Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Apiksaban / Apiksaban i dabrafenib

Apiksaban i dabrafenib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie stosuj z ostrożnością i rozważ lek przeciwzakrzepowy niezależny od CYP3A4 i P-gp, zwłaszcza w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.

Niekorzystna interakcjaApiksaban+ DabrafenibPołączenie stosuj z ostrożnością i rozważ lek przeciwzakrzepowy niezależny od CYP3A4 i P-gp, zwłaszcza w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.

Lek przeciwnowotworowy dabrafenib może przyspieszać usuwanie apiksabanu z organizmu. Przez to apiksaban może słabiej chronić cię przed zakrzepami. Po zakończeniu leczenia dabrafenibem działanie apiksabanu może z kolei stopniowo się nasilać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki albo całej nogi
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czarne stolce, krew w moczu lub nietypowe siniaki
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie stosuj z ostrożnością i rozważ lek przeciwzakrzepowy niezależny od CYP3A4 i P-gp, zwłaszcza w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Przy leczeniu z udziałem leków indukujących enzymy należy unikać leków przeciwzakrzepowych o istotnym znaczeniu terapeutycznym, których dawki nie da się łatwo kontrolować, albo zachować ostrożność[1]. W leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej apiksaban nie jest zalecany u chorych przyjmujących silne induktory CYP3A4 i P-gp, a w pozostałych wskazaniach stosuje się go wtedy ostrożnie[2]. Jeśli apiksaban zostaje utrzymany, obserwuj objawy zakrzepicy i zatorowości, a po odstawieniu dabrafenibu – objawy krwawienia.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać mniejszego stężenia apiksabanu i słabszej ochrony przeciwzakrzepowej, co grozi nawrotem zakrzepicy żylnej, zatorowością płucną lub udarem. Dla porównania silny induktor CYP3A4 i P-gp ryfampicyna zmniejszał AUC apiksabanu o około 54%[2]. Po odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie apiksabanu wraca do wyższych wartości.

Mechanizm

Dabrafenib indukuje CYP3A4 w wątrobie i jelitach oraz może indukować glikoproteinę P[1]. Apiksaban jest eliminowany z udziałem CYP3A4 i P-gp, a jednoczesne stosowanie induktorów tych szlaków zmniejsza jego stężenie w osoczu[2]. Siłę indukcji dabrafenibu pokazuje zmniejszenie AUC midazolamu o 65% oraz zmniejszenie AUC S- i R-warfaryny o 37% i 33%[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor BCRP[3], apiksaban – substrat BCRP[4]
  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], apiksaban – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Dabrafenib – induktor CYP2C8[3], apiksaban – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
  • Dabrafenib – słaby induktor CYP2C9[5], apiksaban – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – induktor P-gp[3], apiksaban – substrat P-gp[4]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej
  • objawy udaru lub przemijającego niedokrwienia mózgu
  • objawy krwawienia, szczególnie po odstawieniu dabrafenibu
  • morfologia krwi
  • aktywność anty-Xa kalibrowana dla apiksabanu, jeśli jest dostępna

Bezpieczniejsze alternatywy

enoksaparynadalteparyna

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dabrafenibu w trakcie leczenia apiksabanemkolejność włączenia · dabrafenibinne zaleceniePo odstawieniu dabrafenibu indukcja CYP3A4 i P-gp stopniowo wygasa, a stężenie apiksabanu wzrasta. Jeśli dawkę apiksabanu zmieniano w trakcie leczenia dabrafenibem, trzeba ją ponownie ocenić i obserwować objawy krwawienia.
dawka ≤ 2,5 mg dwa razy na dobęapiksabanryzyko rośniePrzy zmniejszonej dawce apiksabanu dodatkowe obniżenie jego stężenia przez dabrafenib zwiększa ryzyko niewystarczającej ochrony przeciwzakrzepowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaApiksabana alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji.Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.

Alkohol nie wpływa na to, jak organizm wykorzystuje apiksaban, ale może zwiększać ryzyko krwawienia. Drażni żołądek, łatwiej wtedy o upadek lub uraz, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Najbezpieczniej jest nie pić albo pić rzadko i w małych ilościach. Upijanie się jest szczególnie niebezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, którego nie można zatrzymać
  • rozległe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub utrata przytomności po upadku lub uderzeniu w głowę
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji. Całkowicie wykluczyć należy picie ryzykowne, upijanie się i picie na czczo. U osoby, która pije nawykowo, trzeba ocenić ryzyko krwawienia i stan wątroby przed utrzymaniem terapii i nie przerywać leku samodzielnie. ChPL nie zawiera zakazu alkoholu, więc zalecenie wynika z oceny ryzyka krwawienia, a nie z zapisu rejestracyjnego.

Skutek kliniczny

Przy ryzykownym lub nawykowym piciu rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz krwawień po upadkach i urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do choroby wątroby z koagulopatią, a ta przeciwwskazuje apiksaban. Pojedyncza niewielka porcja u osoby bez dodatkowych czynników ryzyka prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu.

Mechanizm

Alkohol nie wchodzi w istotną interakcję farmakokinetyczną z apiksabanem. Jego wpływ na ryzyko krwawienia jest farmakodynamiczny i pośredni. Etanol drażni błonę śluzową żołądka i może sprzyjać owrzodzeniom i krwawieniom z przewodu pokarmowego. Upośledza też czynność płytek, zwiększa ryzyko upadków i urazów, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Uszkodzona wątroba słabiej wytwarza czynniki krzepnięcia, więc pojawia się koagulopatia. ChPL wymienia chorobę wątroby z koagulopatią i klinicznie istotnym ryzykiem krwawienia wśród przeciwwskazań (4.3), a także czynną zmianę chorobową obarczoną ryzykiem poważnego krwawienia, np. świeże owrzodzenie przewodu pokarmowego lub żylaki przełyku. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych, ale w dostarczonych źródłach nie ma danych, że ma to znaczenie dla stężenia apiksabanu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy krwawienia (smoliste stolce, krew w stolcu lub wymiotach, siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł)
  • czynność wątroby i parametry krzepnięcia u osób pijących nawykowo
  • morfologia krwi (hemoglobina) przy podejrzeniu utajonego krwawienia
  • upadki i urazy głowy w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub epizody upijania sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużych dawkach etanolu rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawień pourazowych. Należy wprost odradzić takie picie i ocenić ryzyko krwawienia.
Długotrwałe, nawykowe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do choroby wątroby z koagulopatią, która jest przeciwwskazaniem do apiksabanu (4.3). Wymaga oceny czynności wątroby i krzepnięcia oraz decyzji lekarza o dalszym leczeniu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych alkohol częściej wiąże się z upadkami i urazami, co przy leczeniu przeciwzakrzepowym zwiększa ryzyko poważnego krwawienia.
Pojedyncza niewielka porcja, okazjonalnieilość alkoholu · pacjentryzyko malejeOkazjonalna niewielka porcja alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby, wrzodów i skłonności do upadków prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu na ryzyko krwawienia. Brak danych bezpośrednio dla apiksabanu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieDabrafeniba alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.

Alkohol nie wpływa na działanie tego leku w znany sposób. Lek często wywołuje gorączkę i nudności, a alkohol może te dolegliwości nasilać i sprzyjać odwodnieniu. Duże ilości alkoholu dodatkowo obciążają wątrobę, którą lekarz kontroluje w czasie leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka z dreszczami
  • silne nudności lub wymioty
  • oznaki odwodnienia, takie jak zawroty głowy i mało oddawanego moczu
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Warto zalecić pacjentowi umiar oraz rezygnację z alkoholu w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki, a także przy nieprawidłowych próbach wątrobowych.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Duże ilości alkoholu mogą nasilać nudności i odwodnienie w czasie epizodów gorączki oraz utrudniać ocenę nieprawidłowych wyników prób wątrobowych, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym z trametynibem.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między dabrafenibem a etanolem. ChPL dabrafenibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, dotyczy to zarówno kapsułek, jak i tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej.[1] Dabrafenib jest metabolizowany głównie przez CYP2C8 i CYP3A4, a etanol nie wpływa istotnie na te izoenzymy, dlatego zmiana stężeń dabrafenibu jest mało prawdopodobna. Możliwe jest jedynie teoretyczne nakładanie się działań niepożądanych – obciążenia wątroby, nudności, wymiotów i odwodnienia przy gorączce, która jest częstym działaniem niepożądanym dabrafenibu.

Metabolizm i transportery

  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[2], substrat BCRP[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • próby wątrobowe zgodnie ze schematem leczenia przeciwnowotworowego
  • objawy odwodnienia w czasie gorączki

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilościilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie dużych ilości etanolu zwiększa ryzyko addycji hepatotoksyczności i utrudnia interpretację prób wątrobowych, szczególnie w skojarzeniu z trametynibem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 336

Połączenie przeciwwskazaneNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam i lornoksykam, mogą podrażniać żołądek i osłabiać krzepnięcie krwi. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, również utrudniają krzepnięcie. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit. Bezpieczniejszym lekiem na ból jest zwykle paracetamol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • ból brzucha lub w nadbrzuszu
  • krew w moczu
  • krwawienia z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
  • nagły silny ból głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, szczególnie u osób starszych, z przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową. Piroksykam i meloksykam mają długi okres półtrwania, więc ich działanie utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, a lornoksykam działa krócej, co nie zmienia jednak oceny ryzyka w czasie jednoczesnego stosowania. Nie należy łączyć leku przeciwkrzepliwego z kilkoma NLPZ ani dodatkowo z kwasem acetylosalicylowym bez wyraźnych wskazań. U pacjentów z obniżonym eGFR należy sprawdzić dawkę inhibitora czynnika Xa i czynność nerek, ponieważ NLPZ mogą ją pogorszyć.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień poważnych w innych lokalizacjach, w tym wewnątrzczaszkowych. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania NLPZ, wiekiem pacjenta, przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową oraz pogorszeniem czynności nerek. Możliwe jest także pogorszenie czynności nerek i wtórny wzrost stężenia leku przeciwkrzepliwego.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich oksykamów oraz wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, w tym COX-1 w płytkach krwi, co osłabia syntezę tromboksanu A2 i agregację płytek. Jednocześnie hamują syntezę prostaglandyn ochraniających błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Inhibitory czynnika Xa hamują krzepnięcie osocza, więc każde uszkodzenie błony śluzowej krwawi łatwiej i dłużej. Zaburzenie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się z uszkodzeniem śluzówki przewodu pokarmowego. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u rywaroksabanu, edoksabanu i w mniejszym stopniu apiksabanu może zwiększać ekspozycję na lek przeciwkrzepliwy. Istotna interakcja farmakokinetyczna na poziomie metabolizmu nie jest spodziewana, ponieważ oksykamy są metabolizowane głównie przez CYP2C9, a inhibitory czynnika Xa przez CYP3A4 i transportowane przez glikoproteinę P. Brak danych dla lornoksykamu wynika z luki w bazie, a nie z odmiennej farmakologii, dlatego lornoksykam należy traktować tak samo jak pozostałe oksykamy.

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce, krwawe wymioty i bóle w nadbrzuszu
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym stosowaniu
  • kreatynina i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki
  • krwawienia z nosa, dziąseł, krwiomocz i łatwe powstawanie siniaków

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przez NLPZ jest wyraźnie większe, dlatego połączenia należy unikać, a przy konieczności stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i kontrolować czynność nerek.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m2pacjentryzyko rośniePrzy obniżonej czynności nerek NLPZ mogą ją dodatkowo pogorszyć, co zwiększa ekspozycję na inhibitor czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, oraz nasila ryzyko krwawienia. Należy unikać połączenia i zweryfikować dawkę leku przeciwkrzepliwego.
Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamyryzyko malejePiroksykam stosowany miejscowo na skórę w zalecanej ilości osiąga niewielkie stężenia we krwi, więc ryzyko klinicznie istotnej interakcji jest małe. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i pod opatrunkiem okluzyjnym.
Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamyryzyko rośnieRyzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przewlekłe stosowanie oksykamu u pacjenta leczonego inhibitorem czynnika Xa nie jest zalecane, a leczenie krótkotrwałe wymaga osłony żołądka i obserwacji.
Przebyte krwawienie z przewodu pokarmowego lub choroba wrzodowakolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieU pacjenta z czynną chorobą wrzodową lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego oksykamy są przeciwwskazane, a w połączeniu z inhibitorem czynnika Xa ryzyko zagrażającego życiu krwawienia jest szczególnie wysokie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Remolexam 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/remolexam-100361031/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Movalis 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/movalis-100077548/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntytrombina ludzka+ ApiksabanNie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu.Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.

Oba leki zmniejszają krzepliwość krwi, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Antytrombinę podaje się tylko w szpitalu, najczęściej przy wrodzonym niedoborze tego białka. Zwykle na czas jej podawania lekarz wstrzymuje tabletki przeciwzakrzepowe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
  • krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych, dopuszczając wyjątki opisane przy zmianie leczenia przeciwzakrzepowego[1]. Jeśli podanie antytrombiny jest konieczne, na przykład okołozabiegowo u pacjenta z wrodzonym niedoborem antytrombiny, decyzję o wstrzymaniu apiksabanu i czasie jego odstawienia podejmuje lekarz prowadzący, a pacjent wymaga obserwacji klinicznej i laboratoryjnej w kierunku krwawienia.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia, w tym krwawień poważnych, zwłaszcza gdy stężenie antytrombiny zostanie podniesione powyżej zakresu fizjologicznego albo gdy w schemacie pojawia się dodatkowo heparyna.

Mechanizm

Apiksaban bezpośrednio hamuje czynnik Xa niezależnie od antytrombiny, a antytrombina jest fizjologicznym inhibitorem trombiny i czynnika Xa, którego działanie silnie nasila heparyna. Oba leki działają przeciwzakrzepowo, więc ich działanie na układ krzepnięcia może się sumować. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem specyficznych sytuacji zmiany leczenia przeciwzakrzepowego[1]. ChPL antytrombiny opisuje zwiększone ryzyko krwawień przy łączeniu z terapeutycznymi dawkami heparyny, ale nie wymienia apiksabanu[2].

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • aktywność antytrombiny
  • aktywność anty-Xa

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia przeciwzakrzepowego pod kontrolą lekarzakolejność włączenia · apiksabaninne zalecenieChPL apiksabanu dopuszcza jednoczesne stosowanie innego leku przeciwzakrzepowego w specyficznych sytuacjach zmiany leczenia przeciwzakrzepowego. W takim schemacie połączenie wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego w kierunku krwawienia.
Apiksaban wstrzymany zgodnie z zaleceniem lekarza przed podaniem antytrombinyodstep · pacjentryzyko malejePo wstrzymaniu apiksabanu na odpowiedni czas przed podaniem antytrombiny nakładanie się działania obu leków jest ograniczone, a o czasie przerwy decyduje lekarz na podstawie wskazania i funkcji nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anbinex 500 j.m., proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anbinex-100108295/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneApiksaban+ EdoksabanApiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.

Apiksaban i edoksaban działają tak samo – zmniejszają krzepliwość krwi i chronią przed zakrzepami. Przyjmowanie obu naraz bardzo zwiększa ryzyko groźnego krwawienia, także wewnętrznego. Lekarz może zamienić jeden lek na drugi, ale wtedy poprzedni trzeba odstawić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe, duże siniaki bez urazu
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią podobną do fusów kawy
  • nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Apiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.[1][2] Należy pozostawić tylko jeden z tych leków. Przy zmianie z apiksabanu na edoksaban odstawia się apiksaban i podaje pierwszą dawkę edoksabanu w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu.[2] Gdy pacjent przyjął oba leki jednocześnie przez pomyłkę, trzeba pilnie ustalić z lekarzem, który lek kontynuować, i obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia.

Skutek kliniczny

Połączenie znacząco zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego i krwawień śródczaszkowych.[1][2] Nie daje przy tym żadnej dodatkowej korzyści w zapobieganiu zakrzepicy.

Mechanizm

Apiksaban i edoksaban są bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, więc ich jednoczesne podanie sumuje działanie przeciwzakrzepowe w tym samym punkcie kaskady krzepnięcia. Addytywne hamowanie czynnika Xa obserwowano już po połączeniu apiksabanu z enoksaparyną.[1] Przy dwóch lekach o identycznym mechanizmie należy oczekiwać co najmniej takiego samego efektu.

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Edoksaban: drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (nos, dziąsła, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z apiksabanu na edoksabankolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowej zmianie leczenia apiksaban odstawia się, a edoksaban włącza w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu, bez okresu jednoczesnego stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.

Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nietypowe siniaki
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny, nagły ból głowy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi (hemoglobina)
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

acenokumarolwarfaryna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DabrafenibNie łącz cytalopramu z dabrafenibem.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.

Cytalopram i dabrafenib mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Dabrafenib może też osłabiać działanie cytalopramu, przez co objawy depresji lub lęku mogą wrócić. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nawrót przygnębienia, lęku lub bezsenności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z dabrafenibem. Przed rozpoczęciem leczenia dabrafenibem zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i onkologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG z oceną QTc oraz kontroluj i wyrównuj stężenie potasu i magnezu[1]. Oceniaj też skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego, bo indukcja enzymów przez dabrafenib może obniżyć stężenie cytalopramu[2].

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to addycyjne wydłużenie odstępu QT z możliwością częstoskurczu typu torsade de pointes i innych groźnych arytmii, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Równolegle indukcja enzymów przez dabrafenib może osłabiać działanie cytalopramu i prowadzić do nawrotu objawów depresji lub lęku, a po odstawieniu dabrafenibu stężenie cytalopramu stopniowo rośnie.

Mechanizm

Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT, a dabrafenib również może wydłużać odstęp QT, więc działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1]. Dodatkowo dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C19 i inne enzymy metabolizujące leki, co obniża stężenie w osoczu leków przez nie metabolizowanych[2]. Cytalopram jest metabolizowany głównie z udziałem CYP2C19 i CYP3A4, dlatego jego stężenie i skuteczność przeciwdepresyjna mogą się zmniejszyć.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem dabrafenibu i okresowo w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy depresji i lęku (ryzyko osłabienia działania cytalopramu)
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dabrafenibu przy kontynuacji cytalopramukolejność włączenia · dabrafenibinne zaleceniePo odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów stopniowo wygasa, więc stężenie cytalopramu może rosnąć przez kolejne tygodnie. Jeśli dawkę cytalopramu zwiększano w trakcie leczenia dabrafenibem, oceń ją ponownie i rozważ kontrolę EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ KariprazynaKariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.

Dabrafenib przyspiesza rozkład wielu leków w organizmie, w tym kariprazyny. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej, a objawy choroby mogą wrócić. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Po zakończeniu leczenia dabrafenibem działanie kariprazyny przez kilka tygodni stopniowo się nasila.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie omamów, urojeń albo niepokoju
  • bezsenność, rozdrażnienie lub wycofanie, które wcześniej ustąpiły
  • po odstawieniu dabrafenibu: wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu, drżenie, sztywność mięśni lub nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem. Leczenie onkologiczne zwykle ma pierwszeństwo, dlatego u pacjenta, który zaczyna dabrafenib, psychiatra powinien zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, CYP2C ani UGT. Gdy dabrafenibu nie da się zastąpić, a kariprazyny nie można zmienić, decyzję muszą wspólnie podjąć onkolog i psychiatra. Przy zmianie leczenia przeciwpsychotycznego trzeba monitorować stan psychiczny przez kilka tygodni. Jeśli kariprazyna jest kontynuowana lub ponownie włączana po zakończeniu dabrafenibu, przez kilka tygodni należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, ponieważ wygasanie indukcji podnosi stężenie kariprazyny[1].

Skutek kliniczny

Należy oczekiwać znacznego zmniejszenia stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, a w konsekwencji osłabienia lub utraty działania przeciwpsychotycznego i ryzyka nawrotu schizofrenii. Leki przeciwpsychotyczne należą do grup, których stężenie dabrafenib może zmniejszać[2]. Metabolity kariprazyny mają długi okres półtrwania, dlatego zmiany ekspozycji po włączeniu albo odstawieniu leku wpływającego na CYP3A4 w pełni ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1]. Po odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie kariprazyny rośnie.

Mechanizm

Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach, a także CYP2B6, CYP2C i UGT[2]. Podczas wielokrotnego podawania dabrafenibu AUC doustnego midazolamu zmniejszało się o 65%, a Cmax o 47%[2]. Taki spadek odpowiada co najmniej umiarkowanej indukcji CYP3A4. Kariprazyna i jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a CYP2D6 ma niewielki udział[1]. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4, ponieważ mogą one znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kariprazyna – inhibitor P-gp[4], dabrafenib – substrat P-gp[3]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nawrót objawów psychotycznych po włączeniu dabrafenibu
  • akatyzja, objawy pozapiramidowe i nadmierna sedacja przez kilka tygodni po odstawieniu dabrafenibu
  • stan psychiczny przez kilka tygodni po zmianie leku przeciwpsychotycznego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydsulpiryd

Kiedy ocena się zmienia

Dabrafenib włączony u pacjenta ustabilizowanego na kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenibinne zalecenieSpadek ekspozycji na kariprazynę narasta stopniowo przez kilka tygodni. Nawrót psychozy może więc pojawić się z opóźnieniem i nie musi być widoczny w pierwszych dniach. Zmianę leku przeciwpsychotycznego warto zaplanować przed rozpoczęciem dabrafenibu.
Odstawienie dabrafenibu przy kontynuowanej lub ponownie włączanej kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenibinne zaleceniePo odstawieniu induktora stężenie kariprazyny stopniowo rośnie. Przez kilka tygodni należy monitorować działania niepożądane i odpowiedź na leczenie, szczególnie jeśli w czasie indukcji zwiększano dawkę kariprazyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ ApiksabanNie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie.Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.

Fondaparynuks (zastrzyk) i apiksaban (tabletka) to dwa leki rozrzedzające krew. Razem działają za mocno i mogą wywołać groźne krwawienie. Nie wolno ich stosować jednocześnie. Lekarz może jedynie zamienić jeden lek na drugi – wtedy kończysz zastrzyki i zaczynasz tabletki w ustalonym dniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
  • nagłe osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie[1][2][3]. Wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi – wtedy leki nie nakładają się, a nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. Jeśli na recepcie lub w karcie pacjenta widnieją oba leki naraz, ustal z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany, i upewnij się, że pacjent rozumie, kiedy przyjąć ostatnią dawkę poprzedniego leku.

Skutek kliniczny

Znacznie większe ryzyko krwawień, w tym poważnych – z przewodu pokarmowego, śródczaszkowych i zagrażających życiu. Połączenie jest przeciwwskazane z wyjątkiem sytuacji zmiany jednego leku przeciwzakrzepowego na drugi[1][2][3].

Mechanizm

Fondaparynuks i apiksaban hamują czynnik krzepnięcia Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, apiksaban bezpośrednio. Ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Po jednoczesnym podaniu apiksabanu i enoksaparyny, innego leku działającego przez antytrombinę, obserwowano addytywne hamowanie czynnika Xa[1]. Fondaparynuks nie wpływa na farmakokinetykę innych badanych leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny[4].

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[5], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki)
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
  • czynność nerek (klirens kreatyniny) przy zmianie leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia z jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zamianie fondaparynuksu na apiksaban lub odwrotnie leki stosuje się kolejno, bez nakładania dawek. Nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHeparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaNie należy jednocześnie stosować heparyny i inhibitora czynnika Xa, poza krótkim okresem zmiany jednego leku na drugi.Nie stosuj jednocześnie heparyny w zastrzykach i leku przeciwzakrzepowego w tabletkach, chyba że lekarz wyraźnie zalecił zamianę jednego na drugi, a jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich przyjmować.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj jednocześnie heparyny w zastrzykach i leku przeciwzakrzepowego w tabletkach, chyba że lekarz wyraźnie zalecił zamianę jednego na drugi, a jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich przyjmować.

Heparyny w zastrzykach (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) i leki przeciwzakrzepowe w tabletkach, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, działają w podobny sposób i rozrzedzają krew. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, a nie chronią lepiej przed zakrzepami. Dlatego zwykle stosuje się tylko jeden z tych leków, a przy zamianie jednego na drugi nowy lek zaczyna się w porze, w której przypadałaby dawka poprzedniego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • duże lub liczne siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie kończyn
  • drętwienie lub osłabienie nóg po znieczuleniu w kręgosłup
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie należy jednocześnie stosować heparyny i inhibitora czynnika Xa, poza krótkim okresem zmiany jednego leku na drugi. Przy przejściu z enoksaparyny, nadroparyny, dalteparyny lub bemiparyny na rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban pierwszą dawkę doustnego leku podaje się w porze planowanej kolejnej dawki heparyny, bez nakładania się obu leków. Przy przejściu w odwrotnym kierunku heparynę podaje się w porze, w której przypadałaby kolejna dawka inhibitora czynnika Xa. Przy każdym zleceniu heparyny pacjentowi przyjmującemu doustny lek przeciwkrzepliwy należy ustalić, czy doustny lek został odstawiony i kiedy przyjęto ostatnią dawkę. Dotyczy to zwłaszcza przyjęcia do szpitala, okresu okołozabiegowego i wypisu. U chorych z upośledzoną czynnością nerek należy uwzględnić wydłużone działanie obu leków. Przed znieczuleniem przewodowym i przed usunięciem cewnika zewnątrzoponowego trzeba zachować odstępy czasowe przewidziane dla każdego leku. Antytrombinę ludzką i sulodeksyd można łączyć z inhibitorem czynnika Xa tylko przy wyraźnym wskazaniu i z obserwacją w kierunku krwawień.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej i inhibitora czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego, wewnątrzczaszkowych i krwiaków w miejscu wkłucia. Przy znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym wzrasta ryzyko krwiaka kanału kręgowego z trwałym porażeniem. Połączenie nie daje dodatkowej korzyści przeciwzakrzepowej. Charakterystyki produktów leczniczych rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu wymieniają jednoczesne leczenie innym lekiem przeciwkrzepliwym, w tym heparynami drobnocząsteczkowymi, jako przeciwwskazanie. Wyjątkiem jest okres zmiany jednego leku na drugi. Interakcja dotyczy wszystkich heparyn drobnocząsteczkowych i wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Odmiennie zachowują się antytrombina ludzka i sulodeksyd.

Mechanizm

Heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) hamują czynnik Xa i w mniejszym stopniu trombinę za pośrednictwem antytrombiny. Inhibitory czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) blokują czynnik Xa bezpośrednio. Oba mechanizmy działają w tym samym miejscu kaskady krzepnięcia, więc ich działanie przeciwkrzepliwe sumuje się[1]. Nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna[1]. Zarówno heparyny drobnocząsteczkowe, jak i inhibitory czynnika Xa są w części wydalane przez nerki, dlatego przy niewydolności nerek oba leki mogą się kumulować, co dodatkowo nasila efekt.

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
  • morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
  • czynność nerek (kreatynina, eGFR)
  • objawy neurologiczne po znieczuleniu przewodowym lub nakłuciu lędźwiowym
  • zgodność schematu przy zmianie leku – brak podwójnego dawkowania

Kiedy ocena się zmienia

Zamiana heparyny na inhibitor czynnika Xa lub odwrotniekolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowej zamianie leków dopuszczalne jest następstwo leków bez nakładania dawek. Doustny inhibitor czynnika Xa rozpoczyna się w porze planowanej kolejnej dawki heparyny drobnocząsteczkowej, a heparynę w porze planowanej kolejnej dawki inhibitora czynnika Xa.
eGFR ≤ 30pacjentryzyko rośniePrzy ciężkim upośledzeniu czynności nerek heparyny drobnocząsteczkowe i inhibitory czynnika Xa kumulują się, co wydłuża ich działanie i zwiększa ryzyko krwawienia, także przy zbyt wczesnym przejściu z jednego leku na drugi.
wiek ≥ 75pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują upośledzenie czynności nerek, mała masa ciała i inne leki zwiększające ryzyko krwawienia, co nasila skutki ewentualnego nałożenia się obu leków.
Dawka leczniczadawka · heparynyryzyko rośnieNałożenie się leczniczej dawki heparyny drobnocząsteczkowej z inhibitorem czynnika Xa niesie wyraźnie większe ryzyko ciężkiego krwawienia niż nałożenie się dawki profilaktycznej, choć żadne połączenie nie jest bezpieczne.

Źródła

  1. Kubitza D, Becka M, Schwers S, Voith B. Investigation of Pharmacodynamic and Pharmacokinetic Interactions Between Rivaroxaban and Enoxaparin in Healthy Male Subjects. Clin Pharmacol Drug Dev. 2013;2(3):270-7. doi: 10.1002/cpdd.26. PMID: 27121789.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.