Interakcje / Aprepitant / Aprepitant i metyloprednizolon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu aprepitantu w schemacie 125 mg/80 mg zmniejsz zwykłą dawkę metyloprednizolonu dożylnego o około 25%, a doustnego o około 50%.
Przyjmuj metyloprednizolon dokładnie w dawce wyznaczonej na dni z aprepitantem i nie zmieniaj jej samodzielnie, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Niekorzystna interakcjaAprepitant+ MetyloprednizolonPrzy jednoczesnym stosowaniu aprepitantu w schemacie 125 mg/80 mg zmniejsz zwykłą dawkę metyloprednizolonu dożylnego o około 25%, a doustnego o około 50%.Przyjmuj metyloprednizolon dokładnie w dawce wyznaczonej na dni z aprepitantem i nie zmieniaj jej samodzielnie, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj metyloprednizolon dokładnie w dawce wyznaczonej na dni z aprepitantem i nie zmieniaj jej samodzielnie, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Lek przeciwwymiotny aprepitant zwalnia usuwanie metyloprednizolonu z organizmu, więc w dniach jego przyjmowania steroid działa silniej. Dlatego lekarz zwykle zmniejsza wtedy dawkę metyloprednizolonu. Jeśli przyjmujesz metyloprednizolon na stałe, przez około 2 tygodnie po zakończeniu aprepitantu steroid może działać trochę słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki cukier we krwi, wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu
- obrzęki, szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy lub wyższe ciśnienie
- bezsenność, pobudzenie, wahania nastroju
- nawrót objawów choroby leczonej steroidem w ciągu 2 tygodni po aprepitancie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu aprepitantu w schemacie 125 mg/80 mg zmniejsz zwykłą dawkę metyloprednizolonu dożylnego o około 25%, a doustnego o około 50%.[1] Łączenie metyloprednizolonu z inhibitorami CYP3A ogranicza się do sytuacji, w których korzyść przewyższa ryzyko, i wtedy obserwuje się pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu.[2] U pacjenta leczonego przewlekle metyloprednizolonem w ciągu 2 tygodni po kursie aprepitantu kontroluj, czy nie dochodzi do osłabienia działania steroidu.[3]
Skutek kliniczny
W czasie łącznego stosowania rośnie ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów i zaburzenia nastroju.[2] U osób przewlekle przyjmujących metyloprednizolon w ciągu 2 tygodni po kursie aprepitantu działanie steroidu może przejściowo osłabnąć.[1]
Mechanizm
Aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a metyloprednizolon jest substratem tego enzymu, więc w czasie podawania aprepitantu metabolizm metyloprednizolonu zwalnia i jego ekspozycja rośnie.[1] Aprepitant w schemacie 125 mg/80 mg zwiększał AUC metyloprednizolonu 1,3-krotnie w 1. dniu (125 mg dożylnie) i 2,5-krotnie w 3. dniu (40 mg doustnie).[1] Po zakończeniu podawania aprepitant przemijająco indukuje CYP3A4, dlatego przy ciągłym stosowaniu metyloprednizolonu jego AUC może się zmniejszyć w ciągu 2 tygodni od pierwszej dawki aprepitantu, silniej przy podaniu doustnym.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- stan psychiczny (bezsenność, pobudzenie)
- kontrola choroby podstawowej u pacjentów przewlekle leczonych metyloprednizolonem w ciągu 2 tygodni po aprepitancie
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Przy doustnym metyloprednizolonie wzrost ekspozycji jest większy, dlatego dawkę zmniejsza się o około 50%. |
| Dożylnadroga podania · metyloprednizolon | ryzyko maleje | Przy dożylnym metyloprednizolonie wzrost ekspozycji jest mniejszy, dlatego dawkę zmniejsza się o około 25%. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · metyloprednizolon | inne zalecenie | Przy ciągłym stosowaniu metyloprednizolonu jego AUC może się zmniejszyć w ciągu 2 tygodni od pierwszej dawki aprepitantu z powodu indukcji CYP3A4, silniej przy podaniu doustnym, więc należy kontrolować skuteczność steroidu. |
| 125 mg/80 mgdawka · aprepitant | inne zalecenie | Zalecenia dotyczące redukcji dawki metyloprednizolonu odnoszą się do aprepitantu w schemacie 125 mg w 1. dniu i 80 mg w 2. i 3. dniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aprepitant Stada 125 mg; 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aprepitant-stada-100394881/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aprepitant Sandoz 80 mg; 125 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aprepitant-sandoz-100383156/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAprepitanta alkoholNie ma przeciwwskazania ani formalnego zalecenia unikania alkoholu w ChPL, ale podczas leczenia aprepitantem rozsądnie jest go ograniczyć lub odstawić, zwłaszcza gdy pacjent odczuwa senność lub zawroty głowy.W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w małej ilości i nie prowadzić po nim samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w małej ilości i nie prowadzić po nim samochodu.
Ulotka tego leku nie zabrania picia alkoholu. Alkohol i aprepitant mogą jednak razem nasilać senność, zawroty głowy i trudności z koncentracją. U osób w trakcie chemioterapii alkohol może też pogarszać nudności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy lub utrata równowagi
- nasilone nudności lub wymioty po alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania ani formalnego zalecenia unikania alkoholu w ChPL, ale podczas leczenia aprepitantem rozsądnie jest go ograniczyć lub odstawić, zwłaszcza gdy pacjent odczuwa senność lub zawroty głowy. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu w czasie leczenia.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji oraz spowolnienie reakcji. Dane są ograniczone i nie wskazują na groźne powikłania. Pacjent leczony aprepitantem zwykle przyjmuje go w trakcie chemioterapii lub w okresie okołooperacyjnym, więc alkohol dodatkowo może pogarszać nudności i ogólne samopoczucie, niezależnie od samej interakcji.
Mechanizm
ChPL aprepitantu nie wspomina o alkoholu i nie opisuje interakcji z etanolem[1]. Nie ma też dowodów na zmianę metabolizmu któregokolwiek ze składników, bo aprepitant jest substratem i umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a etanol nie jest istotnym substratem tego enzymu. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ aprepitant sam może powodować senność, zawroty głowy i zmęczenie, a alkohol nasila te objawy. Książka ALKO2 wskazuje na możliwość upośledzenia funkcji poznawczych przy łącznym stosowaniu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po przyjęciu aprepitantu
- zaburzenia koncentracji i spowolnienie reakcji
- nasilenie nudności i wymiotów po alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu nasila ośrodkowe działanie addycyjne i zwiększa ryzyko senności, zaburzeń równowagi oraz upośledzenia sprawności psychomotorycznej. |
| W trakcie chemioterapiiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjenta w trakcie chemioterapii alkohol może dodatkowo nasilać nudności, odwodnienie i ogólne osłabienie, więc zaleca się całkowitą abstynencję w dniach leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaMetyloprednizolona alkoholPodczas leczenia metyloprednizolonem należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych małych ilości, a przy leczeniu przewlekłym, wysokich dawkach, chorobie wrzodowej, cukrzycy lub osteoporozie najlepiej go unikać.W czasie leczenia pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a przy dłuższym leczeniu lepiej całkiem z niego zrezygnować.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a przy dłuższym leczeniu lepiej całkiem z niego zrezygnować.
Alkohol nie zmienia działania metyloprednizolonu, ale oba mogą podrażniać żołądek i razem zwiększają ryzyko wrzodów oraz krwawienia. Przy dłuższym leczeniu regularne picie dodatkowo osłabia kości, utrudnia kontrolę cukru we krwi i zmniejsza odporność na zakażenia. Najbezpieczniej jest pić alkohol tylko okazjonalnie i w małej ilości albo zrezygnować z niego na czas leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból brzucha, pieczenie w nadbrzuszu lub uporczywa zgaga
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- bezsenność albo wyraźne wahania nastroju
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia metyloprednizolonem należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych małych ilości, a przy leczeniu przewlekłym, wysokich dawkach, chorobie wrzodowej, cukrzycy lub osteoporozie najlepiej go unikać. U pacjenta pijącego regularnie lub nadmiernie trzeba zadbać o profilaktykę osteoporozy, czyli wystarczające spożycie wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych warto rozważyć osłonę żołądka. Metyloprednizolon należy przyjmować po posiłku, a alkoholu nie pić na pusty żołądek.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest większe ryzyko dolegliwości żołądkowych, owrzodzenia i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ryzyko to rośnie, gdy pacjent przyjmuje także niesteroidowe leki przeciwzapalne lub salicylany, które według ChPL same zwiększają ryzyko owrzodzenia i krwawienia podczas leczenia metyloprednizolonem[1]. Przy regularnym piciu i dłuższym leczeniu narasta ryzyko osteoporozy i złamań, gorszej kontroli glikemii u chorych na cukrzycę oraz zakażeń. Możliwe jest też nasilenie bezsenności, drażliwości i wahań nastroju.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia stężenia metyloprednizolonu, ale sumuje się z jego działaniami niepożądanymi. Metyloprednizolon i etanol uszkadzają błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, dlatego razem zwiększają ryzyko podrażnienia, owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Oba czynniki zaburzają gospodarkę węglowodanową, osłabiają odporność i sprzyjają utracie masy kostnej. Glikokortykosteroidy wpływają też na nastrój i sen, a alkohol może te zaburzenia nasilać. Etanol może dodatkowo powodować spadki glikemii, co u chorych na cukrzycę daje duże wahania stężenia glukozy w połączeniu z działaniem hiperglikemizującym metyloprednizolonu. ChPL metyloprednizolonu w tabletkach 8 mg wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy, przy których podczas leczenia zaleca się zapobieganie osteoporozie[1]. ChPL metyloprednizolonu w tabletkach 4 mg nie wymieniają alkoholu[1]. Żadna z tych charakterystyk nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy dyspeptyczne, ból w nadbrzuszu, smoliste stolce
- glikemia u chorych na cukrzycę
- gęstość mineralna kości przy leczeniu przewlekłym
- objawy zakażenia
- nastrój i jakość snu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłe trwające tygodnie lub miesiąceczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Przy leczeniu przewlekłym kumuluje się wpływ obu substancji na masę kostną, glikemię i odporność, dlatego należy zalecić unikanie alkoholu i profilaktykę osteoporozy. |
| Krótki kurs kilkudniowyczas leczenia · alkohol | ryzyko maleje | Przy krótkim kursie i okazjonalnym, małym spożyciu alkoholu istotne klinicznie skutki są mało prawdopodobne, wystarczy poinformować pacjenta o objawach ze strony przewodu pokarmowego. |
| Dawki wysokiedawka · alkohol | ryzyko rośnie | Wysokie dawki metyloprednizolonu zwiększają ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zaburzeń glikemii i zakażeń, dlatego alkoholu należy unikać. |
| Regularne lub nadmierne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Nadmierne spożycie alkoholu jest czynnikiem ryzyka osteoporozy wymagającym profilaktyki podczas leczenia metyloprednizolonem. Zwiększa też ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Inne interakcje tych leków 264
Połączenie przeciwwskazaneAprepitant+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy aprepitant.Zanim zaczniesz przyjmować aprepitant, powiedz lekarzowi, że bierzesz kwetiapinę, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz przyjmować aprepitant, powiedz lekarzowi, że bierzesz kwetiapinę, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.
Lek przeciwwymiotny aprepitant spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Przez to kwetiapina może gromadzić się we krwi i działać silniej niż zwykle. Może to dawać mocną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia, a rzadko zaburzenia rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy aprepitant.[1][2][3] W profilaktyce nudności i wymiotów u pacjenta leczonego kwetiapiną należy rozważyć schemat przeciwwymiotny bez aprepitantu, a decyzję o ewentualnym jednoczesnym stosowaniu podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Jeśli połączenie zostanie mimo to zastosowane, należy zachować ostrożność i dodatkowo monitorować pacjenta.[4]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilać jej działania zależne od dawki, takie jak senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i wydłużenie odstępu QT. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie, a jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1][2][3]
Mechanizm
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem tego enzymu.[1][4] Podczas 3-dniowego leczenia aprepitantem całkowite stężenie doustnych substratów CYP3A4 może zwiększyć się nawet około 3-krotnie.[4] Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4, co może przejściowo obniżać stężenie kwetiapiny.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[6], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[7], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[7], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[7], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor CYP2C9[5], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[7], słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- EKG – odstęp QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenia elektrolitów (potas, magnez) przy wymiotach
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia aprepitantemczas leczenia · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie CYP3A4, co może przejściowo zmniejszać stężenie kwetiapiny i jej skuteczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
Połączenie przeciwwskazaneInne leki przeciwwymiotne (np. aprepitant, fosaprepitant)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPołączenie antagonisty receptora NK1 z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie łącz leku przeciwwymiotnego podawanego przy chemioterapii z lekiem na pracę żołądka, który może zaburzać rytm serca, i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach na żołądek, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku przeciwwymiotnego podawanego przy chemioterapii z lekiem na pracę żołądka, który może zaburzać rytm serca, i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach na żołądek, które przyjmujesz.
Leki przeciwwymiotne podawane przy chemioterapii, takie jak aprepitant i fosaprepitant, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych innych leków. Cyzapryd, lek poprawiający pracę żołądka, gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak metoklopramid czy itopryd, nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie antagonisty receptora NK1 z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane. Aprepitantu ani fosaprepitantu nie podaje się pacjentowi przyjmującemu cyzapryd. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwwymiotnego z udziałem antagonisty NK1, cyzapryd należy odstawić przed rozpoczęciem schematu i nie wznawiać go do czasu ustąpienia hamowania CYP3A4 po ostatniej dawce aprepitantu. Gdy potrzebny jest lek prokinetyczny, można zastosować metoklopramid lub itopryd, które nie wchodzą w tę interakcję.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT, w tym niektórych antagonistów receptora 5-HT3 podawanych w tym samym schemacie przeciwwymiotnym.
Mechanizm
Aprepitant oraz fosaprepitant, który w organizmie szybko przekształca się w aprepitant, hamują w umiarkowanym stopniu CYP3A4. Cyzapryd jest metabolizowany niemal wyłącznie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w sercu zależnie od stężenia, dlatego wyższe stężenie oznacza silniejsze wydłużenie odstępu QT. Interakcja dotyczy obu leków grupy A w takim samym stopniu, ale w grupie B tylko cyzaprydu. Metoklopramid i itopryd są metabolizowane innymi szlakami i nie podlegają temu mechanizmowi.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli doszło do jednoczesnego podania
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
Kiedy ocena się zmienia
| Fosaprepitant dożylnie, pojedyncza dawkapostać · inne leki przeciwwymiotne | inne zalecenie | Pojedyncza dawka dożylna fosaprepitantu nie zwalnia z przeciwwskazania. Fosaprepitant szybko przekształca się w aprepitant i hamuje CYP3A4 w podobny sposób, dlatego cyzapryd również w tej sytuacji należy odstawić. |
| Kilka dni po ostatniej dawce aprepitantuodstep · inne leki przeciwwymiotne | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez aprepitant jest przemijające i ustępuje w ciągu kilku dni po zakończeniu schematu. Ewentualne wznowienie cyzaprydu powinno nastąpić dopiero po tym czasie i po decyzji lekarza, a przy kolejnym cyklu chemioterapii cyzapryd trzeba ponownie odstawić. |
Niekorzystna interakcjaAprepitant+ EletryptanPodczas leczenia aprepitantem unikaj eletryptanu i w razie napadu migreny zastosuj tryptan niemetabolizowany głównie przez CYP3A4.Zanim w czasie leczenia przeciwwymiotnego weźmiesz lek na migrenę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz go przyjąć, albo poproś o inny tryptan.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim w czasie leczenia przeciwwymiotnego weźmiesz lek na migrenę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz go przyjąć, albo poproś o inny tryptan.
Lek przeciwwymiotny stosowany przy chemioterapii może spowolnić usuwanie z organizmu leku na migrenę. Wtedy lek na migrenę działa dłużej i silniej, co zwiększa ryzyko skoku ciśnienia lub bólu w klatce piersiowej. Na czas przyjmowania leku przeciwwymiotnego lepiej wybrać inny lek na migrenę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- silne kołatanie serca
- nagły silny ból głowy inny niż zwykle
- zawroty głowy lub silna senność
- drętwienie lub osłabienie ręki albo nogi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia aprepitantem unikaj eletryptanu i w razie napadu migreny zastosuj tryptan niemetabolizowany głównie przez CYP3A4. Eletryptanu nie podaje się z inhibitorami CYP3A4.[1] Jeśli eletryptan jest jedynym skutecznym lekiem pacjenta, podaj pojedynczą dawkę bez powtarzania w tej samej dobie i kontroluj ciśnienie tętnicze oraz objawy ze strony serca.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia eletryptanu może nasilać działania niepożądane typowe dla tryptanów, przede wszystkim zwężające naczynia, czyli wzrost ciśnienia tętniczego, ucisk lub ból w klatce piersiowej, zawroty głowy i senność. Ryzyko jest większe u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego oraz przy powtarzaniu dawki eletryptanu w ciągu doby.
Mechanizm
Aprepitant w schemacie 125 mg/80 mg jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać całkowite stężenie doustnych substratów tego enzymu nawet około 3-krotnie.[2] Eletryptan jest metabolizowany przez CYP3A4 – silne inhibitory tego enzymu zwiększały jego AUC 3,6–5,9-krotnie i wydłużały okres półtrwania z około 4,6–4,8 do 7,1–8,3 godziny.[1] Inhibitory umiarkowane (werapamil, flukonazol) zwiększały AUC eletryptanu 2,0–2,7-krotnie bez klinicznie istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego ani częstości działań niepożądanych.[1] Wpływ aprepitantu powinien więc mieścić się między tymi wartościami. Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco i łagodnie indukuje CYP3A4, co może krótko osłabiać działanie eletryptanu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- kołatanie serca
- nadmierna senność i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
sumatryptanryzatryptanzolmitryptannaratryptanfrowatryptan
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie kursu aprepitantuczas leczenia · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu kursu hamowanie CYP3A4 ustępuje, a aprepitant przemijająco i łagodnie indukuje CYP3A4, więc eletryptan może wtedy działać nieco słabiej, ale nie grozi wzrostem stężenia. |
| Druga dawka w ciągu dobydawka · eletryptan | ryzyko rośnie | Powtórzenie dawki eletryptanu przy zahamowanym CYP3A4 i wydłużonym okresie półtrwania sprzyja kumulacji i nasileniu działań naczynioskurczowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relpax 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/relpax-100109142/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relpax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relpax-100109142/
Niekorzystna interakcjaBudezonid+ AprepitantPrzy budezonidzie wziewnym, donosowym lub do nebulizacji i krótkim schemacie aprepitantu nie zmienia się dawkowania, ale warto obserwować pacjenta w kierunku ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli przyjmujesz budezonid w kapsułkach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwwymiotne.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli przyjmujesz budezonid w kapsułkach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwwymiotne.
Aprepitant może spowolnić rozkładanie budezonidu w organizmie, przez co więcej sterydu trafia do krwi. Przy budezonidzie wziewnym lub do nosa i krótkim, kilkudniowym leczeniu przeciwwymiotnym zwykle nie ma to większego znaczenia. Przy budezonidzie w kapsułkach lub tabletkach ryzyko działań niepożądanych sterydu jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki lub szybki wzrost masy ciała
- zaokrąglenie twarzy
- wyraźnie podwyższony cukier we krwi
- osłabienie mięśni
- wahania nastroju lub problemy ze snem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy budezonidzie wziewnym, donosowym lub do nebulizacji i krótkim schemacie aprepitantu nie zmienia się dawkowania, ale warto obserwować pacjenta w kierunku ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu. Połączenia budezonidu z inhibitorami CYP3A należy unikać, chyba że korzyść przewyższa ryzyko, a wtedy pacjenta obserwuje się w celu wykrycia ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Przy doustnym budezonidzie lub dłuższym stosowaniu aprepitantu należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki budezonidu[1]. Podobna interakcja z innymi glikokortykosteroidami wymaga zmniejszenia doustnej dawki deksametazonu o około 50% i doustnej dawki metyloprednizolonu o około 50%[2].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu, głównie przy doustnym budezonidzie lub przy dłuższym stosowaniu aprepitantu. Inhibitory CYP3A zwiększają ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych budezonidu[1]. Przy budezonidzie wziewnym lub donosowym i typowym 3-dniowym schemacie aprepitantu znaczenie kliniczne jest najpewniej niewielkie, ponieważ wpływ inhibitorów CYP3A4 ma ograniczone znaczenie przy krótkotrwałym leczeniu[1].
Mechanizm
Aprepitant hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie budezonidu, który jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym. Aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i podczas 3-dniowego leczenia może zwiększać całkowite stężenie doustnie podawanych substratów CYP3A4 nawet około 3-krotnie[2]. Wpływ na substraty podawane inną drogą niż doustna jest mniejszy[2]. Budezonid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a jego inhibitory mogą kilkakrotnie zwiększyć stężenie budezonidu w osoczu[1]. Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy hiperkortycyzmu (obrzęki, wzrost masy ciała, zaokrąglenie twarzy)
- glikemia u pacjentów z cukrzycą
- ciśnienie tętnicze
- objawy zahamowania czynności nadnerczy przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna, donosowa lub nebulizacjadroga podania · budezonid | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu budezonidu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a wpływ aprepitantu na substraty podawane inną drogą niż doustna jest mniejszy. Wystarczy obserwacja w kierunku działań ogólnoustrojowych. |
| Doustnadroga podania · budezonid | ryzyko rośnie | Aprepitant może zwiększać stężenie doustnych substratów CYP3A4 nawet około 3-krotnie. Należy rozważyć zmniejszenie dawki budezonidu i monitorować działania ogólnoustrojowe. |
| czas leczenia ≤ 3 dniaprepitant | ryzyko maleje | Wpływ inhibitorów CYP3A4 na budezonid ma ograniczone znaczenie kliniczne przy krótkotrwałym leczeniu. Po zakończeniu aprepitantu może wystąpić przemijające, łagodne pobudzenie CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ AprepitantBuprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami wpływającymi na aktywność CYP3A4, do których należy aprepitant.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz buprenorfinę, nie pij alkoholu i nie zmieniaj samodzielnie dawek leków w czasie leczenia aprepitantem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz buprenorfinę, nie pij alkoholu i nie zmieniaj samodzielnie dawek leków w czasie leczenia aprepitantem.
Aprepitant, lek przeciw nudnościom stosowany przy chemioterapii, może spowalniać rozkład buprenorfiny w organizmie. Przez to buprenorfina może działać silniej niż zwykle i powodować większą senność, zawroty głowy albo spowolniony oddech. Po zakończeniu przyjmowania aprepitantu buprenorfina może przez krótki czas działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność lub trudność z wybudzeniem
- spowolniony albo płytki oddech
- silne zawroty głowy lub splątanie
- nasilenie bólu lub objawy odstawienia po zakończeniu aprepitantu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Buprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami wpływającymi na aktywność CYP3A4, do których należy aprepitant[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, na przykład w krótkim schemacie przeciwwymiotnym u pacjenta leczonego buprenorfiną, zachowaj ostrożność i dodatkowo monitoruj pacjenta[2]. Obserwuj sedację i oddech w czasie podawania aprepitantu, a przy objawach nadmiernego działania opioidu rozważ zmniejszenie dawki buprenorfiny. Przez kilka dni po zakończeniu aprepitantu oceniaj kontrolę bólu i ewentualne objawy odstawienne.
Skutek kliniczny
Większe stężenie buprenorfiny może nasilać sedację, zawroty głowy i depresję oddechową, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje też inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy[1]. Znaczenie kliniczne zahamowania i indukcji CYP3A4 dla buprenorfiny nie zostało wyjaśnione[1]. Po zakończeniu kursu aprepitantu możliwe jest przejściowe osłabienie działania buprenorfiny, a u pacjentów leczonych substytucyjnie także objawy odstawienne.
Mechanizm
Aprepitant hamuje metabolizm buprenorfiny, która jest substratem CYP3A4[1]. W schemacie 125 mg/80 mg aprepitant działa jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 i w czasie leczenia może zwiększać stężenie substratów tego enzymu w osoczu[2]. Całkowite stężenie doustnie podawanych substratów CYP3A4 może wzrosnąć nawet około 3-krotnie podczas 3-dniowego leczenia, a wpływ na substraty podawane dożylnie jest mniejszy[2]. Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4[2], co może przejściowo obniżyć stężenie buprenorfiny, podobnie jak inne induktory tego enzymu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze
- kontrola bólu i objawy odstawienne po zakończeniu aprepitantu
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinahydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub przezskórnadroga podania · buprenorfina | ryzyko maleje | Wpływ aprepitantu na substraty CYP3A4 podawane dożylnie jest mniejszy niż na substraty podawane doustnie, dlatego przy pozajelitowej drodze podania buprenorfiny wzrost jej stężenia powinien być mniejszy. Monitorowanie sedacji pozostaje wskazane. |
| czas leczenia ≥ 5 dniaprepitant | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 narasta w czasie leczenia aprepitantem – AUC midazolamu wzrosło 2,3-krotnie w 1. dniu i 3,3-krotnie w 5. dniu. Przy schemacie dłuższym niż 3 dni należy spodziewać się silniejszego wpływu na buprenorfinę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ AprepitantNie stosuj dziurawca w trakcie leczenia aprepitantem.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w czasie leczenia tym lekiem przeciwwymiotnym i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w czasie leczenia tym lekiem przeciwwymiotnym i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu leku przeciwwymiotnego, który dostajesz przy chemioterapii. Lek może wtedy działać słabiej i nudności lub wymioty mogą być silniejsze. Działanie dziurawca utrzymuje się jeszcze jakiś czas po jego odstawieniu. Dotyczy to także herbatek, kropli i nalewek z dziurawcem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty mimo przyjęcia leku przeciwwymiotnego
- brak możliwości przyjmowania płynów
- silne osłabienie, zawroty głowy, mało oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj dziurawca w trakcie leczenia aprepitantem. Najlepiej odstawić dziurawiec z wyprzedzeniem przed cyklem chemioterapii, bo indukcja enzymów ustępuje stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu ziela. Jeśli pacjent przyjmował dziurawiec do dnia chemioterapii, poinformuj lekarza prowadzącego i oceniaj skuteczność profilaktyki przeciwwymiotnej. Dziurawca stosowanego z powodu obniżonego nastroju nie odstawia się bez konsultacji z lekarzem, który dobierze leczenie zastępcze.
Skutek kliniczny
Mniejsze stężenie aprepitantu może osłabić ochronę przed nudnościami i wymiotami wywołanymi chemioterapią, zwłaszcza w fazie opóźnionej. Gorsza kontrola wymiotów grozi odwodnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi, opóźnieniem kolejnych cykli i gorszą tolerancją leczenia onkologicznego.
Mechanizm
Aprepitant jest substratem CYP3A4.[1] Dziurawiec stosowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie leków przez nie metabolizowanych.[2] Indukcja CYP3A4 przyspiesza metabolizm aprepitantu i obniża jego stężenie w osoczu. Leków ziołowych z dzirawcem nie łączy się z aprepitantem.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie nudności i liczba epizodów wymiotów w dniach po chemioterapii
- potrzeba leków ratunkowych przeciwwymiotnych
- objawy odwodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
ziele mięty pieprzowej (gdy dziurawiec jest stosowany na dolegliwości trawienne)koszyczek rumianku (gdy dziurawiec jest stosowany na dolegliwości trawienne)
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko maleje | Indukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza dawka ma mniejsze znaczenie. Nadal nie zaleca się łączenia w czasie cyklu chemioterapii. |
| Dziurawiec odstawiony niedawno przed cyklemodstep · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, więc ryzyko osłabienia aprepitantu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas. Poinformuj lekarza prowadzącego i monitoruj skuteczność profilaktyki przeciwwymiotnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ MetyloprednizolonUnikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Erytromycyna spowalnia rozkładanie metyloprednizolonu w organizmie, więc steroid działa silniej i dłużej niż zwykle. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak wzrost cukru we krwi, wzrost ciśnienia, obrzęki, bezsenność czy rozdrażnienie. Steroid może też obniżać poziom potasu, co przy tym antybiotyku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- skurcze lub osłabienie mięśni
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- bezsenność, rozdrażnienie lub obniżony nastrój
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.[1] Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu i w razie potrzeby zmniejsz dawkę metyloprednizolonu.[2][3][4] Przed włączeniem erytromycyny skontroluj stężenie potasu i magnezu, ponieważ zaburzeń elektrolitowych nie łączy się z erytromycyną.[5]
Skutek kliniczny
Nasilają się ogólnoustrojowe działania niepożądane glikokortykosteroidu – hiperglikemia, zatrzymanie sodu i wody, wzrost ciśnienia tętniczego, hipokaliemia, zaburzenia nastroju i snu, a przy dłuższym leczeniu objawy hiperkortycyzmu i dodatkowa immunosupresja.[2][1] Hipokaliemia wywołana steroidem może sprzyjać zaburzeniom rytmu związanym z wydłużeniem QT w trakcie leczenia erytromycyną.[5]
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, a metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez ten enzym, więc jego klirens maleje, a stężenie w osoczu i ekspozycja ogólnoustrojowa rosną.[2][1] Dodatkowo metyloprednizolon może obniżać stężenie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT przez erytromycynę.[5]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy zakażenia i zaburzenia nastroju
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm metyloprednizolonu, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · metyloprednizolon | interakcja nie dotyczy | Metyloprednizolon stosowany na skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc zahamowanie jego metabolizmu nie ma istotnego znaczenia klinicznego. |
| Leczenie przewlekłe lub duże dawkiczas leczenia · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach metyloprednizolonu zwiększona ekspozycja szybciej prowadzi do hiperglikemii, hipokaliemii i objawów hiperkortycyzmu, dlatego zmiana antybiotyku na azytromycynę jest szczególnie zasadna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erythromycinum TZF 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erythromycinum-tzf-100022599/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Niekorzystna interakcjaKarbamazepina+ AprepitantNależy unikać łączenia aprepitantu z karbamazepiną.Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że przyjmujesz karbamazepinę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że przyjmujesz karbamazepinę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.
Karbamazepina przyspiesza rozkład aprepitantu w organizmie, więc lek przeciwwymiotny może działać słabiej i wymioty po chemioterapii mogą być gorzej opanowane. Aprepitant może też na krótko zwiększyć ilość karbamazepiny we krwi. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny sposób zapobiegania wymiotom.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty mimo przyjęcia leku przeciwwymiotnego
- silne zawroty głowy lub senność
- chwiejny chód
- podwójne widzenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia aprepitantu z karbamazepiną.[1] U pacjenta przewlekle leczonego karbamazepiną profilaktykę nudności i wymiotów warto zaplanować bez aprepitantu w porozumieniu z lekarzem prowadzącym chemioterapię, pamiętając, że inne antagonisty receptora NK1 są metabolizowane tą samą drogą. Jeśli połączenie jest konieczne, trzeba ściśle obserwować skuteczność przeciwwymiotną i objawy toksyczności karbamazepiny, a w razie potrzeby oznaczyć jej stężenie w surowicy.[2] Karbamazepiny nie należy odstawiać ani zmieniać jej dawki tylko z powodu chemioterapii bez decyzji neurologa.
Skutek kliniczny
Główny skutek to słabsze działanie przeciwwymiotne aprepitantu i gorsza kontrola nudności i wymiotów po chemioterapii.[1] W trakcie podawania aprepitantu możliwe jest przejściowe zwiększenie stężenia karbamazepiny z objawami takimi jak zawroty głowy, senność, ataksja czy podwójne widzenie.[2] Karbamazepina zmniejsza też stężenie deksametazonu, który zwykle wchodzi w skład schematu przeciwwymiotnego, co może dodatkowo osłabić profilaktykę wymiotów.[2]
Mechanizm
Karbamazepina silnie indukuje CYP3A4, a aprepitant jest substratem tego enzymu, dlatego jego stężenie w osoczu się zmniejsza.[1] Aprepitant jest jednocześnie umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a po zakończeniu podawania przejściowo go indukuje.[1] Karbamazepina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc inhibitory tego enzymu mogą zwiększać jej stężenie, a induktory je zmniejszać.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Karbamazepina – silny induktor CYP3A4[3], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], karbamazepina – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[5], karbamazepina – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Karbamazepina: silny induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor CYP2C9[3], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- kontrola nudności i wymiotów po chemioterapii
- objawy przedawkowania karbamazepiny (zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie)
- stężenie karbamazepiny w surowicy przy objawach toksyczności lub utracie kontroli napadów
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.