Interakcje / Aprepitant / Aprepitant i syldenafil
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Podczas kuracji aprepitantem stosuj syldenafil w dawce początkowej 25 mg.
W dniach przyjmowania aprepitantu nie bierz syldenafilu albo zapytaj lekarza lub farmaceutę o mniejszą dawkę.
Niekorzystna interakcjaAprepitant+ SyldenafilPodczas kuracji aprepitantem stosuj syldenafil w dawce początkowej 25 mg.W dniach przyjmowania aprepitantu nie bierz syldenafilu albo zapytaj lekarza lub farmaceutę o mniejszą dawkę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W dniach przyjmowania aprepitantu nie bierz syldenafilu albo zapytaj lekarza lub farmaceutę o mniejszą dawkę.
Lek przeciwwymiotny aprepitant spowalnia usuwanie syldenafilu z organizmu. Przez to syldenafil może działać silniej i dłużej niż zwykle. Może to powodować spadek ciśnienia, zawroty głowy, ból głowy lub zaczerwienienie twarzy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- silny ból głowy
- zaburzenia widzenia
- erekcja trwająca ponad 4 godziny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas kuracji aprepitantem stosuj syldenafil w dawce początkowej 25 mg[1]. W leczeniu zaburzeń erekcji najprościej odłożyć przyjęcie syldenafilu do zakończenia kilkudniowego schematu przeciwwymiotnego. Przy przewlekłym stosowaniu syldenafilu (np. w nadciśnieniu płucnym) obserwuj pacjenta pod kątem niedociśnienia w dniach podawania aprepitantu i w ciągu około 2 tygodni po nim oceń, czy skuteczność nie słabnie.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia syldenafilu może nasilić jego działania niepożądane, zwłaszcza niedociśnienie, ból głowy, zaczerwienienie twarzy i zaburzenia widzenia. Erytromycyna, również umiarkowany inhibitor CYP3A4, zwiększała AUC syldenafilu o 182%[1]. Podobnego rzędu wzrostu ekspozycji można oczekiwać przy aprepitancie. Ryzyko jest większe u osób z niskim ciśnieniem, odwodnionych po chemioterapii i przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie.
Mechanizm
Aprepitant jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 hamuje główną drogę metabolizmu syldenafilu i zmniejsza jego klirens. Całkowite stężenie doustnie podawanych substratów CYP3A4 może zwiększyć się nawet około 3-krotnie podczas 3-dniowego leczenia aprepitantem[2]. Syldenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP2C9, a inhibitory CYP3A4 zmniejszają jego klirens[1]. Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4 i CYP2C9, co może przejściowo obniżyć stężenie syldenafilu[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], syldenafil – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant – słaby induktor CYP2C9[3], syldenafil – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[5], syldenafil – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Syldenafil – słaby inhibitor CYP1A2[4], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5]
- Syldenafil – słaby inhibitor CYP2C19[4], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Syldenafil – słaby inhibitor CYP3A4[4], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor CYP2C9[3], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Syldenafil: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP2E1[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia ortostatycznego
- ból głowy, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy
- zaburzenia widzenia
- przedłużona, bolesna erekcja
- u chorych z nadciśnieniem płucnym – kontrola skuteczności po zakończeniu aprepitantu
Kiedy ocena się zmienia
| 3-dniowy schematczas leczenia · aprepitant | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 trwa w dniach podawania aprepitantu. Po zakończeniu możliwa jest przejściowa indukcja CYP3A4 i CYP2C9 ze spadkiem stężenia syldenafilu. |
| dawka ≤ 25 mgsyldenafil | ryzyko maleje | Dawka początkowa 25 mg syldenafilu ogranicza ryzyko działań niepożądanych przy jednoczesnym inhibitorze CYP3A4. |
| Stosowanie przewlekłe w nadciśnieniu płucnympostać · syldenafil | inne zalecenie | Przy regularnym dawkowaniu syldenafilu kumulacja jest bardziej prawdopodobna, a po odstawieniu aprepitantu możliwe jest przejściowe osłabienie działania. Monitoruj ciśnienie i objawy choroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAprepitanta alkoholNie ma przeciwwskazania ani formalnego zalecenia unikania alkoholu w ChPL, ale podczas leczenia aprepitantem rozsądnie jest go ograniczyć lub odstawić, zwłaszcza gdy pacjent odczuwa senność lub zawroty głowy.W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w małej ilości i nie prowadzić po nim samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a jeśli już, to w małej ilości i nie prowadzić po nim samochodu.
Ulotka tego leku nie zabrania picia alkoholu. Alkohol i aprepitant mogą jednak razem nasilać senność, zawroty głowy i trudności z koncentracją. U osób w trakcie chemioterapii alkohol może też pogarszać nudności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy lub utrata równowagi
- nasilone nudności lub wymioty po alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania ani formalnego zalecenia unikania alkoholu w ChPL, ale podczas leczenia aprepitantem rozsądnie jest go ograniczyć lub odstawić, zwłaszcza gdy pacjent odczuwa senność lub zawroty głowy. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu w czasie leczenia.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji oraz spowolnienie reakcji. Dane są ograniczone i nie wskazują na groźne powikłania. Pacjent leczony aprepitantem zwykle przyjmuje go w trakcie chemioterapii lub w okresie okołooperacyjnym, więc alkohol dodatkowo może pogarszać nudności i ogólne samopoczucie, niezależnie od samej interakcji.
Mechanizm
ChPL aprepitantu nie wspomina o alkoholu i nie opisuje interakcji z etanolem[1]. Nie ma też dowodów na zmianę metabolizmu któregokolwiek ze składników, bo aprepitant jest substratem i umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a etanol nie jest istotnym substratem tego enzymu. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ aprepitant sam może powodować senność, zawroty głowy i zmęczenie, a alkohol nasila te objawy. Książka ALKO2 wskazuje na możliwość upośledzenia funkcji poznawczych przy łącznym stosowaniu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po przyjęciu aprepitantu
- zaburzenia koncentracji i spowolnienie reakcji
- nasilenie nudności i wymiotów po alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu nasila ośrodkowe działanie addycyjne i zwiększa ryzyko senności, zaburzeń równowagi oraz upośledzenia sprawności psychomotorycznej. |
| W trakcie chemioterapiiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjenta w trakcie chemioterapii alkohol może dodatkowo nasilać nudności, odwodnienie i ogólne osłabienie, więc zaleca się całkowitą abstynencję w dniach leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaSyldenafila alkoholPrzed przyjęciem syldenafilu nie należy spożywać znacznych ilości alkoholu.Przed przyjęciem leku nie pij dużej ilości alkoholu, a jeśli lek nie działa po alkoholu, nie zwiększaj samodzielnie dawki.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed przyjęciem leku nie pij dużej ilości alkoholu, a jeśli lek nie działa po alkoholu, nie zwiększaj samodzielnie dawki.
Alkohol może osłabić erekcję, dlatego po większej ilości alkoholu lek może zadziałać słabiej niż zwykle. Lampka wina czy piwo nie powinny zaszkodzić. Picie dużych ilości alkoholu przed przyjęciem tabletki nie jest zalecane. Alkohol razem z lekiem może też czasem powodować zawroty głowy, zwłaszcza u osób, które biorą leki na ciśnienie lub na prostatę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- ból w klatce piersiowej
- mocne lub nieregularne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przed przyjęciem syldenafilu nie należy spożywać znacznych ilości alkoholu[1]. Niewielka ilość alkoholu nie wymaga zmiany dawki ani rezygnacji z leku. Osobom przyjmującym leki alfa-adrenolityczne lub inne leki obniżające ciśnienie warto zalecić szczególny umiar w piciu alkoholu i unikanie gwałtownego wstawania. Gdy lek działa słabiej po alkoholu, nie należy samodzielnie zwiększać dawki syldenafilu ponad zaleconą.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest słabsza skuteczność leczenia, czyli trudność w uzyskaniu lub utrzymaniu erekcji mimo przyjęcia syldenafilu[1]. Po większych ilościach alkoholu mogą się nasilić działania naczyniowe syldenafilu, takie jak ból głowy, zaczerwienienie twarzy i zawroty głowy. Możliwe jest też niedociśnienie ortostatyczne, zwłaszcza u osób przyjmujących leki alfa-adrenolityczne lub inne leki obniżające ciśnienie. W badaniu z dawką 50 mg i umiarkowanym stężeniem alkoholu nie potwierdzono klinicznie istotnego nasilenia spadku ciśnienia[1].
Mechanizm
Interakcja polega głównie na antagonizmie czynnościowym. Alkohol osłabia erekcję i przez to zmniejsza skuteczność syldenafilu. Addycja działania obniżającego ciśnienie jest teoretycznie możliwa, ale w badaniu przy umiarkowanym stężeniu alkoholu jej nie wykazano. Alkohol rozszerza naczynia krwionośne i może obniżać ciśnienie tętnicze. Syldenafil jako inhibitor PDE5 nasila działanie tlenku azotu i cGMP, co również rozszerza naczynia. Syldenafil w dawce 50 mg nie nasilał obniżającego ciśnienie krwi działania alkoholu u zdrowych ochotników, u których przeciętne największe stężenie alkoholu we krwi wynosiło 80 mg/dl[1]. Informacja o leku przeznaczona dla pacjenta podaje, że zdolność do uzyskania erekcji może być czasowo zaburzona po spożyciu alkoholu. Zaleca też, by nie spożywać znacznych ilości alkoholu przed zażyciem leku[1]. Alkohol nie jest wymieniony w przeciwwskazaniach w punkcie 4.3, a zapisy wszystkich trzech produktów syldenafilu są w tej sprawie zgodne[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedociśnienia ortostatycznego, takie jak zawroty głowy i zamroczenie
- skuteczność leczenia zaburzeń erekcji
- ilość alkoholu spożywanego przed przyjęciem leku
Kiedy ocena się zmienia
| Znaczne ilości alkoholu przed zażyciem lekuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże spożycie alkoholu wyraźnie osłabia erekcję i zmniejsza skuteczność syldenafilu. Przy stężeniach alkoholu wyższych niż badane możliwe jest też silniejsze działanie obniżające ciśnienie. |
| Niewielka ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy umiarkowanym stężeniu alkoholu we krwi syldenafil w dawce 50 mg nie nasilał obniżającego ciśnienie działania alkoholu. Niewielka ilość alkoholu nie wymaga zmiany postępowania. |
| dawka ≥ 100 mgalkohol | ryzyko rośnie | Badanie interakcji z alkoholem przeprowadzono dla dawki 50 mg. Przy wyższej dawce syldenafilu działanie rozszerzające naczynia jest silniejsze, więc u pacjentów pijących alkohol warto zalecić większą ostrożność. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne, a jednoczesne stosowanie leków hipotensyjnych i alkoholu może nasilać zawroty głowy i ryzyko upadku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 279
Połączenie przeciwwskazaneAprepitant+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy aprepitant.Zanim zaczniesz przyjmować aprepitant, powiedz lekarzowi, że bierzesz kwetiapinę, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz przyjmować aprepitant, powiedz lekarzowi, że bierzesz kwetiapinę, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.
Lek przeciwwymiotny aprepitant spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Przez to kwetiapina może gromadzić się we krwi i działać silniej niż zwykle. Może to dawać mocną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia, a rzadko zaburzenia rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy aprepitant.[1][2][3] W profilaktyce nudności i wymiotów u pacjenta leczonego kwetiapiną należy rozważyć schemat przeciwwymiotny bez aprepitantu, a decyzję o ewentualnym jednoczesnym stosowaniu podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Jeśli połączenie zostanie mimo to zastosowane, należy zachować ostrożność i dodatkowo monitorować pacjenta.[4]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilać jej działania zależne od dawki, takie jak senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i wydłużenie odstępu QT. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie, a jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1][2][3]
Mechanizm
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem tego enzymu.[1][4] Podczas 3-dniowego leczenia aprepitantem całkowite stężenie doustnych substratów CYP3A4 może zwiększyć się nawet około 3-krotnie.[4] Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4, co może przejściowo obniżać stężenie kwetiapiny.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Aprepitant – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Aprepitant – słaby induktor CYP3A4[6], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[7], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[7], aprepitant – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[7], aprepitant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Aprepitant: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor CYP2C9[5], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[7], słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- EKG – odstęp QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenia elektrolitów (potas, magnez) przy wymiotach
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia aprepitantemczas leczenia · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie CYP3A4, co może przejściowo zmniejszać stężenie kwetiapiny i jej skuteczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.
Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia erekcji, takich jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil. Lek na erekcję działa wtedy dużo silniej i dłużej, niż powinien. Może to wywołać silny spadek ciśnienia, omdlenie, zaburzenia widzenia albo długi, bolesny wzwód. Część tych połączeń jest całkowicie zakazana, a przy innych potrzebna jest wyraźnie mniejsza dawka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- wzwód trwający kilka godzin lub bolesny
- kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje. Awanafil jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. Wardenafil jest przeciwwskazany z rytonawirem, a z pozostałymi inhibitorami proteazy należy go unikać, przy sakwinawirze także z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT. Syldenafil i tadalafil w leczeniu zaburzeń erekcji można stosować tylko w zredukowanej dawce i rzadziej niż zwykle, zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu. Przewlekłe stosowanie syldenafilu w tętniczym nadciśnieniu płucnym u pacjenta przyjmującego inhibitor proteazy jest przeciwwskazane, a tadalafil w tym wskazaniu wymaga specjalnego schematu włączania i odstawiania[1]. Pacjenta należy poinformować o objawach przedawkowania inhibitora PDE5 i bezwzględnym zakazie łączenia z azotanami.
Skutek kliniczny
Nasilenie i wydłużenie działania inhibitora PDE5 z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia, zawrotów głowy, omdlenia, zaburzeń widzenia, bólu głowy, zaczerwienienia twarzy oraz przedłużonego, bolesnego wzwodu (priapizmu). Przy wardenafilu skojarzonym z sakwinawirem dochodzi ryzyko addycyjnego wydłużenia odstępu QT. Skutek dotyczy wszystkich par obu grup, a różnice w kwalifikacji wynikają z wrażliwości poszczególnych inhibitorów PDE5 i ze wskazania, w którym są stosowane.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita. Wszystkie inhibitory fosfodiesterazy typu 5 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie, a okres półtrwania się wydłuża. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy. Typranawir sam indukuje część enzymów, ale stosowany jest zawsze z rytonawirem, więc wypadkowym efektem jest hamowanie metabolizmu inhibitora PDE5. Fosamprenawir działa przez swój aktywny metabolit amprenawir i również jest wzmacniany rytonawirem.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pierwszej dawce inhibitora PDE5
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdlenia
- zaburzenia widzenia
- przedłużony lub bolesny wzwód
- EKG i odstęp QT przy skojarzeniu sakwinawiru z wardenafilem
- tolerancja wysiłku i objawy niewydolności prawej komory u pacjentów z nadciśnieniem płucnym
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne dawkowanie w tętniczym nadciśnieniu płucnymdawka · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | ryzyko rośnie | Przewlekłe podawanie syldenafilu w nadciśnieniu płucnym z inhibitorem proteazy jest przeciwwskazane, ponieważ utrzymująca się wysoka ekspozycja grozi ciężkim niedociśnieniem. Tadalafil w tym wskazaniu można stosować wyłącznie według specjalnego schematu z charakterystyki produktu, pod kontrolą lekarza prowadzącego. |
| Włączanie inhibitora proteazy u pacjenta już leczonego inhibitorem PDE5kolejność włączenia · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | inne zalecenie | Gdy inhibitor proteazy jest włączany u pacjenta przyjmującego regularnie inhibitor PDE5, należy przerwać podawanie inhibitora PDE5 przed rozpoczęciem terapii przeciwretrowirusowej i po ustabilizowaniu jej ponownie włączyć go od najmniejszej dawki. Gdy kolejność jest odwrotna, inhibitor PDE5 rozpoczyna się od najmniejszej dawki. |
Źródła
- Chinello P, Cicalini S, Pichini S, Pacifici R, Tempestilli M, Petrosillo N. Sildenafil plasma concentrations in two HIV patients with pulmonary hypertension treated with ritonavir-boosted protease inhibitors. Curr HIV Res. 2012;10(2):162-4. doi: 10.2174/157016212799937263. PMID: 22329523.
Połączenie przeciwwskazaneAzotany (np. monoazotan izosorbidu, triazotan glicerolu, tetraazotan pentaerytrytylu)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaJednoczesne stosowanie azotanu i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 jest przeciwwskazane bez względu na postać, drogę podania i dawkę azotanu.Nigdy nie łącz azotanu z lekiem z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, a jeśli po przyjęciu leku na erekcję poczujesz ból w klatce piersiowej, nie bierz nitrogliceryny, tylko od razu dzwoń pod numer 112 i powiedz, jaki lek i kiedy przyjąłeś.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nigdy nie łącz azotanu z lekiem z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, a jeśli po przyjęciu leku na erekcję poczujesz ból w klatce piersiowej, nie bierz nitrogliceryny, tylko od razu dzwoń pod numer 112 i powiedz, jaki lek i kiedy przyjąłeś.
Leki z grupy azotanów, takie jak nitrogliceryna (triazotan glicerolu) czy monoazotan izosorbidu, rozszerzają naczynia krwionośne i są stosowane w chorobie wieńcowej. Leki na zaburzenia erekcji lub nadciśnienie płucne, takie jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil, działają w podobny sposób. Przyjęte razem mogą spowodować nagły i bardzo duży spadek ciśnienia, omdlenie, a nawet zawał serca. Dotyczy to wszystkich leków z obu grup, także tabletek i aerozolu pod język, plastrów oraz maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub utrata przytomności
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- bardzo szybkie lub nierówne bicie serca
- nagła bladość, zimne poty, osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie azotanu i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 jest przeciwwskazane bez względu na postać, drogę podania i dawkę azotanu. Przeciwwskazanie obejmuje azotany przewlekłe, doraźne podjęzykowe, przezskórne i maści, w tym maść z triazotanem glicerolu stosowaną w szczelinie odbytu. U pacjenta, który przyjmuje azotan regularnie lub może go potrzebować doraźnie, nie należy wydawać ani przepisywać syldenafilu, tadalafilu, wardenafilu ani awanafilu. Jeśli po przyjęciu inhibitora fosfodiesterazy typu 5 wystąpi ból dławicowy, nie podaje się azotanu, tylko wzywa pomoc medyczną i stosuje inne leczenie. Azotan można rozważyć dopiero po upływie odstępu zależnego od leku – co najmniej 12 godzin po awanafilu, 24 godziny po syldenafilu i wardenafilu oraz 48 godzin po tadalafilu – i wyłącznie pod nadzorem medycznym z monitorowaniem ciśnienia. Przy codziennym stosowaniu tadalafilu, także w małej dawce w łagodnym rozroście prostaty lub w nadciśnieniu płucnym, odstęp ten praktycznie nie występuje. Syldenafil i tadalafil stosowane w tętniczym nadciśnieniu płucnym podlegają temu samemu przeciwwskazaniu co stosowane w zaburzeniach erekcji.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nagłe, głębokie i długotrwałe niedociśnienie z zawrotami głowy, omdleniem i odruchowym przyspieszeniem czynności serca. U osób z chorobą wieńcową spadek ciśnienia perfuzyjnego może nasilić niedokrwienie mięśnia sercowego i doprowadzić do zawału, udaru, groźnych zaburzeń rytmu lub zgonu. Niedociśnienie słabo odpowiada na samo uniesienie kończyn i może wymagać płynoterapii oraz leków presyjnych.
Mechanizm
Azotany są donorami tlenku azotu, który aktywuje rozpuszczalną cyklazę guanylanową w mięśniówce gładkiej naczyń i zwiększa wytwarzanie cGMP. Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 hamują rozkład cGMP, więc w obecności azotanu cGMP gromadzi się w nadmiarze. Skutkiem jest silne, nasilające się wzajemnie rozszerzenie naczyń żylnych i tętniczych, czyli synergizm farmakodynamiczny. Mechanizm wynika z samej istoty działania obu grup, dlatego dotyczy każdego azotanu i każdego inhibitora fosfodiesterazy typu 5 bez względu na postać i drogę podania. Leki różnią się jedynie czasem działania, co wpływa na wymagany odstęp między nimi.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i czynność serca przy każdym podejrzeniu łącznego narażenia
- objawy niedociśnienia – zawroty głowy, omdlenie, bladość, poty
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego – ból w klatce piersiowej, zmiany w EKG
- czas przyjęcia ostatniej dawki inhibitora fosfodiesterazy typu 5 przed podaniem azotanu w stanie nagłym
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 12 h od ostatniej dawki awanafiluinhibitory fosfodiesterazy typu 5 | interakcja nie dotyczy | W ciągu co najmniej 12 godzin od przyjęcia awanafilu nie należy podawać azotanu. Po tym czasie azotan można rozważyć tylko w stanie uzasadnionym klinicznie i pod nadzorem medycznym. |
| odstep ≤ 24 h od ostatniej dawki syldenafilu lub wardenafiluinhibitory fosfodiesterazy typu 5 | interakcja nie dotyczy | W ciągu co najmniej 24 godzin od przyjęcia syldenafilu lub wardenafilu nie należy podawać azotanu. Po tym czasie azotan można rozważyć tylko pod nadzorem medycznym z monitorowaniem ciśnienia. |
| odstep ≤ 48 h od ostatniej dawki tadalafiluinhibitory fosfodiesterazy typu 5 | interakcja nie dotyczy | Tadalafil działa najdłużej z grupy, dlatego azotanu nie należy podawać przez co najmniej 48 godzin od jego przyjęcia. Przy codziennym stosowaniu tadalafilu bezpieczny odstęp nie występuje. |
| Podjęzykowa, przezskórna lub doodbytnicza (maść)droga podania · azotany | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także azotany doraźne i miejscowe, w tym plastry i maść z triazotanem glicerolu stosowaną w szczelinie odbytu, bo wchłonięta ilość wystarcza do wywołania ciężkiego niedociśnienia. |
Połączenie przeciwwskazaneInne leki przeciwwymiotne (np. aprepitant, fosaprepitant)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPołączenie antagonisty receptora NK1 z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie łącz leku przeciwwymiotnego podawanego przy chemioterapii z lekiem na pracę żołądka, który może zaburzać rytm serca, i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach na żołądek, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku przeciwwymiotnego podawanego przy chemioterapii z lekiem na pracę żołądka, który może zaburzać rytm serca, i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach na żołądek, które przyjmujesz.
Leki przeciwwymiotne podawane przy chemioterapii, takie jak aprepitant i fosaprepitant, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych innych leków. Cyzapryd, lek poprawiający pracę żołądka, gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak metoklopramid czy itopryd, nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie antagonisty receptora NK1 z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane. Aprepitantu ani fosaprepitantu nie podaje się pacjentowi przyjmującemu cyzapryd. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwwymiotnego z udziałem antagonisty NK1, cyzapryd należy odstawić przed rozpoczęciem schematu i nie wznawiać go do czasu ustąpienia hamowania CYP3A4 po ostatniej dawce aprepitantu. Gdy potrzebny jest lek prokinetyczny, można zastosować metoklopramid lub itopryd, które nie wchodzą w tę interakcję.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT, w tym niektórych antagonistów receptora 5-HT3 podawanych w tym samym schemacie przeciwwymiotnym.
Mechanizm
Aprepitant oraz fosaprepitant, który w organizmie szybko przekształca się w aprepitant, hamują w umiarkowanym stopniu CYP3A4. Cyzapryd jest metabolizowany niemal wyłącznie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w sercu zależnie od stężenia, dlatego wyższe stężenie oznacza silniejsze wydłużenie odstępu QT. Interakcja dotyczy obu leków grupy A w takim samym stopniu, ale w grupie B tylko cyzaprydu. Metoklopramid i itopryd są metabolizowane innymi szlakami i nie podlegają temu mechanizmowi.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli doszło do jednoczesnego podania
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
Kiedy ocena się zmienia
| Fosaprepitant dożylnie, pojedyncza dawkapostać · inne leki przeciwwymiotne | inne zalecenie | Pojedyncza dawka dożylna fosaprepitantu nie zwalnia z przeciwwskazania. Fosaprepitant szybko przekształca się w aprepitant i hamuje CYP3A4 w podobny sposób, dlatego cyzapryd również w tej sytuacji należy odstawić. |
| Kilka dni po ostatniej dawce aprepitantuodstep · inne leki przeciwwymiotne | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez aprepitant jest przemijające i ustępuje w ciągu kilku dni po zakończeniu schematu. Ewentualne wznowienie cyzaprydu powinno nastąpić dopiero po tym czasie i po decyzji lekarza, a przy kolejnym cyklu chemioterapii cyzapryd trzeba ponownie odstawić. |
Niekorzystna interakcjaAprepitant+ EletryptanPodczas leczenia aprepitantem unikaj eletryptanu i w razie napadu migreny zastosuj tryptan niemetabolizowany głównie przez CYP3A4.Zanim w czasie leczenia przeciwwymiotnego weźmiesz lek na migrenę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz go przyjąć, albo poproś o inny tryptan.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim w czasie leczenia przeciwwymiotnego weźmiesz lek na migrenę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz go przyjąć, albo poproś o inny tryptan.
Lek przeciwwymiotny stosowany przy chemioterapii może spowolnić usuwanie z organizmu leku na migrenę. Wtedy lek na migrenę działa dłużej i silniej, co zwiększa ryzyko skoku ciśnienia lub bólu w klatce piersiowej. Na czas przyjmowania leku przeciwwymiotnego lepiej wybrać inny lek na migrenę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- silne kołatanie serca
- nagły silny ból głowy inny niż zwykle
- zawroty głowy lub silna senność
- drętwienie lub osłabienie ręki albo nogi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia aprepitantem unikaj eletryptanu i w razie napadu migreny zastosuj tryptan niemetabolizowany głównie przez CYP3A4. Eletryptanu nie podaje się z inhibitorami CYP3A4.[1] Jeśli eletryptan jest jedynym skutecznym lekiem pacjenta, podaj pojedynczą dawkę bez powtarzania w tej samej dobie i kontroluj ciśnienie tętnicze oraz objawy ze strony serca.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia eletryptanu może nasilać działania niepożądane typowe dla tryptanów, przede wszystkim zwężające naczynia, czyli wzrost ciśnienia tętniczego, ucisk lub ból w klatce piersiowej, zawroty głowy i senność. Ryzyko jest większe u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego oraz przy powtarzaniu dawki eletryptanu w ciągu doby.
Mechanizm
Aprepitant w schemacie 125 mg/80 mg jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać całkowite stężenie doustnych substratów tego enzymu nawet około 3-krotnie.[2] Eletryptan jest metabolizowany przez CYP3A4 – silne inhibitory tego enzymu zwiększały jego AUC 3,6–5,9-krotnie i wydłużały okres półtrwania z około 4,6–4,8 do 7,1–8,3 godziny.[1] Inhibitory umiarkowane (werapamil, flukonazol) zwiększały AUC eletryptanu 2,0–2,7-krotnie bez klinicznie istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego ani częstości działań niepożądanych.[1] Wpływ aprepitantu powinien więc mieścić się między tymi wartościami. Po zakończeniu leczenia aprepitant przemijająco i łagodnie indukuje CYP3A4, co może krótko osłabiać działanie eletryptanu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- kołatanie serca
- nadmierna senność i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
sumatryptanryzatryptanzolmitryptannaratryptanfrowatryptan
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie kursu aprepitantuczas leczenia · aprepitant | inne zalecenie | Po zakończeniu kursu hamowanie CYP3A4 ustępuje, a aprepitant przemijająco i łagodnie indukuje CYP3A4, więc eletryptan może wtedy działać nieco słabiej, ale nie grozi wzrostem stężenia. |
| Druga dawka w ciągu dobydawka · eletryptan | ryzyko rośnie | Powtórzenie dawki eletryptanu przy zahamowanym CYP3A4 i wydłużonym okresie półtrwania sprzyja kumulacji i nasileniu działań naczynioskurczowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relpax 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/relpax-100109142/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relpax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relpax-100109142/
Niekorzystna interakcjaBudezonid+ AprepitantPrzy budezonidzie wziewnym, donosowym lub do nebulizacji i krótkim schemacie aprepitantu nie zmienia się dawkowania, ale warto obserwować pacjenta w kierunku ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli przyjmujesz budezonid w kapsułkach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwwymiotne.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli przyjmujesz budezonid w kapsułkach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwwymiotne.
Aprepitant może spowolnić rozkładanie budezonidu w organizmie, przez co więcej sterydu trafia do krwi. Przy budezonidzie wziewnym lub do nosa i krótkim, kilkudniowym leczeniu przeciwwymiotnym zwykle nie ma to większego znaczenia. Przy budezonidzie w kapsułkach lub tabletkach ryzyko działań niepożądanych sterydu jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki lub szybki wzrost masy ciała
- zaokrąglenie twarzy
- wyraźnie podwyższony cukier we krwi
- osłabienie mięśni
- wahania nastroju lub problemy ze snem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy budezonidzie wziewnym, donosowym lub do nebulizacji i krótkim schemacie aprepitantu nie zmienia się dawkowania, ale warto obserwować pacjenta w kierunku ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu. Połączenia budezonidu z inhibitorami CYP3A należy unikać, chyba że korzyść przewyższa ryzyko, a wtedy pacjenta obserwuje się w celu wykrycia ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Przy doustnym budezonidzie lub dłuższym stosowaniu aprepitantu należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki budezonidu[1]. Podobna interakcja z innymi glikokortykosteroidami wymaga zmniejszenia doustnej dawki deksametazonu o około 50% i doustnej dawki metyloprednizolonu o około 50%[2].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidu, głównie przy doustnym budezonidzie lub przy dłuższym stosowaniu aprepitantu. Inhibitory CYP3A zwiększają ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych budezonidu[1]. Przy budezonidzie wziewnym lub donosowym i typowym 3-dniowym schemacie aprepitantu znaczenie kliniczne jest najpewniej niewielkie, ponieważ wpływ inhibitorów CYP3A4 ma ograniczone znaczenie przy krótkotrwałym leczeniu[1].
Mechanizm
Aprepitant hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie budezonidu, który jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym. Aprepitant jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i podczas 3-dniowego leczenia może zwiększać całkowite stężenie doustnie podawanych substratów CYP3A4 nawet około 3-krotnie[2]. Wpływ na substraty podawane inną drogą niż doustna jest mniejszy[2]. Budezonid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a jego inhibitory mogą kilkakrotnie zwiększyć stężenie budezonidu w osoczu[1]. Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy hiperkortycyzmu (obrzęki, wzrost masy ciała, zaokrąglenie twarzy)
- glikemia u pacjentów z cukrzycą
- ciśnienie tętnicze
- objawy zahamowania czynności nadnerczy przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna, donosowa lub nebulizacjadroga podania · budezonid | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu budezonidu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a wpływ aprepitantu na substraty podawane inną drogą niż doustna jest mniejszy. Wystarczy obserwacja w kierunku działań ogólnoustrojowych. |
| Doustnadroga podania · budezonid | ryzyko rośnie | Aprepitant może zwiększać stężenie doustnych substratów CYP3A4 nawet około 3-krotnie. Należy rozważyć zmniejszenie dawki budezonidu i monitorować działania ogólnoustrojowe. |
| czas leczenia ≤ 3 dniaprepitant | ryzyko maleje | Wpływ inhibitorów CYP3A4 na budezonid ma ograniczone znaczenie kliniczne przy krótkotrwałym leczeniu. Po zakończeniu aprepitantu może wystąpić przemijające, łagodne pobudzenie CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ AprepitantBuprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami wpływającymi na aktywność CYP3A4, do których należy aprepitant.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz buprenorfinę, nie pij alkoholu i nie zmieniaj samodzielnie dawek leków w czasie leczenia aprepitantem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz buprenorfinę, nie pij alkoholu i nie zmieniaj samodzielnie dawek leków w czasie leczenia aprepitantem.
Aprepitant, lek przeciw nudnościom stosowany przy chemioterapii, może spowalniać rozkład buprenorfiny w organizmie. Przez to buprenorfina może działać silniej niż zwykle i powodować większą senność, zawroty głowy albo spowolniony oddech. Po zakończeniu przyjmowania aprepitantu buprenorfina może przez krótki czas działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność lub trudność z wybudzeniem
- spowolniony albo płytki oddech
- silne zawroty głowy lub splątanie
- nasilenie bólu lub objawy odstawienia po zakończeniu aprepitantu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Buprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami wpływającymi na aktywność CYP3A4, do których należy aprepitant[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, na przykład w krótkim schemacie przeciwwymiotnym u pacjenta leczonego buprenorfiną, zachowaj ostrożność i dodatkowo monitoruj pacjenta[2]. Obserwuj sedację i oddech w czasie podawania aprepitantu, a przy objawach nadmiernego działania opioidu rozważ zmniejszenie dawki buprenorfiny. Przez kilka dni po zakończeniu aprepitantu oceniaj kontrolę bólu i ewentualne objawy odstawienne.
Skutek kliniczny
Większe stężenie buprenorfiny może nasilać sedację, zawroty głowy i depresję oddechową, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje też inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy[1]. Znaczenie kliniczne zahamowania i indukcji CYP3A4 dla buprenorfiny nie zostało wyjaśnione[1]. Po zakończeniu kursu aprepitantu możliwe jest przejściowe osłabienie działania buprenorfiny, a u pacjentów leczonych substytucyjnie także objawy odstawienne.
Mechanizm
Aprepitant hamuje metabolizm buprenorfiny, która jest substratem CYP3A4[1]. W schemacie 125 mg/80 mg aprepitant działa jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 i w czasie leczenia może zwiększać stężenie substratów tego enzymu w osoczu[2]. Całkowite stężenie doustnie podawanych substratów CYP3A4 może wzrosnąć nawet około 3-krotnie podczas 3-dniowego leczenia, a wpływ na substraty podawane dożylnie jest mniejszy[2]. Po zakończeniu leczenia aprepitant powoduje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP3A4[2], co może przejściowo obniżyć stężenie buprenorfiny, podobnie jak inne induktory tego enzymu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze
- kontrola bólu i objawy odstawienne po zakończeniu aprepitantu
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinahydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub przezskórnadroga podania · buprenorfina | ryzyko maleje | Wpływ aprepitantu na substraty CYP3A4 podawane dożylnie jest mniejszy niż na substraty podawane doustnie, dlatego przy pozajelitowej drodze podania buprenorfiny wzrost jej stężenia powinien być mniejszy. Monitorowanie sedacji pozostaje wskazane. |
| czas leczenia ≥ 5 dniaprepitant | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 narasta w czasie leczenia aprepitantem – AUC midazolamu wzrosło 2,3-krotnie w 1. dniu i 3,3-krotnie w 5. dniu. Przy schemacie dłuższym niż 3 dni należy spodziewać się silniejszego wpływu na buprenorfinę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ AprepitantNie stosuj dziurawca w trakcie leczenia aprepitantem.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w czasie leczenia tym lekiem przeciwwymiotnym i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w czasie leczenia tym lekiem przeciwwymiotnym i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu leku przeciwwymiotnego, który dostajesz przy chemioterapii. Lek może wtedy działać słabiej i nudności lub wymioty mogą być silniejsze. Działanie dziurawca utrzymuje się jeszcze jakiś czas po jego odstawieniu. Dotyczy to także herbatek, kropli i nalewek z dziurawcem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty mimo przyjęcia leku przeciwwymiotnego
- brak możliwości przyjmowania płynów
- silne osłabienie, zawroty głowy, mało oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj dziurawca w trakcie leczenia aprepitantem. Najlepiej odstawić dziurawiec z wyprzedzeniem przed cyklem chemioterapii, bo indukcja enzymów ustępuje stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu ziela. Jeśli pacjent przyjmował dziurawiec do dnia chemioterapii, poinformuj lekarza prowadzącego i oceniaj skuteczność profilaktyki przeciwwymiotnej. Dziurawca stosowanego z powodu obniżonego nastroju nie odstawia się bez konsultacji z lekarzem, który dobierze leczenie zastępcze.
Skutek kliniczny
Mniejsze stężenie aprepitantu może osłabić ochronę przed nudnościami i wymiotami wywołanymi chemioterapią, zwłaszcza w fazie opóźnionej. Gorsza kontrola wymiotów grozi odwodnieniem, zaburzeniami elektrolitowymi, opóźnieniem kolejnych cykli i gorszą tolerancją leczenia onkologicznego.
Mechanizm
Aprepitant jest substratem CYP3A4.[1] Dziurawiec stosowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie leków przez nie metabolizowanych.[2] Indukcja CYP3A4 przyspiesza metabolizm aprepitantu i obniża jego stężenie w osoczu. Leków ziołowych z dzirawcem nie łączy się z aprepitantem.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie nudności i liczba epizodów wymiotów w dniach po chemioterapii
- potrzeba leków ratunkowych przeciwwymiotnych
- objawy odwodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
ziele mięty pieprzowej (gdy dziurawiec jest stosowany na dolegliwości trawienne)koszyczek rumianku (gdy dziurawiec jest stosowany na dolegliwości trawienne)
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko maleje | Indukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza dawka ma mniejsze znaczenie. Nadal nie zaleca się łączenia w czasie cyklu chemioterapii. |
| Dziurawiec odstawiony niedawno przed cyklemodstep · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, więc ryzyko osłabienia aprepitantu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas. Poinformuj lekarza prowadzącego i monitoruj skuteczność profilaktyki przeciwwymiotnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.