Interakcje / Takrolimus / Takrolimus i trójtlenek arsenu
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuj tylko przy ścisłym monitorowaniu EKG i elektrolitów.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i zgłaszaj się na wszystkie zaplanowane badania EKG i krwi.
Niekorzystna interakcjaTakrolimus+ Trójtlenek arsenuPołączenie stosuj tylko przy ścisłym monitorowaniu EKG i elektrolitów.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i zgłaszaj się na wszystkie zaplanowane badania EKG i krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i zgłaszaj się na wszystkie zaplanowane badania EKG i krwi.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy w organizmie brakuje potasu lub magnezu. Lekarz będzie więc częściej robił ci EKG i badania krwi. Oba leki mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie omdlewania lub utrata przytomności
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- skurcze mięśni lub silne osłabienie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko przy ścisłym monitorowaniu EKG i elektrolitów. Przed rozpoczęciem i w trakcie podawania trójtlenku arsenu oceniaj QTc oraz stężenie potasu, magnezu i wapnia i wyrównuj niedobory przed kolejnymi wlewami[1]. Ogranicz inne leki wydłużające QT oraz leki powodujące hipokalemię lub hipomagnezemię, w tym diuretyki[1]. Utrzymuj stężenie takrolimusu w docelowym zakresie i kontroluj czynność nerek i wątroby[2]. Decyzję o ewentualnej modyfikacji immunosupresji podejmuje transplantolog lub hematolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes i innych groźnych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy współistniejącej hipomagnezemii lub hipokaliemii. Możliwe nasilenie uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT i ich działania w tym zakresie mogą się sumować. Podczas leczenia trójtlenkiem arsenu należy spodziewać się wydłużenia odstępu QT/QTc, opisywano też torsade de pointes i całkowity blok serca[1]. Takrolimus również może wydłużać odstęp QT, a przy zmianach jego ekspozycji zaleca się kontrolę EKG[2]. Dodatkowo takrolimus może powodować hipomagnezemię, a leki wywołujące hipokalemię lub hipomagnezemię zwiększają ryzyko torsade de pointes w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenu[1]. Trójtlenek arsenu może działać toksycznie na wątrobę i należy go ostrożnie łączyć z innymi lekami o działaniu hepatotoksycznym[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ trójtlenek arsenu nie jest znanym modulatorem CYP3A4.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i regularnie w trakcie
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi
- kreatynina i eGFR
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść na skórę)droga podania · takrolimus | interakcja nie dotyczy | Takrolimus stosowany miejscowo na skórę daje minimalną ekspozycję ogólnoustrojową, więc istotne sumowanie wpływu na QT jest mało prawdopodobne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuTakrolimusa alkoholNie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.
Alkohol może nasilać działania niepożądane takrolimusu, takie jak zaburzenia widzenia, zawroty głowy czy drżenia. Po wypiciu alkoholu możesz gorzej widzieć lub gorzej się koncentrować. Przy tym leku najbezpieczniej ograniczyć alkohol do minimum i ustalić z lekarzem, czy w ogóle możesz go pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie lub zamazanie widzenia
- zawroty głowy lub trudności z koncentracją
- drżenie rąk
- silny ból głowy lub splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.[1] U chorego po przeszczepie, leczonego lekiem o wąskim przedziale terapeutycznym, rozsądnie jest ograniczać alkohol do minimum i omówić dopuszczalną ilość z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne wywoływane przez takrolimus, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]
Mechanizm
Takrolimus może powodować zaburzenia widzenia i zaburzenia neurologiczne, a alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, więc oba działania mogą się nakładać.[1] Wpływu etanolu na metabolizm takrolimusu przez CYP3A4 ani na jego stężenie we krwi nie opisano w dostępnych źródłach, dlatego nie zakładamy interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zaburzenia widzenia
- objawy neurologiczne, takie jak drżenia, bóle głowy, zawroty głowy lub splątanie
- stężenie takrolimusu we krwi zgodnie ze schematem kontroli ustalonym przez ośrodek transplantacyjny
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Trójtlenek arsenu a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 497
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ Trójtlenek arsenuNie łącz amiodaronu z trójtlenkiem arsenu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki o amiodaronie – także jeśli odstawiono go w ostatnich miesiącach – i nie przerywaj go na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki o amiodaronie – także jeśli odstawiono go w ostatnich miesiącach – i nie przerywaj go na własną rękę.
Amiodaron i trójtlenek arsenu – każdy z osobna – mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnej, nawet śmiertelnej arytmii. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, dlatego to ryzyko nie znika od razu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz amiodaronu z trójtlenkiem arsenu. Amiodaronu nie stosuje się jednocześnie z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes[1][2]. Przed rozpoczęciem leczenia trójtlenkiem arsenu zamień amiodaron, w porozumieniu z kardiologiem, na lek kontrolujący rytm lub częstość pracy serca, który nie wydłuża QT. Pamiętaj, że interakcje z amiodaronem mogą występować nawet kilka miesięcy po jego odstawieniu[1]. Jeśli amiodaron odstawiono niedawno, prowadź leczenie trójtlenkiem arsenu przy ścisłym monitorowaniu EKG oraz wyrównanym stężeniu potasu i magnezu. W razie torsade de pointes nie podaje się leków przeciwarytmicznych – stosuje się stymulację komorową i dożylne wlewy magnezu[1].
Skutek kliniczny
Grozi znaczne wydłużenie QTc, torsade de pointes, które może zakończyć się zgonem, oraz całkowity blok serca[3]. Już w monoterapii trójtlenkiem arsenu w nawrocie lub oporności na leczenie u 40% pacjentów co najmniej jeden pomiar QTc przekroczył 500 ms[3]. Wydłużenie QTc pojawia się między 1. a 5. tygodniem po infuzji i ustępuje pod koniec 8. tygodnia[4].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie się sumuje, co zwiększa ryzyko arytmii typu torsade de pointes. Trójtlenek arsenu może ponadto powodować całkowity blok przedsionkowo-komorowy[5], a amiodaron zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, więc dochodzi addycja działania na układ przewodzący. Interakcji farmakokinetycznych trójtlenku arsenu z innymi lekami formalnie nie oceniano[5].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i regularnie w trakcie infuzji trójtlenku arsenu
- rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- parametry czynności wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Interakcje z amiodaronem mogą występować nawet kilka miesięcy po zakończeniu jego stosowania. U pacjenta, który niedawno odstawił amiodaron, leczenie trójtlenkiem arsenu wymaga ścisłego monitorowania QTc i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Opacorden 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opacorden-100049552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arsenic trioxide Accord 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arsenic-trioxide-accord-100396064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arsenic trioxide medac 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arsenic-trioxide-medac-100441793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ Trójtlenek arsenuNie łącz amisulprydu z trójtlenkiem arsenu.Jeśli masz rozpocząć leczenie trójtlenkiem arsenu, powiedz lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz amisulpryd, ale nie odstawiaj go sam bez rozmowy z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz rozpocząć leczenie trójtlenkiem arsenu, powiedz lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz amisulpryd, ale nie odstawiaj go sam bez rozmowy z lekarzem.
Amisulpryd i trójtlenek arsenu mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą zagrażać życiu. Tych leków nie stosuje się jednocześnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz amisulprydu z trójtlenkiem arsenu.[1] Na czas leczenia trójtlenkiem arsenu odstaw amisulpryd po konsultacji z psychiatrą i hematologiem, a jeśli lek przeciwpsychotyczny jest niezbędny, wybierz substancję o małym wpływie na odstęp QT i prowadź ścisłe monitorowanie EKG. Przy trójtlenku arsenu zachowuje się ostrożność wobec wszystkich leków wydłużających QT oraz leków powodujących hipokaliemię lub hipomagnezemię.[2] Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wyrównuj niedobory potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes i innych groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym nagłego zgonu sercowego. Przy trójtlenku arsenu opisywano także przypadki całkowitego bloku serca.[2]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację mięśnia sercowego sumują się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT.[1] Podczas leczenia trójtlenkiem arsenu można spodziewać się wydłużenia odstępu QT/QTc, a ryzyko torsade de pointes rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.[2]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie wapnia w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ Trójtlenek arsenuHaloperydolu nie stosuje się u pacjenta leczonego trójtlenkiem arsenu.Nie przyjmuj haloperydolu w czasie leczenia trójtlenkiem arsenu i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj haloperydolu w czasie leczenia trójtlenkiem arsenu i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki.
Oba leki mogą zaburzać pracę serca w ten sam sposób, a razem robią to znacznie silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagła duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Haloperydolu nie stosuje się u pacjenta leczonego trójtlenkiem arsenu[1][2]. Gdy potrzebny jest lek przeciwpsychotyczny, przeciwwymiotny lub opanowanie majaczenia, należy wybrać lek o minimalnym wpływie na odstęp QT i nadal kontrolować EKG oraz elektrolity. Przed każdym podaniem trójtlenku arsenu trzeba wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz przejrzeć wszystkie leki pacjenta pod kątem wydłużania QT[3].
Skutek kliniczny
Znaczne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i nagłego zgonu sercowego. Przy trójtlenku arsenu opisywano przypadki torsade de pointes i całkowitego bloku serca[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QTc, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwnowotworowymi o takim działaniu[1]. Podczas leczenia trójtlenkiem arsenu należy spodziewać się wydłużenia odstępu QT/QTc, a ostrożność dotyczy także innych leków wydłużających QT, w tym leków przeciwpsychotycznych[3]. Ryzyko dodatkowo rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylniedroga podania · haloperydol | ryzyko rośnie | Haloperydol podawany dożylnie wiąże się z większym ryzykiem wydłużenia QTc i torsade de pointes niż postać doustna, co dodatkowo zwiększa zagrożenie przy jednoczesnym stosowaniu trójtlenku arsenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ TakrolimusNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem.Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.
Hydroksyzyna i takrolimus przyjmowany doustnie mogą razem zaburzać pracę serca. Każdy z tych leków może wpływać na rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii rośnie. Dotyczy to zwłaszcza osób po przeszczepie, u których często brakuje magnezu we krwi. Takrolimus w maści na skórę praktycznie nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z uczuciem niepokoju w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem[1]. W świądzie lub alergii wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie ryzyka zdecyduje inaczej, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz oznacz magnez i potas, a stężenie takrolimusu utrzymuj w zakresie docelowym[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy wysokim stężeniu takrolimusu, hipomagnezemii, hipokaliemii, bradykardii lub chorobie serca.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes[1]. Takrolimus wydłuża odstęp QT, a przy wzroście jego stężenia we krwi zaleca się kontrolę EKG[2]. Dodatkowo takrolimus często powoduje hipomagnezemię, która sama jest czynnikiem ryzyka wydłużenia QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż osiągane w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie takrolimusu we krwi (trough)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (maść)droga podania · takrolimus | ryzyko maleje | Takrolimus stosowany miejscowo na skórę daje minimalne stężenia ogólnoustrojowe, więc addycyjne wydłużenie QT jest mało prawdopodobne. Hydroksyzynę można stosować po ocenie innych czynników ryzyka wydłużenia QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ Trójtlenek arsenuNie podawaj hydroksyzyny w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenu.Nie przyjmuj hydroksyzyny w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenu i powiedz o tym lekarzowi, który ją przepisał, żeby dobrał inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenu i powiedz o tym lekarzowi, który ją przepisał, żeby dobrał inny lek.
Hydroksyzyna i trójtlenek arsenu mogą zaburzać pracę serca w ten sam sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj hydroksyzyny w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenu[1]. Jeśli pacjent wymaga leku przeciwlękowego, nasennego lub przeciwświądowego, wybierz substancję bez wpływu na odstęp QT i uzgodnij to z hematologiem prowadzącym. Jeśli hydroksyzyna została już podana, wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz stężenie potasu i magnezu we krwi[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Pacjenci leczeni trójtlenkiem arsenu często mają dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak zaburzenia elektrolitowe czy jednoczesne stosowanie innych leków wydłużających QT[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje. Trójtlenek arsenu regularnie wydłuża odstęp QT/QTc i może wywołać torsade de pointes oraz całkowity blok serca[2]. Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Ryzyko dodatkowo zwiększają hipokaliemia i hipomagnezemia, które same są przeciwwskazaniem do hydroksyzyny[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu we krwi
- stężenie magnezu we krwi
- kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ Trójtlenek arsenuNie łączy się klozapiny z trójtlenkiem arsenu.Powiedz hematologowi, że bierzesz klozapinę, i nie odstawiaj jej sam – zmianę leczenia ustali z tobą lekarz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz hematologowi, że bierzesz klozapinę, i nie odstawiaj jej sam – zmianę leczenia ustali z tobą lekarz.
Klozapina i trójtlenek arsenu, lek na białaczkę podawany w kroplówce, mogą razem groźnie zaburzyć rytm serca. Oba leki mogą też osłabiać wytwarzanie białych krwinek, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, i obciążać wątrobę. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a o dalszym leczeniu decydują wspólnie twój psychiatra i hematolog.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- silne osłabienie, nudności, brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się klozapiny z trójtlenkiem arsenu. Nie rozpoczyna się leczenia klozapiną w trakcie terapii trójtlenkiem arsenu[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga trójtlenku arsenu z powodu ostrej białaczki promielocytowej, decyzję podejmują wspólnie hematolog i psychiatra – zwykle rozważa się zamianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na odstęp QT i szpik, z powolnym odstawianiem klozapiny ze względu na ryzyko nawrotu psychozy i objawów odstawiennych. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed podaniem i w trakcie leczenia wyrównuje się potas i magnez, wykonuje się EKG z oceną QTc oraz ściśle kontroluje morfologię z rozmazem i enzymy wątrobowe. Należy odstawić inne leki wydłużające QT i powodujące hipokaliemię lub hipomagnezemię, takie jak diuretyki czy amfoterycyna B[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, blokiem serca i nagłym zgonem sercowym, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[2]. Sumowanie działania na szpik zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z zakażeniem zagrażającym życiu. Możliwe jest też nasilone uszkodzenie wątroby.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu trzech groźnych działań niepożądanych – wydłużenia odstępu QT, uszkodzenia szpiku i uszkodzenia wątroby. Trójtlenek arsenu wydłuża odstęp QT/QTc i może wywołać torsade de pointes oraz całkowity blok serca[2]. Klozapinę należy ostrożnie łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QTc lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[1]. Klozapiny nie wolno stosować z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, do których należą środki cytotoksyczne[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[1][3][4]. Trójtlenek arsenu stosuje się ostrożnie z innymi lekami hepatotoksycznymi[2], a klozapina również może uszkadzać wątrobę. Formalnie nie oceniano interakcji farmakokinetycznych trójtlenku arsenu[2], a jego metabolizm nie wskazuje na istotny wpływ na stężenie klozapiny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i regularnie w trakcie
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- morfologia krwi z bezwzględną liczbą neutrofilów
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy zakażenia, gorączka, ból gardła
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenukolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta otrzymującego lek o istotnym działaniu mielosupresyjnym. |
| Trójtlenek arsenu u pacjenta leczonego już klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy leczenie białaczki trójtlenkiem arsenu jest konieczne u pacjenta stabilnego na klozapinie, decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego podejmują wspólnie hematolog i psychiatra. Klozapinę odstawia się stopniowo, a do czasu zamiany prowadzi się ścisłe monitorowanie EKG, elektrolitów i morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ TakrolimusNie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi.Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Takrolimus może obciążać nerki, a neomycyna, nawet stosowana na skórę, też może im szkodzić i uszkadzać słuch. Razem te leki zwiększają ryzyko kłopotów z nerkami. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz uszkodzoną skórę, duży obszar ciała albo stosujesz lek długo. Tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi[1]. Wybierz antybiotyk miejscowy bez działania nefro- i ototoksycznego, np. kwas fusydowy albo mupirocynę. Jeśli neomycyna została już zastosowana, oceń czynność nerek i zapytaj o objawy ze strony słuchu.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, w tym nasilenie nefropatii wywołanej takrolimusem u pacjenta po przeszczepieniu, oraz zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu. Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny i dalszemu nasileniu toksyczności.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a takrolimus działa nefrotoksycznie. Wchłonięta do krążenia część neomycyny może sumować się z nefrotoksycznością takrolimusu. Wchłanianie neomycyny przez nieuszkodzoną skórę jest małe, ale rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, owrzodzenia i zmiany sączące oraz przy długim leczeniu. Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- słuch i równowaga (szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy)
- stan skóry w miejscu aplikacji (uszkodzenia, rozległość zmian)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, owrzodzenia lub zmiany sączącedroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, a takie stosowanie jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek wchłonięta neomycyna może się kumulować, co dodatkowo zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności u pacjenta leczonego takrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, a stosowane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Dotyczy to na przykład takrolimusu lub cyklosporyny przyjmowanych razem z fingolimodem, teriflunomidem, leflunomidem, tofacytynibem albo natalizumabem. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się rzadko. Niektóre połączenia, np. mykofenolanu z takrolimusem po przeszczepieniu, są jednak zamierzone i lekarz stosuje je celowo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- uporczywy kaszel lub duszność
- pęcherzyki na skórze, półpasiec lub opryszczka o ciężkim przebiegu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń. ChPL tofacytynibu nie zaleca skojarzenia z silnymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak takrolimus i cyklosporyna. ChPL modulatorów receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) odradza jednoczesne leczenie immunosupresyjne. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących terapię immunosupresyjną. Przy zmianie leczenia z leflunomidu lub teriflunomidu na inhibitor kalcyneuryny trzeba uwzględnić bardzo długie utrzymywanie się leku w organizmie i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po odstawieniu modulatora receptora S1P również należy odczekać do odbudowy liczby limfocytów. Jeśli połączenie z cyklosporyną jest nieuniknione, warto rozważyć niższą dawkę tofacytynibu.
Skutek kliniczny
Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji wirusów z grupy herpes, CMV, wirusa BK i gruźlicy. Rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P[1]. W dłuższej perspektywie może wzrosnąć ryzyko chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów skóry. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania hepatotoksyczności i cytopenii. Interakcja jest wspólna dla większości leków obu grup o działaniu ogólnoustrojowym, z wyjątkiem leków wymienionych jako wyjątki.
Mechanizm
Inhibitory kalcyneuryny hamują aktywację limfocytów T przez blokowanie szlaku kalcyneuryna–NFAT i wytwarzania interleukiny 2. Leki grupy A osłabiają odporność innymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Natalizumab blokuje migrację limfocytów do tkanek. Inebilizumab usuwa limfocyty B, a tolebrutynib hamuje kinazę Brutona. Te działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Dochodzą do tego słabsze mechanizmy farmakokinetyczne. Cyklosporyna hamuje CYP3A4, przez co może zwiększać ekspozycję na tofacytynib. Hamuje też transporter BCRP, przez co może zwiększać ekspozycję na teriflunomid, który jest aktywnym metabolitem leflunomidu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofilów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz w razie potrzeby wiremia CMV i BK
- aktywność aminotransferaz i bilirubina, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- stężenie takrolimusu lub cyklosporyny we krwi oraz czynność nerek
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- kontrola skóry w kierunku nowotworów przy długotrwałym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść z takrolimusem, krople do oczu z cyklosporyną)droga podania · inhibitory kalcyneuryny | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu takrolimusu na skórę lub cyklosporyny do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie i istotna addycja immunosupresji jest mało prawdopodobna. |
| Pełna eliminacja leku lub odbudowa liczby limfocytów po odstawieniuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy z opóźnieniem. Przy zamianie na inhibitor kalcyneuryny należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji lub odczekanie do odbudowy limfocytów. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń i nowotworów przy skojarzonej immunosupresji jest większe, co ChPL tofacytynibu podkreśla szczególnie. |
Źródła
- Schmedt N, Andersohn F, Garbe E. Signals of progressive multifocal leukoencephalopathy for immunosuppressants: a disproportionality analysis of spontaneous reports within the US Adverse Event Reporting System (AERS). Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2012;21(11):1216-20. doi: 10.1002/pds.3320. PMID: 22821419.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.