej immunosupresji.
Zakończenie chemioterapii i odbudowa odpornościodstep · bleomycynainne zaleceniePo zakończeniu leczenia bleomycyną decyzję o ewentualnym podaniu żywej szczepionki podejmuje lekarz prowadzący po ocenie stanu odporności pacjenta, szczególnie gdy choroba podstawowa sama osłabia odporność.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bleomedac 15000 IU/fiolkę, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bleomedac-100165034/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Busulfan osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej podawać w czasie leczenia. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, którą można stosować, choć w trakcie leczenia może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała po szczepieniu
  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się po szczepieniu
  • silne osłabienie, kaszel lub duszność po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne, najlepiej przed rozpoczęciem terapii albo w okresie możliwie najmniejszej immunosupresji.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może zagrażać życiu. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe zmniejszenie skuteczności szczepienia.

Mechanizm

Busulfan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, co prowadzi do immunosupresji. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w stanach niedoboru odporności, w tym w białaczce i innych chorobach szpiku, ani w trakcie leczenia immunosupresyjnego[1]. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami[2]. Osłabiona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz zmniejsza odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.

Monitorować

  • objawy zakażenia po szczepieniu, zwłaszcza rozsiana wysypka pęcherzykowa i gorączka
  • morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed planowanym szczepieniem

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, dlatego termin podania warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne lub hematologiczne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCertolizumab pegol+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol.Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.

Lek, który przyjmujesz, osłabia działanie układu odpornościowego. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywy, osłabiony wirus może w takiej sytuacji wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować w czasie leczenia. Istnieje szczepionka przeciw półpaścowi bez żywego wirusa, którą można bezpiecznie podać, choć może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała
  • gorączka po szczepieniu
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol. U pacjentów leczonych lub planujących leczenie certolizumabem pegol do ochrony przed półpaścem stosuj szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Gdy to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a decyzję o terminie podania żywej szczepionki w okresie przed włączeniem lub po odstawieniu leku pozostaw lekarzowi prowadzącemu.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol grozi rozsianym zakażeniem szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca, które może być ciężkie. Odpowiedź na szczepienie może być ponadto słabsza niż u osoby z prawidłową odpornością. W przypadku szczepionki rekombinowanej głównym problemem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej, bez ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.

Mechanizm

Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobom w trakcie leczenia immunosupresyjnego, a certolizumab pegol jako inhibitor TNF-alfa osłabia odpowiedź immunologiczną. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne oraz niedobory odporności komórkowej wśród przeciwwskazań[1]. Zahamowanie TNF-alfa może ułatwić namnażanie się atenuowanego szczepu wirusa ospy wietrznej i półpaśca z vaccine oraz osłabić odpowiedź poszczepienną. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia certolizumabu pegol ani leków immunosupresyjnych wśród przeciwwskazań[2]. ChPL certolizumabu pegol nie wymienia szczepionki przeciw półpaścowi[3].

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
  • objawy rozsianego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki (wysypka pęcherzykowa poza jednym dermatomem, gorączka)
  • odczyny poszczepienne po szczepionce rekombinowanej

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie przeciwwskazuje jej u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Możliwe jest jedynie słabsze wytworzenie odporności w trakcie leczenia certolizumabem pegol.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia certolizumabem pegolkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieSzczepienie przed włączeniem leczenia biologicznego pozwala uzyskać lepszą odpowiedź poszczepienną. O dopuszczalności i terminie podania żywej szczepionki przed rozpoczęciem terapii decyduje lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cimzia 200 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cimzia-100206939/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.

Deksametazon w większych dawkach osłabia odporność. Jeśli w tym czasie dostaniesz szczepionkę zawierającą żywego, osłabionego wirusa, wirus ten może wywołać zakażenie. Szczepionka nieżywa (rekombinowana) jest bezpieczna, ale przy leczeniu deksametazonem może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza rozległa lub w wielu miejscach ciała
  • wyraźnie złe samopoczucie w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu[1][2]. U takiego pacjenta wybierz szczepionkę rekombinowaną (nieżywą), a jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem steroidoterapii lub po jej zakończeniu, przy czym odstęp ustala lekarz prowadzący. Przy małych dawkach ogólnych, terapii zastępczej lub kortykosteroidach miejscowych i wziewnych żywa szczepionka nie jest przeciwwskazana[2].

Skutek kliniczny

Żywa szczepionka podana pacjentowi przyjmującemu immunosupresyjne dawki deksametazonu może wywołać rozsiane zakażenie szczepionkowym szczepem wirusa ospy wietrznej i półpaśca. W przypadku obu rodzajów szczepionki immunosupresja może osłabić odpowiedź immunologiczną i zmniejszyć ochronę przed półpaścem.

Mechanizm

Deksametazon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie żywego, atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w żywej szczepionce. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3]. Charakterystyka żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, wśród przeciwwskazań[2]. Immunosupresja osłabia też odpowiedź na antygeny szczepionki rekombinowanej, przy czym ChPL tej szczepionki nie wymienia kortykosteroidów[4].

Metabolizm i transportery

  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
  • rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana)
  • objawy zakażenia po szczepieniu – gorączka, wysypka pęcherzykowa, zwłaszcza rozsiana

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź, dlatego warto zaplanować szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu steroidoterapii, jeśli stan pacjenta na to pozwala.
Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · deksametazonryzyko malejeChPL żywej szczepionki nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy. Poinformuj pacjenta o objawach, które powinny skłonić do kontaktu z lekarzem.
Miejscowo lub wziewniedroga podania · deksametazonryzyko malejeKortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie stanowią przeciwwskazania do żywej szczepionki przeciw półpaścowi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeksrazoksan+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentom leczonym deksrazoksanem ani innym leczeniem immunosupresyjnym, bo takie połączenie jest przeciwwskazane.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że otrzymujesz deksrazoksan, i nie przyjmuj żywej szczepionki bez zgody onkologa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że otrzymujesz deksrazoksan, i nie przyjmuj żywej szczepionki bez zgody onkologa.

Deksrazoksan osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne, rozległe zakażenie. Takiej szczepionki nie wolno podawać w czasie tego leczenia. Bezpieczna jest szczepionka niezawierająca żywego wirusa, ale w trakcie leczenia może chronić słabiej, więc termin szczepienia warto ustalić z lekarzem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • rozległa wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
  • wysoka gorączka
  • silne osłabienie lub objawy zakażenia
  • ból lub pęcherze w wielu miejscach ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentom leczonym deksrazoksanem ani innym leczeniem immunosupresyjnym, bo takie połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeżeli to możliwe, stosuje się szczepionki inaktywowane[2], w tym przypadku rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi. Termin szczepienia rekombinowaną szczepionką najlepiej uzgodnić z onkologiem tak, aby przypadał przed rozpoczęciem chemioterapii albo w okresie odbudowy odporności. Żywą szczepionkę można rozważać dopiero po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresji, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący.

Skutek kliniczny

Po podaniu żywej szczepionki przeciw półpaścowi w trakcie leczenia deksrazoksanem istnieje ryzyko uogólnionej choroby zagrażającej życiu[2]. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie ochrony poszczepiennej.

Mechanizm

Deksrazoksan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, przez co osłabia odporność komórkową. Przy osłabionej odporności żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź na szczepienie jest słabsza. Ryzyko rośnie u osób z chorobą upośledzającą odporność oraz otrzymujących dodatkową chemioterapię[2]. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale jej skuteczność w trakcie immunosupresji może być mniejsza.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed szczepieniem
  • objawy uogólnionej wysypki pęcherzykowej, gorączki i zakażenia po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia cytotoksycznego odpowiedź może być słabsza, dlatego termin szczepienia warto zaplanować przed chemioterapią lub w okresie odbudowy odporności.
Po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresjiodstep · pacjentinne zaleceniePodanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi można rozważać dopiero po zakończeniu leczenia i odbudowie odporności, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Savene 20 mg/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/savene-100163294/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEtanercept+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu etanerceptem, bo leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do jej użycia.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz etanercept, i upewnij się, że dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz etanercept, i upewnij się, że dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Etanercept osłabia odporność, dlatego nie wolno ci przyjąć żywej szczepionki przeciw półpaścowi. Taka szczepionka zawiera osłabionego wirusa, który przy obniżonej odporności mógłby wywołać chorobę. Istnieje inna szczepionka przeciw półpaścowi, bez żywego wirusa, którą możesz przyjąć. Może działać u ciebie nieco słabiej, ale nadal chroni przed półpaścem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
  • gorączka po szczepieniu
  • silne złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu etanerceptem, bo leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do jej użycia.[1] Do ochrony przed półpaścem należy użyć szczepionki rekombinowanej z adiuwantem, której charakterystyka nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach.[2] Charakterystyka etanerceptu w części o interakcjach odsyła w sprawie szczepień do ostrzeżeń specjalnych.[3] Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia etanerceptem, aby uzyskać pełniejszą odpowiedź odpornościową.

Skutek kliniczny

Po podaniu szczepionki żywej istnieje ryzyko zakażenia szczepionkowym szczepem wirusa, także o ciężkim lub rozsianym przebiegu. Szczepionka rekombinowana jest bezpieczna pod względem zakaźności, ale jej skuteczność u osoby leczonej etanerceptem może być mniejsza niż u osoby z prawidłową odpornością.

Mechanizm

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej etanerceptem, bo charakterystyka tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne wśród przeciwwskazań.[1] Etanercept hamuje czynnik martwicy nowotworów, czyli ważny element odpowiedzi odpornościowej. Przy szczepionce żywej osłabiona odporność może nie opanować namnażania atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca, a przy szczepionce rekombinowanej, która nie zawiera żywego wirusa, problemem może być jedynie słabsza odpowiedź na szczepienie.

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed wydaniem lub podaniem
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej charakterystyka nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach. Szczepienie jest możliwe w trakcie leczenia etanerceptem, choć odpowiedź immunologiczna może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia etanerceptemkolejność włączenia · etanerceptryzyko malejeSzczepienie wykonane przed rozpoczęciem leczenia etanerceptem pozwala uzyskać pełniejszą odpowiedź na szczepionkę. Odstęp przed włączeniem leku powinien ustalić lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enbrel 50 mg, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enbrel-100211923/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.