Interakcje / Antracykliny / Antracykliny i testy czynności przysadki
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy antracyklin i makimoreliny należy unikać wykonywania testu z makimoreliną, zwłaszcza w dniach podawania chemioterapii.
Jeśli jesteś lub byłeś leczony chemioterapią z antracykliną, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem z makimoreliną, aby mógł sprawdzić twoje serce lub wybrać inny test.
Interakcja klasy Antracykliny + testy czynności przysadki
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Antracykliny
- doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna, piksantron, mitoksantron
- Testy czynności przysadki
- metyrapon, makimorelina
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- metyrapon – Metyrapon hamuje syntezę kortyzolu w nadnerczach i nie wydłuża odstępu QT ani nie działa na serce. Nie ma więc wspólnego mechanizmu z kardiotoksycznością antracyklin, a interakcja dotyczy w tej grupie tylko makimoreliny.
Niekorzystna interakcjaAntracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy antracyklin i makimoreliny należy unikać wykonywania testu z makimoreliną, zwłaszcza w dniach podawania chemioterapii.Jeśli jesteś lub byłeś leczony chemioterapią z antracykliną, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem z makimoreliną, aby mógł sprawdzić twoje serce lub wybrać inny test.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli jesteś lub byłeś leczony chemioterapią z antracykliną, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem z makimoreliną, aby mógł sprawdzić twoje serce lub wybrać inny test.
Niektóre leki stosowane w chemioterapii, na przykład doksorubicyna, epirubicyna czy idarubicyna, mogą osłabiać serce i zaburzać jego rytm. Makimorelina, czyli lek do badania niedoboru hormonu wzrostu, również może wpływać na rytm serca. Razem mogą zwiększyć ryzyko niebezpiecznych zaburzeń rytmu. Lekarz może wybrać inne badanie albo zaplanować je w bezpieczniejszym terminie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy antracyklin i makimoreliny należy unikać wykonywania testu z makimoreliną, zwłaszcza w dniach podawania chemioterapii. Jeśli diagnostyka niedoboru hormonu wzrostu jest konieczna, lepiej wybrać inny test stymulacyjny, na przykład z glukagonem. Gdy test z makimoreliną jest jedyną opcją, przed badaniem należy wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać stężenie potasu i magnezu. Test należy odroczyć u pacjentów z rozpoznaną kardiomiopatią poantracyklinową lub wydłużonym QTc. Warto też odstawić na czas testu inne leki wydłużające QT, jeśli stan pacjenta na to pozwala. Metyrapon można stosować u pacjentów leczonych antracyklinami bez tych ograniczeń.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko jest największe u osób z kardiomiopatią poantracyklinową, niewydolnością serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Makimorelina wydłuża odstęp QT. Leki z grupy antracyklin i antracenodionów (doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna, piksantron, mitoksantron) uszkadzają mięsień sercowy i mogą powodować zaburzenia rytmu, w tym wydłużenie QT, zarówno w czasie wlewu, jak i w przebiegu późnej kardiomiopatii. Działania sumują się na poziomie elektrofizjologii serca. Nie ma interakcji farmakokinetycznej. Mechanizm dotyczy całej grupy antracyklin, a po stronie testów czynności przysadki tylko makimoreliny.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed testem z makimoreliną
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- frakcja wyrzutowa lewej komory w ostatnim badaniu echokardiograficznym
- objawy zaburzeń rytmu w czasie testu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie)
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Ryzyko kardiomiopatii i zaburzeń rytmu rośnie wraz z dawką skumulowaną antracykliny. U takich pacjentów test z makimoreliną należy wykonywać tylko po ocenie EKG i echokardiografii albo zastąpić go innym testem. |
| Test wykonany w dniu wlewu antracykliny lub tuż po nimodstep · antracykliny | ryzyko rośnie | Ostre działanie proarytmiczne antracyklin występuje w czasie wlewu i krótko po nim. Test z makimoreliną należy zaplanować z dala od dni podawania chemioterapii. |
Alkohol przy tych lekach
Antracykliny a alkohol: brak opisu w bazie.
Testy czynności przysadki a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 92
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i antracykliny należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne – stosować je wyłącznie pod kontrolą specjalisty, z regularną kontrolą morfologii i czujnością na zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz zacząć chemioterapię albo przyjmowałeś wcześniej mitoksantron, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz zacząć chemioterapię albo przyjmowałeś wcześniej mitoksantron, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę.
Leki osłabiające odporność, na przykład fingolimod, teriflunomid, tofacytynib czy natalizumab, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak doksorubicyna, epirubicyna czy mitoksantron, razem mogą bardzo mocno osłabić twój układ odpornościowy. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, a czasem także rzadkich infekcji mózgu. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po ich odstawieniu, dlatego ważne jest też to, co przyjmowałeś wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- pęcherzyki lub bolesna wysypka na skórze
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi albo osłabienie ręki lub nogi
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy albo omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i antracykliny należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne – stosować je wyłącznie pod kontrolą specjalisty, z regularną kontrolą morfologii i czujnością na zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym nowotworem złośliwym oraz u osób z obniżoną odpornością, w tym po wcześniejszym leczeniu mitoksantronem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. U chorych na stwardnienie rozsiane przejście z mitoksantronu na fingolimod, ozanimod, ponesimod, teriflunomid, natalizumab lub inebilizumab wymaga odczekania do normalizacji morfologii i oceny ryzyka PML. Przed rozpoczęciem antracykliny u pacjenta leczonego teriflunomidem lub leflunomidem należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leku. U pacjentów otrzymujących antracyklinę w czasie leczenia tofacytynibem, mykofenolanem, abataceptem lub belataceptem decyzję o wstrzymaniu leku immunosupresyjnego podejmuje lekarz prowadzący wspólnie z onkologiem. Przy rawulizumabie należy upewnić się, że pacjent ma aktualne szczepienie przeciw meningokokom, ponieważ neutropenia po antracyklinie dodatkowo zwiększa ryzyko zakażenia. Szczepionek żywych nie należy podawać w trakcie takiego leczenia.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym posocznicy, reaktywacji wirusów opryszczki i zapalenia wątroby typu B oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), a także głębokiej i przedłużonej cytopenii. Najpoważniejsze znaczenie ma sekwencja mitoksantron i natalizumab, ponieważ wcześniejsze leczenie immunosupresyjne jest uznanym czynnikiem ryzyka PML[1]. Przy teriflunomidzie i leflunomidzie dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a przy modulatorach receptora S1P możliwe jest nasilenie zaburzeń rytmu i przewodzenia u pacjentów z kardiotoksycznością poantracyklinową. Długotrwała immunosupresja może też teoretycznie zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów, w tym białaczki związanej z leczeniem.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Antracykliny oraz pokrewne im mitoksantron i piksantron uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, limfopenię i małopłytkowość, a leki immunosupresyjne dodatkowo hamują liczbę lub czynność limfocytów, przekaźnictwo cytokin, dopełniacz albo poziom przeciwciał. Skutkiem jest głębsze i dłuższe upośledzenie odporności niż przy każdym leku osobno. Efekt może utrzymywać się długo po odstawieniu leku, ponieważ mitoksantron powoduje przedłużoną immunosupresję, teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy, a po modulatorach receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) oraz lekach biologicznych (natalizumab, inebilizumab, abatacept) odnowa limfocytów trwa tygodnie do miesięcy. Dodatkowo teriflunomid i leflunomid sumują się z antracyklinami w działaniu hepatotoksycznym, a modulatory receptora S1P mogą nakładać się na kardiotoksyczność antracyklin poprzez bradykardię i zaburzenia przewodzenia. Interakcja nie wynika ze zmian stężeń leków.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów
- objawy zakażenia, w tym gorączka i stany podgorączkowe
- nowe objawy neurologiczne sugerujące PML przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i po mitoksantronie
- aktywność aminotransferaz i bilirubina przy teriflunomidzie i leflunomidzie
- EKG oraz frakcja wyrzutowa lewej komory przy modulatorach receptora S1P
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Mitoksantron przed natalizumabem lub innym lekiem immunosupresyjnymkolejność włączenia · antracykliny | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie mitoksantronem jest uznanym czynnikiem ryzyka PML i w ChPL natalizumabu stanowi przeciwwskazanie do jego stosowania u osób z obniżoną odpornością. Przy innych lekach immunosupresyjnych włączanych po mitoksantronie należy odczekać do pełnej normalizacji morfologii. |
| Teriflunomid lub leflunomid odstawiony w ostatnich miesiącachodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy po odstawieniu, dlatego przed antracykliną należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzić niskie stężenie leku. |
| Modulator receptora S1P lub lek biologiczny odstawiony niedawnoodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, natalizumabu lub inebilizumabu odnowa limfocytów trwa od tygodni do miesięcy, dlatego przed antracykliną należy ocenić liczbę limfocytów i uwzględnić utrzymującą się immunosupresję. |
| Wysoka dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Wysoka dawka skumulowana antracykliny lub mitoksantronu zwiększa ryzyko kardiotoksyczności, co ma znaczenie przy modulatorach receptora S1P wpływających na rytm i przewodzenie, oraz zwiększa ryzyko wtórnej białaczki. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, przedłużonej cytopenii i kardiotoksyczności jest większe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora S1P. |
Źródła
- Bloomgren G, Richman S, Hotermans C, Subramanyam M, Goelz S, Natarajan A, et al. Risk of natalizumab-associated progressive multifocal leukoencephalopathy. N Engl J Med. 2012;366(20):1870-80. doi: 10.1056/NEJMoa1107829. PMID: 22591293.
Połączenie przeciwwskazaneProkinetyki (np. cyzapryd)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaCyzaprydu nie łączy się z antracyklinami ani pokrewnymi lekami przeciwnowotworowymi, bo połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca.Jeśli jesteś leczony lub byłeś leczony lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy, nie przyjmuj cyzaprydu i poproś lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony lub byłeś leczony lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy, nie przyjmuj cyzaprydu i poproś lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit, może zaburzać rytm serca. Leki przeciwnowotworowe takie jak doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna czy mitoksantron osłabiają serce i także mogą zaburzać jego rytm. Razem mogą wywołać groźną, nawet śmiertelną arytmię, również po zakończeniu chemioterapii. Inne leki na trawienie, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie niosą takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- duszność lub obrzęki nóg
- uporczywe wymioty lub biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Cyzaprydu nie łączy się z antracyklinami ani pokrewnymi lekami przeciwnowotworowymi, bo połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca. Przed rozpoczęciem leczenia doksorubicyną, epirubicyną, idarubicyną, mitoksantronem lub piksantronem cyzapryd należy odstawić i zastąpić prokinetykiem bez działania na odstęp QT, na przykład itoprydem. U pacjentów po zakończonej terapii antracyklinami cyzapryd także nie powinien być włączany, zwłaszcza przy obniżonej frakcji wyrzutowej lub po wysokiej dawce skumulowanej. Metoklopramid można stosować jako lek przeciwwymiotny w chemioterapii, pamiętając o kontroli elektrolitów i unikaniu łączenia z innymi lekami wydłużającymi QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko utrzymuje się również po zakończeniu chemioterapii, bo kardiotoksyczność antracyklin jest trwała i może narastać latami.
Mechanizm
Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i wydłuża repolaryzację komór. Antracykliny oraz pokrewne antracenodiony (mitoksantron, piksantron) uszkadzają kardiomiocyty, mogą powodować zaburzenia rytmu i wydłużenie odstępu QT, a z czasem niewydolność serca. Uszkodzony mięsień sercowy jest podłożem, na którym działanie cyzaprydu łatwiej wywołuje częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Ryzyko dodatkowo zwiększają typowe dla chemioterapii wymioty i biegunka prowadzące do hipokaliemii i hipomagnezemii. Interakcja dotyczy wszystkich leków grupy antracyklin, a po stronie prokinetyków tylko cyzaprydu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, szczególnie przy wymiotach lub biegunce
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii
- objawy kołatania serca, omdleń i zawrotów głowy
- pozostałe leki wydłużające QT i inhibitory CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy)
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Im większa skumulowana dawka antracykliny, tym większe uszkodzenie mięśnia sercowego i ryzyko arytmii po dołączeniu cyzaprydu. |
| Po zakończeniu chemioterapiiodstep · antracykliny | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia antracykliną ryzyko maleje, ale nie znika, bo kardiotoksyczność jest trwała. Cyzapryd można rozważyć tylko przy prawidłowym EKG i frakcji wyrzutowej, a lepiej wybrać itopryd. |
Połączenie przeciwwskazanePrzeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaNie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na rytm serca. Makimorelina, lek podawany jednorazowo podczas badania hormonu wzrostu, działa podobnie. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Lurazydonu i badania z metyraponem to zwykle nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT. Dotyczy to zyprazydonu i sertindolu, które nie powinny być łączone z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli lek przeciwpsychotyczny jest niezbędny, niedobór hormonu wzrostu diagnozuje się innym testem stymulacyjnym, na przykład testem glukagonowym. Wykonanie testu z makimoreliną po czasowym odstawieniu zyprazydonu lub sertindolu wymaga decyzji psychiatry i endokrynologa. Trzeba wtedy uwzględnić okres półtrwania leku, szczególnie długi w przypadku sertindolu, oraz ryzyko nawrotu psychozy. Lurazydon i test metyraponowy nie wymagają takiego postępowania.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zyprazydonu lub sertindolu z makimoreliną może nadmiernie wydłużyć odstęp QT. Grozi to częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, omdleniem, a nawet nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Zyprazydon i sertindol blokują kanały potasowe hERG i wyraźnie wydłużają odstęp QT w zależności od dawki. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w diagnostyce niedoboru hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko arytmii komorowych typu torsade de pointes. Makimorelina nie zmienia istotnie metabolizmu leków przeciwpsychotycznych, a one nie wpływają istotnie na jej stężenie. Interakcja ma więc charakter farmakodynamiczny. Nie jest wspólna dla całej klasy, bo lurazydon praktycznie nie wydłuża QT, a metyrapon nie działa na QT wcale.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem, jeśli rozważa się wykonanie go u pacjenta leczonego przeciwpsychotycznie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie) w trakcie testu i po nim
- stan psychiczny pacjenta w razie czasowego odstawienia leku przeciwpsychotycznego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie zyprazydonu lub sertindolu na czas pozwalający na jego wydalenie z organizmu, zgodnie z decyzją lekarza prowodstep · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | inne zalecenie | Po czasowym odstawieniu leku przeciwpsychotycznego, z uwzględnieniem jego okresu półtrwania, test z makimoreliną można rozważyć pod kontrolą EKG i elektrolitów. Decyzję podejmują wspólnie psychiatra i endokrynolog, oceniając ryzyko nawrotu choroby. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki przeciwnowotworowe, takie jak doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna czy mitoksantron, mocno osłabiają odporność, więc organizm nie radzi sobie nawet z osłabionym wirusem. Może to wywołać ciężką chorobę zagrażającą życiu, a samo szczepienie może nie zadziałać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie
- osłabienie lub drętwienie nóg i rąk
- wymioty, ból brzucha, krwawienia lub siniaki bez przyczyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego. Jeśli wyjazd do rejonu endemicznego jest planowany przed rozpoczęciem leczenia doksorubicyną, epirubicyną, idarubicyną, mitoksantronem lub piksantronem, szczepienie wykonuje się co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Gdy szczepienie jest niemożliwe, zaleca się odroczenie podróży albo wydanie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i ścisłą ochronę przed komarami. Decyzję o terminie szczepienia po zakończeniu leczenia podejmuje się wspólnie z onkologiem lub hematologiem, uwzględniając cały schemat chemioterapii, w tym kortykosteroidy i leczenie skojarzone.
Skutek kliniczny
Szczepienie osoby leczonej antracykliną grozi uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym, w tym chorobą trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową oraz chorobą neurotropową (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), które mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niewystarczająca, przez co pacjent pozostaje niechroniony mimo szczepienia.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi namnożyć się w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie leki grupy B, czyli antracykliny (doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) oraz pokrewne antracenodiony (mitoksantron, piksantron), silnie hamują czynność szpiku i osłabiają odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. W stanie immunosupresji organizm nie kontroluje replikacji wirusa szczepionkowego, a jednocześnie wytwarza słabszą odpowiedź ochronną. Mechanizm wynika z działania mielosupresyjnego i immunosupresyjnego, więc jest wspólny dla wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- wywiad o chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy przed każdym szczepieniem żywą szczepionką
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów przed szczepieniem po zakończeniu leczenia
- gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
- aminotransferazy, bilirubina i kreatynina przy objawach po szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia antracyklinąantracykliny | inne zalecenie | Po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia chemioterapii i po potwierdzeniu odbudowy odporności szczepienie można rozważyć indywidualnie po konsultacji z onkologiem lub hematologiem. |
| kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed pierwszą dawką antracyklinyszczepionki przeciw żółtej febrze | interakcja nie dotyczy | Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala na wytworzenie odporności i nie stwarza ryzyka replikacji wirusa w okresie immunosupresji. |
| wiek ≥ 60 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób po 60. roku życia ryzyko ciężkich powikłań trzewnych i neurologicznych po szczepieniu jest większe, co dodatkowo przemawia za ostrożnością także po zakończeniu leczenia. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści dopaminy (np. ropinirol, pramipeksol, rotygotyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik.Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.
Leki z grupy agonistów dopaminy, takie jak ropinirol, pramipeksol, rotygotyna, apomorfina czy pirybedyl, mogą zmieniać wynik badania hormonu wzrostu wykonywanego z makimoreliną. Badanie może wtedy wyjść prawidłowo, mimo że hormonu wzrostu jest za mało. Apomorfina razem z makimoreliną może dodatkowo zaburzać rytm serca. Badanie przysadki z metyraponem nie wchodzi w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia po wstrzymaniu leku
- gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem po wstrzymaniu leku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik. Ewentualną przerwę w podawaniu ropinirolu, pramipeksolu, rotygotyny, apomorfiny lub pirybedylu przed testem ustala endokrynolog wspólnie z neurologiem, uwzględniając ryzyko pogorszenia stanu neurologicznego i zespołu odstawiennego. Agonisty dopaminy nie odstawia się nagle. Gdy leczenia nie można przerwać, wynik prawidłowy nie wyklucza niedoboru hormonu wzrostu i warto rozważyć ocenę kliniczną lub powtórzenie diagnostyki. Apomorfiny nie należy łączyć z makimoreliną ze względu na sumowanie się wydłużenia odstępu QT. Jeśli takie połączenie jest nieuniknione, przed testem trzeba wykonać EKG i wyrównać stężenie potasu i magnezu. Metyrapon nie wchodzi w tę interakcję i test z metyraponem można wykonać bez zmiany leczenia dopaminergicznego.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest fałszywie prawidłowy wynik testu z makimoreliną i przeoczenie niedoboru hormonu wzrostu u dorosłego. Przy apomorfinie dochodzi ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT z możliwością groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Samodzielne, nagłe odstawienie agonisty dopaminy przed badaniem grozi nasileniem objawów choroby Parkinsona, zespołem odstawiennym, a rzadko zespołem przypominającym złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Agoniści dopaminy pobudzają receptory dopaminowe w podwzgórzu i przysadce, a to u osób bez guza przysadki zwiększa wydzielanie hormonu wzrostu. Apomorfinę dawniej wykorzystywano nawet jako bodziec w testach wydzielania hormonu wzrostu. Makimorelina, agonista receptora greliny, ocenia zdolność przysadki do wyrzutu hormonu wzrostu. Dodatkowy bodziec dopaminergiczny może więc sztucznie podnieść stężenie hormonu wzrostu w teście i zamaskować jego niedobór. Apomorfina i makimorelina wydłużają ponadto odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie się sumuje.
Monitorować
- Wynik testu z makimoreliną interpretowany w świetle leczenia dopaminergicznego
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i po podaniu makimoreliny u osób stosujących apomorfinę
- Stężenie potasu i magnezu przed testem u osób stosujących apomorfinę
- Objawy neurologiczne i objawy odstawienne, jeśli agonistę dopaminy czasowo wstrzymano
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu aminochinoliny i antracykliny należy ocenić, czy aminochinolina jest w tym okresie niezbędna, a jeśli tak, prowadzić leczenie pod ścisłym nadzorem kardiologicznym.Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz dostać chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz dostać chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Hydroksychlorochina i chlorochina oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna czy mitoksantron, mogą obciążać serce. Przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca i osłabiać jego pracę. Dlatego lekarz może zlecić częstsze badania serca albo zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub utrata przytomności
- duszność, zwłaszcza przy wysiłku lub w pozycji leżącej
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe zmęczenie i spadek tolerancji wysiłku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu aminochinoliny i antracykliny należy ocenić, czy aminochinolina jest w tym okresie niezbędna, a jeśli tak, prowadzić leczenie pod ścisłym nadzorem kardiologicznym. Przed rozpoczęciem chemioterapii z doksorubicyną, epirubicyną, idarubicyną, mitoksantronem lub piksantronem warto wykonać EKG z oceną QTc oraz echokardiografię z oceną frakcji wyrzutowej lewej komory i powtarzać je w trakcie leczenia. Należy wyrównać niedobory potasu, magnezu i wapnia oraz unikać dokładania kolejnych leków wydłużających odstęp QT, takich jak niektóre leki przeciwwymiotne, makrolidy czy fluorochinolony. U chorych leczonych hydroksychlorochiną z powodu tocznia lub reumatoidalnego zapalenia stawów decyzję o kontynuacji należy podjąć wspólnie z reumatologiem, bo jej odstawienie może zaostrzyć chorobę. Chlorochinę w profilaktyce malarii można zwykle zastąpić lekiem bez wpływu na odstęp QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu, zaburzeń przewodzenia oraz niewydolności serca wynikającej z nałożenia się kardiomiopatii antracyklinowej i kardiomiopatii wywołanej przez aminochinoliny. Uszkodzenie lewej komory może ujawnić się z opóźnieniem, nawet po zakończeniu chemioterapii.
Mechanizm
Aminochinoliny i antracykliny sumują swoje działanie toksyczne na serce. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe w komórkach mięśnia sercowego, wydłużają odstęp QT, a przy długotrwałym stosowaniu mogą wywołać kardiomiopatię z zaburzeniami przewodzenia. Antracykliny uszkadzają kardiomiocyty przez stres oksydacyjny i hamowanie topoizomerazy II beta w sercu, co prowadzi do zależnej od dawki skumulowanej dysfunkcji lewej komory, a w trakcie i krótko po wlewie mogą wywołać zaburzenia rytmu i wydłużenie odstępu QT. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie polega na zmianie stężeń żadnego z leków. Dotyczy całej klasy, także antracenedionów mitoksantronu i piksantronu, które również są kardiotoksyczne, choć piksantron w mniejszym stopniu, a brak tych par w bazie wynika z braku danych, a nie z odmiennej farmakologii.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem leczenia i okresowo w trakcie
- echokardiografia z oceną frakcji wyrzutowej lewej komory przed chemioterapią, w trakcie i po jej zakończeniu
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- skumulowana dawka antracykliny
- objawy niewydolności serca i zaburzeń rytmu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Ryzyko kardiomiopatii antracyklinowej rośnie wraz ze skumulowaną dawką, dlatego przy jej zbliżaniu się do wartości granicznych dodatkowe obciążenie serca aminochinoliną ma większe znaczenie i wymaga częstszej oceny frakcji wyrzutowej. |
| Wieloletnie stosowanieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wieloletnie przyjmowanie hydroksychlorochiny lub chlorochiny zwiększa ryzyko kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia wywołanych przez aminochinoliny, które mogą nałożyć się na uszkodzenie antracyklinowe. |
| Istotnie obniżonyeGFR · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek aminochinoliny kumulują się, co nasila ich działanie wydłużające QT i kardiotoksyczne, dlatego należy rozważyć zmniejszenie dawki i częstsze kontrole EKG. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa podatność na kardiotoksyczność obu grup leków. |
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzed testem z makimoreliną u osoby przyjmującej aminochinolinę należy unikać tego połączenia i uzgodnić z lekarzem prowadzącym inny sposób diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu.Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz mieć test czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz mieć test czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, toczniu lub malarii, mogą wpływać na rytm serca. Podobnie działa makimorelina, którą podaje się w teście sprawdzającym wydzielanie hormonu wzrostu. Razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, dlatego lekarz zwykle wybiera wtedy inny test. Metyrapon, używany w innym badaniu przysadki, nie wywołuje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed testem z makimoreliną u osoby przyjmującej aminochinolinę należy unikać tego połączenia i uzgodnić z lekarzem prowadzącym inny sposób diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu. Makimoreliny nie podaje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT, a hydroksychlorochina i chlorochina do nich należą. Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania aminochinolin ich krótkie odstawienie nie eliminuje ryzyka, a przerwanie leczenia choroby podstawowej zwykle jest niekorzystne, dlatego preferuje się test stymulacyjny bez wpływu na QT. Jeśli lekarz uzna test z makimoreliną za niezbędny, przed badaniem należy wykonać EKG, wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz przeprowadzić test pod kontrolą z możliwością monitorowania rytmu serca. Metyrapon można stosować u osób przyjmujących aminochinoliny bez zmian postępowania wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Łączne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, chorobie serca oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Hydroksychlorochina i chlorochina wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie szybkiej składowej prądu potasowego w komórkach mięśnia sercowego. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w teście rezerwy hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc w ciągu kilku godzin po podaniu. Działanie obu leków na repolaryzację sumuje się. Dodatkowo aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach, dlatego krótkie odstawienie przed testem nie usuwa ich działania. Metyrapon nie wpływa na repolaryzację i nie uczestniczy w tej interakcji.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i w ciągu kilku godzin po podaniu makimoreliny
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed testem
- częstość i miarowość rytmu serca w trakcie testu
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka przerwa przed testemodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania i kumulacji tkankowej aminochinolin kilkudniowe odstawienie przed testem z makimoreliną nie usuwa ryzyka wydłużenia QT. Zamiast odstawiać lek, należy wybrać inny test stymulacyjny. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin sprzyja kumulacji leku i może prowadzić do kardiomiopatii oraz zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na proarytmiczne działanie makimoreliny. Przed ewentualnym testem konieczne jest EKG. |
| Dawki wysokie, np. lecznicze w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Przy wysokich dawkach aminochinolin wydłużenie QT jest wyraźniejsze, dlatego test z makimoreliną należy w tym czasie bezwzględnie odłożyć lub zastąpić innym badaniem. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaU pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT.Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.
Leki z grupy analogów gonadoliberyny, takie jak tryptorelina, leuprorelina i goserelina, obniżają poziom hormonów płciowych i mogą zaburzać rytm serca. Makimorelina, lek do badania wydzielania hormonu wzrostu, także może wpływać na rytm serca. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, a wynik badania może wyjść niewiarygodnie. Badanie z metyraponem nie jest objęte tym ostrzeżeniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT. Dotyczy to makimoreliny w połączeniu z tryptoreliną, leuproreliną albo gosereliną. Jeśli to możliwe, test z makimoreliną wykonuje się przed rozpoczęciem terapii analogiem albo wybiera się inny test stymulacyjny hormonu wzrostu. Gdy testu z makimoreliną nie da się zastąpić, przed badaniem wykonuje się EKG z oceną QTc, wyrównuje się potas i magnez oraz odstawia, jeśli to możliwe, inne leki wydłużające QT. Pacjenta obserwuje się w czasie testu. Prawidłowy lub obniżony wynik testu interpretuje się z uwzględnieniem hipogonadyzmu wywołanego leczeniem. Testu z metyraponem połączenie to nie dotyczy i może on być wykonany bez zmian.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia QTc i groźnych zaburzeń rytmu komorowego, zwłaszcza u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca albo przyjmujących inne leki wydłużające QT. Wynik testu stymulacyjnego hormonu wzrostu może być trudniejszy do interpretacji i może sugerować niedobór, którego w rzeczywistości nie ma. Ostrzeżenie dotyczy wszystkich trzech analogów gonadoliberyny w połączeniu z makimoreliną. Nie dotyczy metyraponu.
Mechanizm
Głównym mechanizmem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny, wydłuża QTc w ciągu kilku godzin po podaniu. Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wydłużają QT pośrednio, bo wywołują trwały niedobór testosteronu, czyli efekt kastracji farmakologicznej. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Drugim, mniej udokumentowanym elementem jest wpływ hipogonadyzmu wywołanego analogiem na wydzielanie hormonu wzrostu. Niedobór steroidów płciowych może osłabiać odpowiedź somatotropową na bodziec i dawać fałszywie dodatni wynik testu w kierunku niedoboru hormonu wzrostu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed testem z makimoreliną i w razie objawów w trakcie testu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed badaniem
- czynność serca, kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia w dniu testu
- inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
- interpretacja wyniku testu hormonu wzrostu w kontekście hipogonadyzmu polekowego
Kiedy ocena się zmienia
| Test z makimoreliną wykonany przed rozpoczęciem leczenia analogiem gonadoliberynykolejność włączenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Makimorelina jest podawana jednorazowo i krótko działa, więc wykonanie testu przed włączeniem analogu gonadoliberyny eliminuje nakładanie się wpływu na QT oraz wpływ hipogonadyzmu na wynik. |
| Terapia trwająca do pełnego obniżenia testosteronu (leczenie przewlekłe)czas leczenia · analogi gonadoliberyny | ryzyko rośnie | Wpływ analogu na QT wynika z niedoboru testosteronu, dlatego narasta po uzyskaniu pełnej supresji hormonalnej i utrzymuje się przez cały czas działania postaci depot, także po ostatnim wstrzyknięciu. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.