Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Atorwastatyna / Atorwastatyna i resmetirom

Atorwastatyna i resmetirom

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie przekraczaj 40 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego resmetirom.

Nie przyjmuj więcej niż 40 mg atorwastatyny na dobę razem z resmetiromem i zgłoś lekarzowi każdy niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni.

Niekorzystna interakcjaAtorwastatyna+ ResmetiromNie przekraczaj 40 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego resmetirom.Nie przyjmuj więcej niż 40 mg atorwastatyny na dobę razem z resmetiromem i zgłoś lekarzowi każdy niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni.nieznanybadania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj więcej niż 40 mg atorwastatyny na dobę razem z resmetiromem i zgłoś lekarzowi każdy niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni.

Lek na wątrobę resmetirom zwiększa ilość atorwastatyny we krwi. Większa ilość statyny może częściej powodować bóle i osłabienie mięśni. Dlatego przy tych dwóch lekach dawka atorwastatyny nie może być za duża.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • nietypowe zmęczenie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie przekraczaj 40 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego resmetirom[1]. Pacjentowi na 80 mg atorwastatyny zmniejsz dawkę do 40 mg przy włączaniu resmetiromu i oceń, czy cel terapii lipidowej nadal jest osiągany. Przed włączeniem lub kontynuacją atorwastatyny sprawdź aktywność aminotransferaz – atorwastatyny nie stosuje się przy czynnej chorobie wątroby ani przy niewyjaśnionym trwałym wzroście aminotransferaz powyżej 3-krotności GGN[2].

Skutek kliniczny

Umiarkowany wzrost ekspozycji na atorwastatynę może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym miopatii, zwłaszcza przy dużych dawkach statyny[2]. Przy dawce atorwastatyny do 40 mg na dobę ryzyko uznaje się za akceptowalne[1].

Mechanizm

Resmetirom zwiększa ekspozycję na atorwastatynę – po pojedynczej dawce 20 mg atorwastatyny podanej z resmetiromem 100 mg na dobę AUC wzrosło 1,4-krotnie, a Cmax nie uległo zmianie[1]. Atorwastatyna jest substratem CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, a inhibitory tych białek zwiększają jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii[2]. Dokładny mechanizm wzrostu ekspozycji pod wpływem resmetiromu nie został ustalony, najbardziej prawdopodobny jest udział transporterów wątrobowych.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Resmetirom – inhibitor BCRP[3], atorwastatyna – substrat BCRP[4]
  • Resmetirom – inhibitor OATP1B1[3], atorwastatyna – substrat OATP1B1[3]
  • Resmetirom – inhibitor OATP1B3[3], atorwastatyna – substrat OATP1B3[3]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[4]
  • Resmetirom: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP2C8[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • objawy mięśniowe (ból, osłabienie, tkliwość mięśni)
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz
  • profil lipidowy po zmianie dawki atorwastatyny

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 80 mg/dobęatorwastatynainne zalecenieDawka 80 mg na dobę przekracza limit 40 mg obowiązujący podczas stosowania z resmetiromem – zmniejsz dawkę do 40 mg.
dawka ≤ 40 mg/dobęatorwastatynaryzyko malejePrzy dawce do 40 mg na dobę zmiana dawki nie jest potrzebna, wystarczy obserwacja objawów mięśniowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rezdiffra 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rezdiffra-100524008/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rezdiffra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rezdiffra-100524008/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAtorwastatynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.

Okazjonalne, niewielkie ilości alkoholu zwykle nie przeszkadzają w leczeniu atorwastatyną. Zarówno alkohol, jak i ten lek obciążają wątrobę, dlatego regularne picie większych ilości może zwiększać ryzyko jej uszkodzenia. Osoby z chorobą wątroby lub pijące często powinny szczególnie uważać i zgłosić to lekarzowi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból w prawej górnej części brzucha
  • wyraźne osłabienie, brak apetytu, nudności
  • ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, szczególnie z ciemnym moczem
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby. Zaleć ograniczenie alkoholu do minimum i unikanie picia znacznych ilości. Producent nakazuje ostrożność u osób spożywających znaczne ilości alkoholu i (lub) z chorobami wątroby w wywiadzie.[1] U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby w wywiadzie rozważ częstsze kontrolowanie aktywności aminotransferaz. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania atorwastatyny.[1]

Skutek kliniczny

Przy sporadycznym, niewielkim spożyciu alkoholu nie opisano udokumentowanego, klinicznie istotnego pogorszenia bezpieczeństwa leczenia. Przy regularnym piciu większych ilości rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zwiększenia aktywności aminotransferaz. U osób z chorobą wątroby w wywiadzie ryzyko jest największe.

Mechanizm

Atorwastatyna i alkohol nie wchodzą ze sobą w istotną interakcję farmakokinetyczną. Połączenie dotyczy wspólnego narządu docelowego. Obie substancje mogą obciążać wątrobę, a statyny u części pacjentów zwiększają aktywność aminotransferaz. Przewlekłe, znaczne spożycie alkoholu może więc nałożyć się na ten efekt i utrudnić ocenę parametrów wątrobowych.

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i w jego trakcie, częściej u osób pijących regularnie
  • wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nasilone osłabienie)
  • objawy miopatii (ból i osłabienie mięśni), szczególnie po okresach intensywnego picia

Kiedy ocena się zmienia

Znaczne ilości alkoholu, regularne picie ponad zalecane limityilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieU pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu ChPL nakazuje ostrożność. Ryzyko obciążenia wątroby jest wyższe, więc zaleć istotne ograniczenie picia i rozważ częstsze kontrole aktywności aminotransferaz. Przy nieprawidłowych wynikach skieruj pacjenta do lekarza.
Przewlekłe, wieloletnie picie lub choroba alkoholowa wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzy rozpoznanej chorobie wątroby, w tym alkoholowej, ocena bezpieczeństwa atorwastatyny należy do lekarza. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem według ChPL. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj leczenia bez weryfikacji aktywności aminotransferaz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaResmetiroma alkoholPrzez cały czas leczenia resmetiromem zalecaj abstynencję albo co najmniej możliwie największe ograniczenie alkoholu.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli trudno ci go odstawić, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli trudno ci go odstawić, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Ten lek stosuje się, aby zmniejszyć stłuszczenie i zapalenie wątroby. Alkohol robi z wątrobą dokładnie odwrotnie – nasila jej stłuszczenie i uszkodzenie. Jeśli pijesz w czasie leczenia, lek może działać słabiej, a choroba wątroby może postępować. Alkohol nie wywołuje z tym lekiem nagłej, groźnej reakcji, ale szkodzi na dłuższą metę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
  • nietypowe, silne zmęczenie
  • nudności i utrata apetytu
  • jasne, odbarwione stolce
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przez cały czas leczenia resmetiromem zalecaj abstynencję albo co najmniej możliwie największe ograniczenie alkoholu. Przed rozpoczęciem terapii zbierz wywiad dotyczący spożycia alkoholu, ponieważ ChPL zaleca ostrożność u pacjentów z alkoholową chorobą wątroby[1]. U pacjenta z regularnym lub dużym spożyciem alkoholu skonsultuj z lekarzem prowadzącym zasadność leczenia i rozpoznanie, bo istotny udział alkoholu w uszkodzeniu wątroby zmienia obraz choroby. Przy wzroście aktywności enzymów wątrobowych w trakcie terapii zawsze uwzględnij alkohol jako możliwą przyczynę.

Skutek kliniczny

U pacjenta, który regularnie pije alkohol, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na leczenie resmetiromem i szybszego postępu choroby wątroby. Możliwy jest wzrost aktywności aminotransferaz, nasilenie włóknienia, a przy dużym spożyciu także rozwój alkoholowego uszkodzenia wątroby. Utrudnia to ocenę, czy zmiany w wątrobie wynikają z choroby, z działania leku, czy z alkoholu. Brak danych, aby pojedyncze spożycie niewielkiej ilości alkoholu wywoływało ostre działania niepożądane w skojarzeniu z resmetiromem.

Mechanizm

Alkohol działa przeciwnie do celu leczenia resmetiromem, ponieważ uszkadza ten sam narząd, który lek ma chronić. Resmetirom stosuje się w stłuszczeniowym zapaleniu wątroby związanym z zaburzeniami metabolicznymi (MASH), a etanol sam nasila stłuszczenie, stan zapalny i włóknienie wątroby. Przy regularnym piciu nakładają się dwa mechanizmy uszkodzenia, więc efekt leczenia może być słabszy, a ocena jego skuteczności trudniejsza. Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej. Resmetirom jest częściowo metabolizowany przez CYP2C8[1], a etanol nie jest uznawanym inhibitorem tego enzymu. ChPL resmetiromu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach[1]. Zaleca natomiast ostrożność u pacjentów z alkoholową chorobą wątroby i podkreśla, że leku nie badano u pacjentów z innymi chorobami wątroby[1].

Metabolizm i transportery

  • Resmetirom: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP2C8[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[2], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2]

Monitorować

  • wywiad dotyczący ilości i częstości picia alkoholu przy każdej wizycie
  • aktywność ALT i AST
  • bilirubina
  • objawy kliniczne uszkodzenia wątroby
  • ocena włóknienia wątroby zgodnie z planem leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu należy rozważyć alkoholowy udział w chorobie wątroby, w której ChPL zaleca ostrożność. Wymaga to konsultacji z lekarzem prowadzącym w sprawie rozpoznania i zasadności dalszego leczenia resmetiromem.
Picie przewlekłeczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie alkoholu sumuje się z metabolicznym uszkodzeniem wątroby i przyspiesza włóknienie, co osłabia sens terapii resmetiromem i utrudnia ocenę jej skuteczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rezdiffra 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rezdiffra-100524008/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rezdiffra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rezdiffra-100524008/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 368

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.

Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1][2]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[3]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].

Skutek kliniczny

Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[3]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[4]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].

Mechanizm

Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia[5][6]. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[3]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[8], substrat OATP1B1[8], substrat OATP1B3[8], substrat P-gp[7]

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
  • lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Coltowan 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/coltowan-100330310/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  8. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LetermowirNie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.

Lek przeciwwirusowy chroniący przed zakażeniem cytomegalowirusem sprawia, że organizm wolniej usuwa atorwastatynę. Jej ilość we krwi rośnie, a to zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Dlatego dawka atorwastatyny musi być niska. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, atorwastatyny nie wolno stosować razem z tymi lekami.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • bardzo ciemny, brązowy mocz
  • skurcze mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.[1] Jeśli pacjent otrzymuje jednocześnie cyklosporynę, atorwastatyny nie stosuje się – połączenie jest przeciwwskazane.[2] Gdy jednoczesnego stosowania letermowiru bez cyklosporyny nie da się uniknąć, zmniejsz dawkę atorwastatyny i monitoruj pacjenta klinicznie.[3]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia atorwastatyny w osoczu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.[4] Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany.[3]

Mechanizm

Letermowir hamuje transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które odpowiadają za wychwyt wątrobowy i usuwanie atorwastatyny, co zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję na statynę.[3] Letermowir jest ponadto umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a atorwastatyna jest substratem CYP3A4.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki i dodatkowo zwiększa stężenie atorwastatyny.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – inhibitor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
  • Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B1[5], atorwastatyna – substrat OATP1B1[7]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B3[5], atorwastatyna – substrat OATP1B3[7]
  • Letermowir – induktor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
  • Letermowir – induktor P-gp[5], atorwastatyna – substrat P-gp[6]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7], substrat P-gp[6]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • obecność cyklosporyny w schemacie leczenia
  • skuteczność hipolipemizująca po zmniejszeniu dawki

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 30 mg/dobęatorwastatynainne zalecenieDawki atorwastatyny powyżej 20 mg na dobę nie stosuje się u pacjentów przyjmujących letermowir – należy zmniejszyć dawkę do najwyżej 20 mg.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LonafarnibAtorwastatyny nie łączy się z lonafarnibem.Nie przyjmuj atorwastatyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na cholesterol.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj atorwastatyny razem z lonafarnibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na cholesterol.

Lonafarnib spowalnia rozkład atorwastatyny w organizmie, przez co jej ilość we krwi mocno rośnie. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach może zagrażać nerkom i życiu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśnione bóle, tkliwość lub kurcze mięśni
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Atorwastatyny nie łączy się z lonafarnibem.[1] Przed rozpoczęciem leczenia lonafarnibem należy odstawić atorwastatynę i w razie potrzeby leczenia hipolipemizującego wybrać statynę, która nie jest metabolizowana głównie przez CYP3A4.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia atorwastatyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy.[1]

Mechanizm

Lonafarnib hamuje CYP3A4 w sposób zależny od mechanizmu działania i in vivo zachowuje się jak silny inhibitor CYP3A. Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc jej stężenie w osoczu wzrasta.[1] Silne inhibitory CYP3A4 prowadzą do znacznego zwiększenia ekspozycji na atorwastatynę i ryzyka miopatii.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lonafarnib – inhibitor P-gp[3], atorwastatyna – substrat P-gp[5]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[5]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

rozuwastatynaprawastatynapitawastatynafluwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ GlekaprewirNie łącz atorwastatyny z lekiem zawierającym glekaprewir z pibrentaswirem niezależnie od dawki atorwastatyny.Nie łącz tych leków – zanim zaczniesz kurację przeciwwirusową, powiedz lekarzowi, że bierzesz atorwastatynę, i zapytaj, czy ją odstawić lub zamienić na inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków – zanim zaczniesz kurację przeciwwirusową, powiedz lekarzowi, że bierzesz atorwastatynę, i zapytaj, czy ją odstawić lub zamienić na inny lek.

Leku na cholesterol z atorwastatyną nie można przyjmować w trakcie leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C lekiem zawierającym glekaprewir. Lek przeciwwirusowy sprawia, że atorwastatyna gromadzi się w organizmie w kilka razy większej ilości niż zwykle. Może to poważnie uszkodzić mięśnie, a w skrajnych przypadkach także nerki. Zwykle wystarczy przerwa w przyjmowaniu atorwastatyny na czas kuracji przeciwwirusowej albo zmiana leku na cholesterol przez lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub tkliwość mięśni
  • nietypowe osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz atorwastatyny z lekiem zawierającym glekaprewir z pibrentaswirem niezależnie od dawki atorwastatyny.[1][2] Na czas leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C najprościej czasowo odstawić atorwastatynę i wznowić ją po zakończeniu kuracji przeciwwirusowej albo zamienić ją na statynę o mniejszym potencjale interakcji. Lowastatyna, prawastatyna, rozuwastatyna i symwastatyna również są substratami OATP1B1/3 i ich stężenie może wzrosnąć, dlatego zamiana na nie wymaga sprawdzenia zaleceń dotyczących dawki, a symwastatyna jest przeciwwskazana.[2]

Skutek kliniczny

Podczas jednoczesnego stosowania leku złożonego zawierającego glekaprewir z pibrentaswirem (400 mg + 120 mg raz na dobę przez 7 dni) z atorwastatyną 10 mg raz na dobę AUC atorwastatyny zwiększyło się 8,3-krotnie.[1] Tak duży wzrost ekspozycji znacząco zwiększa ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy.[1] Dane te dotyczą całego leku złożonego, a nie samego glekaprewiru.

Mechanizm

Glekaprewir hamuje transportery wychwytu wątrobowego OATP1B1/3 oraz pompy efluksowe P-gp i BCRP, dla których atorwastatyna jest substratem, co ogranicza jej wychwyt do hepatocytów i eliminację, a w efekcie zwiększa jej stężenie w osoczu.[2][1] Glekaprewir jest też słabym inhibitorem CYP3A, ale nie obserwowano klinicznie istotnego zwiększenia narażenia na wrażliwe substraty tego enzymu, więc główną rolę odgrywa hamowanie transporterów.[2] Pibrentaswir hamuje te same transportery, a dane ilościowe dotyczą całego leku złożonego, więc nie da się oddzielić udziału samego glekaprewiru.

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy ze strony mięśni (ból, osłabienie, tkliwość) przy przypadkowym łączeniu
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
  • aktywność aminotransferaz

Bezpieczniejsze alternatywy

fluwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Maviret 100 mg + 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/maviret-100392356/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ NimesulidNie stosuj nimesulidu u pacjenta przyjmującego atorwastatynę.Nie przyjmuj nimesulidu, gdy bierzesz atorwastatynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj nimesulidu, gdy bierzesz atorwastatynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy.

Nie łącz tych leków. Atorwastatyna obniża cholesterol, a nimesulid działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Oba leki mogą obciążać wątrobę, a razem to ryzyko się sumuje. Istnieją inne leki przeciwbólowe, które możesz bezpieczniej przyjmować razem z atorwastatyną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nudności, utrata apetytu, nietypowe zmęczenie
  • swędzenie skóry bez wysypki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj nimesulidu u pacjenta przyjmującego atorwastatynę[1][2][3]. Do leczenia bólu lub stanu zapalnego wybierz inny NLPZ albo paracetamol w dawkach bezpiecznych dla wątroby. Nie odstawiaj atorwastatyny w celu krótkiego leczenia nimesulidem.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększone ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby – od bezobjawowego wzrostu aktywności aminotransferaz po zapalenie wątroby. Ciężkie uszkodzenie wątroby po statynie występuje rzadko, ale nimesulid ma udokumentowany potencjał hepatotoksyczny i każde dodatkowe obciążenie wątroby stanowi przeciwwskazanie do jego użycia.

Mechanizm

Sumowanie się potencjalnie toksycznego działania obu leków na wątrobę. Nimesulidu nie stosuje się jednocześnie z innymi substancjami mogącymi uszkadzać wątrobę[1][2][3]. Atorwastatyna może zwiększać aktywność aminotransferaz i jest przeciwwskazana w czynnej chorobie wątroby oraz przy niewyjaśnionym, trwałym zwiększeniu aktywności aminotransferaz ponad 3-krotność górnej granicy normy[4]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ nimesulid hamuje CYP2C9[1], a atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4[4].

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat P-gp[5]
  • Nimesulid: inhibitor CYP2C9[7], substrat CYP2C9[7]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST, jeśli połączenie zostało już zastosowane
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)

Bezpieczniejsze alternatywy

ibuprofennaproksen

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aulin 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aulin-100085789/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimesil 100 mg, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimesil-100121210/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimefort 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimefort-100402729/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 15.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 15.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aulin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 15.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aulin-100085789/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, symwastatyna, lowastatyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków na cholesterol, na przykład symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w organizmie i może uszkadzać mięśnie, a w ciężkich przypadkach także nerki. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • znaczne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji. Połączenie symwastatyny lub lowastatyny z itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i statynę trzeba odstawić na cały okres terapii triazolem. Atorwastatynę z silnym triazolem najlepiej czasowo odstawić, a jeśli jej stosowanie jest konieczne, użyć najmniejszej skutecznej dawki i ściśle monitorować objawy mięśniowe. Przy flukonazolu i izawukonazolu, szczególnie w krótkiej terapii, wystarczy zwykle ograniczenie dawki statyny lub jej czasowe wstrzymanie oraz kontrola objawów. Ponieważ hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu triazolu, zwłaszcza itrakonazolu i pozakonazolu, statynę należy włączać ponownie z kilkudniowym odstępem. Rozuwastatyna i pitawastatyna mogą być stosowane z triazolami bez zmiany postępowania.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zależny od dawki zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek, która może zagrażać życiu[1]. Mogą też narastać objawy hepatotoksyczności. Ryzyko jest największe dla symwastatyny i lowastatyny łączonych z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem, mniejsze dla atorwastatyny oraz przy flukonazolu i izawukonazolu.

Mechanizm

Triazole hamują izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm pierwszego przejścia i eliminację symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny[2]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania flukonazolu rośnie wraz z dawką. Część triazoli, zwłaszcza itrakonazol i pozakonazol, hamuje także glikoproteinę P i transportery wątrobowe, co dodatkowo zwiększa stężenie statyny. Efektem jest wielokrotny wzrost ekspozycji na statynę i jej aktywny metabolit, najsilniej wyrażony dla symwastatyny i lowastatyny, które mają bardzo dużą ekstrakcję w pierwszym przejściu. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie zależą istotnie od CYP3A4, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej grupy statyn, natomiast dotyczy wszystkich triazoli z listy w stopniu zależnym od siły hamowania[1].

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy wystąpieniu objawów mięśniowych
  • barwa moczu i stężenie kreatyniny w surowicy
  • aktywność aminotransferaz przy dłuższym leczeniu skojarzonym

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny, dlatego duże dawki atorwastatyny łączone z triazolem są szczególnie niebezpieczne i wymagają odstawienia lub redukcji dawki.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol nasila się wraz z dawką, więc przy dużych dawkach interakcja zbliża się siłą do silnych triazoli.
Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazoleinne zaleceniePo zakończeniu terapii triazolem, zwłaszcza itrakonazolem lub pozakonazolem o długim okresie eliminacji, hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego statynę należy włączać ponownie z odstępem.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, niedoczynność tarczycy i upośledzenie czynności nerek zwiększają podatność na miopatię wywołaną statyną.

Źródła

  1. Neuvonen PJ, Niemi M, Backman JT. Drug interactions with lipid-lowering drugs: mechanisms and clinical relevance. Clin Pharmacol Ther. 2006;80(6):565-81. doi: 10.1016/j.clpt.2006.09.003. PMID: 17178259.
  2. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.

Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie z gorączką
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.

Mechanizm

Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.

Monitorować

  • bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
  • aktywność aminotransferaz
  • ciemne zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieFibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową.
Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyFenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy.

Źródła

  1. Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
  2. Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
  3. Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
  4. Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. cyklosporyna, woklosporyna) klasaPołączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.

Niektóre leki stosowane po przeszczepieniu narządu lub w chorobach autoimmunologicznych, zwłaszcza cyklosporyna, mogą bardzo zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi, na przykład symwastatyny, atorwastatyny albo rozuwastatyny. Może to prowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach szkodzi także nerkom. Woklosporyna działa podobnie, ale słabiej, a takrolimus zwykle nie powoduje takiego problemu. Część tych połączeń jest zakazana, dlatego lekarz musi wiedzieć o wszystkich twoich lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie, gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni. Charakterystyki produktów leczniczych symwastatyny, rozuwastatyny i pitawastatyny wymieniają cyklosporynę w przeciwwskazaniach, a lowastatyny nie należy z nią łączyć. Atorwastatynę z cyklosporyną można stosować wyłącznie w najmniejszej dawce i pod ścisłą kontrolą. Przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny i monitorować działania niepożądane. Przy takrolimusie zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawki statyny, ale obowiązuje standardowa czujność.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek, które może zagrażać życiu[1]. Ryzyko jest największe przy cyklosporynie w połączeniu z symwastatyną i lowastatyną oraz przy dużych dawkach statyny. Pacjenci po przeszczepieniu narządu mają często dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak upośledzona czynność nerek i wielolekowość. Możliwy jest też wzrost aktywności aminotransferaz.

Mechanizm

Cyklosporyna, a w mniejszym stopniu woklosporyna, hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1 i OATP1B3 oraz pompy wyrzutowe P-gp i BCRP. Utrudnia to wychwyt statyny do wątroby i jej usuwanie, przez co stężenie statyny we krwi rośnie[2]. Dotyczy to wszystkich statyn z listy, także tych, które nie są metabolizowane przez CYP3A4, takich jak rozuwastatyna i pitawastatyna. Przy symwastatynie, lowastatynie i atorwastatynie dochodzi dodatkowo hamowanie CYP3A4, co jeszcze bardziej zwiększa ekspozycję[3]. Takrolimus nie wykazuje istotnego klinicznie działania hamującego na te szlaki i stanowi wyjątek w klasie[4]. Statyny nie zmieniają w sposób istotny stężenia inhibitorów kalcyneuryny.

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, osłabienie, tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • aktywność aminotransferaz
  • zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. Duże dawki statyn nie powinny być stosowane z cyklosporyną, a przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, zwłaszcza w połączeniu z upośledzoną czynnością nerek, niedoczynnością tarczycy i wielolekowością, zwiększa ryzyko miopatii wywołanej statyną.
Statyna włączana u pacjenta leczonego inhibitorem kalcyneurynykolejność włączenia · statynyinne zaleceniePrzy włączaniu statyny u pacjenta przyjmującego cyklosporynę lub woklosporynę należy zaczynać od najmniejszej dawki i zwiększać ją ostrożnie pod kontrolą objawów mięśniowych. Przy włączaniu cyklosporyny u pacjenta na statynie należy zweryfikować wybór i dawkę statyny.

Źródła

  1. Korzec J, Strausbaugh R, Mikolay JJ, Churchwell MD. Rhabdomyolysis and acute kidney injury potentiated by a drug-drug interaction between cyclosporine, leflunomide, and rosuvastatin in a kidney transplant recipient: A missed opportunity for pharmacist involvement. J Am Pharm Assoc (2003). 2024;64(3):102016. doi: 10.1016/j.japh.2024.01.012. PMID: 38272309.
  2. Harabayashi R, Takahashi M, Takahashi K, Sugimoto T, Uchida J, Nakamura Y, et al. Safety Profile of the Concomitant Use of Atorvastatin and Cyclosporine in Renal Transplant Recipients. Pharmazie. 2023;78(5):47-50. doi: 10.1691/ph.2023.2582. PMID: 37189269.
  3. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
  4. Amundsen R, Christensen H, Zabihyan B, Asberg A. Cyclosporine A, but not tacrolimus, shows relevant inhibition of organic anion-transporting protein 1B1-mediated transport of atorvastatin. Drug Metab Dispos. 2010;38(9):1499-504. doi: 10.1124/dmd.110.032268. PMID: 20519340.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.