Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Atorwastatyna / Atorwastatyna i sekukinumab

Atorwastatyna i sekukinumab

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania.

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i regularnie kontroluj cholesterol według zaleceń lekarza.

Interakcja nieistotna klinicznieAtorwastatyna+ SekukinumabPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i regularnie kontroluj cholesterol według zaleceń lekarza.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i regularnie kontroluj cholesterol według zaleceń lekarza.

Atorwastatyna obniża cholesterol, a sekukinumab łagodzi chorobę zapalną, na przykład łuszczycę. Te leki nie wpływają na siebie nawzajem w istotny sposób i możesz je przyjmować razem. Nie musisz zmieniać dawek ani pory przyjmowania.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania. Kontrolę lipidogramu prowadzi się według zwykłego schematu leczenia statyną.

Skutek kliniczny

Nie należy się spodziewać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa atorwastatyny i sekukinumabu stosowanych razem. Ewentualna niewielka zmiana stężenia atorwastatyny w osoczu po opanowaniu stanu zapalnego ma charakter teoretyczny i nie przekłada się na potrzebę zmiany dawki.

Mechanizm

Nie oczekuje się istotnej interakcji. Sekukinumab jest przeciwciałem monoklonalnym przeciw interleukinie 17A i jest usuwany drogą katabolizmu białek, a nie przez enzymy cytochromu P450 ani transportery błonowe, którymi eliminowana jest atorwastatyna. Teoretycznie zmniejszenie przewlekłego stanu zapalnego może przywracać aktywność CYP3A4 obniżoną przez cytokiny i nieznacznie zmniejszać ekspozycję na substraty tego enzymu, ale dla sekukinumabu nie potwierdzono klinicznie istotnego wpływu na metabolizm leków.

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[1], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2], substrat P-gp[1]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAtorwastatynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.

Okazjonalne, niewielkie ilości alkoholu zwykle nie przeszkadzają w leczeniu atorwastatyną. Zarówno alkohol, jak i ten lek obciążają wątrobę, dlatego regularne picie większych ilości może zwiększać ryzyko jej uszkodzenia. Osoby z chorobą wątroby lub pijące często powinny szczególnie uważać i zgłosić to lekarzowi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból w prawej górnej części brzucha
  • wyraźne osłabienie, brak apetytu, nudności
  • ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, szczególnie z ciemnym moczem
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby. Zaleć ograniczenie alkoholu do minimum i unikanie picia znacznych ilości. Producent nakazuje ostrożność u osób spożywających znaczne ilości alkoholu i (lub) z chorobami wątroby w wywiadzie.[1] U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby w wywiadzie rozważ częstsze kontrolowanie aktywności aminotransferaz. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania atorwastatyny.[1]

Skutek kliniczny

Przy sporadycznym, niewielkim spożyciu alkoholu nie opisano udokumentowanego, klinicznie istotnego pogorszenia bezpieczeństwa leczenia. Przy regularnym piciu większych ilości rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zwiększenia aktywności aminotransferaz. U osób z chorobą wątroby w wywiadzie ryzyko jest największe.

Mechanizm

Atorwastatyna i alkohol nie wchodzą ze sobą w istotną interakcję farmakokinetyczną. Połączenie dotyczy wspólnego narządu docelowego. Obie substancje mogą obciążać wątrobę, a statyny u części pacjentów zwiększają aktywność aminotransferaz. Przewlekłe, znaczne spożycie alkoholu może więc nałożyć się na ten efekt i utrudnić ocenę parametrów wątrobowych.

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i w jego trakcie, częściej u osób pijących regularnie
  • wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nasilone osłabienie)
  • objawy miopatii (ból i osłabienie mięśni), szczególnie po okresach intensywnego picia

Kiedy ocena się zmienia

Znaczne ilości alkoholu, regularne picie ponad zalecane limityilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieU pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu ChPL nakazuje ostrożność. Ryzyko obciążenia wątroby jest wyższe, więc zaleć istotne ograniczenie picia i rozważ częstsze kontrole aktywności aminotransferaz. Przy nieprawidłowych wynikach skieruj pacjenta do lekarza.
Przewlekłe, wieloletnie picie lub choroba alkoholowa wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzy rozpoznanej chorobie wątroby, w tym alkoholowej, ocena bezpieczeństwa atorwastatyny należy do lekarza. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem według ChPL. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj leczenia bez weryfikacji aktywności aminotransferaz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Sekukinumab a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 208

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.

Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[2]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].

Skutek kliniczny

Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[2]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[3]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].

Mechanizm

Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[2]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
  • lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LetermowirNie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.

Lek przeciwwirusowy chroniący przed zakażeniem cytomegalowirusem sprawia, że organizm wolniej usuwa atorwastatynę. Jej ilość we krwi rośnie, a to zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Dlatego dawka atorwastatyny musi być niska. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, atorwastatyny nie wolno stosować razem z tymi lekami.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • bardzo ciemny, brązowy mocz
  • skurcze mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.[1] Jeśli pacjent otrzymuje jednocześnie cyklosporynę, atorwastatyny nie stosuje się – połączenie jest przeciwwskazane.[2] Gdy jednoczesnego stosowania letermowiru bez cyklosporyny nie da się uniknąć, zmniejsz dawkę atorwastatyny i monitoruj pacjenta klinicznie.[3]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia atorwastatyny w osoczu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.[4] Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany.[3]

Mechanizm

Letermowir hamuje transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które odpowiadają za wychwyt wątrobowy i usuwanie atorwastatyny, co zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję na statynę.[3] Letermowir jest ponadto umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a atorwastatyna jest substratem CYP3A4.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki i dodatkowo zwiększa stężenie atorwastatyny.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – inhibitor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
  • Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B1[5], atorwastatyna – substrat OATP1B1[7]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B3[5], atorwastatyna – substrat OATP1B3[7]
  • Letermowir – induktor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
  • Letermowir – induktor P-gp[5], atorwastatyna – substrat P-gp[6]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7], substrat P-gp[6]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • obecność cyklosporyny w schemacie leczenia
  • skuteczność hipolipemizująca po zmniejszeniu dawki

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 30 mg/dobęatorwastatynainne zalecenieDawki atorwastatyny powyżej 20 mg na dobę nie stosuje się u pacjentów przyjmujących letermowir – należy zmniejszyć dawkę do najwyżej 20 mg.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.

Oba leki osłabiają układ odporności, a przyjmowane razem robią to mocniej. Zakażenia mogą być wtedy częstsze i cięższe, a czasem rozwijają się bez wysokiej gorączki. Dotyczy to na przykład natalizumabu, fingolimodu lub tofacytynibu łączonych z ustekinumabem, sekukinumabem albo tocilizumabem. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz specjalista, i wymaga ono regularnych badań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne rozbicie
  • kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
  • nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń. Natalizumabu nie należy łączyć z innymi lekami immunosupresyjnymi, co ujmuje ChPL. Tofacytynibu nie zaleca się łączyć z lekami biologicznymi. Fingolimod, ozanimod i ponesimod wymagają szczególnej ostrożności ze względu na limfopenię i ryzyko leukoencefalopatii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę oraz zakażenie WZW B i WZW C i uzupełnić szczepienia, a szczepionki żywe podać odpowiednio wcześniej[1]. Przy zmianie leku trzeba uwzględnić długi czas działania poprzednika. Dotyczy to zwłaszcza leflunomidu i teriflunomidu, które mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji, a także natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu i przeciwciał monoklonalnych.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, półpaśca, zakażeń grzybiczych i reaktywacji WZW B. Przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo i być rozpoznane późno. Szczepionki żywe są przeciwwskazane, a odpowiedź na szczepionki inaktywowane bywa osłabiona[1]. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, z wyjątkami opisanymi osobno. Jest najsilniejsza przy natalizumabie, modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu, tofacytynibie, leflunomidzie i teriflunomidzie, których ChPL odradzają lub wykluczają łączenie z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Selektywne leki immunosupresyjne działają na różne elementy odporności. Hamują proliferację lub kostymulację limfocytów, zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, blokują migrację limfocytów do tkanek albo hamują kinazy JAK lub BTK. Inhibitory interleukin wyłączają kluczowe cytokiny obrony przeciwzakaźnej, takie jak IL‑1, IL‑6, IL‑12/23, IL‑17, IL‑2 i IL‑36. Połączenie obu mechanizmów sumuje osłabienie odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, poza wyjątkami efgartigimodu alfa i imlifidazy. Inhibitory IL‑6, czyli tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab, mogą dodatkowo maskować gorączkę i wzrost CRP w przebiegu zakażenia.

Monitorować

  • objawy zakażenia przy każdej wizycie, z pamięcią, że gorączka i CRP mogą być stłumione przy inhibitorach IL‑6
  • morfologia z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
  • badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz WZW B i WZW C przed leczeniem i w razie narażenia
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze, które mogą wskazywać na leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie, tofacytynibie, tocilizumabie i sarilumabie
  • status szczepień i unikanie szczepionek żywych

Kiedy ocena się zmienia

Okres wypłukania zależny od lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieInterakcja może trwać po odstawieniu leku z grupy A. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo i mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji. Po fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, a natalizumab działa jeszcze przez kilka miesięcy. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy uwzględnić ten czas.
Kilka okresów półtrwania przeciwciałaodstep · inhibitory interleukininne zalecenieInhibitory interleukin będące przeciwciałami monoklonalnymi działają tygodniami lub miesiącami po ostatniej dawce. Przy zamianie na lek z grupy A, zwłaszcza na natalizumab, należy zachować odpowiedni odstęp. Anakinra działa krótko, więc odstęp po niej może być krótki.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań jest większe. Częściej występują też choroby współistniejące i przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, co nasila skutki połączenia.
Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjentryzyko rośnieDługie łączenie leków, zwłaszcza natalizumabu lub modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu z innymi lekami immunosupresyjnymi, zwiększa ryzyko leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga to okresowej oceny, czy połączenie jest nadal potrzebne.

Źródła

  1. Schraad M, Mäurer M, Salmen A, Ruck T, Uphaus T, Fleischer V, et al. Cellular and humoral vaccination response under immunotherapies-German consensus on vaccination strategies in neurological autoimmune diseases. Ther Adv Neurol Disord. 2025;18:17562864251396006. doi: 10.1177/17562864251396006. PMID: 41394285.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, symwastatyna, lowastatyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków na cholesterol, na przykład symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w organizmie i może uszkadzać mięśnie, a w ciężkich przypadkach także nerki. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • znaczne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji. Połączenie symwastatyny lub lowastatyny z itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i statynę trzeba odstawić na cały okres terapii triazolem. Atorwastatynę z silnym triazolem najlepiej czasowo odstawić, a jeśli jej stosowanie jest konieczne, użyć najmniejszej skutecznej dawki i ściśle monitorować objawy mięśniowe. Przy flukonazolu i izawukonazolu, szczególnie w krótkiej terapii, wystarczy zwykle ograniczenie dawki statyny lub jej czasowe wstrzymanie oraz kontrola objawów. Ponieważ hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu triazolu, zwłaszcza itrakonazolu i pozakonazolu, statynę należy włączać ponownie z kilkudniowym odstępem. Rozuwastatyna i pitawastatyna mogą być stosowane z triazolami bez zmiany postępowania.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zależny od dawki zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek, która może zagrażać życiu[1]. Mogą też narastać objawy hepatotoksyczności. Ryzyko jest największe dla symwastatyny i lowastatyny łączonych z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem, mniejsze dla atorwastatyny oraz przy flukonazolu i izawukonazolu.

Mechanizm

Triazole hamują izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm pierwszego przejścia i eliminację symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny[2]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania flukonazolu rośnie wraz z dawką. Część triazoli, zwłaszcza itrakonazol i pozakonazol, hamuje także glikoproteinę P i transportery wątrobowe, co dodatkowo zwiększa stężenie statyny. Efektem jest wielokrotny wzrost ekspozycji na statynę i jej aktywny metabolit, najsilniej wyrażony dla symwastatyny i lowastatyny, które mają bardzo dużą ekstrakcję w pierwszym przejściu. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie zależą istotnie od CYP3A4, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej grupy statyn, natomiast dotyczy wszystkich triazoli z listy w stopniu zależnym od siły hamowania[1].

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy wystąpieniu objawów mięśniowych
  • barwa moczu i stężenie kreatyniny w surowicy
  • aktywność aminotransferaz przy dłuższym leczeniu skojarzonym

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny, dlatego duże dawki atorwastatyny łączone z triazolem są szczególnie niebezpieczne i wymagają odstawienia lub redukcji dawki.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol nasila się wraz z dawką, więc przy dużych dawkach interakcja zbliża się siłą do silnych triazoli.
Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazoleinne zaleceniePo zakończeniu terapii triazolem, zwłaszcza itrakonazolem lub pozakonazolem o długim okresie eliminacji, hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego statynę należy włączać ponownie z odstępem.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, niedoczynność tarczycy i upośledzenie czynności nerek zwiększają podatność na miopatię wywołaną statyną.

Źródła

  1. Neuvonen PJ, Niemi M, Backman JT. Drug interactions with lipid-lowering drugs: mechanisms and clinical relevance. Clin Pharmacol Ther. 2006;80(6):565-81. doi: 10.1016/j.clpt.2006.09.003. PMID: 17178259.
  2. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.

Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie z gorączką
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.

Mechanizm

Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.

Monitorować

  • bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
  • aktywność aminotransferaz
  • ciemne zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieFibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową.
Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyFenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy.

Źródła

  1. Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
  2. Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
  3. Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
  4. Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. cyklosporyna, woklosporyna) klasaPołączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.

Niektóre leki stosowane po przeszczepieniu narządu lub w chorobach autoimmunologicznych, zwłaszcza cyklosporyna, mogą bardzo zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi, na przykład symwastatyny, atorwastatyny albo rozuwastatyny. Może to prowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach szkodzi także nerkom. Woklosporyna działa podobnie, ale słabiej, a takrolimus zwykle nie powoduje takiego problemu. Część tych połączeń jest zakazana, dlatego lekarz musi wiedzieć o wszystkich twoich lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie, gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni. Charakterystyki produktów leczniczych symwastatyny, rozuwastatyny i pitawastatyny wymieniają cyklosporynę w przeciwwskazaniach, a lowastatyny nie należy z nią łączyć. Atorwastatynę z cyklosporyną można stosować wyłącznie w najmniejszej dawce i pod ścisłą kontrolą. Przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny i monitorować działania niepożądane. Przy takrolimusie zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawki statyny, ale obowiązuje standardowa czujność.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek, które może zagrażać życiu[1]. Ryzyko jest największe przy cyklosporynie w połączeniu z symwastatyną i lowastatyną oraz przy dużych dawkach statyny. Pacjenci po przeszczepieniu narządu mają często dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak upośledzona czynność nerek i wielolekowość. Możliwy jest też wzrost aktywności aminotransferaz.

Mechanizm

Cyklosporyna, a w mniejszym stopniu woklosporyna, hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1 i OATP1B3 oraz pompy wyrzutowe P-gp i BCRP. Utrudnia to wychwyt statyny do wątroby i jej usuwanie, przez co stężenie statyny we krwi rośnie[2]. Dotyczy to wszystkich statyn z listy, także tych, które nie są metabolizowane przez CYP3A4, takich jak rozuwastatyna i pitawastatyna. Przy symwastatynie, lowastatynie i atorwastatynie dochodzi dodatkowo hamowanie CYP3A4, co jeszcze bardziej zwiększa ekspozycję[3]. Takrolimus nie wykazuje istotnego klinicznie działania hamującego na te szlaki i stanowi wyjątek w klasie[4]. Statyny nie zmieniają w sposób istotny stężenia inhibitorów kalcyneuryny.

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, osłabienie, tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • aktywność aminotransferaz
  • zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. Duże dawki statyn nie powinny być stosowane z cyklosporyną, a przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, zwłaszcza w połączeniu z upośledzoną czynnością nerek, niedoczynnością tarczycy i wielolekowością, zwiększa ryzyko miopatii wywołanej statyną.
Statyna włączana u pacjenta leczonego inhibitorem kalcyneurynykolejność włączenia · statynyinne zaleceniePrzy włączaniu statyny u pacjenta przyjmującego cyklosporynę lub woklosporynę należy zaczynać od najmniejszej dawki i zwiększać ją ostrożnie pod kontrolą objawów mięśniowych. Przy włączaniu cyklosporyny u pacjenta na statynie należy zweryfikować wybór i dawkę statyny.

Źródła

  1. Korzec J, Strausbaugh R, Mikolay JJ, Churchwell MD. Rhabdomyolysis and acute kidney injury potentiated by a drug-drug interaction between cyclosporine, leflunomide, and rosuvastatin in a kidney transplant recipient: A missed opportunity for pharmacist involvement. J Am Pharm Assoc (2003). 2024;64(3):102016. doi: 10.1016/j.japh.2024.01.012. PMID: 38272309.
  2. Harabayashi R, Takahashi M, Takahashi K, Sugimoto T, Uchida J, Nakamura Y, et al. Safety Profile of the Concomitant Use of Atorvastatin and Cyclosporine in Renal Transplant Recipients. Pharmazie. 2023;78(5):47-50. doi: 10.1691/ph.2023.2582. PMID: 37189269.
  3. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
  4. Amundsen R, Christensen H, Zabihyan B, Asberg A. Cyclosporine A, but not tacrolimus, shows relevant inhibition of organic anion-transporting protein 1B1-mediated transport of atorvastatin. Drug Metab Dispos. 2010;38(9):1499-504. doi: 10.1124/dmd.110.032268. PMID: 20519340.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SekukinumabDopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym sekukinumabem.Zanim zaczniesz wlewy BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz sekukinumab, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez decyzji lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz wlewy BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz sekukinumab, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez decyzji lekarza.

Wlewy BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione bakterie, z którymi organizm musi sobie poradzić. Sekukinumab osłabia część układu odpornościowego, więc bakterie z wlewu mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • silne osłabienie i objawy grypopodobne
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilony ból, pieczenie lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym sekukinumabem.[1][2][3] Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z sekukinumabem.[4] Decyzję, czy przerwać sekukinumab, czy wybrać inną metodę leczenia raka pęcherza, podejmują wspólnie urolog i lekarz prowadzący leczenie biologiczne. Przed leczeniem BCG należy wykluczyć czynną gruźlicę.[2][3]

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, łącznie z posocznicą, oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania BCG.

Mechanizm

Sekukinumab blokuje interleukinę 17A, która uczestniczy w obronie przed zakażeniami, w tym przed prątkami. Dopęcherzowa immunoterapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków i wymaga sprawnej odpowiedzi immunologicznej, zarówno do kontroli samych prątków, jak i do uzyskania działania przeciwnowotworowego. Osłabienie odporności przez sekukinumab może sprzyjać rozsiewowi prątków BCG i teoretycznie osłabiać skuteczność leczenia.

Monitorować

  • wykluczenie czynnej gruźlicy przed leczeniem
  • temperatura ciała i dreszcze po każdym wlewie
  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (utrzymująca się gorączka, osłabienie, kaszel, duszność, żółtaczka)
  • objawy ze strony dróg moczowych

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka przeciwgruźlicza podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i nie podaje się jej jednocześnie z sekukinumabem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie biologiczne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ SekukinumabU pacjenta leczonego sekukinumabem nie podaje się żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.

Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie. Sekukinumab osłabia odporność, więc taka szczepionka może słabiej chronić, a nawet wywołać zakażenie. Jeśli przyjmujesz sekukinumab, nie stosuj szczepionki w kapsułkach. Bezpieczniejsza jest szczepionka podawana w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • bóle brzucha
  • wymioty
  • osłabienie po przyjęciu kapsułek szczepionki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego sekukinumabem nie podaje się żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się jednocześnie z sekukinumabem[2]. Przed wyjazdem do rejonu endemicznego należy wybrać szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu, a o ewentualnym szczepieniu żywą szczepionką po przerwaniu leczenia decyduje lekarz prowadzący. Jeśli szczepienie planuje się przed rozpoczęciem terapii sekukinumabem, warto zakończyć je przed pierwszą dawką leku.

Skutek kliniczny

Możliwe zakażenie wywołane żywym szczepem szczepionkowym oraz słabsza lub niewystarczająca ochrona przed durem brzusznym. Dla szczepionki inaktywowanej możliwa jest jedynie słabsza odpowiedź poszczepienna.

Mechanizm

Sekukinumab jest przeciwciałem monoklonalnym hamującym interleukinę 17A, czyli lekiem immunosupresyjnym. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki szczepu Ty 21a, a jej stosowanie u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest przeciwwskazane[1]. Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z sekukinumabem[2]. Osłabienie odpowiedzi immunologicznej może zmniejszyć skuteczność szczepienia i teoretycznie sprzyjać niekontrolowanemu namnażaniu szczepu szczepionkowego. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, więc ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym jej nie dotyczy.

Monitorować

  • upewnienie się, czy planowana szczepionka jest żywa (doustne kapsułki), czy inaktywowana (wstrzyknięcie)
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzykiwana)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana, zawiesina do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuinne zalecenieSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc ograniczenie dotyczące żywych szczepionek jej nie obejmuje. Można ją podać pacjentowi leczonemu sekukinumabem, pamiętając, że przy leczeniu immunosupresyjnym odpowiedź poszczepienna bywa słabsza.
Szczepienie żywą szczepionką zakończone przed pierwszą dawką sekukinumabukolejność włączenia · sekukinumabinne zalecenieJeśli szczepienie żywą szczepionką jest konieczne, najlepiej zakończyć je przed rozpoczęciem leczenia sekukinumabem. O odstępie decyduje lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.