Interakcje / Alteplaza / Alteplaza i pentoksyfilina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie podawaj pentoksyfiliny w ciągu pierwszych 24 godzin po trombolizie alteplazą w ostrym udarze niedokrwiennym.
Powiedz lekarzom w szpitalu, że przyjmujesz pentoksyfilinę, i nie wracaj do niej po wypisie bez wyraźnej zgody lekarza.
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ PentoksyfilinaNie podawaj pentoksyfiliny w ciągu pierwszych 24 godzin po trombolizie alteplazą w ostrym udarze niedokrwiennym.Powiedz lekarzom w szpitalu, że przyjmujesz pentoksyfilinę, i nie wracaj do niej po wypisie bez wyraźnej zgody lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzom w szpitalu, że przyjmujesz pentoksyfilinę, i nie wracaj do niej po wypisie bez wyraźnej zgody lekarza.
Alteplazę podaje się w szpitalu, aby rozpuścić zakrzep w udarze, zawale serca lub zatorowości płucnej. Pentoksyfilina także zmniejsza krzepliwość krwi, więc razem z alteplazą zwiększa ryzyko krwawienia, również do mózgu. Po udarze lub zawale pentoksyfiliny zwykle się nie przyjmuje, dopóki lekarz nie zdecyduje inaczej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły silny ból głowy
- nowe osłabienie kończyn, zaburzenia mowy lub widzenia
- senność lub splątanie
- czarne smoliste stolce lub wymioty z krwią
- krew w moczu
- przedłużające się krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj pentoksyfiliny w ciągu pierwszych 24 godzin po trombolizie alteplazą w ostrym udarze niedokrwiennym[1]. U pacjenta przyjmującego pentoksyfilinę przed trombolizą odstaw lek, uwzględnij jego przyjmowanie w ocenie ryzyka krwawienia i ściśle monitoruj objawy krwawienia. Pentoksyfiliny nie włączaj ponownie po niedawno przebytym zawale serca lub udarze mózgu[2][3], a decyzję o jej dalszym stosowaniu podejmuje lekarz po ustabilizowaniu stanu pacjenta.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, w tym najgroźniejszego powikłania trombolizy – krwawienia śródczaszkowego, a także krwawień z przewodu pokarmowego i z miejsc wkłuć. Dodatkowo pentoksyfiliny nie stosuje się po niedawno przebytym zawale serca lub udarze mózgu ani w chorobach z dużym ryzykiem krwotoków[2][3], a także w ostrym zawale mięśnia sercowego i krwotoku mózgowym[4], czyli w stanach, w których podaje się alteplazę.
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a pentoksyfilina hamuje agregację płytek krwi i zmniejsza lepkość krwi. Oba działania sumują się i osłabiają hemostazę. Leki hamujące agregację płytek zwiększają ryzyko krwawienia, jeśli stosowano je przed alteplazą, w czasie jej podawania lub w ciągu 24 godzin po zakończeniu leczenia[1]. Pentoksyfilina działa addytywnie z lekami hamującymi agregację płytek, co zwiększa ryzyko krwawienia[3].
Monitorować
- stan neurologiczny (objawy krwawienia śródczaszkowego)
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, układu moczowego i miejsc wkłuć
- hemoglobina i hematokryt
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu podawania alteplazypentoksyfilina | ryzyko rośnie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego alteplazą unika się leków hamujących agregację płytek, w tym pentoksyfiliny. |
| Pentoksyfilina przyjmowana przed podaniem alteplazykolejność włączenia · pentoksyfilina | inne zalecenie | Leki przeciwpłytkowe przyjmowane przed trombolizą również zwiększają ryzyko krwawienia. Należy uwzględnić je w ocenie ryzyka, odstawić pentoksyfilinę i ściśle obserwować pacjenta w kierunku krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Agapurin 100 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/agapurin-100003248/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Agapurin SR 400 400 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/agapurin-sr-400-100164738/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apo-Pentox 400 SR 400 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apo-pentox-400-sr-100103487/
Alkohol przy tych lekach
Alteplaza a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuPentoksyfilinaa alkoholNie ma podstaw do bezwzględnego zakazu, ale rozsądnie jest doradzić ograniczenie alkoholu i unikanie większych ilości w trakcie leczenia.Ogranicz alkohol w czasie leczenia, a jeśli po jego wypiciu poczujesz zawroty głowy, osłabienie lub ból brzucha, przestań pić i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w czasie leczenia, a jeśli po jego wypiciu poczujesz zawroty głowy, osłabienie lub ból brzucha, przestań pić i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Nie ma dowodów, że picie alkoholu podczas leczenia pentoksyfiliną jest niebezpieczne, ale połączenie nie było dobrze badane. Zarówno ten lek, jak i alkohol mogą obniżać ciśnienie, więc możliwe są zawroty głowy lub osłabienie. Alkohol może też drażnić żołądek. Lepiej więc pić niewiele albo wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlewania
- kołatanie serca
- ból brzucha lub nudności
- czarne, smoliste stolce albo krew w wymiotach
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu, ale rozsądnie jest doradzić ograniczenie alkoholu i unikanie większych ilości w trakcie leczenia. Pacjenta należy poinformować o możliwych objawach (zawroty głowy, spadek ciśnienia, dolegliwości żołądkowe, ślady krwi w stolcu lub wymiotach). Szczególną uwagę warto zwrócić na osoby przyjmujące leki obniżające ciśnienie, przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe oraz na osoby ze skłonnością do krwawień. Fakt, że pentoksyfilinę stosuje się w alkoholowym zapaleniu wątroby, nie oznacza zgody na picie alkoholu, bo dotyczy leczenia osób z uszkodzeniem wątroby i mówi o wskazaniu, a nie o bezpieczeństwie połączenia.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym piciu możliwe są zawroty głowy, uczucie osłabienia, kołatanie serca i spadek ciśnienia tętniczego, zwłaszcza po większej ilości alkoholu. Teoretycznie wzrasta też ryzyko dolegliwości żołądkowych i krwawienia z przewodu pokarmowego. Poważne skutki w opisanych źródłach nie są udokumentowane.
Mechanizm
ChPL pentoksyfiliny nie wspomina o alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Wiarygodnych badań klinicznych nad tym połączeniem w dostarczonych źródłach nie ma. Możliwe skutki wynikają wyłącznie z właściwości obu substancji. Pentoksyfilina rozszerza naczynia i może nasilać działanie leków obniżających ciśnienie, a alkohol też obniża ciśnienie, więc działania mogą się sumować. Alkohol drażni błonę śluzową żołądka, a pentoksyfilina wiąże się z ryzykiem krwawień, co teoretycznie może zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Są to ekstrapolacje, a nie wyniki badań.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i objawy hipotonii (zawroty głowy, omdlenia), zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki hipotensyjne
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krew w wymiotach)
- dolegliwości żołądkowe po spożyciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu rośnie teoretyczne ryzyko hipotonii i uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Zalecenie unikania alkoholu powinno być wtedy stanowcze. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych i przyjmujących leki hipotensyjne spadek ciśnienia po alkoholu może być bardziej nasilony i sprzyjać upadkom. Zalecenie ograniczenia alkoholu należy podkreślić. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Agapurin SR 400 400 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/agapurin-sr-400-100164738/
Inne interakcje tych leków 173
Połączenie przeciwwskazaneAlteplaza+ PiroksykamNie podawaj piroksykamu w trakcie leczenia alteplazą ani w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że bierzesz piroksykam, i nie przyjmuj go po leczeniu alteplazą, dopóki lekarz na to nie pozwoli.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi w szpitalu, że bierzesz piroksykam, i nie przyjmuj go po leczeniu alteplazą, dopóki lekarz na to nie pozwoli.
Alteplazę podaje się w szpitalu w kroplówce, aby rozpuścić zakrzep przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Piroksykam to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, który też utrudnia krzepnięcie krwi i może uszkadzać żołądek. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu lub z żołądka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- nagły silny ból głowy
- nagłe osłabienie, zaburzenia mowy lub widzenia
- krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia, które nie ustaje
- siniaki pojawiające się bez powodu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj piroksykamu w trakcie leczenia alteplazą ani w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu[1]. Piroksykamu nie łączy się z lekami przeciwzakrzepowymi[2][3]. U pacjenta przyjmującego piroksykam przed trombolizą uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia, sprawdź wywiad choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego, a piroksykam odstaw. Do leczenia bólu i gorączki w tym okresie rozważ paracetamol zamiast leku z grupy NLPZ.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkich krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego, które może zagrażać życiu. Piroksykam łączony z lekami hamującymi czynność płytek zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego[2].
Mechanizm
Sumowanie działania przeciwkrzepliwego i uszkadzającego błonę śluzową przewodu pokarmowego. Alteplaza aktywuje plazminogen i rozpuszcza skrzep fibrynowy, a piroksykam odwracalnie hamuje cyklooksygenazę płytek krwi, osłabia ich agregację i uszkadza błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Piroksykamu nie łączy się z lekami przeciwzakrzepowymi[2][3]. Leki hamujące agregację płytek stosowane przed, w trakcie lub w ciągu 24 godzin po alteplazie zwiększają ryzyko krwawienia[1].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (fusowate wymioty, smoliste stolce)
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia śródczaszkowego
- morfologia krwi (hemoglobina, płytki)
- ciśnienie tętnicze
- krwawienie z miejsc wkłuć
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu infuzjialteplaza | ryzyko rośnie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu alteplazą ostrego udaru niedokrwiennego należy unikać leków hamujących krzepnięcie i agregację płytek. |
| Piroksykam przyjmowany przed tromboliząkolejność włączenia · piroksykam | inne zalecenie | Wcześniejsze przyjmowanie piroksykamu zwiększa ryzyko krwawienia podczas leczenia alteplazą. Uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia i odstaw piroksykam. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna)+ Trombolityki (np. urokinaza, alteplaza, tenekteplaza) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K.Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.
Warfaryna i acenokumarol rozrzedzają krew, a leki rozpuszczające skrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Razem mogą wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Dlatego lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, zanim zdecyduje o takim leczeniu. Nie dotyczy to leków z białkiem C ani radamts, które działają inaczej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- splątanie, senność, trudności z mówieniem lub nowy niedowład
- wymioty krwią lub fusowate wymioty
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu
- przedłużające się krwawienie z miejsca wkłucia lub z nosa
- duże, niewyjaśnione siniaki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K. Przed fibrynolizą zawsze ustala się, czy pacjent przyjmuje warfarynę lub acenokumarol, i pilnie oznacza INR. Alteplazy i tenekteplazy w udarze niedokrwiennym nie podaje się przy INR powyżej 1,7, a w zawale serca i zatorowości płucnej przy INR powyżej 1,3. Jeśli INR jest powyżej progu, rozważa się leczenie bez fibrynolizy ogólnoustrojowej, na przykład trombektomię mechaniczną w udarze albo pierwotną angioplastykę wieńcową w zawale. Antagonisty witaminy K nie włącza się bezpośrednio po trombolizie bez osłony heparyny i oceny ryzyka krwawienia – zwykle zaczyna się go po ustabilizowaniu pacjenta, w czasie wskazanym przez lekarza prowadzącego. Białko C ludzkie i radamts nie podlegają temu ograniczeniu.
Skutek kliniczny
Znacznie rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego po leczeniu trombolitycznym udaru niedokrwiennego oraz krwawień z przewodu pokarmowego, miejsc wkłucia i miejsc nakłucia tętnicy. Ryzyko jest tym większe, im wyższy jest INR w chwili podania trombolityku. Krwawienie po fibrynolizie u pacjenta z wydłużonym INR może być trudne do opanowania, ponieważ wymaga jednoczesnego odwrócenia działania obu leków.
Mechanizm
Trombolityk (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) aktywuje plazminogen do plazminy, która rozpuszcza fibrynę w skrzepie i w czopach hemostatycznych w naczyniach. Antagonista witaminy K (warfaryna, acenokumarol) hamuje syntezę czynników krzepnięcia II, VII, IX i X, więc organizm nie jest w stanie szybko wytworzyć nowego czopa w miejscu uszkodzenia naczynia. Oba działania sumują się – trombolityk usuwa istniejące zabezpieczenie hemostatyczne, a antagonista witaminy K utrudnia jego odbudowę. Mechanizm jest wspólny dla obu leków z grupy A i dla wszystkich trombolityków aktywujących plazminogen. Nie dotyczy białka C ludzkiego ani radamts, które nie są fibrynolitykami.
Monitorować
- INR przed decyzją o fibrynolizie, oznaczony pilnie także wtedy, gdy pacjent nie pamięta, czy przyjmuje antagonistę witaminy K
- stan neurologiczny w pierwszej dobie po trombolizie (nagłe bóle głowy, pogorszenie świadomości, nowe deficyty)
- objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- morfologia krwi i stężenie hemoglobiny
- INR po włączeniu lub wznowieniu antagonisty witaminy K po leczeniu trombolitycznym
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowe wkroplenie do cewnika w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki urokinazy lub alteplazy pozostawiane w świetle cewnika naczyniowego działają głównie miejscowo i mają niewielki wpływ ogólnoustrojowy. U pacjenta leczonego antagonistą witaminy K można je stosować, obserwując miejsce wkłucia i objawy krwawienia. |
| Antagonista witaminy K włączany po zakończeniu leczenia trombolitycznegokolejność włączenia · antagoniści witaminy K | inne zalecenie | Włączenie antagonisty witaminy K po trombolizie, na przykład po zatorowości płucnej, jest typowym postępowaniem, ale odbywa się po ustabilizowaniu pacjenta, pod osłoną heparyny i z kontrolą INR oraz objawów krwawienia. Termin włączenia ustala lekarz prowadzący na podstawie ryzyka krwawienia. |
Połączenie przeciwwskazaneTrombolityki (np. urokinaza, alteplaza, tenekteplaza)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora czynnika Xa ryzyko krwawienia zagrażającego życiu jest na tyle duże, że połączenia należy unikać, a leczenie trombolityczne u pacjenta z czynnym działaniem inhibitora czynnika Xa jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy inhibitorów czynnika Xa, zawsze noś przy sobie informację o nim i mów lekarzom, ratownikom oraz farmaceucie, kiedy była twoja ostatnia dawka, bo leczenie lekiem rozpuszczającym zakrzepy może być wtedy groźne.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy inhibitorów czynnika Xa, zawsze noś przy sobie informację o nim i mów lekarzom, ratownikom oraz farmaceucie, kiedy była twoja ostatnia dawka, bo leczenie lekiem rozpuszczającym zakrzepy może być wtedy groźne.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu w ciężkich stanach, na przykład przy udarze mózgu lub zatorowości płucnej. Jeśli w tym samym czasie w twoim organizmie działa lek przeciwzakrzepowy, taki jak rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban, ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu, bardzo rośnie. Dlatego lekarze muszą wiedzieć, że przyjmujesz taki lek, i kiedy była ostatnia dawka. Od tego zależy, jakie leczenie będzie dla ciebie bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- zaburzenia mowy, widzenia lub świadomości
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- czerwony lub brązowy mocz
- duże siniaki albo krwawienie, które nie chce ustać
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora czynnika Xa ryzyko krwawienia zagrażającego życiu jest na tyle duże, że połączenia należy unikać, a leczenie trombolityczne u pacjenta z czynnym działaniem inhibitora czynnika Xa jest przeciwwskazane. Przed podaniem alteplazy, tenekteplazy, reteplazy lub urokinazy trzeba ustalić, czy pacjent przyjmuje rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban, oraz godzinę ostatniej dawki. Trzeba też ocenić czynność nerek. Trombolizę można rozważyć tylko wtedy, gdy od ostatniej dawki minął czas wystarczający do eliminacji leku przy prawidłowej czynności nerek albo gdy swoisty pomiar aktywności anty-Xa, skalibrowany dla danego leku, wskazuje na brak istotnego działania. Decyzję podejmuje się według aktualnych wytycznych i ChPL. Gdy tromboliza jest przeciwwskazana, w udarze niedokrwiennym z niedrożnością dużego naczynia należy rozważyć trombektomię mechaniczną. Odwrócenie działania inhibitora czynnika Xa w celu przeprowadzenia trombolizy nie jest postępowaniem rutynowym. Po trombolizie inhibitor czynnika Xa wolno wznowić dopiero po upływie okresu zalecanego dla danego wskazania i po wykluczeniu krwawienia, w udarze potwierdzonym badaniem obrazowym. Białko C ludzkie i radamts nie są lekami fibrynolitycznymi i ich łączenie z inhibitorem czynnika Xa ocenia się indywidualnie jako ewentualne sumowanie działania przeciwkrzepliwego.
Skutek kliniczny
Połączenie znacznie zwiększa ryzyko ciężkich krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego, krwawień z przewodu pokarmowego, krwiaków w miejscach wkłuć i krwawień zagrażających życiu. Najgroźniejsza jest sytuacja, gdy pacjent przyjmujący inhibitor czynnika Xa otrzymuje leczenie trombolityczne z powodu udaru niedokrwiennego mózgu, zatorowości płucnej lub zawału serca. Lek przeciwkrzepliwy może wtedy nadal działać w pełni. Rezultatem może być krwotoczna transformacja zawału mózgu, trwałe kalectwo lub zgon.
Mechanizm
Leki trombolityczne aktywują plazminogen do plazminy, która rozkłada fibrynę w zakrzepie i w hemostatycznych czopach w miejscach uszkodzenia naczyń. Inhibitory czynnika Xa hamują wytwarzanie trombiny, więc ograniczają tworzenie nowej fibryny i stabilnych skrzepów. Oba mechanizmy uderzają w hemostazę w różnych punktach i sumują się. Lek trombolityczny rozpuszcza istniejące skrzepy, a inhibitor czynnika Xa utrudnia ich odtworzenie. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków. Dotyczy wszystkich leków fibrynolitycznych z grupy A (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) w połączeniu z każdym inhibitorem czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban). Nie dotyczy w ten sam sposób białka C ludzkiego i radamts, które nie są lekami fibrynolitycznymi.
Monitorować
- godzina przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa przed decyzją o trombolizie
- czynność nerek (kreatynina, eGFR lub klirens kreatyniny)
- swoista aktywność anty-Xa skalibrowana dla danego leku, jeśli jest dostępna w trybie pilnym
- morfologia krwi z liczbą płytek, hemoglobina, fibrynogen
- stan neurologiczny i ciśnienie tętnicze w trakcie trombolizy i po niej
- objawy krwawienia z miejsc wkłuć, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- kontrolne badanie obrazowe głowy po trombolizie przed wznowieniem leczenia przeciwkrzepliwego
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 48 h od ostatniej dawki przy prawidłowej czynności nerekinhibitory czynnika Xa | ryzyko maleje | Gdy od ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa minął czas wystarczający do jego eliminacji, a czynność nerek jest prawidłowa, działanie przeciwkrzepliwe jest zwykle wygasłe. Trombolizę można wtedy rozważyć zgodnie z ChPL i wytycznymi, przy ścisłej obserwacji w kierunku krwawień. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek eliminacja inhibitorów czynnika Xa jest wolniejsza, najbardziej w przypadku edoksabanu i rywaroksabanu. Działanie przeciwkrzepliwe utrzymuje się dłużej niż wynikałoby z typowego odstępu od ostatniej dawki. Typowy odstęp nie wystarcza do uznania pacjenta za kandydata do trombolizy. |
| Włączenie lub wznowienie inhibitora czynnika Xa po tromboliziekolejność włączenia · inhibitory czynnika Xa | inne zalecenie | Inhibitora czynnika Xa nie należy podawać w trakcie trombolizy ani bezpośrednio po niej. Po udarze leczonym trombolitycznie leczenie przeciwkrzepliwe wznawia się po okresie zależnym od wskazania i rozległości zawału, po wykluczeniu krwawienia w kontrolnym badaniu obrazowym. |
| Podanie miejscowe przez cewnik w małej dawce (np. udrażnianie cewnika urokinazą)droga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki leku trombolitycznego podawane miejscowo, na przykład do udrażniania cewnika naczyniowego, działają ogólnoustrojowo znacznie słabiej niż leczenie trombolityczne podawane dożylnie. Sumowanie działania z inhibitorem czynnika Xa jest mniejsze, ale nadal wymaga obserwacji w kierunku krwawień. |
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ IbuprofenNie podawaj ibuprofenu w ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego alteplazą.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno brałeś ibuprofen, a po leczeniu alteplazą nie bierz go na własną rękę – na ból lub gorączkę zapytaj o paracetamol.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno brałeś ibuprofen, a po leczeniu alteplazą nie bierz go na własną rękę – na ból lub gorączkę zapytaj o paracetamol.
Alteplaza to lek podawany w szpitalu, który rozpuszcza zakrzepy, na przykład przy udarze lub zawale. Ibuprofen również utrudnia krzepnięcie krwi i może podrażniać żołądek. Razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia, także groźnego krwawienia do mózgu lub żołądka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie ręki lub nogi
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
- nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj ibuprofenu w ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego alteplazą[1]. W leczeniu bólu i gorączki w okresie okołotrombolitycznym stosuj paracetamol. Przed trombolizą ustal, kiedy pacjent ostatnio przyjął ibuprofen, i uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia. Po upływie 24 godzin ibuprofen włączaj tylko przy wyraźnej potrzebie, w najmniejszej skutecznej dawce i krótko, zwłaszcza gdy pacjent dostaje już leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego po leczeniu trombolitycznym. Czynna choroba wrzodowa i czynne krwawienie wykluczają stosowanie obu leków[1][2].
Mechanizm
Alteplaza aktywuje plazminogen i rozpuszcza skrzep fibrynowy. Ibuprofen odwracalnie hamuje cyklooksygenazę płytek krwi, co osłabia ich agregację, a jednocześnie uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego. Leki hamujące agregację płytek podane przed, w trakcie lub w ciągu 24 godzin po alteplazie zwiększają ryzyko krwawienia[1]. Ibuprofen nasila działanie leków przeciwzakrzepowych i zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego w skojarzeniu z lekami przeciwpłytkowymi[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia śródczaszkowego
- krwawienia z miejsc wkłuć i dziąseł
- morfologia krwi (hemoglobina, płytki krwi)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu podawania alteplazyibuprofen | ryzyko rośnie | Leki hamujące agregację płytek podane w ciągu 24 godzin po alteplazie zwiększają ryzyko krwawienia, a po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego należy ich w tym czasie unikać. |
| Miejscowo do cewnika naczyniowego w celu jego udrożnieniadroga podania · alteplaza | ryzyko maleje | Przy podaniu alteplazy wyłącznie do światła cewnika w celu jego udrożnienia działanie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc ryzyko sumowania działania przeciwkrzepliwego jest mniejsze niż po trombolizie ogólnoustrojowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ FlurbiprofenNie podaje się flurbiprofenu w trakcie leczenia alteplazą ani w ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego.Nie bierz flurbiprofenu, także w pastylkach na gardło, w czasie leczenia alteplazą i przez co najmniej dobę po nim, a jeśli brałeś go niedawno, powiedz o tym lekarzowi przed zabiegiem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie bierz flurbiprofenu, także w pastylkach na gardło, w czasie leczenia alteplazą i przez co najmniej dobę po nim, a jeśli brałeś go niedawno, powiedz o tym lekarzowi przed zabiegiem.
Alteplaza to lek podawany w szpitalu, który rozpuszcza zakrzepy krwi. Flurbiprofen, obecny między innymi w pastylkach na ból gardła, osłabia krzepnięcie krwi i może podrażniać żołądek. Razem zwiększają ryzyko krwawienia, także groźnego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nagły silny ból głowy
- osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
- nietypowe siniaki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się flurbiprofenu w trakcie leczenia alteplazą ani w ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego[1]. Przed trombolizą należy zebrać wywiad o niedawnym przyjmowaniu NLPZ, także pastylek na gardło bez recepty, i uwzględnić go w ocenie ryzyka krwawienia. Do leczenia bólu w okresie okołotrombolitycznym lepiej wybrać lek przeciwbólowy niewpływający na płytki krwi, np. paracetamol.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego po trombolizie.
Mechanizm
Alteplaza aktywuje fibrynolizę i rozpuszcza skrzepliny, a flurbiprofen jako NLPZ odwracalnie hamuje cyklooksygenazę płytek krwi i osłabia ich agregację oraz uszkadza śluzówkę przewodu pokarmowego. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko krwawienia. Ryzyko krwawienia rośnie, jeżeli leki hamujące agregację płytek stosowano przed alteplazą, w czasie jej podawania lub w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu leczenia[1]. Flurbiprofen w skojarzeniu z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi zwiększa ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego[2].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwiste wymioty)
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia śródczaszkowego
- miejsca wkłuć i krwawienia z dziąseł
- morfologia krwi
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu podawania alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymflurbiprofen | inne zalecenie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu alteplazą ostrego udaru niedokrwiennego należy unikać leków hamujących agregację płytek. |
| Pastylki do ssania 8,75 mgpostać · flurbiprofen | ryzyko maleje | Pastylki 8,75 mg działają głównie miejscowo, więc ryzyko jest mniejsze niż przy postaciach ogólnoustrojowych, ale nadal nie zaleca się ich w okresie okołotrombolitycznym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ FondaparynuksPo trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy.Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.
Alteplaza rozpuszcza zakrzepy, a fondaparynuks zapobiega ich powstawaniu. Razem mocniej rozrzedzają krew i zwiększają ryzyko krwawienia, także groźnego krwawienia do mózgu. Dlatego po leczeniu alteplazą lekarze zwykle czekają z podaniem fondaparynuksu co najmniej dobę. Alteplazę podaje się tylko w szpitalu, więc o kolejności leków decyduje lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły silny ból głowy
- osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- zaburzenia mowy lub widzenia
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- krew w moczu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy[1]. Przed rozpoczęciem trombolizy ustal, kiedy pacjent otrzymał ostatnią dawkę fondaparynuksu, i uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia. W innych wskazaniach decyzję o łączeniu podejmuje lekarz prowadzący, a pacjenta należy ściśle obserwować pod kątem krwawień[2]. Fondaparynuks jest przeciwwskazany przy czynnym, klinicznie znaczącym krwawieniu[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym groźnych krwawień wewnątrzczaszkowych i z przewodu pokarmowego. Największe zagrożenie dotyczy pacjentów po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego, u których krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego może być śmiertelne.
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a fondaparynuks hamuje krzepnięcie przez wybiórcze hamowanie czynnika Xa za pośrednictwem antytrombiny. Oba leki działają na różne etapy hemostazy, więc ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Ryzyko krwawienia wzrasta, gdy lek hamujący krzepnięcie podano przed alteplazą, w czasie jej infuzji albo w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu[1]. Ryzyko krwawienia jest większe przy łączeniu fondaparynuksu z lekami, które same mogą wywołać krwotok[2].
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłuć i błon śluzowych
- stan neurologiczny po trombolizie udaru
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu infuzji alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymalteplaza | ryzyko rośnie | W pierwszych 24 godzinach po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego należy unikać fondaparynuksu i innych leków hamujących krzepnięcie. |
| Fondaparynuks podany przed alteplaząkolejność włączenia · fondaparynuks | ryzyko rośnie | Fondaparynuks podany przed trombolizą także zwiększa ryzyko krwawienia po alteplazie. Przed trombolizą ustal godzinę ostatniej dawki. |
| eGFR ≤ 20 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min fondaparynuks jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ KlopidogrelW ostrym udarze niedokrwiennym nie włączaj klopidogrelu w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu wlewu alteplazy.Jeśli przyjmujesz klopidogrel, zawsze powiedz o tym ratownikom i lekarzom w szpitalu, a po leczeniu alteplazą wróć do klopidogrelu dopiero wtedy, gdy lekarz na to pozwoli.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz klopidogrel, zawsze powiedz o tym ratownikom i lekarzom w szpitalu, a po leczeniu alteplazą wróć do klopidogrelu dopiero wtedy, gdy lekarz na to pozwoli.
Alteplaza to lek podawany w szpitalu w kroplówce, który rozpuszcza zakrzep, na przykład w udarze lub zawale serca. Klopidogrel utrudnia sklejanie się płytek krwi. Razem zwiększają ryzyko krwawienia, dlatego lekarze ustalają, kiedy można bezpiecznie podać klopidogrel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- wymioty z krwią lub fusowate
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W ostrym udarze niedokrwiennym nie włączaj klopidogrelu w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu wlewu alteplazy[1]. Wcześniejsze przyjmowanie klopidogrelu nie wyklucza trombolizy, ale zwiększa ryzyko krwawienia i wymaga uwzględnienia w ocenie korzyści i ryzyka[1]. W ostrym zawale serca klopidogrel stosuje się razem z leczeniem trombolitycznym, z zachowaniem ostrożności i obserwacją w kierunku krwawień[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z miejsc wkłucia, z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego[1]. U chorych z ostrym zawałem serca leczonych lekiem trombolitycznym, heparyną i klopidogrelem częstość klinicznie znaczących krwawień była podobna jak przy leczeniu lekiem trombolitycznym, heparyną i kwasem acetylosalicylowym[2].
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a klopidogrel hamuje agregację płytek zależną od ADP. Oba leki niezależnie upośledzają hemostazę, więc ich działania się sumują i ryzyko krwawienia rośnie, jeśli lek hamujący agregację płytek podano przed alteplazą, w trakcie jej wlewu albo w ciągu pierwszych 24 godzin po jego zakończeniu[1]. Działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu ma charakter addycyjny z innymi lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłucia i dziąseł
- stan neurologiczny (nowe lub nasilające się objawy mogą wskazywać na krwawienie śródczaszkowe)
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu wlewu alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymklopidogrel | inne zalecenie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu udaru niedokrwiennego alteplazą należy unikać leków hamujących agregację płytek, w tym klopidogrelu. |
| Klopidogrel przyjmowany przed podaniem alteplazykolejność włączenia · klopidogrel | ryzyko rośnie | Wcześniejsze stosowanie leku hamującego agregację płytek zwiększa ryzyko krwawienia po alteplazie, ale nie jest przeciwwskazaniem do trombolizy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ EpoprostenolPrzed trombolizą u chorego otrzymującego epoprostenol trzeba indywidualnie ocenić ryzyko krwawienia i spodziewany efekt leczenia.Zawsze mów lekarzom, że otrzymujesz epoprostenol, i nie przerywaj jego wlewu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zawsze mów lekarzom, że otrzymujesz epoprostenol, i nie przerywaj jego wlewu na własną rękę.
Alteplaza to lek podawany w szpitalu, który rozpuszcza skrzepy krwi. Epoprostenol może osłabić jej działanie, a oba leki razem zwiększają ryzyko krwawień. Lekarze mogą je łączyć, ale wtedy dokładniej cię obserwują.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia
- krew w moczu albo czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią
- nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie ręki albo nogi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed trombolizą u chorego otrzymującego epoprostenol trzeba indywidualnie ocenić ryzyko krwawienia i spodziewany efekt leczenia. Leków hamujących agregację płytek należy unikać w ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego alteplazą[1]. Podczas leczenia epoprostenolem z lekami przeciwkrzepliwymi zaleca się standardowe monitorowanie parametrów krzepnięcia[2]. Wlewu epoprostenolu nie przerywa się nagle bez decyzji zespołu prowadzącego leczenie nadciśnienia płucnego, bo grozi to gwałtownym nawrotem objawów. Należy ściśle obserwować chorego pod kątem krwawień i oceniać skuteczność trombolizy.
Skutek kliniczny
Możliwe są dwa niekorzystne skutki naraz – słabsze rozpuszczenie zakrzepu przez alteplazę oraz większe ryzyko krwawień, w tym krwawienia śródczaszkowego. Połączenie dotyczy głównie chorych z tętniczym nadciśnieniem płucnym leczonych przewlekłym wlewem epoprostenolu, u których konieczna jest tromboliza z powodu udaru, zawału lub zatorowości płucnej.
Mechanizm
Epoprostenol, podobnie jak inne analogi prostaglandyn, może zwiększać wątrobowy klirens tkankowego aktywatora plazminogenu i w ten sposób osłabiać działanie trombolityczne alteplazy[2]. Epoprostenol hamuje agregację płytek, a leki o takim działaniu stosowane przed, w trakcie lub w ciągu 24 godzin po alteplazie zwiększają ryzyko krwawienia[1]. Równoczesne stosowanie epoprostenolu z lekami wpływającymi na agregację płytek również zwiększa ryzyko krwawienia[2].
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym krwawienia śródczaszkowego (stan neurologiczny)
- parametry krzepnięcia
- morfologia krwi (hemoglobina, płytki krwi)
- ciśnienie tętnicze
- skuteczność trombolizy (obraz kliniczny, reperfuzja)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego alteplaząalteplaza | inne zalecenie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego alteplazą należy unikać leków hamujących agregację płytek. U chorego na przewlekłym wlewie epoprostenolu postępowanie ustala się indywidualnie, z bardzo ścisłą obserwacją neurologiczną i oceną krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veletri 0,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veletri-100304694/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.