Interakcje / Aprepitant / Aprepitant i panobinostat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale z zachowaniem ostrożności i dodatkowym monitorowaniem pacjenta.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i od razu zgłoś mu każde niepokojące objawy, a także nie jedz grejpfrutów, karamboli ani granatów i nie pij soków z tych owoców.
Niekorzystna interakcjaAprepitant+ PanobinostatPołączenie można stosować, ale z zachowaniem ostrożności i dodatkowym monitorowaniem pacjenta.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i od razu zgłoś mu każde niepokojące objawy, a także nie jedz grejpfrutów, karamboli ani granatów i nie pij soków z tych owoców.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i od razu zgłoś mu każde niepokojące objawy, a także nie jedz grejpfrutów, karamboli ani granatów i nie pij soków z tych owoców.
Lek przeciwwymiotny aprepitant może zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to działania niepożądane panobinostatu, takie jak biegunka, nudności czy spadek liczby płytek krwi, mogą być silniejsze. Leki te zwykle można stosować razem, ale lekarz powinien częściej kontrolować twoje wyniki badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- gorączka lub dreszcze
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- silne zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale z zachowaniem ostrożności i dodatkowym monitorowaniem pacjenta. Przy jednoczesnym stosowaniu aprepitantu z doustnymi chemioterapeutykami metabolizowanymi głównie lub częściowo przez CYP3A4 należy zachować ostrożność i dodatkowo monitorować pacjenta.[1] Rutynowe zmniejszenie dawki panobinostatu dotyczy silnych inhibitorów CYP3A, a aprepitant jest inhibitorem umiarkowanym.[2] Decyzję o ewentualnej modyfikacji dawki panobinostatu w razie nasilonej toksyczności podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych panobinostatu zależnych od ekspozycji – biegunki, nudności, małopłytkowości, neutropenii i wydłużenia odstępu QT. Panobinostat wydłuża odstęp QT.[2] Aprepitant nie należy do leków przeciwwymiotnych wydłużających QT, więc nie dochodzi do sumowania tego działania.
Mechanizm
Aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i silniej zwiększa stężenie substratów CYP3A4 podawanych doustnie niż dożylnie.[1] Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6- i 1,8-krotnie.[2] Aprepitant jako inhibitor umiarkowany powinien więc zwiększać ekspozycję na panobinostat w mniejszym stopniu. Po zakończeniu podawania aprepitant przejściowo i łagodnie indukuje CYP3A4.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[5], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor CYP2C9[3], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- liczba płytek krwi i neutrofili
- biegunka i nawodnienie
- stężenie potasu i magnezu
- EKG – odstęp QTc
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 5 dniaprepitant | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez aprepitant narasta w trakcie stosowania – AUC midazolamu zwiększało się 2,3-krotnie w 1. dniu i 3,3-krotnie w 5. dniu. Przy schematach dłuższych niż standardowe 3 dni należy spodziewać się większego wzrostu ekspozycji na panobinostat i ściślej monitorować toksyczność. |
| czas leczenia ≤ 3 dniaprepitant | ryzyko maleje | Przy krótkim, 3-dniowym schemacie zmiany ekspozycji na substraty CYP3A4 są przejściowe i ograniczone w czasie, a po zakończeniu podawania aprepitant łagodnie indukuje CYP3A4. Interakcja ogranicza się wtedy praktycznie do dni podawania aprepitantu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAprepitanta alkoholNie ma przeciwwskazania ani formalnego zalecenia unikania alkoholu w ChPL, ale podczas leczenia aprepitantem rozsądnie jest go ograniczyć lub odstawić, zwłaszcza gdy pacjent odczuwa senność lub zawroty głowy.W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w małej ilości i nie prowadzić po nim samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w małej ilości i nie prowadzić po nim samochodu.
Ulotka tego leku nie zabrania picia alkoholu. Alkohol i aprepitant mogą jednak razem nasilać senność, zawroty głowy i trudności z koncentracją. U osób w trakcie chemioterapii alkohol może też pogarszać nudności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy lub utrata równowagi
- nasilone nudności lub wymioty po alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania ani formalnego zalecenia unikania alkoholu w ChPL, ale podczas leczenia aprepitantem rozsądnie jest go ograniczyć lub odstawić, zwłaszcza gdy pacjent odczuwa senność lub zawroty głowy. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu w czasie leczenia.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji oraz spowolnienie reakcji. Dane są ograniczone i nie wskazują na groźne powikłania. Pacjent leczony aprepitantem zwykle przyjmuje go w trakcie chemioterapii lub w okresie okołooperacyjnym, więc alkohol dodatkowo może pogarszać nudności i ogólne samopoczucie, niezależnie od samej interakcji.
Mechanizm
ChPL aprepitantu nie wspomina o alkoholu i nie opisuje interakcji z etanolem[1]. Nie ma też dowodów na zmianę metabolizmu któregokolwiek ze składników, bo aprepitant jest substratem i umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a etanol nie jest istotnym substratem tego enzymu. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ aprepitant sam może powodować senność, zawroty głowy i zmęczenie, a alkohol nasila te objawy. Książka ALKO2 wskazuje na możliwość upośledzenia funkcji poznawczych przy łącznym stosowaniu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po przyjęciu aprepitantu
- zaburzenia koncentracji i spowolnienie reakcji
- nasilenie nudności i wymiotów po alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu nasila ośrodkowe działanie addycyjne i zwiększa ryzyko senności, zaburzeń równowagi oraz upośledzenia sprawności psychomotorycznej. |
| W trakcie chemioterapiiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjenta w trakcie chemioterapii alkohol może dodatkowo nasilać nudności, odwodnienie i ogólne osłabienie, więc zaleca się całkowitą abstynencję w dniach leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.
W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub wymioty
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
- morfologia krwi z liczbą płytek
- próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
- nasilenie biegunki i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Inne interakcje tych leków 375
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nasilona biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneAprepitant+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy aprepitant.Zanim zaczniesz przyjmować aprepitant, powiedz lekarzowi, że bierzesz kwetiapinę, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz przyjmować aprepitant, powiedz lekarzowi, że bierzesz kwetiapinę, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.
Lek przeciwwymiotny aprepitant spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Przez to kwetiapina może gromadzić się we krwi i działać silniej niż zwykle. Może to dawać mocną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia, a rzadko zaburzenia rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy aprepitant.[1][2][3] W profilaktyce nudności i wymiotów u pacjenta leczonego kwetiapiną należy rozważyć schemat przeciwwymiotny bez aprepitantu, a decyzję o ewentualnym jednoczesnym stosowaniu podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Jeśli połączenie zostanie mimo to zastosowane, należy zachować ostrożność i dodatkowo monitorować pacjenta.[4]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilać jej działania zależne od dawki, takie jak senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i wydłużenie odstępu QT. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie, a jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1][2][3]
Mechanizm
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem tego enzymu.[1][4] Podczas 3-dniowego leczenia aprepitantem całkowite stężenie doustnych substratów CYP3A4 może zwiększyć się nawet około 3-krotnie.[4] Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4, co może przejściowo obniżać stężenie kwetiapiny.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[6], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[7], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[7], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[7], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor CYP2C9[5], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[7], słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- EKG – odstęp QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenia elektrolitów (potas, magnez) przy wymiotach
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia aprepitantemczas leczenia · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie CYP3A4, co może przejściowo zmniejszać stężenie kwetiapiny i jej skuteczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
Połączenie przeciwwskazaneAprepitant+ LomitapidLomitapidu nie łączy się z aprepitantem i należy go odstawić na czas leczenia aprepitantem.Nie przyjmuj lomitapidu razem z aprepitantem i przed chemioterapią powiedz lekarzowi, że go stosujesz, aby ustalił przerwę w leczeniu albo dobrał inny lek przeciwwymiotny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lomitapidu razem z aprepitantem i przed chemioterapią powiedz lekarzowi, że go stosujesz, aby ustalił przerwę w leczeniu albo dobrał inny lek przeciwwymiotny.
Lek przeciwwymiotny aprepitant mocno spowalnia usuwanie lomitapidu z organizmu. Lomitapid może się wtedy gromadzić we krwi w dużo większej ilości niż zwykle i uszkodzić wątrobę albo wywołać silną biegunkę i wymioty. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długotrwała biegunka
- nudności i wymioty
- ból brzucha, zwłaszcza pod prawym łukiem żebrowym
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lomitapidu nie łączy się z aprepitantem i należy go odstawić na czas leczenia aprepitantem.[1] Jeśli to możliwe, w zapobieganiu nudnościom i wymiotom wybierz lek przeciwwymiotny niehamujący CYP3A4, np. setron. Fosaprepitant jest słabym inhibitorem CYP3A4 i przy jego podaniu dawkę lomitapidu przyjmuje się w odstępie 12 godzin.[1] Po wznowieniu lomitapidu oznacz LDL-C, bo aprepitant po zakończeniu leczenia przejściowo pobudza CYP3A4, a towarzyszące schematom przeciwwymiotnym glikokortykosteroidy również są induktorami CYP3A4.[2][1]
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu nasila jego działania niepożądane, zwłaszcza uszkodzenie wątroby ze wzrostem aktywności aminotransferaz i stłuszczeniem wątroby oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności i wymioty. Po zakończeniu leczenia aprepitantem możliwe jest przejściowe osłabienie działania obniżającego LDL-C.
Mechanizm
Aprepitant w schemacie 125 mg/80 mg jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie doustnych substratów tego enzymu nawet około 3-krotnie.[2] Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy.[1] Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco pobudza CYP3A4, co może przejściowo zmniejszyć stężenie lomitapidu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[3], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor CYP2C9[3], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- aktywność ALT i AST po wznowieniu lomitapidu
- stężenie LDL-C po wznowieniu lomitapidu
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia aprepitantemodstep · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco pobudza CYP3A4, co może przejściowo osłabić działanie lomitapidu. Po wznowieniu lomitapidu oznacz LDL-C i próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duże osłabienie i bladość
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia i zakażenia
- EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.
Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silna lub częsta biegunka
- osłabienie i duże pragnienie
- siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
- liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
- kreatynina i czynność nerek
- stężenie cyklosporyny we krwi
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do okadroga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4. |
| Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Po odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- uporczywa biegunka lub wymioty
- skurcze mięśni lub duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.
Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo duża senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PanobinostatNie łącz escytalopramu z panobinostatem.Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Escytalopram i panobinostat mogą w podobny sposób zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków się nie łączy, więc lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silna biegunka lub wymioty
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z panobinostatem. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwdepresyjne zamianę escytalopramu na lek o mniejszym wpływie na odstęp QT i nie odstawiaj escytalopramu nagle. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT, w tym przeciwwymiotnych z grupy setronów, które przy panobinostacie wymagają ostrożności[1].
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[2], a te zaburzenia elektrolitowe mogą wystąpić przy biegunce i wymiotach, które często towarzyszą leczeniu panobinostatem. Ponadto SSRI upośledzają czynność płytek krwi, co przy małopłytkowości wywołanej panobinostatem może zwiększać skłonność do krwawień.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2][3][4]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane[1]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał AUC dekstrometorfanu 1,6 raza[1]. Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 i CYP2D6 mają mniejszy udział, natomiast metabolizm S-DCT częściowo zależy od CYP2D6[2]. Wzrost ekspozycji na escytalopram jest więc prawdopodobnie niewielki, ale może dodatkowo nasilać zależne od stężenia wydłużenie QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- liczba płytek krwi i objawy krwawienia
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, a ekspozycja na escytalopram zwykle wyższa, co dodatkowo przemawia za unikaniem połączenia. |
| Wyższe dawki escytalopramudawka · escytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez escytalopram zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko addycji z panobinostatem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.