Interakcje / Adalimumab / Adalimumab i szczepionka BCG
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie podawaj BCG, ani w postaci szczepionki, ani do pęcherza moczowego, pacjentowi leczonemu adalimumabem.
Nie przyjmuj BCG w żadnej postaci w trakcie leczenia adalimumabem i zawsze mów lekarzowi o tym leczeniu przed szczepieniem lub zabiegiem.
Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG, ani w postaci szczepionki, ani do pęcherza moczowego, pacjentowi leczonemu adalimumabem.Nie przyjmuj BCG w żadnej postaci w trakcie leczenia adalimumabem i zawsze mów lekarzowi o tym leczeniu przed szczepieniem lub zabiegiem.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG w żadnej postaci w trakcie leczenia adalimumabem i zawsze mów lekarzowi o tym leczeniu przed szczepieniem lub zabiegiem.
Adalimumab osłabia odporność, zwłaszcza na prątki gruźlicy. Szczepionka BCG i leczenie BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione prątki. Przy adalimumabie mogą one rozsiać się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Tych dwóch leków nie łączy się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się kilka dni
- nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
- powiększone, bolesne węzły chłonne lub ropień w miejscu szczepienia
- uporczywy kaszel lub duszność
- ból i pieczenie przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj BCG, ani w postaci szczepionki, ani do pęcherza moczowego, pacjentowi leczonemu adalimumabem. Żywej szczepionki BCG nie podaje się osobom leczonym immunosupresyjnie[1]. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów z niedoborem odporności wywołanym lekami immunosupresyjnymi[2][3]. Jeżeli szczepienie BCG jest potrzebne, wykonuje się je przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, a odstęp ustala lekarz prowadzący. U pacjenta z rakiem pęcherza, który wymaga leczenia adalimumabem, decyzję o metodzie leczenia onkologicznego podejmuje urolog wspólnie z lekarzem prowadzącym terapię biologiczną.
Skutek kliniczny
Grozi uogólnione zakażenie prątkami BCG, które może zagrażać życiu, oraz miejscowe powikłania, takie jak ropień w miejscu szczepienia, zapalenie węzłów chłonnych czy zakażenie dróg moczowych prątkami. Skuteczność BCG jest przy tym zmniejszona.
Mechanizm
Adalimumab blokuje czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α), który jest niezbędny do tworzenia ziarniniaków i ograniczania zakażeń prątkami. BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, więc u osoby leczonej adalimumabem mogą się one niekontrolowanie namnażać i szerzyć. Jednocześnie zahamowanie odpowiedzi immunologicznej osłabia działanie BCG, zarówno ochronne po szczepieniu, jak i przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza moczowego.
Monitorować
- gorączka, poty nocne i utrata masy ciała po wcześniejszym kontakcie z BCG
- powiększenie węzłów chłonnych lub ropień w miejscu szczepienia
- objawy z dróg moczowych i krwiomocz po dopęcherzowym BCG
- kaszel, duszność i objawy zapalenia płuc
- wywiad w kierunku gruźlicy i szczepienia BCG przed włączeniem adalimumabu
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Dopęcherzowe BCG w leczeniu raka pęcherza moczowego jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Wybór innego leczenia onkologicznego albo przerwy w terapii adalimumabem wymaga uzgodnienia między urologiem a lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne. |
| Noworodek lub niemowlę matki leczonej adalimumabem w ciążywiek · pacjent | inne zalecenie | Adalimumab przechodzi przez łożysko i może utrzymywać się w organizmie dziecka po urodzeniu. Zwiększa to ryzyko uogólnionego zakażenia po szczepieniu BCG. Termin szczepienia ustala lekarz po uwzględnieniu przebiegu leczenia matki. |
| Szczepienie BCG przed rozpoczęciem adalimumabukolejność włączenia · szczepionka BCG | ryzyko maleje | Jeżeli szczepienie BCG jest wskazane, należy je wykonać przed włączeniem adalimumabu, z odstępem ustalonym przez lekarza prowadzącego. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba wykluczyć czynną gruźlicę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
Alkohol przy tych lekach
Adalimumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSzczepionka BCGa alkoholZaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza.Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio osłabiał działanie BCG podawanego do pęcherza. Alkohol jednak zwiększa ilość oddawanego moczu i drażni pęcherz, więc wypity w dniu zabiegu może utrudnić utrzymanie leku w pęcherzu i nasilić pieczenie oraz częste oddawanie moczu. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność, co przy tym leczeniu może zwiększać ryzyko zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- krew w moczu
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
- duże osłabienie, kaszel lub zażółcenie skóry albo oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy przekazać informację lekarzowi prowadzącemu, który oceni stan odporności i czynność wątroby przed kontynuacją terapii.
Skutek kliniczny
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu poza dniem wlewu nie ma udokumentowanego wpływu na skuteczność ani bezpieczeństwo terapii BCG. Picie w dniu wlewu może nasilić parcie na mocz, częstomocz i pieczenie przy oddawaniu moczu oraz skrócić czas utrzymania zawiesiny w pęcherzu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu nie można wykluczyć większego ryzyka powikłań infekcyjnych.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakologicznej etanolu z żywymi, atenuowanymi prątkami BCG podawanymi do pęcherza moczowego, a możliwe znaczenie ma przede wszystkim działanie miejscowe i moczopędne alkoholu. Żaden z produktów BCG do podawania do pęcherza nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a jedyna wzmianka o alkoholu etylowym w ChPL dotyczy dezynfekcji ampułek przed przygotowaniem zawiesiny.[1] Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny i zwiększa diurezę, co teoretycznie może rozcieńczać zawiesinę BCG w pęcherzu i utrudniać jej utrzymanie przez zalecany czas kontaktu ze śluzówką. Alkohol drażni również błonę śluzową pęcherza, przez co może nasilać typowe dla terapii BCG objawy chemicznego zapalenia pęcherza. Przewlekłe nadużywanie alkoholu upośledza odporność komórkową, a ChPL wszystkich produktów BCG przeciwwskazują stosowanie u osób z nabytym niedoborem odporności, co u pacjentów z chorobą alkoholową i zaawansowaną marskością wątroby może teoretycznie zwiększać ryzyko uogólnionego zakażenia BCG.[1]
Monitorować
- objawy podrażnienia pęcherza (częstomocz, parcie, pieczenie, krwiomocz)
- gorączka i dreszcze po wlewie
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę, osłabienie, kaszel, żółtaczka)
- wywiad w kierunku przewlekłego nadużywania alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu i alkoholowa choroba wątroby upośledzają odporność komórkową, a nabyty niedobór odporności jest przeciwwskazaniem do terapii BCG. Wymaga to oceny przez lekarza prowadzącego przed kontynuacją leczenia. |
| Dzień wlewuodstep · pacjent | inne zalecenie | W dniu wlewu alkohol zwiększa diurezę i podrażnienie pęcherza, dlatego należy go unikać przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu. |
| Szczepionka śródskórna przeciw gruźlicypostać · alkohol | ryzyko maleje | Dla śródskórnej szczepionki BCG stosowanej w profilaktyce gruźlicy nie opisano interakcji z alkoholem i nie są potrzebne żadne zalecenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
Inne interakcje tych leków 227
Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Jeśli przyjmujesz adalimumab, nie możesz dostać szczepionki przeciw półpaścowi zawierającej żywego, osłabionego wirusa. Adalimumab osłabia odporność, więc taki wirus mógłby wywołać groźne zakażenie. Możesz natomiast zaszczepić się szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa – jest bezpieczna, choć w czasie leczenia może działać nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.[1] U pacjenta leczonego adalimumabem do profilaktyki półpaśca należy stosować szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie przewiduje przeciwwskazań związanych z leczeniem immunosupresyjnym.[2] Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, aby uzyskać lepszą odpowiedź odpornościową.
Skutek kliniczny
Po podaniu szczepionki żywej osobie leczonej adalimumabem istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Po podaniu szczepionki rekombinowanej możliwa jest słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia wywołanego szczepionką.
Mechanizm
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej adalimumabem, ponieważ jest on lekiem immunosupresyjnym, a takie leczenie znajduje się w przeciwwskazaniach szczepionki żywej.[1] Adalimumab hamuje działanie czynnika martwicy nowotworów (TNF) i osłabia odporność komórkową, przez co żywy, osłabiony wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może namnażać się w sposób niekontrolowany. To samo osłabienie odporności może zmniejszać odpowiedź na szczepionkę rekombinowaną, która jednak nie zawiera żywego wirusa i nie może wywołać zakażenia. ChPL szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia adalimumabu ani leków immunosupresyjnych w przeciwwskazaniach.[2]
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, jeśli omyłkowo podano szczepionkę żywą
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach, dlatego może być podana pacjentowi leczonemu adalimumabem, z zastrzeżeniem możliwej słabszej odpowiedzi odpornościowej. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia adalimumabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepienie wykonane przed włączeniem adalimumabu daje lepszą szansę na pełną odpowiedź odpornościową, a decyzję o ewentualnym użyciu szczepionki żywej przed leczeniem oraz o wymaganym odstępie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie aktualnych zaleceń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
- ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
- nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
- badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
- powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
- okresowa kontrola dermatologiczna skóry
Kiedy ocena się zmienia
| Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat. |
| Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi puryn | ryzyko rośnie | Ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna. |
| Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn | ryzyko rośnie | Analogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych. |
| Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | inne zalecenie | Limfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii. |
Źródła
- Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
- Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
- Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.
Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie gruźlicy, z którymi osłabiony organizm może sobie nie poradzić. Może to prowadzić do groźnego zakażenia, a szczepienie lub leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka trwająca kilka dni lub nawracająca
- dreszcze i nocne poty
- niewyjaśniona utrata masy ciała i duże osłabienie
- narastający obrzęk, ropień lub owrzodzenie w miejscu szczepienia
- powiększone, bolesne węzły chłonne
- kaszel, duszność lub bóle stawów po wlewkach BCG
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych. Przyjęcie żywej szczepionki, zwłaszcza BCG, jest przeciwwskazane w trakcie leczenia azatiopryną[1]. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[2][3][4]. Żywą szczepionkę można podać dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[5]. Jeśli wskazane są szczepienia żywymi szczepionkami, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem immunosupresji. U chorego na nienaciekowego raka pęcherza, który musi kontynuować azatioprynę, onkolog lub urolog powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe.
Skutek kliniczny
Grozi niekontrolowane namnażanie prątków BCG z miejscowym lub uogólnionym zakażeniem (BCG-itis), które może wymagać leczenia przeciwprątkowego i zagrażać życiu. Jednocześnie zmniejsza się skuteczność szczepienia przeciwgruźliczego oraz przeciwnowotworowe działanie wlewek dopęcherzowych BCG.
Mechanizm
Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową, która jest niezbędna do kontrolowania żywych, atenuowanych prątków BCG. Aktywność immunosupresyjna azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[5]. Ten sam mechanizm osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy skuteczność dopęcherzowej immunoterapii BCG.
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, utrata masy ciała, osłabienie)
- objawy miejscowego zakażenia w miejscu szczepienia (narastający naciek, ropień, powiększenie węzłów chłonnych)
- po wlewkach dopęcherzowych – objawy ogólne, zaburzenia czynności wątroby, objawy płucne, bóle stawów
- data ostatniej dawki azatiopryny przed planowanym podaniem BCG
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (wlewki dopęcherzowe zamiast BCG w raku pęcherza – decyzja onkologa lub urologa)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąpacjent | inne zalecenie | Żywą szczepionkę można rozważyć dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną. Przed podaniem oceń, czy pacjent nie otrzymuje innych leków immunosupresyjnych. |
| Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Wlewki dopęcherzowe BCG w raku pęcherza są również przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Lekarz prowadzący powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe albo zmianę immunosupresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka BCGNie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.
Betametazonu w zastrzykach nie łączy się z leczeniem BCG podawanym do pęcherza moczowego. Betametazon osłabia odporność, przez co leczenie BCG może działać słabiej, a żywe prątki ze szczepionki mogą rozprzestrzenić się w organizmie i wywołać groźne zakażenie. Krem z betametazonem stosowany na skórę nie przeszkadza w leczeniu BCG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
- silne osłabienie i uczucie rozbicia
- nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.[1] Pacjenci z obniżoną odpornością wywołaną lekami, w tym kortykosteroidami, nie powinni otrzymywać BCG do pęcherza moczowego.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Gdy kortykosteroid ogólnoustrojowy jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu lub przesunięciu wlewów BCG podejmuje lekarz prowadzący leczenie urologiczne lub onkologiczne. Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG i zwiększenie ryzyka uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.
Mechanizm
Betametazon podawany ogólnoustrojowo działa immunosupresyjnie i hamuje miejscową odpowiedź komórkową, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie żywych, atenuowanych prątków BCG podawanych do pęcherza moczowego. Osłabienie odporności zmniejsza zdolność organizmu do kontrolowania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza pęcherz moczowy.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
- nasilenie dolegliwości ze strony układu moczowego po wlewie
- objawy ze strony płuc i wątroby sugerujące rozsiew prątków
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG. Przy długotrwałym stosowaniu silnego kortykosteroidu na dużą powierzchnię skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym warto poinformować lekarza prowadzącego leczenie BCG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneBortezomib+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu bortezomibem.Jeśli leczysz się bortezomibem, powiedz o tym lekarzowi przed każdym planowanym podaniem BCG, bo w tym czasie BCG się nie podaje.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli leczysz się bortezomibem, powiedz o tym lekarzowi przed każdym planowanym podaniem BCG, bo w tym czasie BCG się nie podaje.
Bortezomib to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie i przy słabej odporności może wywołać groźne zakażenie całego organizmu, a do tego gorzej działa. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, zwłaszcza utrzymujące się dłużej po wlewie BCG
- silne osłabienie i uczucie rozbicia
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu bortezomibem.[1][2][3] Kolejność obu terapii i odstęp po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego ustala lekarz prowadzący wspólnie z urologiem, biorąc pod uwagę stan odporności pacjenta. Wlewów BCG nie łączy się także z kortykosteroidami podawanymi układowo, często stosowanymi w schematach z bortezomibem, natomiast steroidy miejscowe nie są przeszkodą.[1]
Skutek kliniczny
Ryzyko uogólnionego zakażenia prątkami BCG o potencjalnie ciężkim przebiegu (gorączka, posocznica, zajęcie płuc, wątroby lub szpiku) oraz osłabienie działania przeciwnowotworowego wlewów BCG.
Mechanizm
Bortezomib hamuje proteasom i działa cytostatycznie, przez co osłabia odporność, zwłaszcza komórkową. Dopęcherzowe BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, których działanie przeciwnowotworowe wymaga sprawnej odpowiedzi immunologicznej, a ich opanowanie przez organizm zależy od odporności komórkowej. Przy polekowej immunosupresji rośnie ryzyko rozsiewu prątków BCG i maleje skuteczność wlewów.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, zażółcenie skóry)
- morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o wlewach BCG po zakończeniu leczenia bortezomibem
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka przeciwgruźlicza podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki, dlatego u pacjenta leczonego bortezomibem nie należy jej podawać ze względu na ryzyko rozsiewu zakażenia. Decyzję o szczepieniu odkłada się do czasu odbudowy odporności po zakończeniu leczenia. |
| Po zakończeniu leczenia bortezomibemkolejność włączenia · bortezomib | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia bortezomibem wlewy BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności. Odstęp ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i badań krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/
Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka BCGPrzed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu.Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.
Budezonid to lek sterydowy, który może osłabiać odporność, a leczenie BCG działa właśnie dzięki pobudzeniu odporności. Budezonid w inhalatorze lub w aerozolu do nosa w zwykłych dawkach zwykle nie przeszkadza w leczeniu BCG. Budezonid w kapsułkach, tabletkach, czopkach lub piance do odbytu, a także duże dawki wziewne, mogą osłabić działanie BCG i zwiększyć ryzyko groźnego zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę po wlewie
- dreszcze i silne osłabienie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- nasilające się pieczenie przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu. Budezonid wziewny lub donosowy w zwykłych dawkach można kontynuować, ponieważ steroidy stosowane miejscowo nie są przeciwwskazaniem do terapii BCG[1]. Leczenia BCG nie prowadzi się u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych lub podawane układowo[2][1]. Przeciwwskazaniem jest też każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Przy dużych dawkach wziewnych, długotrwałym stosowaniu lub jednoczesnym przyjmowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 skonsultuj z urologiem, czy budezonid nie działa ogólnoustrojowo.
Skutek kliniczny
Przy immunosupresyjnym, ogólnoustrojowym działaniu kortykosteroidu możliwe jest osłabienie skuteczności dopęcherzowej immunoterapii BCG i zwiększenie ryzyka ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG. Miejscowo stosowany budezonid w zwykłych dawkach nie stanowi przeciwwskazania do leczenia BCG[1].
Mechanizm
Budezonid jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną, od której zależy działanie przeciwnowotworowe dopęcherzowo podanych żywych prątków BCG. Przy ogólnoustrojowym działaniu steroidu osłabiona odporność może dodatkowo ułatwić rozsiew prątków. Po podaniu wziewnym lub donosowym budezonid działa głównie miejscowo, a jego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, ale rośnie przy dużych dawkach, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4[4].
Metabolizm i transportery
- Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- droga podania, dawka i czas stosowania budezonidu
- jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 nasilających ogólnoustrojowe działanie budezonidu
- gorączka, dreszcze, złe samopoczucie i objawy uogólnionego zakażenia BCG po wlewie
- objawy ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidów
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna lub donosowadroga podania · budezonid | ryzyko maleje | Steroidy stosowane miejscowo nie stanowią przeciwwskazania do dopęcherzowej terapii BCG. Dotyczy zwykłych dawek bez jednoczesnych inhibitorów CYP3A4. |
| Doustna lub doodbytniczadroga podania · budezonid | inne zalecenie | Budezonid doustny lub doodbytniczy działa częściowo ogólnoustrojowo. Dopęcherzowe BCG jest przeciwwskazane przy leczeniu immunosupresyjnym kortykosteroidami, dlatego o kontynuacji BCG decyduje urolog po ocenie dawki i czasu leczenia. |
| Dawka o działaniu immunosupresyjnym lub ogólnoustrojowymdawka · budezonid | ryzyko rośnie | Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych immunosupresyjnie kortykosteroidami ani u osób z polekowym zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej. Nie stosuje się go też przy układowym podawaniu steroidów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie.Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.
Busulfan osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się, ani przy wlewach do pęcherza, ani przy szczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cytostatycznej i odbudowie odporności – decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego busulfanem podanie BCG grozi uogólnionym, potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem prątkami BCG (gorączka, objawy ogólnoustrojowe, zapalenie płuc lub wątroby, posocznica). Skuteczność BCG, zarówno przeciwnowotworowa w raku pęcherza, jak i ochronna w szczepieniu, może być zmniejszona.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Prątki BCG są żywe i atenuowane, więc ich bezpieczne stosowanie wymaga sprawnego układu odpornościowego. W immunosupresji organizm nie ogranicza namnażania prątków, co grozi ich rozsiewem, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy skuteczność BCG.
Monitorować
- temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowe po przypadkowym podaniu BCG
- objawy zapalenia płuc, wątroby i dróg moczowych
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed ewentualnym podaniem BCG
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy także BCG podawanego do pęcherza moczowego w leczeniu raka pęcherza, bo prątki mogą przedostać się do krwiobiegu i wywołać zakażenie uogólnione. |
| Po zakończeniu leczenia busulfanemodstep · busulfan | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia busulfanem BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności – termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo.Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.
Cyklofosfamid osłabia odporność organizmu. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy układ odpornościowy sobie radzi. Gdy odporność jest osłabiona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG działa słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej odporności, a decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący. Gdy cyklofosfamid jest niezbędny, w leczeniu dopęcherzowym raka pęcherza należy rozważyć chemioterapię dopęcherzową zamiast BCG.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko miejscowego i uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiej infekcji ogólnoustrojowej, oraz osłabienie skuteczności leczenia dopęcherzowego.
Mechanizm
Szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, a jej działanie przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza zależy od sprawnej miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym i immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i powoduje mielosupresję. Osłabiona odporność nie kontroluje namnażania prątków i zmniejsza odpowiedź przeciwnowotworową wywołaną przez BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc i wątroby
- morfologia krwi z rozmazem
- dolegliwości dyzuryczne i krwiomocz
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.