Interakcje / Filgrastym / Filgrastym i metotreksat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej.
Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ MetotreksatFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej.Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.
Filgrastym pomaga szpikowi szybciej odbudować białe krwinki po chemioterapii. Jeśli podasz go zbyt blisko dawki metotreksatu stosowanego w chemioterapii, może bardziej zaszkodzić niż pomóc, bo lek przeciwnowotworowy łatwiej uszkadza pobudzone komórki szpiku. Dlatego między tymi lekami musi być co najmniej doba przerwy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka 38°C lub wyższa
- dreszcze lub nagłe złe samopoczucie
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej[1]. Przy zachowaniu tego odstępu filgrastym stosuje się celowo po chemioterapii w celu skrócenia neutropenii. Należy sprawdzić w karcie podania lub harmonogramie, czy pierwsza dawka filgrastymu wypada co najmniej 24 godziny po zakończeniu wlewu lub ostatniej dawki metotreksatu w cyklu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne podawanie może nasilić neutropenię zamiast jej zapobiegać, co wykazano wstępnie dla filgrastymu łączonego z 5-fluorouracylem u niewielkiej liczby pacjentów[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w dniu chemioterapii mielosupresyjnej nie zostały ostatecznie określone[1]. Dla metotreksatu wniosek wynika z mechanizmu i odnosi się przede wszystkim do dawek onkologicznych.
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii neutrofilowej w szpiku. Szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na chemioterapię cytotoksyczną o działaniu mielosupresyjnym, do której należy metotreksat stosowany w dawkach onkologicznych[1]. Podanie filgrastymu w tym samym czasie co metotreksat może więc zwiększyć pulę komórek uszkadzanych przez cytostatyk zamiast chronić szpik.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia i gorączka neutropeniczna
- harmonogram podań – odstęp co najmniej 24 godzin między metotreksatem a filgrastymem
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od zakończenia podawania metotreksatu i 24 h przed kolejnym cyklemfilgrastym | inne zalecenie | Przy zachowaniu odstępu co najmniej 24 godzin przed i po chemioterapii filgrastym stosuje się celowo w profilaktyce i leczeniu neutropenii po metotreksacie. |
| Małe dawki raz w tygodniu we wskazaniach nieonkologicznychdawka · metotreksat | ryzyko maleje | Przy małych, cotygodniowych dawkach metotreksatu stosowanych w chorobach zapalnych brak danych o nasileniu neutropenii przez filgrastym, a działanie mielosupresyjne metotreksatu jest słabsze. Odstęp wokół dawki metotreksatu pozostaje rozsądną ostrożnością, a o leczeniu decyduje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Filgrastym a alkohol: brak opisu w bazie.
Połączenie przeciwwskazaneMetotreksata alkoholPacjent leczony metotreksatem powinien unikać alkoholu, a u osób nadużywających alkoholu lub z chorobą alkoholową metotreksat jest przeciwwskazany.W trakcie leczenia metotreksatem unikaj alkoholu, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym szczerze lekarzowi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
W trakcie leczenia metotreksatem unikaj alkoholu, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym szczerze lekarzowi.
Metotreksat i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a razem robią to silniej. Regularne picie alkoholu zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia wątroby, nawet jeśli długo nie daje to żadnych objawów. Osoby, które piją dużo alkoholu lub mają chorobę alkoholową, nie powinny przyjmować tego leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz lub jasny stolec
- Ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
- Nudności, brak apetytu i nietypowe zmęczenie
- Swędzenie skóry bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent leczony metotreksatem powinien unikać alkoholu, a u osób nadużywających alkoholu lub z chorobą alkoholową metotreksat jest przeciwwskazany.[1] Przed rozpoczęciem leczenia należy zebrać dokładny wywiad dotyczący spożycia alkoholu i ocenić czynność wątroby. U pacjentów, którzy w przeszłości nadmiernie pili alkohol, należy uwzględnić to jako czynnik ryzyka hepatotoksyczności i rozważyć nieinwazyjne metody oceny wątroby obok badań laboratoryjnych.[1] Jeśli pacjent nie jest w stanie zrezygnować z alkoholu, lekarz prowadzący powinien rozważyć ryzyko kontynuacji leczenia i częstsze monitorowanie.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilenie toksycznego działania metotreksatu na wątrobę – wzrost aktywności aminotransferaz, stłuszczenie, zwłóknienie, a w skrajnych przypadkach marskość wątroby. W badaniach z udziałem pacjentów z łuszczycą hepatotoksyczność metotreksatu wiązała się z całkowitą dawką skumulowaną, a nadużywanie alkoholu, otyłość, cukrzyca i zaawansowany wiek ją zwiększały.[1] Zwłóknienie i marskość mogą rozwijać się przy prawidłowych wynikach prób wątrobowych, dlatego uszkodzenie bywa wykrywane późno.[1]
Mechanizm
Metotreksat i etanol sumują swoje działanie uszkadzające wątrobę. Metotreksat odkłada się w hepatocytach w postaci poliglutaminianów i zaburza przemiany folianów, a etanol powoduje stłuszczenie, stan zapalny i włóknienie wątroby oraz może pogłębiać niedobór kwasu foliowego. Charakterystyki produktów metotreksatu podają, że regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksycznego działania leku i że w trakcie leczenia należy unikać alkoholu.[1] Wszystkie charakterystyki wymieniają alkohol w przeciwwskazaniach, ale różnią się zakresem zapisu – jedna obejmuje „nadużywanie alkoholu, poalkoholową chorobę wątroby i inne przewlekłe choroby wątroby”, druga „chorobę alkoholową”, a trzecia „nadużywanie alkoholu”.[1] Przeciwwskazanie dotyczy więc nadużywania alkoholu i jego następstw, natomiast okazjonalne picie jest objęte zaleceniem unikania alkoholu.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[2]
Monitorować
- Aktywność ALT i AST
- Stężenie bilirubiny i albumin
- Morfologia krwi z rozmazem
- Stężenie kreatyniny
- Nieinwazyjna ocena zwłóknienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka
- Wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Nadużywanie alkoholu, choroba alkoholowa i poalkoholowa choroba wątroby są wymienione w przeciwwskazaniach metotreksatu. |
| Regularne spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksycznego działania metotreksatu i wymaga ściślejszego monitorowania czynności wątroby. |
| dawka ≥ 1,5 g dawki skumulowanejalkohol | ryzyko rośnie | Hepatotoksyczność metotreksatu wiąże się z całkowitą dawką skumulowaną, a ryzyko zmian w wątrobie opisywano po długotrwałym leczeniu i dawce skumulowanej większej niż 1,5 g. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 162
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ MetotreksatKlozapiny nie łączy się z metotreksatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków, zanim lekarz prowadzący i psychiatra nie dowiedzą się, że masz zalecone oba, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków, zanim lekarz prowadzący i psychiatra nie dowiedzą się, że masz zalecone oba, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.
Klozapina i metotreksat mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia lub ranki w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nasilone osłabienie lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z metotreksatem. Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego metotreksat[1][2]. Gdy pacjent leczony klozapiną ma otrzymać metotreksat, lekarz prowadzący leczenie reumatologiczne, dermatologiczne lub onkologiczne powinien ustalić z psychiatrą inny lek albo inny schemat leczenia[3]. Klozapina zwykle jest lekiem ostatniego wyboru w schizofrenii lekoopornej i trudno ją zastąpić, dlatego najczęściej zmienia się lek przeciwreumatyczny. Jeżeli lekarze mimo to zdecydują o jednoczesnym leczeniu, wymaga to indywidualnej oceny ryzyka i ścisłej kontroli morfologii krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii, agranulocytozy lub pancytopenii z groźnymi zakażeniami. Jednoczesne przyjmowanie leku hamującego szpik utrudnia też ocenę, który lek odpowiada za spadek krwinek, i może opóźnić właściwą reakcję na niepokojące wyniki morfologii.
Mechanizm
Oba leki działają toksycznie na szpik kostny, więc ich działania hamujące wytwarzanie krwinek sumują się. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a metotreksat jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku i może prowadzić do leukopenii, małopłytkowości i pancytopenii. Klozapiny nie wolno stosować jednocześnie z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy[1][2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
- próby wątrobowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego metotreksatkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Rozpoczęcie leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest przeciwwskazane. |
| Mała dawka raz w tygodniu (choroby reumatyczne, łuszczyca)dawka · metotreksat | inne zalecenie | Mała dawka metotreksatu nie znosi przeciwwskazania, bo lek nadal działa hamująco na szpik. Jeżeli lekarze uznają połączenie za nieuniknione, decyzja wymaga indywidualnej oceny i częstszej kontroli morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneKwas acetylosalicylowy+ MetotreksatNie należy łączyć kwasu acetylosalicylowego, także w małych dawkach przeciwpłytkowych, z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych.Nie bierz aspiryny ani leków przeciwbólowych z jej dodatkiem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i zapytaj farmaceutę, czym bezpiecznie złagodzić ból lub gorączkę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz aspiryny ani leków przeciwbólowych z jej dodatkiem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i zapytaj farmaceutę, czym bezpiecznie złagodzić ból lub gorączkę.
Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) utrudnia nerkom usuwanie metotreksatu z organizmu. Przez to metotreksatu zostaje we krwi więcej i może on silniej uszkadzać szpik, który wytwarza krwinki. Przy większych dawkach metotreksatu tych leków nie wolno łączyć, a przy mniejszych lekarz musi częściej sprawdzać twoje wyniki krwi. Dotyczy to także aspiryny w małych dawkach „na serce” i leków przeciwbólowych z aspiryną kupowanych bez recepty.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilona biegunka lub wymioty
- nietypowe osłabienie lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć kwasu acetylosalicylowego, także w małych dawkach przeciwpłytkowych, z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych.[1] Przy metotreksacie w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie jest możliwe z zachowaniem ostrożności, a w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego należy co tydzień kontrolować morfologię krwi.[2] Pacjentów z nawet łagodnymi zaburzeniami czynności nerek oraz osoby w podeszłym wieku trzeba monitorować dokładniej.[3] U pacjentów z graniczną czynnością nerek nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[4]
Skutek kliniczny
Wzrasta stężenie metotreksatu i nasila się jego toksyczne działanie na szpik, czyli toksyczność hematologiczna.[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[4]
Mechanizm
Kwas acetylosalicylowy zmniejsza klirens nerkowy metotreksatu przez hamowanie jego wydzielania kanalikowego, a salicylany dodatkowo wypierają metotreksat z połączeń z białkami osocza.[1] Metotreksat może zwiększać biodostępność i toksyczność w wyniku wypierania przez salicylany z miejsc wiązania z białkami, a salicylany jako słabe kwasy organiczne zmniejszają jego wydzielanie kanalikowe.[4]
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem co tydzień w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- objawy toksyczności metotreksatu – zapalenie i owrzodzenia jamy ustnej, objawy z przewodu pokarmowego, objawy zakażenia, krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 15 mg na tydzieńmetotreksat | ryzyko rośnie | Przy metotreksacie w dawkach 15 mg na tydzień lub większych jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego jest przeciwwskazane. |
| Mniej niż 15 mg na tydzieńdawka · metotreksat | ryzyko maleje | Przy metotreksacie w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie wymaga ostrożności oraz cotygodniowej kontroli morfologii krwi w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego. |
| Obniżony, także łagodne zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | Przy nawet łagodnych zaburzeniach czynności nerek konieczne jest dokładniejsze monitorowanie. U pacjentów z graniczną czynnością nerek nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów w podeszłym wieku należy prowadzić dokładne monitorowanie leczenia skojarzonego. |
| dawka ≥ 1 g na dobękwas acetylosalicylowy | ryzyko rośnie | Większość opisanych interakcji kwasu acetylosalicylowego dotyczy dawek konwencjonalnych od 1 g do 3 g na dobę, więc przy dawkach przeciwbólowych i przeciwzapalnych ryzyko jest większe niż przy dawkach przeciwpłytkowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acard-100002148/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abrea-100364986/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMetotreksat+ FingolimodNie łącz metotreksatu z fingolimodem.Jeśli dostałeś oba leki, nie zaczynaj ich łączyć i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, a do tego czasu nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostałeś oba leki, nie zaczynaj ich łączyć i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, a do tego czasu nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.
Metotreksat i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, a razem robią to znacznie silniej. Takie połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, także rzadkich i groźnych dla życia. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub objawy grypopodobne
- uporczywy kaszel lub duszność
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz metotreksatu z fingolimodem. Jeśli pacjent przyjmujący fingolimod wymaga leczenia immunosupresyjnego z innego wskazania, decyzję o wyborze terapii podejmuje neurolog wspólnie z lekarzem prowadzącym drugą chorobę. Przy zmianie leczenia z jednego leku na drugi zachowuje się ostrożność, ponieważ działanie na układ odpornościowy może utrzymywać się po odstawieniu.[1] Krótkie kuracje kortykosteroidami w leczeniu rzutów stwardnienia rozsianego nie zwiększały częstości zakażeń i nie są objęte tym przeciwwskazaniem.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, oraz nasilonej limfopenii i innych cytopenii. Oba leki wymagają też unikania żywych szczepionek, a odpowiedź na inne szczepienia może być osłabiona.[1]
Mechanizm
Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne, a metotreksat należy do tej grupy.[1][2][3] Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie łączy się z fingolimodem ze względu na addycyjne działanie na układ immunologiczny.[1] Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a metotreksat hamuje metabolizm folianów i może uszkadzać szpik, co prowadzi do sumowania się immunosupresji i ryzyka cytopenii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (podejrzenie PML)
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneMetotreksat+ Podtlenek azotuPodtlenku azotu nie stosuje się podczas terapii metotreksatem.Zawsze mów dentyście, położnej, ratownikowi i anestezjologowi, że przyjmujesz metotreksat, i nie używaj gazu rozweselającego w żadnej postaci.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów dentyście, położnej, ratownikowi i anestezjologowi, że przyjmujesz metotreksat, i nie używaj gazu rozweselającego w żadnej postaci.
Podtlenek azotu, czyli tzw. gaz rozweselający, jest używany do uspokojenia u dentysty, łagodzenia bólu przy porodzie i w karetce. Razem z metotreksatem może bardzo nasilić jego szkodliwe działanie na szpik i błony śluzowe. Mogą wtedy pojawić się bolesne owrzodzenia w ustach, częste infekcje albo łatwe powstawanie siniaków. Dotyczy to również rekreacyjnego wdychania gazu z baloników.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesne zapalenie w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
- siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa
- nasilone osłabienie i bladość
- nowe drętwienia, zaburzenia równowagi lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Podtlenku azotu nie stosuje się podczas terapii metotreksatem[1]. Do znieczulenia lub analgezji zabiegowej należy wybrać inny środek. Folinian wapnia może zmniejszyć nasilenie interakcji, ale nie zastępuje unikania połączenia[2]. Jeśli do ekspozycji już doszło, trzeba poinformować lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i kontrolować pacjenta pod kątem toksyczności.
Skutek kliniczny
Toksyczność metotreksatu rośnie – może wystąpić ciężka, nieprzewidywalna mielosupresja i zapalenie jamy ustnej, a przy podaniu dooponowym ostra, nieprzewidywalna neurotoksyczność[2]. Podtlenek azotu nasila działanie chemioterapeutyczne metotreksatu[1].
Mechanizm
Podtlenek azotu nieodwracalnie utlenia kobalt w witaminie B12 i w ten sposób ją dezaktywuje[3]. Brak aktywnej witaminy B12 blokuje syntazę metioniny, przez co folany zostają uwięzione w postaci metylotetrahydrofolianu i nie wracają do puli tetrahydrofolianu. Ten efekt nakłada się na hamowanie reduktazy dihydrofolianowej przez metotreksat i wzmacnia jego wpływ na metabolizm folianów[2].
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem w kolejnych dniach po ekspozycji
- stan błony śluzowej jamy ustnej
- objawy neurologiczne, zwłaszcza po dooponowym podaniu metotreksatu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dooponowodroga podania · metotreksat | ryzyko rośnie | Przy dooponowym podaniu metotreksatu połączenie z podtlenkiem azotu może wywołać ostrą, nieprzewidywalną neurotoksyczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Podtlenek azotu Messer nie mniej niż 98%, gaz medyczny skroplony. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/podtlenek-azotu-messer-100108154/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Podtlenek azotu AIR PRODUCTS 100%, gaz medyczny skroplony. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/podtlenek-azotu-air-products-100279944/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ MetotreksatNeomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi, a metotreksat do nich należy, dlatego u pacjenta leczonego metotreksatem wybierz antybiotyk bez działania nefrotoksycznego.Nie stosuj neomycyny, gdy przyjmujesz metotreksat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj neomycyny, gdy przyjmujesz metotreksat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Neomycyna i metotreksat mogą obciążać nerki, a stosowane razem robią to silniej. Gdy nerki pracują gorzej, metotreksat dłużej zostaje w organizmie i łatwiej o jego działania niepożądane. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej oddawanego moczu lub obrzęki
- szum w uszach albo pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- owrzodzenia w jamie ustnej
- gorączka, częste infekcje lub łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Neomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi, a metotreksat do nich należy, dlatego u pacjenta leczonego metotreksatem wybierz antybiotyk bez działania nefrotoksycznego.[1][2] Jeśli pacjent stosował już oba leki, odstaw neomycynę i skontroluj czynność nerek oraz morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi uszkodzeniem nerek i słuchu oraz nasileniem toksyczności metotreksatu, w tym mielosupresją i zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej. Przy doustnej neomycynie skuteczność doustnego metotreksatu może się dodatkowo zmniejszyć.
Mechanizm
Neomycyna i metotreksat mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Pogorszenie czynności nerek spowalnia wydalanie metotreksatu, co zwiększa jego stężenie we krwi i nasila jego toksyczność. Jednoczesne długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może też nasilać toksyczność samej neomycyny.[1] Neomycyna podana doustnie jako niewchłanialny antybiotyk o szerokim zakresie działania może ograniczać jelitowe wchłanianie metotreksatu i zaburzać jego krążenie jelitowo-wątrobowe przez niszczenie flory bakteryjnej jelit.[3]
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[4]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- morfologia krwi z rozmazem
- słuch i objawy ze strony błędnika
- objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · neomycyna | inne zalecenie | Doustna neomycyna jako niewchłanialny antybiotyk o szerokim zakresie działania może dodatkowo ograniczać jelitowe wchłanianie doustnego metotreksatu i zaburzać jego krążenie jelitowo-wątrobowe, co grozi utratą skuteczności leczenia. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Duże dawki metotreksatu silniej obciążają nerki, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności z neomycyną jest wtedy największe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaCyprofloksacyna+ MetotreksatNie zaleca się łączenia cyprofloksacyny z metotreksatem.Zanim zaczniesz brać cyprofloksacynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz metotreksat, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać cyprofloksacynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz metotreksat, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Ten antybiotyk może spowolnić usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat gromadzi się wtedy we krwi i łatwiej wywołuje groźne działania niepożądane, na przykład uszkodzenie krwi lub owrzodzenia w jamie ustnej. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk albo na chwilę wstrzymuje metotreksat.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- nasilona biegunka, nudności lub wymioty
- nietypowe osłabienie lub bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie zaleca się łączenia cyprofloksacyny z metotreksatem[1]. Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk z innej grupy, który nie upośledza wydalania metotreksatu, albo rozważ z lekarzem prowadzącym wstrzymanie metotreksatu na czas antybiotykoterapii. Gdy skojarzenia nie da się uniknąć, przebieg leczenia należy uważnie monitorować[2].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia metotreksatu zwiększa ryzyko jego toksyczności, zwłaszcza wobec układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego[3][4]. Toksyczność może objawiać się mielosupresją, zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej i objawami żołądkowo jelitowymi.
Mechanizm
Cyprofloksacyna hamuje transport metotreksatu w kanalikach nerkowych i zmniejsza jego wydzielanie kanalikowe, co ogranicza klirens nerkowy metotreksatu i zwiększa jego stężenie w osoczu[1][2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stężenie kreatyniny w surowicy
- aktywność aminotransferaz
- objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i objawy żołądkowo jelitowe
- stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach metotreksatu stosowanych w onkologii skutki zahamowania jego wydalania są szczególnie groźne, dlatego skojarzenia z cyprofloksacyną należy unikać, a jeśli dojdzie do jednoczesnego podania, konieczna jest kontrola stężenia metotreksatu i czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methofill-100380815/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ MetotreksatPrzy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania.Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.
Diklofenak może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat zostaje wtedy dłużej we krwi i może działać silniej, niż powinien, a w rzadkich przypadkach poważnie uszkodzić szpik, nerki lub przewód pokarmowy. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu, chorych nerkach i w podeszłym wieku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- biegunka, wymioty lub ból brzucha
- czarne, smoliste stolce
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania. Należy zachować ostrożność, jeśli diklofenak podaje się w odstępie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie.[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[2] Przebieg skojarzonego leczenia należy uważnie kontrolować.[2] Jeśli wystarczy lek przeciwbólowy bez działania przeciwzapalnego, warto rozważyć paracetamol.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie metotreksatu może prowadzić do nasilenia jego toksyczności.[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[2]
Mechanizm
Diklofenak może hamować klirens nerkowy metotreksatu, co zwiększa jego stężenie we krwi i działanie toksyczne.[1] NLPZ zmniejszają kanalikowe wydzielanie metotreksatu, a efekt ten dotyczy zwłaszcza zakresu małych dawek.[2] Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, a pogorszenie czynności nerek wywołane przez NLPZ dodatkowo opóźnia eliminację metotreksatu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność AlAT i AspAT
- objawy zapalenia jamy ustnej i owrzodzeń
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksat | ryzyko rośnie | Ciężkie działania niepożądane, w tym zgon i ciężką mielosupresję, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu. W tej sytuacji należy unikać diklofenaku. |
| Graniczna lub zmniejszona czynność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu. Niewydolność nerek jest także przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku. |
| odstep ≥ 24 godzinydiklofenak | ryzyko maleje | Zaleca się ostrożność przy stosowaniu diklofenaku w czasie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie, więc zachowanie co najmniej takiego odstępu zmniejsza ryzyko. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ograniczona czynność nerek, co nasila kumulację metotreksatu i ryzyko jego toksyczności. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Przy stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza, więc znaczenie interakcji jest prawdopodobnie małe, choć przy rozległym i długotrwałym stosowaniu nie można go wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ AzacytydynaFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu.Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Filgrastym pomaga szpikowi odbudować białe krwinki, a azacytydyna je przejściowo obniża. Jeśli oba leki zostaną podane zbyt blisko siebie, filgrastym może nie zadziałać, a liczba białych krwinek może spaść jeszcze bardziej. Dlatego leki te stosuje się w różnych dniach, z co najmniej dobą przerwy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu[1]. Włączenie filgrastymu planuje się po zakończeniu dni podawania azacytydyny, w porozumieniu z hematologiem prowadzącym. W trakcie leczenia kontroluje się morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym podawaniu można spodziewać się głębszej lub dłuższej neutropenii i większego ryzyka zakażeń. Nasilenie neutropenii obserwowano u niewielkiej liczby pacjentów otrzymujących filgrastym razem z innym lekiem cytotoksycznym[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ustalone[1].
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na cytotoksyczne działanie leków mielosupresyjnych, do których należy azacytydyna[1]. Podanie obu leków w tym samym czasie może więc zniweczyć działanie filgrastymu i nasilić uszkodzenie szpiku. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- temperatura ciała i objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przed pierwszą i po ostatniej dawce azacytydyny w cyklufilgrastym | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu od dni podawania azacytydyny ogranicza ryzyko pogłębienia neutropenii. |
| Tabletki powlekanepostać · azacytydyna | inne zalecenie | Doustną azacytydynę przyjmuje się codziennie przez część cyklu, więc filgrastym planuje się wyłącznie na dni wolne od tabletek z zachowaniem doby odstępu, w porozumieniu z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.