Interakcje / Atorwastatyna / Atorwastatyna i lonafarnib
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Atorwastatyny nie łączy się z lonafarnibem.
Nie przyjmuj atorwastatyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na cholesterol.
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LonafarnibAtorwastatyny nie łączy się z lonafarnibem.Nie przyjmuj atorwastatyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na cholesterol.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj atorwastatyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na cholesterol.
Lonafarnib spowalnia rozkład atorwastatyny w organizmie, przez co jej ilość we krwi mocno rośnie. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach może zagrażać nerkom i życiu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśnione bóle, tkliwość lub kurcze mięśni
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Atorwastatyny nie łączy się z lonafarnibem.[1] Przed rozpoczęciem leczenia lonafarnibem należy odstawić atorwastatynę i w razie potrzeby leczenia hipolipemizującego wybrać statynę, która nie jest metabolizowana głównie przez CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia atorwastatyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy.[1]
Mechanizm
Lonafarnib hamuje CYP3A4 w sposób zależny od mechanizmu działania i in vivo zachowuje się jak silny inhibitor CYP3A. Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc jej stężenie w osoczu wzrasta.[1] Silne inhibitory CYP3A4 prowadzą do znacznego zwiększenia ekspozycji na atorwastatynę i ryzyka miopatii.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lonafarnib – inhibitor P-gp[3], atorwastatyna – substrat P-gp[5]
- Atorwastatyna: substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[5]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
rozuwastatynaprawastatynapitawastatynafluwastatyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAtorwastatynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.
Okazjonalne, niewielkie ilości alkoholu zwykle nie przeszkadzają w leczeniu atorwastatyną. Zarówno alkohol, jak i ten lek obciążają wątrobę, dlatego regularne picie większych ilości może zwiększać ryzyko jej uszkodzenia. Osoby z chorobą wątroby lub pijące często powinny szczególnie uważać i zgłosić to lekarzowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból w prawej górnej części brzucha
- wyraźne osłabienie, brak apetytu, nudności
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, szczególnie z ciemnym moczem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby. Zaleć ograniczenie alkoholu do minimum i unikanie picia znacznych ilości. Producent nakazuje ostrożność u osób spożywających znaczne ilości alkoholu i (lub) z chorobami wątroby w wywiadzie.[1] U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby w wywiadzie rozważ częstsze kontrolowanie aktywności aminotransferaz. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania atorwastatyny.[1]
Skutek kliniczny
Przy sporadycznym, niewielkim spożyciu alkoholu nie opisano udokumentowanego, klinicznie istotnego pogorszenia bezpieczeństwa leczenia. Przy regularnym piciu większych ilości rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zwiększenia aktywności aminotransferaz. U osób z chorobą wątroby w wywiadzie ryzyko jest największe.
Mechanizm
Atorwastatyna i alkohol nie wchodzą ze sobą w istotną interakcję farmakokinetyczną. Połączenie dotyczy wspólnego narządu docelowego. Obie substancje mogą obciążać wątrobę, a statyny u części pacjentów zwiększają aktywność aminotransferaz. Przewlekłe, znaczne spożycie alkoholu może więc nałożyć się na ten efekt i utrudnić ocenę parametrów wątrobowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i w jego trakcie, częściej u osób pijących regularnie
- wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nasilone osłabienie)
- objawy miopatii (ból i osłabienie mięśni), szczególnie po okresach intensywnego picia
Kiedy ocena się zmienia
| Znaczne ilości alkoholu, regularne picie ponad zalecane limityilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu ChPL nakazuje ostrożność. Ryzyko obciążenia wątroby jest wyższe, więc zaleć istotne ograniczenie picia i rozważ częstsze kontrole aktywności aminotransferaz. Przy nieprawidłowych wynikach skieruj pacjenta do lekarza. |
| Przewlekłe, wieloletnie picie lub choroba alkoholowa wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy rozpoznanej chorobie wątroby, w tym alkoholowej, ocena bezpieczeństwa atorwastatyny należy do lekarza. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem według ChPL. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj leczenia bez weryfikacji aktywności aminotransferaz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuLonafarniba alkoholNajlepiej ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości albo z niego zrezygnować, szczególnie w okresie zwiększania dawki i w czasie dolegliwości żołądkowo-jelitowych.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz, to niewiele i nigdy z sokami owocowymi, a gdy pojawią się silne wymioty lub biegunka, zapytaj lekarza albo farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz, to niewiele i nigdy z sokami owocowymi, a gdy pojawią się silne wymioty lub biegunka, zapytaj lekarza albo farmaceutę.
Alkohol nie zmienia wyraźnie działania tego leku, ale może nasilić jego dolegliwości, takie jak nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha. Razem mogą też bardziej obciążać wątrobę i sprzyjać odwodnieniu. Drinki z sokiem grejpfrutowym, żurawinowym albo z granatu są szczególnie niewskazane, bo te owoce mogą zwiększać ilość leku w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne lub długotrwałe wymioty
- uporczywa biegunka
- zawroty głowy i suchość w ustach świadczące o odwodnieniu
- kołatanie serca lub omdlenie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Najlepiej ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości albo z niego zrezygnować, szczególnie w okresie zwiększania dawki i w czasie dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Należy unikać napojów alkoholowych z sokiem grejpfrutowym, żurawinowym, z granatu lub z gorzkiej pomarańczy[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu trzeba ocenić czynność wątroby, ponieważ ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha) wykluczają stosowanie lonafarnibu[1]. Przy wymiotach lub biegunce należy dbać o nawodnienie i uzupełnianie elektrolitów.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie nudności, wymiotów, biegunki i bólu brzucha, odwodnienie z zaburzeniami elektrolitowymi oraz większe obciążenie wątroby. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha) są przeciwwskazaniem do stosowania lonafarnibu[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej lonafarnibu z etanolem, a ChPL lonafarnibu nie wymienia alkoholu[1]. Lonafarnib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5 i sam jest inhibitorem CYP3A4[1]. Etanol nie jest istotnym klinicznie inhibitorem ani induktorem CYP3A, dlatego nie oczekuje się istotnej zmiany ekspozycji na lonafarnib. Ryzyko ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lonafarnib bardzo często wywołuje wymioty, biegunkę, nudności i bóle brzucha oraz może zwiększać aktywność aminotransferaz, a alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, obciąża wątrobę i nasila odwodnienie. Utrata płynów i elektrolitów, zwłaszcza potasu i magnezu, może sprzyjać wydłużeniu odstępu QTc, które jest istotne przy leczeniu lonafarnibem. Część napojów alkoholowych, na przykład drinki z sokiem grejpfrutowym, żurawinowym lub z granatu, zawiera owoce hamujące CYP3A, których ChPL zaleca unikać w czasie leczenia[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie wymiotów, biegunki i bólu brzucha
- objawy odwodnienia
- stężenie potasu i magnezu
- aktywność aminotransferaz przy regularnym piciu alkoholu
- QTc u pacjentów z wymiotami lub biegunką
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | Lek stosuje się głównie u dzieci z progerią i laminopatiami progeroidalnymi, u których spożywanie alkoholu jest wykluczone niezależnie od leczenia. |
| Duże ilości jednorazowo (upojenie)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu znacznie zwiększa ryzyko wymiotów, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, które mogą sprzyjać wydłużeniu QTc w trakcie leczenia lonafarnibem. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg Childa-Pugha) są przeciwwskazaniem do stosowania lonafarnibu. Należy ocenić czynność wątroby i rozważyć ograniczenie spożycia alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Inne interakcje tych leków 557
Połączenie przeciwwskazaneAbemacyklib+ LonafarnibNie łącz lonafarnibu z abemacyklibem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib, że masz zalecone oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib, że masz zalecone oba leki.
Lonafarnib mocno spowalnia usuwanie abemacyklibu z organizmu. Abemacyklib gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż powinien. To może wywołać ciężką biegunkę, spadek odporności i uszkodzenie wątroby. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częsta lub silna biegunka
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lonafarnibu z abemacyklibem. Jednoczesne stosowanie lonafarnibu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Abemacyklib należy do tych leków, a silnych inhibitorów CYP3A4 nie stosuje się razem z nim.[2] Gdyby wspólne leczenie zostało uznane za nieuniknione decyzją onkologa i lekarza prowadzącego leczenie lonafarnibem, dawkę abemacyklibu zmniejsza się jak przy silnym inhibitorze CYP3A4. Następnie pacjenta uważnie monitoruje się pod kątem toksyczności.[2] Inne inhibitory CDK4/6 również są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego zamiana w obrębie grupy nie usuwa problemu.
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać kilkukrotnego wzrostu ekspozycji na abemacyklib, rzędu obserwowanego przy silnych inhibitorach CYP3A4. Grozi to nasileniem jego toksyczności, przede wszystkim biegunki, neutropenii i uszkodzenia wątroby.[2] Nie badano bezpośrednio wpływu tego połączenia na farmakokinetykę lonafarnibu.
Mechanizm
Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 i obniża stężenie abemacyklibu tym hamowaniem, a abemacyklib jest eliminowany głównie przez ten enzym. Lonafarnib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A opartym na mechanizmie działania. W dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie.[1] Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Silny inhibitor tego enzymu, klarytromycyna, zwiększał stężenie abemacyklibu w osoczu 3,4-krotnie, a stężenie frakcji niezwiązanej łącznie z aktywnymi metabolitami 2,5-krotnie.[2] Hamowanie oparte na mechanizmie i autoinhibicja lonafarnibu narastają przy dawkowaniu wielokrotnym. Dlatego wzrostu ekspozycji na abemacyklib należy się spodziewać po kilku dniach wspólnego stosowania.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Abemacyklib – słaby inhibitor P-gp[3], lonafarnib – substrat P-gp[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], abemacyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)
- aktywność AlAT i AspAT oraz stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy zakrzepicy żylnej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Połączenie przeciwwskazaneAkalabrutynib+ LonafarnibNie łącz akalabrutynibu z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, nie przerywając samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, nie przerywając samodzielnie żadnego z nich.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Lonafarnib mocno spowalnia usuwanie akalabrutynibu z organizmu, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. To zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak krwawienia i zakażenia. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze przez jakiś czas po odstawieniu lonafarnibu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienia, np. z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu, czarny stolec
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- silna biegunka
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz akalabrutynibu z lonafarnibem.[1] Gdy oba leki są wskazane, decyzję o wyborze terapii lub czasowym przerwaniu akalabrutynibu podejmują wspólnie lekarze prowadzący leczenie hematologiczne i leczenie lonafarnibem.[2] Jeśli mimo to oba leki zostaną przyjęte jednocześnie, monitoruj pacjenta pod kątem działań niepożądanych akalabrutynibu.
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać kilkukrotnego wzrostu stężenia akalabrutynibu i nasilenia jego działań niepożądanych, w tym toksyczności hematologicznej, krwawień i zakażeń.[2] Ponieważ lonafarnib kumuluje się i hamuje enzym w sposób nieodwracalny, efekt narasta w pierwszych dniach leczenia i może utrzymywać się po jego odstawieniu.
Mechanizm
Lonafarnib jest silnym, opartym na mechanizmie działania inhibitorem CYP3A4 in vivo – w dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie.[1] Akalabrutynib i jego aktywny metabolit ACP-5862 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A/P-gp zwiększał AUC akalabrutynibu 5-krotnie i Cmax 3,9-krotnie.[2] Akalabrutynib może dodatkowo hamować CYP3A4 w jelicie, co teoretycznie może nieznacznie zwiększać ekspozycję na lonafarnib, który jest substratem CYP3A4 i 3A5.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Akalabrutynib – inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], akalabrutynib – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lonafarnib – inhibitor P-gp[4], akalabrutynib – substrat P-gp[3]
- Akalabrutynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], induktor CYP1A2[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy krwawienia
- objawy zakażenia
- biegunka, ból głowy i inne działania niepożądane akalabrutynibu
- odstęp QTc przy objawach toksyczności lonafarnibu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Połączenie przeciwwskazaneAksytynib+ LonafarnibLonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4, a aksytynib do nich należy.Nie zaczynaj przyjmować aksytynibu razem z lonafarnibem, dopóki nie omówisz tego z lekarzem prowadzącym oba leczenia, i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować aksytynibu razem z lonafarnibem, dopóki nie omówisz tego z lekarzem prowadzącym oba leczenia, i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Lonafarnib mocno spowalnia rozkładanie aksytynibu w organizmie. Przez to aksytynibu może być we krwi dużo więcej niż powinno, a jego działania niepożądane, takie jak wysokie ciśnienie, biegunka czy zmęczenie, stają się silniejsze. Oba leki mogą też nasilać biegunkę, nudności i wymioty. Tych leków zwykle się razem nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wysokie ciśnienie, silny ból głowy lub zaburzenia widzenia
- uporczywa biegunka lub wymioty, oznaki odwodnienia
- krwawienia, krew w moczu lub stolcu, czarne stolce
- silne zmęczenie lub osłabienie
- obrzęki, pienisty mocz
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4, a aksytynib do nich należy.[1] Do leczenia skojarzonego z aksytynibem wybiera się leki bez działania hamującego CYP3A4/5 albo o minimalnym działaniu hamującym.[2] Decyzję o sposobie leczenia nowotworu u pacjenta przyjmującego lonafarnib powinni podjąć wspólnie onkolog i lekarz prowadzący leczenie lonafarnibem. Jeśli wyjątkowo zdecydują o jednoczesnym podaniu, dawkę aksytynibu dostosowuje się jak przy silnym inhibitorze CYP3A4/5 i ściśle monitoruje toksyczność.[2]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia aksytynibu nasila jego toksyczność zależną od dawki, zwłaszcza nadciśnienie tętnicze, biegunkę, zmęczenie, białkomocz i powikłania krwotoczne. Biegunka, nudności i wymioty mogą być silniejsze przez sumowanie działań obu leków, co grozi odwodnieniem.
Mechanizm
Aksytynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4/5, a w mniejszym stopniu przez CYP1A2, CYP2C19 i UGT1A1.[2] Lonafarnib in vivo działa jak silny inhibitor CYP3A oparty na mechanizmie działania. Po wielokrotnym podaniu zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie.[1] Silny inhibitor CYP3A4/5 (ketokonazol) zwiększał AUC aksytynibu 2-krotnie, a Cmax 1,5-krotnie.[2] Należy więc oczekiwać istotnego wzrostu ekspozycji na aksytynib. Aksytynib nie hamuje CYP3A4/5 w stężeniach terapeutycznych, dlatego nie powinien zmieniać stężeń lonafarnibu.[2] Oba leki często wywołują działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, więc mogą się one dodatkowo sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lonafarnib – słaby inhibitor CYP2C19[3], aksytynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], aksytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Aksytynib: inhibitor CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- biegunka, nudności, wymioty i nawodnienie
- białkomocz
- objawy krwawienia
- czynność tarczycy
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- zmęczenie i tolerancja leczenia
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inlyta 3 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inlyta-100084494/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inlyta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/inlyta-100084494/
Połączenie przeciwwskazaneAlfuzosyna+ LonafarnibNie należy łączyć alfuzosyny z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, nie odstawiając samodzielnie lonafarnibu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, nie odstawiając samodzielnie lonafarnibu.
Lonafarnib mocno spowalnia rozkładanie alfuzosyny w organizmie. Przez to alfuzosyna gromadzi się we krwi i może bardzo obniżyć ciśnienie. Grozi to zawrotami głowy, omdleniem i upadkiem, zwłaszcza przy wstawaniu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- nagłe osłabienie
- przyspieszone bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć alfuzosyny z lonafarnibem. Jeśli pacjent wymaga leczenia lonafarnibem, alfuzosynę trzeba odstawić i z lekarzem prowadzącym ustalić inne postępowanie w objawach ze strony dolnych dróg moczowych, pamiętając, że wiele leków z tego wskazania także jest metabolizowanych przez CYP3A4. Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego ponowne włączenie alfuzosyny wymaga ostrożności.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia alfuzosyny może nasilić jej działanie rozszerzające naczynia i prowadzić do niedociśnienia, zwłaszcza ortostatycznego, z zawrotami głowy, omdleniami i ryzykiem upadków. Stany związane z niedociśnieniem ortostatycznym są przeciwwskazaniem do stosowania alfuzosyny[1].
Mechanizm
Lonafarnib hamuje CYP3A4 w sposób zależny od mechanizmu i w warunkach in vivo działa jak silny inhibitor tego enzymu – zwiększa AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie[2]. Alfuzosyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu zwiększają jej stężenie we krwi[1]. Lonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- objawy niedociśnienia ortostatycznego – zawroty głowy, omdlenia, upadki
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ LonafarnibNie łącz alprazolamu z lonafarnibem.Nie przyjmuj alprazolamu razem z lonafarnibem i jeśli dostałeś oba leki, skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj alprazolamu nagle na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj alprazolamu razem z lonafarnibem i jeśli dostałeś oba leki, skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj alprazolamu nagle na własną rękę.
Lonafarnib spowalnia rozkładanie alprazolamu w organizmie. Alprazolam może wtedy gromadzić się we krwi i działać dużo silniej i dłużej niż zwykle. Grozi to bardzo silną sennością, zaburzeniami równowagi, a nawet spowolnieniem oddechu. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki lub nieregularny oddech
- chwiejny chód, upadki, zawroty głowy
- splątanie, niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz alprazolamu z lonafarnibem. Jeśli pacjent przyjmujący lonafarnib wymaga leku przeciwlękowego, wybierz benzodiazepinę, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4, albo lek przeciwlękowy z innej grupy. Odstawiaj alprazolam stopniowo, a nie gwałtownie, by uniknąć objawów odstawienia. Po zakończeniu leczenia lonafarnibem hamowanie CYP3A4 może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, bo zależy od syntezy nowego enzymu, dlatego nie włączaj alprazolamu bezpośrednio po odstawieniu lonafarnibu.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilonej i przedłużonej sedacji, zaburzeń koordynacji oraz depresji oddechowej. Dla midazolamu, czyli benzodiazepiny o tej samej drodze metabolizmu, interakcja z lonafarnibem zwiększa ryzyko wyjątkowo silnej sedacji i depresji oddechowej[1]. Ryzyko rośnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN, opioidów lub alkoholu[2].
Mechanizm
Lonafarnib hamuje CYP3A4, a alprazolam jest metabolizowany głównie przez ten enzym, więc jego stężenie i działanie rosną. Lonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4, takimi jak midazolam[1]. In vivo lonafarnib działa jako silny inhibitor CYP3A oparty na mechanizmie działania[1]. Lonafarnib w dawkach wielokrotnych (100 mg dwa razy na dobę przez 5 dni) zwiększał Cmax doustnego midazolamu 2,8-krotnie, a AUC 7,4-krotnie[1]. Inhibitory CYP3A4 zmniejszają klirens alprazolamu i nasilają jego działanie[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie sedacji i senności
- częstość i głębokość oddechu
- zaburzenia koordynacji, upadki
- splątanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17pacjent | inne zalecenie | U pacjentów poniżej 18. roku życia alprazolamu nie stosuje się niezależnie od interakcji. W tej grupie wiekowej problem dotyczy wyboru innego leczenia lęku, a nie samego połączenia. |
| Odstawienie lonafarnibukolejność włączenia · lonafarnib | inne zalecenie | Lonafarnib hamuje CYP3A w sposób oparty na mechanizmie działania, więc po jego odstawieniu hamowanie może utrzymywać się do czasu odtworzenia enzymu. Nie włączaj alprazolamu bezpośrednio po zakończeniu leczenia lonafarnibem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ LonafarnibLonafarnibu nie łączy się z atazanawirem ani z innymi silnymi inhibitorami CYP3A.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie HIV, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie HIV, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Atazanawir bardzo mocno zwiększa ilość lonafarnibu we krwi. Może to wywołać silne działania niepożądane, w tym zaburzenia rytmu serca, wymioty i biegunkę. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- uporczywe wymioty lub biegunka
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lonafarnibu nie łączy się z atazanawirem ani z innymi silnymi inhibitorami CYP3A.[1] U pacjenta leczonego lonafarnibem trzeba zastosować schemat przeciwwirusowy bez inhibitora proteazy i bez wzmacniacza farmakokinetycznego, a decyzję o zmianie terapii ARV podejmuje lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia lonafarnibu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, w tym nasilonych objawów żołądkowo-jelitowych i wydłużenia odstępu QTc.[1] Wzrost stężenia atazanawiru może nasilać hiperbilirubinemię i wydłużenie odstępu PR.
Mechanizm
Lonafarnib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5 i sam hamuje CYP3A4.[1] Atazanawir jest metabolizowany przez CYP3A4 i jest jego inhibitorem.[2] Atazanawir, zwłaszcza wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem, działa jak silny inhibitor CYP3A i hamuje metabolizm lonafarnibu. Silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększył Cmax lonafarnibu 3,7-krotnie, a AUC 5,3-krotnie.[1] Lonafarnib jako inhibitor CYP3A4 może dodatkowo zwiększać stężenie atazanawiru.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR, jeśli doszło do jednoczesnego przyjmowania
- objawy żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka, nudności)
- stężenie bilirubiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatempostać · atazanawir | ryzyko rośnie | Wzmocnienie rytonawirem lub kobicystatem dodaje kolejny silny inhibitor CYP3A, co dodatkowo zwiększa ekspozycję na lonafarnib. Połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.
Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1][2]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[3]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].
Skutek kliniczny
Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[3]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[4]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].
Mechanizm
Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia[5][6]. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[3]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
- lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Coltowan 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/coltowan-100330310/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LetermowirNie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.
Lek przeciwwirusowy chroniący przed zakażeniem cytomegalowirusem sprawia, że organizm wolniej usuwa atorwastatynę. Jej ilość we krwi rośnie, a to zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Dlatego dawka atorwastatyny musi być niska. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, atorwastatyny nie wolno stosować razem z tymi lekami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- bardzo ciemny, brązowy mocz
- skurcze mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.[1] Jeśli pacjent otrzymuje jednocześnie cyklosporynę, atorwastatyny nie stosuje się – połączenie jest przeciwwskazane.[2] Gdy jednoczesnego stosowania letermowiru bez cyklosporyny nie da się uniknąć, zmniejsz dawkę atorwastatyny i monitoruj pacjenta klinicznie.[3]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia atorwastatyny w osoczu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.[4] Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany.[3]
Mechanizm
Letermowir hamuje transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które odpowiadają za wychwyt wątrobowy i usuwanie atorwastatyny, co zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję na statynę.[3] Letermowir jest ponadto umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a atorwastatyna jest substratem CYP3A4.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki i dodatkowo zwiększa stężenie atorwastatyny.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
- Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[5], atorwastatyna – substrat OATP1B1[7]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[5], atorwastatyna – substrat OATP1B3[7]
- Letermowir – induktor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
- Letermowir – induktor P-gp[5], atorwastatyna – substrat P-gp[6]
- Atorwastatyna: substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7], substrat P-gp[6]
- Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- obecność cyklosporyny w schemacie leczenia
- skuteczność hipolipemizująca po zmniejszeniu dawki
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg/dobęatorwastatyna | inne zalecenie | Dawki atorwastatyny powyżej 20 mg na dobę nie stosuje się u pacjentów przyjmujących letermowir – należy zmniejszyć dawkę do najwyżej 20 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.