Interakcje / Azacytydyna / Azacytydyna i filgrastym

Azacytydyna i filgrastym

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu.

Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Niekorzystna interakcjaAzacytydyna+ FilgrastymFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu.Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Filgrastym pomaga szpikowi odbudować białe krwinki, a azacytydyna je przejściowo obniża. Jeśli oba leki zostaną podane zbyt blisko siebie, filgrastym może nie zadziałać, a liczba białych krwinek może spaść jeszcze bardziej. Dlatego leki te stosuje się w różnych dniach, z co najmniej dobą przerwy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
nagłe osłabienie i złe samopoczucie

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu^[1]. Włączenie filgrastymu planuje się po zakończeniu dni podawania azacytydyny, w porozumieniu z hematologiem prowadzącym. W trakcie leczenia kontroluje się morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym podawaniu można spodziewać się głębszej lub dłuższej neutropenii i większego ryzyka zakażeń. Nasilenie neutropenii obserwowano u niewielkiej liczby pacjentów otrzymujących filgrastym razem z innym lekiem cytotoksycznym^[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ustalone^[1].

Mechanizm

Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na cytotoksyczne działanie leków mielosupresyjnych, do których należy azacytydyna^[1]. Podanie obu leków w tym samym czasie może więc zniweczyć działanie filgrastymu i nasilić uszkodzenie szpiku. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe^[2].

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem
bezwzględna liczba neutrofili
temperatura ciała i objawy zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h przed pierwszą i po ostatniej dawce azacytydyny w cyklufilgrastym	ryzyko maleje	Zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu od dni podawania azacytydyny ogranicza ryzyko pogłębienia neutropenii.
Tabletki powlekanepostać · azacytydyna	inne zalecenie	Doustną azacytydynę przyjmuje się codziennie przez część cyklu, więc filgrastym planuje się wyłącznie na dni wolne od tabletek z zachowaniem doby odstępu, w porozumieniu z hematologiem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAzacytydynaa alkoholNie ma przeciwwskazania do ostrożnego spożycia alkoholu, ale w trakcie cyklów leczenia warto go unikać lub ograniczyć do minimum, zwłaszcza gdy występują nudności, cytopenie albo nieprawidłowe próby wątrobowe.W czasie leczenia najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli ma to być wyjątek, uzgodnij to wcześniej z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W czasie leczenia najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli ma to być wyjątek, uzgodnij to wcześniej z lekarzem.

Alkohol nie zmienia sposobu działania azacytydyny w organizmie. Oba mogą jednak osłabiać organizm w podobny sposób, na przykład nasilać nudności, zmęczenie i obciążać wątrobę. Przy małej liczbie płytek lub białych krwinek alkohol może dodatkowo zwiększać ryzyko krwawień i zakażeń. Badań na ten temat nie ma, dlatego zapytaj lekarza, czy w twoim przypadku możesz pić alkohol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silne lub długotrwałe nudności i wymioty
żółte zabarwienie skóry lub oczu
krwawienia z nosa lub dziąseł albo siniaki bez przyczyny
gorączka lub objawy zakażenia
nasilone zmęczenie

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do ostrożnego spożycia alkoholu, ale w trakcie cyklów leczenia warto go unikać lub ograniczyć do minimum, zwłaszcza gdy występują nudności, cytopenie albo nieprawidłowe próby wątrobowe. Decyzję najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym, który zna aktualny obraz krwi i funkcję wątroby pacjenta.

Skutek kliniczny

Przypadkowe i okazjonalne wypicie niewielkiej ilości alkoholu prawdopodobnie nie zmienia przebiegu leczenia. Przy regularnym piciu można się spodziewać gorszej tolerancji przewodu pokarmowego, większego ryzyka uszkodzenia wątroby i nasilenia zmęczenia. U osób z małopłytkowością lub neutropenią alkohol może pogarszać ryzyko krwawień i zakażeń. Brak badań, które by to potwierdzały dla azacytydyny.

Mechanizm

Brak bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej. ChPL nie wspomina o alkoholu, a udział enzymów CYP, UGT, SULT i transferaz glutationowych w metabolizmie azacytydyny jest mało prawdopodobny, więc alkohol nie zmienia jej stężenia^[1] Możliwe jest natomiast teoretyczne nakładanie się działań niepożądanych. Azacytydyna powoduje mielosupresję, nudności i wymioty, a w ChPL zaawansowane nowotwory złośliwe wątroby są przeciwwskazaniem^[1] Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę i błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz nasilać zaburzenia krwiotworzenia.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem (płytki, neutrofile) zgodnie ze schematem leczenia
aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
nasilenie nudności, wymiotów i biegunki
objawy krwawienia i zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent

inne zalecenie

Przy regularnym piciu lub nadużywaniu alkoholu wzrasta ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności i pogorszenia cytopenii. Należy jednoznacznie odradzić alkohol i częściej kontrolować morfologię oraz próby wątrobowe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/

Pełny opis tej pary

Filgrastym a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 38

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ AzacytydynaNie łącz klozapiny z azacytydyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, przez co nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z azacytydyną. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego^[1]. Przeciwwskazaniem jest też zaburzenie czynności szpiku kostnego, a leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy^[2]^[3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga azacytydyny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego lub o ewentualnym wyjątkowym kontynuowaniu klozapiny pod ścisłą kontrolą hematologiczną musi podjąć wspólnie psychiatra i hematolog. Ta decyzja wykracza poza zakres charakterystyki produktu.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami i posocznicą. Nakładanie się obu przyczyn utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, a więc i podjęcie właściwej decyzji o odstawieniu.

Mechanizm

Połączenie sumuje toksyczne działanie obu leków na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a azacytydyna jest lekiem cytotoksycznym o działaniu mielosupresyjnym. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków hamujących czynność szpiku^[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ w metabolizmie azacytydyny nie uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, a jej klinicznie istotne działanie hamujące lub indukujące te enzymy jest mało prawdopodobne^[4].

Metabolizm i transportery

Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2^[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19^[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[6], substrat CYP3A4^[6]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
gorączka i inne objawy zakażenia
liczba płytek krwi i objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol rysperydon kwetiapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta leczonego azacytydynąkolejność włączenia · klozapina	interakcja nie dotyczy	Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. Włączenie klozapiny w trakcie terapii azacytydyną jest wykluczone.
Azacytydyna wymagana u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	U pacjenta stabilnego na klozapinie, który wymaga azacytydyny, ChPL klozapiny nadal zabrania jednoczesnego stosowania. Sposób zamiany leczenia przeciwpsychotycznego ustala psychiatra razem z hematologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu pirymidyn należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i wczesnych objawów zakażenia.Nie łącz leku osłabiającego odporność z chemioterapią lekiem z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarzy prowadzących oba leczenia i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz leku osłabiającego odporność z chemioterapią lekiem z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarzy prowadzących oba leczenia i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.

Leki osłabiające układ odporności, takie jak fingolimod, natalizumab, tofacytynib czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak kapecytabina, fluorouracyl czy cytarabina, obniżają zdolność organizmu do walki z zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno osłabić odporność i zmniejszyć liczbę białych krwinek. Zwiększa to ryzyko poważnych, a nawet zagrażających życiu infekcji. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, kaszel lub duszność
pieczenie przy oddawaniu moczu
owrzodzenia w jamie ustnej
bolesna wysypka z pęcherzykami
nietypowe siniaki lub krwawienia
silne osłabienie
nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub pamięci

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu pirymidyn należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i wczesnych objawów zakażenia. W chorobach autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane czy reumatoidalne zapalenie stawów, zwykle wstrzymuje się lek immunomodulujący na czas chemioterapii, a decyzję podejmuje się wspólnie z prowadzącym onkologiem. Dla natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu i ponesimodu czynna choroba nowotworowa lub stan znacznego upośledzenia odporności są ujęte w przeciwwskazaniach ChPL, dlatego w praktyce leki te odstawia się przed leczeniem przeciwnowotworowym. U biorców przeszczepów, u których nie można przerwać mykofenolanu, belataceptu czy innych leków przeciwodrzuceniowych, rozważa się redukcję intensywności immunosupresji i dostosowanie dawek analogu pirymidyn do wyników morfologii. Leflunomid i teriflunomid działają jeszcze długo po odstawieniu, dlatego przy ciężkiej toksyczności można rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Należy rozważyć profilaktykę przeciwwirusową i przeciwzakaźną zgodnie z lokalnymi standardami oraz unikać szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym gorączki neutropenicznej, sepsy, reaktywacji wirusa półpaśca i zapalenia wątroby typu B oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu^[1]. Może dojść do pogłębienia cytopenii, a przy mykofenolanach, leflunomidzie i teriflunomidzie także do sumowania działania uszkadzającego szpik i wątrobę. Przy rawulizumabie neutropenia dodatkowo zwiększa ryzyko zakażeń bakteriami otoczkowymi, zwłaszcza meningokokami.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Analogi pirymidyn jako antymetabolity hamują syntezę DNA w szybko dzielących się komórkach, co prowadzi do mielosupresji z neutropenią, limfopenią i małopłytkowością oraz do uszkodzenia błon śluzowych stanowiących barierę przeciw zakażeniom. Leki immunosupresyjne z grupy A osłabiają odporność różnymi drogami – modulatory receptora sfingozyno‑1‑fosforanu (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, inhibitory dehydrogenazy dihydroorotanowej (leflunomid, teriflunomid) oraz mykofenolany hamują proliferację limfocytów, tofacytynib blokuje kinazy JAK, natalizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek, abatacept i belatacept blokują kostymulację limfocytów T, inebilizumab i immunoglobulina przeciw limfocytom T usuwają limfocyty, tolebrutynib hamuje kinazę Brutona, a rawulizumab, efgartigimod alfa i imlifidaza osłabiają odpowiedź zależną od dopełniacza lub przeciwciał IgG^[2]. Nałożenie tych efektów na mielotoksyczność chemioterapii zwiększa głębokość i czas trwania niedoboru odporności. Interakcja jest wspólna dla wszystkich analogów pirymidyn i dla wszystkich leków grupy A poza apremilastem i nerandomilastem, choć jej nasilenie zależy od siły działania konkretnego leku. Interakcje farmakokinetyczne nie mają tu znaczenia dla całej klasy.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
gorączka i inne objawy zakażenia
aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, zwłaszcza przy leflunomidzie, teriflunomidzie i mykofenolanach
nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
stężenie immunoglobulin IgG przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Krem lub roztwór do stosowania na skórę (fluorouracyl)postać · analogi pirymidyn	ryzyko maleje	Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę daje znikomą ekspozycję ogólnoustrojową i nie powoduje mielosupresji, dlatego połączenie z lekiem immunosupresyjnym nie wymaga szczególnego postępowania.
Kilka miesięcy od ostatniej dawki leflunomidu, teriflunomidu, fingolimodu, natalizumabu, inebilizumabu lub immunoglobuliodstep · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Leki o długim działaniu lub powodujące długotrwałą limfopenię albo deplecję limfocytów utrzymują immunosupresję po odstawieniu. Rozpoczynając chemioterapię w tym okresie, należy traktować pacjenta jak nadal leczonego i sprawdzić liczbę limfocytów, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie rozważyć przyspieszoną eliminację.
Schematy wysokodawkowe lub intensywna chemioterapia indukcyjna (np. wysokie dawki cytarabiny)dawka · analogi pirymidyn	ryzyko rośnie	Intensywne schematy z analogami pirymidyn powodują głęboką i długotrwałą neutropenię, a dołożenie leku immunosupresyjnego istotnie zwiększa ryzyko zakażeń zagrażających życiu. W tej sytuacji lek immunosupresyjny powinien być w miarę możliwości wstrzymany.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych rezerwa szpikowa jest mniejsza, a zakażenia przebiegają ciężej, dlatego monitorowanie morfologii i objawów infekcji powinno być częstsze.

Źródła

Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać.Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.

Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, może rzadko silnie obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki przeciwnowotworowe, takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina, również osłabiają szpik kostny. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność i doprowadzić do groźnego zakażenia. Inne leki usuwające żelazo, czyli deferazyroks i deferoksamina, nie niosą tak dużego ryzyka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła
owrzodzenia w jamie ustnej
objawy przypominające grypę
częste lub nietypowo ciężkie zakażenia

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać. Dotyczy to deferypronu w połączeniu z azacytydyną, decytabiną, cytarabiną, gemcytabiną, fluorouracylem lub kapecytabiną. U chorego wymagającego chelatacji w trakcie chemioterapii należy zamienić deferypron na deferazyroks lub deferoksaminę. Jeśli deferypron był już podawany razem z analogiem pirymidyny, trzeba go odstawić, oznaczyć morfologię z rozmazem i pouczyć chorego o konieczności pilnego zgłoszenia gorączki lub objawów zakażenia.

Skutek kliniczny

Głęboka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, posocznicy oraz zgonu. U chorych z zespołami mielodysplastycznymi i ostrymi białaczkami leczonych azacytydyną, decytabiną lub cytarabiną rezerwa szpikowa jest już ograniczona, więc ryzyko jest szczególnie wysokie.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie polega na zmianie stężeń leków. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o mechanizmie częściowo idiosynkratycznym, a analogi pirymidyn hamują syntezę DNA w dzielących się komórkach szpiku i powodują zależną od dawki mielosupresję. Oba działania sumują się, co zwiększa ryzyko głębokiej i przedłużonej neutropenii oraz utrudnia ustalenie, który lek ją wywołał. Ze względu na to ChPL deferypronu przeciwwskazuje jego stosowanie razem z lekami, o których wiadomo, że wywołują neutropenię lub agranulocytozę.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
temperatura ciała i objawy zakażenia
liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi pirymidyn

ryzyko maleje

Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę w zmianach przednowotworowych wchłania się w niewielkim stopniu i nie wywołuje istotnej mielosupresji, dlatego połączenie z deferypronem nie wymaga unikania.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki przeciwnowotworowe takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina osłabiają odporność, więc organizm może nie poradzić sobie z wirusem ze szczepionki. Może to wywołać groźną chorobę, a szczepienie i tak może nie dać ochrony. Dlatego nie szczepi się przeciw żółtej febrze w trakcie takiego leczenia ani krótko po nim.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silne bóle mięśni, osłabienie, wymioty
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
mrowienie lub osłabienie siły w nogach albo rękach
krwawienia, siniaki bez przyczyny lub wyraźnie mniej oddawanego moczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu. Dotyczy to wszystkich analogów pirymidyn stosowanych ogólnoustrojowo, także doustnej kapecytabiny oraz azacytydyny i decytabiny podawanych podskórnie lub dożylnie. Szczepienie można rozważyć najwcześniej po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii, po ocenie stanu odporności przez lekarza prowadzącego. Jeśli podróż do strefy endemicznej jest planowana przed rozpoczęciem leczenia, szczepionkę podaje się z wyprzedzeniem co najmniej 4 tygodni przed pierwszą dawką cytostatyku. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży wystawia zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i zalecić unikanie podróży do strefy endemicznej lub ścisłą ochronę przed komarami. Po przypadkowym zaszczepieniu osoby leczonej analogiem pirymidyn należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i specjalistą chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

U osoby z obniżoną odpornością żywa szczepionka przeciw żółtej febrze może wywołać ciężką chorobę poszczepienną o przebiegu trzewnym (gorączka, uszkodzenie wątroby, niewydolność wielonarządowa) lub neurologicznym (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), która może zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo wykonanego szczepienia. Ryzyko dotyczy całej klasy analogów pirymidyn i dodatkowo rośnie u chorych z nowotworami hematologicznymi, zespołami mielodysplastycznymi oraz przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie analogi pirymidyn podawane ogólnoustrojowo (azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina, fluorouracyl, cytarabina, decytabina) hamują syntezę kwasów nukleinowych w szybko dzielących się komórkach, także w szpiku i komórkach układu odpornościowego. Powodują przez to mielosupresję, limfopenię i osłabienie odpowiedzi komórkowej i humoralnej. Osłabiony układ odpornościowy nie kontroluje namnażania wirusa szczepionkowego, co zwiększa ryzyko uogólnionego zakażenia. Jednocześnie wytworzenie przeciwciał ochronnych jest słabsze lub wcale nie następuje. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z działania cytotoksycznego, a nie z właściwości pojedynczej substancji.

Monitorować

przed szczepieniem: wywiad w kierunku chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy i planowanego leczenia
przed szczepieniem po zakończonej chemioterapii: morfologia z rozmazem i ocena stanu odporności przez lekarza prowadzącego
po przypadkowym zaszczepieniu: gorączka, objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, aktywność aminotransferaz, bilirubina) i objawy neurologiczne przez kilka tygodni
po przypadkowym zaszczepieniu: czynność nerek, liczba płytek krwi i parametry krzepnięcia przy pogorszeniu stanu ogólnego
po szczepieniu wykonanym w okresie obniżonej odporności: rozważenie oznaczenia przeciwciał neutralizujących przed podróżą

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa na skórę (krem, roztwór)postać · analogi pirymidyn	interakcja nie dotyczy	Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę wchłania się w minimalnym stopniu i nie powoduje immunosupresji ogólnoustrojowej, dlatego nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia przeciw żółtej febrze.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczeniaanalogi pirymidyn	inne zalecenie	Po co najmniej 3 miesiącach od ostatniej dawki analogu pirymidyn szczepienie można rozważyć indywidualnie, po potwierdzeniu odbudowy odporności przez lekarza prowadzącego i przy braku innego leczenia immunosupresyjnego.
kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczeniaszczepionki przeciw żółtej febrze	ryzyko maleje	Szczepionka podana co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką analogu pirymidyn zdąży wywołać odpowiedź odpornościową przy sprawnym układzie immunologicznym, co jest preferowanym postępowaniem u osób planujących podróż.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ BortezomibNie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed do 24 godzin po podaniu bortezomibu.Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza, z co najmniej dobową przerwą przed i po podaniu bortezomibu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza, z co najmniej dobową przerwą przed i po podaniu bortezomibu.

Filgrastym pobudza szpik do wytwarzania białych krwinek, a bortezomib może obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Jeśli przyjmiesz oba leki zbyt blisko siebie, filgrastym może działać słabiej, a ryzyko zakażeń wzrośnie. Dlatego między zastrzykiem filgrastymu a podaniem bortezomibu potrzebna jest co najmniej doba przerwy. Lekarz ustali dokładne dni zastrzyków i będzie sprawdzać wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
duszność lub nowy, uporczywy kaszel

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed do 24 godzin po podaniu bortezomibu^[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność podania obu leków tego samego dnia nie zostały ustalone^[1]. Zaplanuj wstrzyknięcia filgrastymu w przerwach między dawkami bortezomibu z zachowaniem dobowego odstępu albo po zakończeniu podań w cyklu i kontroluj morfologię z płytkami krwi.

Skutek kliniczny

Przy podaniu bez odstępu możliwe jest nasilenie lub wydłużenie neutropenii i słabsza skuteczność profilaktyki zakażeń. Możliwe jest też pogłębienie małopłytkowości i większe ryzyko powikłań płucnych.

Mechanizm

Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na leki o działaniu mielosupresyjnym, do których należy bortezomib^[1]. Podanie obu leków w tym samym czasie może więc zamiast chronić przed neutropenią ją nasilić. Dodatkowo oba leki mogą obniżać liczbę płytek krwi i oba wiąże się z powikłaniami płucnymi, co sumuje ryzyko tych działań niepożądanych.

Metabolizm i transportery

Bortezomib: słaby inhibitor CYP1A2^[2], słaby inhibitor CYP2C19^[2], słaby inhibitor CYP2C9^[2], słaby inhibitor CYP2D6^[2], słaby inhibitor CYP3A4^[2], substrat CYP1A2^[2], substrat CYP2C19^[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[2], substrat CYP3A4^[2]

Monitorować

morfologia z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofili
liczba płytek krwi
objawy ze strony układu oddechowego – duszność, kaszel, nacieki w RTG
temperatura ciała i objawy zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h przed i po podaniu bortezomibufilgrastym

ryzyko maleje

Zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu od podania bortezomibu usuwa główny problem nasilenia neutropenii, pozostaje kontrola płytek krwi i objawów płucnych.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ MetotreksatFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej.Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.

Filgrastym pomaga szpikowi szybciej odbudować białe krwinki po chemioterapii. Jeśli podasz go zbyt blisko dawki metotreksatu stosowanego w chemioterapii, może bardziej zaszkodzić niż pomóc, bo lek przeciwnowotworowy łatwiej uszkadza pobudzone komórki szpiku. Dlatego między tymi lekami musi być co najmniej doba przerwy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka 38°C lub wyższa
dreszcze lub nagłe złe samopoczucie
ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej^[1]. Przy zachowaniu tego odstępu filgrastym stosuje się celowo po chemioterapii w celu skrócenia neutropenii. Należy sprawdzić w karcie podania lub harmonogramie, czy pierwsza dawka filgrastymu wypada co najmniej 24 godziny po zakończeniu wlewu lub ostatniej dawki metotreksatu w cyklu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne podawanie może nasilić neutropenię zamiast jej zapobiegać, co wykazano wstępnie dla filgrastymu łączonego z 5-fluorouracylem u niewielkiej liczby pacjentów^[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w dniu chemioterapii mielosupresyjnej nie zostały ostatecznie określone^[1]. Dla metotreksatu wniosek wynika z mechanizmu i odnosi się przede wszystkim do dawek onkologicznych.

Mechanizm

Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii neutrofilowej w szpiku. Szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na chemioterapię cytotoksyczną o działaniu mielosupresyjnym, do której należy metotreksat stosowany w dawkach onkologicznych^[1]. Podanie filgrastymu w tym samym czasie co metotreksat może więc zwiększyć pulę komórek uszkadzanych przez cytostatyk zamiast chronić szpik.

Metabolizm i transportery

Metotreksat: substrat OAT3^[2]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
objawy zakażenia i gorączka neutropeniczna
harmonogram podań – odstęp co najmniej 24 godzin między metotreksatem a filgrastymem

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h od zakończenia podawania metotreksatu i 24 h przed kolejnym cyklemfilgrastym	inne zalecenie	Przy zachowaniu odstępu co najmniej 24 godzin przed i po chemioterapii filgrastym stosuje się celowo w profilaktyce i leczeniu neutropenii po metotreksacie.
Małe dawki raz w tygodniu we wskazaniach nieonkologicznychdawka · metotreksat	ryzyko maleje	Przy małych, cotygodniowych dawkach metotreksatu stosowanych w chorobach zapalnych brak danych o nasileniu neutropenii przez filgrastym, a działanie mielosupresyjne metotreksatu jest słabsze. Odstęp wokół dawki metotreksatu pozostaje rozsądną ostrożnością, a o leczeniu decyduje lekarz prowadzący.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ PemetreksedNie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu wlewu pemetreksedu.Nie wstrzykuj filgrastymu w dniu wlewu pemetreksedu ani w ciągu doby przed nim lub po nim, tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza prowadzącego.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie wstrzykuj filgrastymu w dniu wlewu pemetreksedu ani w ciągu doby przed nim lub po nim, tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza prowadzącego.

Filgrastym pomaga szpikowi odbudować białe krwinki po chemioterapii, dlatego często stosuje się go razem z pemetreksedem. Ważny jest jednak czas podania. Jeśli wstrzykniesz filgrastym zbyt blisko wlewu chemioterapii, lek może zaszkodzić zamiast pomóc i spadek białych krwinek może być większy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
częste lub przedłużające się infekcje
nietypowe osłabienie i zmęczenie

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu wlewu pemetreksedu^[1]. Przy zachowaniu tego odstępu połączenie jest stosowane celowo w profilaktyce i leczeniu neutropenii po chemioterapii. Termin pierwszego wstrzyknięcia filgrastymu ustala zespół onkologiczny względem dnia wlewu, a w trakcie leczenia kontroluje się morfologię krwi.

Skutek kliniczny

Jednoczesne podanie może nasilić neutropenię zamiast jej zapobiec. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ostatecznie określone, a wstępne dane od niewielkiej liczby pacjentów leczonych równocześnie filgrastymem i fluorouracylem wskazują na nasilenie neutropenii^[1]. Dla pary z pemetreksedem brak bezpośrednich danych klinicznych, zalecenie wynika z działania grupowego.

Mechanizm

Filgrastym pobudza podziały komórek progenitorowych linii mieloidalnej w szpiku. Szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na chemioterapię cytotoksyczną o działaniu mielosupresyjnym, do której należy pemetreksed jako antymetabolit folianowy^[1]. Podanie filgrastymu w bezpośrednim sąsiedztwie wlewu pemetreksedu może więc zwiększyć uszkodzenie puli komórek prekursorowych i zniweczyć zamierzone działanie czynnika wzrostu.

Metabolizm i transportery

Pemetreksed: substrat OAT3^[2]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem
bezwzględna liczba neutrofilów
temperatura ciała i objawy zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h przed rozpoczęciem i 24 h po zakończeniu wlewu pemetreksedufilgrastym	ryzyko maleje	Zachowanie odstępu co najmniej 24 godzin od wlewu w obu kierunkach usuwa ryzyko nasilenia mielosupresji. Połączenie staje się wtedy zamierzonym leczeniem wspomagającym.
odstep ≤ 24 h od wlewu pemetreksedufilgrastym	ryzyko rośnie	Podanie filgrastymu w tym samym dniu co pemetreksed lub w ciągu doby przed albo po wlewie może nasilić neutropenię. Należy przesunąć wstrzyknięcie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Pemetrexed Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/pemetrexed-accord-100363053/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ TemozolomidPodawaj filgrastym dopiero co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce temozolomidu w cyklu i zakończ go co najmniej 24 godziny przed rozpoczęciem kolejnego cyklu.Nie wstrzykuj filgrastymu w dniach przyjmowania temozolomidu ani w ciągu doby przed nimi i po nich, chyba że lekarz zalecił inaczej, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie wstrzykuj filgrastymu w dniach przyjmowania temozolomidu ani w ciągu doby przed nimi i po nich, chyba że lekarz zalecił inaczej, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Filgrastym to zastrzyk, który pomaga szpikowi odbudować białe krwinki po chemioterapii. Temozolomid to lek przeciwnowotworowy, który osłabia szpik. Jeśli przyjmiesz oba leki w tym samym czasie, zastrzyk może zamiast pomóc, nasilić spadek białych krwinek. Dlatego między ostatnią kapsułką temozolomidu a zastrzykiem musi minąć co najmniej doba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
częste lub nawracające infekcje
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
silne zmęczenie i osłabienie

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – synergizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Podawaj filgrastym dopiero co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce temozolomidu w cyklu i zakończ go co najmniej 24 godziny przed rozpoczęciem kolejnego cyklu^[1]. Przy ciągłym, codziennym dawkowaniu temozolomidu nie da się zachować tego odstępu, więc decyzję o czynniku wzrostu podejmuje onkolog, najczęściej po przerwaniu lub wstrzymaniu temozolomidu. W ciężkiej mielosupresji temozolomid jest przeciwwskazany^[2]. Kontroluj morfologię krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w jego trakcie.

Skutek kliniczny

Podanie filgrastymu w trakcie przyjmowania temozolomidu może nasilić neutropenię i osłabić ochronne działanie czynnika wzrostu. Zjawisko to opisano u niewielkiej liczby pacjentów leczonych jednocześnie filgrastymem i 5-fluorouracylem^[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność podawania filgrastymu w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ustalone^[1]. Dla połączenia z temozolomidem nie ma danych klinicznych, ryzyko wynika z mechanizmu.

Mechanizm

Filgrastymu nie podaje się w dniach przyjmowania temozolomidu ani w ciągu 24 godzin przed pierwszą i po ostatniej dawce cyklu. Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej w szpiku. Szybko dzielące się komórki są bardziej wrażliwe na cytotoksyczne leki mielosupresyjne, dlatego jednoczesne podanie może nasilić uszkodzenie szpiku zamiast mu zapobiec^[1]. Temozolomid działa mielosupresyjnie, a łączenie go z innymi czynnikami obciążającymi szpik zwiększa ryzyko mielosupresji^[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza^[2].

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
liczba płytek krwi
gorączka i objawy zakażenia
daty przyjmowania temozolomidu względem dni podania filgrastymu

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki temozolomidu i 24 h przed kolejnym cyklemfilgrastym	ryzyko maleje	Zachowanie odstępu co najmniej 24 godzin przed rozpoczęciem i po zakończeniu cyklu temozolomidu usuwa ryzyko nasilenia mielosupresji przez filgrastym.
Dawkowanie ciągłe, codzienneczas leczenia · temozolomid	inne zalecenie	Przy codziennym, ciągłym przyjmowaniu temozolomidu nie ma okna na bezpieczne podanie filgrastymu, decyzję o czynniku wzrostu i ewentualnym wstrzymaniu temozolomidu podejmuje onkolog.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 16 października 2026

Azacytydyna i filgrastym

Niekorzystna interakcja

Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
nagłe osłabienie i złe samopoczucie

Postępowanie

Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu. Włączenie filgrastymu planuje się po zakończeniu dni podawania azacytydyny, w porozumieniu z hematologiem prowadzącym. W trakcie leczenia kontroluje się morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym podawaniu można spodziewać się głębszej lub dłuższej neutropenii i większego ryzyka zakażeń. Nasilenie neutropenii obserwowano u niewielkiej liczby pacjentów otrzymujących filgrastym razem z innym lekiem cytotoksycznym. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ustalone.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem
bezwzględna liczba neutrofili
temperatura ciała i objawy zakażenia

Charakterystyka produktu leczniczego: niezalecane.