Interakcje / Cefamandol / Cefamandol i tobramycyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga ono monitorowania czynności nerek.
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, pij odpowiednio dużo płynów i wykonuj zlecone badania krwi.
Niekorzystna interakcjaCefamandol+ TobramycynaPołączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga ono monitorowania czynności nerek.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, pij odpowiednio dużo płynów i wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, pij odpowiednio dużo płynów i wykonuj zlecone badania krwi.
Oba antybiotyki mogą obciążać nerki, a stosowane razem mocniej. Lekarz może je łączyć, ale powinien wtedy kontrolować pracę nerek w badaniach krwi. Jeśli nerki pracują gorzej, tobramycyna dłużej zostaje w organizmie i może też szkodzić słuchowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- szumy w uszach lub pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga ono monitorowania czynności nerek. Tobramycyny nie łączy się bez potrzeby z innymi lekami nefrotoksycznymi[1]. Przy tobramycynie podawanej pozajelitowo kontroluj kreatyninę i stężenia leku, a dawkę dostosuj do czynności nerek. Unikaj jednoczesnego podawania diuretyków pętlowych i innych leków nefrotoksycznych[1].
Skutek kliniczny
Możliwe jest pogorszenie czynności nerek, ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Kumulacja tobramycyny przy upośledzonym wydalaniu nerkowym zwiększa też ryzyko ototoksyczności.
Mechanizm
Cefamandol i tobramycyna mogą uszkadzać nerki, a ich działania nefrotoksyczne mogą się sumować. Cefalosporyny podawane razem z aminoglikozydami mogą wywołać objawy nefrotoksyczności[2]. Cefalosporyny należą do leków, które mogą nasilać toksyczność aminoglikozydów podawanych pozajelitowo[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie tobramycyny, co dodatkowo zwiększa ryzyko jej działań toksycznych.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- diureza i badanie ogólne moczu
- stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu pozajelitowym
- słuch i równowaga przy dłuższym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub domięśniowadroga podania · tobramycyna | ryzyko rośnie | Tobramycyna podawana pozajelitowo daje wysokie stężenia w surowicy, więc ryzyko addycji nefrotoksyczności jest największe. Konieczna jest kontrola kreatyniny i stężeń leku. |
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Przy tobramycynie wziewnej narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale nadal zaleca się unikanie jednoczesnych leków nefrotoksycznych. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek tobramycyna się kumuluje, co zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności. Dawkowanie dostosuj do czynności nerek i ściśle monitoruj. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Alkohol przy tych lekach
Cefamandol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja nieistotna klinicznieTobramycynaa alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu.Gdy pojawią się zawroty głowy, szumy w uszach lub kłopoty z równowagą, zgłoś to lekarzowi lub farmaceucie, także jeśli piłeś alkohol.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Gdy pojawią się zawroty głowy, szumy w uszach lub kłopoty z równowagą, zgłoś to lekarzowi lub farmaceucie, także jeśli piłeś alkohol.
Nie ma dowodów, że alkohol zmienia działanie tobramycyny. Alkohol sam może powodować zawroty głowy, a ten sam objaw bywa też sygnałem ubocznego działania antybiotyku na ucho. Dlatego nowych zawrotów głowy czy szumów w uszach nie wolno zrzucać wyłącznie na alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub uczucie chwiania się
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu. Nie trzeba zakazywać alkoholu z powodu tej interakcji. Przy leczeniu ogólnoustrojowym warto poinformować pacjenta, że zawroty głowy, szumy uszne lub zaburzenia równowagi należy zgłosić lekarzowi i nie przypisywać ich alkoholowi.
Skutek kliniczny
Nie wykazano wpływu alkoholu na skuteczność ani bezpieczeństwo tobramycyny. Alkohol może jedynie utrudnić rozpoznanie zawrotów głowy lub zaburzeń równowagi, które przy leczeniu aminoglikozydem mogą być objawem uszkodzenia ucha wewnętrznego.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tobramycyną a etanolem. ChPL tobramycyny wziewnej nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1] Po podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa jest niska, więc znaczenie kliniczne jest znikome. Przy tobramycynie ogólnoustrojowej teoretycznie możliwe jest nakładanie się objawów, ponieważ aminoglikozydy mogą uszkadzać błędnik, a alkohol sam wywołuje zawroty głowy i zaburzenia równowagi.
Monitorować
- objawy ze strony narządu słuchu i równowagi (szumy uszne, zawroty głowy, niedosłuch)
- czynność nerek przy leczeniu ogólnoustrojowym zgodnie z ChPL danego preparatu
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylna lub domięśniowa)postać · alkohol | inne zalecenie | Przy podaniu ogólnoustrojowym ekspozycja na aminoglikozyd jest wyższa niż po inhalacji, więc zawroty głowy po alkoholu mogą maskować objawy ototoksyczności. Zaleć pacjentowi zgłaszanie nowych objawów ze strony słuchu i równowagi niezależnie od spożycia alkoholu. |
| Duże ilości lub upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Znaczne spożycie alkoholu sprzyja odwodnieniu i utrudnia ocenę objawów neurologicznych oraz przedsionkowych. Brak danych, że zmienia to farmakokinetykę tobramycyny, ale przy leczeniu ogólnoustrojowym nawodnienie ma znaczenie dla bezpieczeństwa nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
Inne interakcje tych leków 101
Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne (np. tobramycyna, netylmycyna)+ Diuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.
Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.
Mechanizm
Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego.
Monitorować
- Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
- Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie. |
| Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek. |
Źródła
- Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
- Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.
Połączenie przeciwwskazaneCefamandol+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami.Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.
Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwe działanie antybiotyku cefamandolu na nerki. Tych leków zwykle nie stosuje się razem. Jeśli lekarz uzna takie leczenie za konieczne, będzie częściej sprawdzał wyniki badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nowe lub nasilone obrzęki nóg
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie, nudności lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami[1]. Jeśli antybiotyk jest niezbędny, rozważ antybiotyk spoza grupy cefalosporyn lub czasowe odstawienie torasemidu. Gdy połączenia nie da się uniknąć, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę torasemidu, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i kontroluj czynność nerek przez cały czas leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem ilości oddawanego moczu[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach torasemidu, odwodnieniu i wcześniejszej niewydolności nerek.
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Utrata wody i elektrolitów wywołana diuretykiem pętlowym sprzyja uszkodzeniu kanalików nerkowych przez antybiotyk, a oba leki obciążają nerki addycyjnie.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu, sodu i magnezu
- ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · torasemid | ryzyko rośnie | Ryzyko nasilenia nefrotoksyczności cefalosporyn jest największe przy dużych dawkach torasemidu. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy już upośledzonej czynności nerek lub odwodnieniu ryzyko ostrego uszkodzenia nerek jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ TobramycynaNie łącz dwóch aminoglikozydów – wybierz jeden z nich.Powiedz lekarzowi, że stosujesz jeden z tych leków, zanim dostaniesz drugi, także jeśli tobramycynę przyjmujesz wziewnie.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że stosujesz jeden z tych leków, zanim dostaniesz drugi, także jeśli tobramycynę przyjmujesz wziewnie.
Gentamycyna i tobramycyna to antybiotyki z tej samej grupy i nie stosuje się ich razem. Oba mogą uszkadzać nerki, słuch i zmysł równowagi, a przyjmowane jednocześnie robią to dużo łatwiej. Uszkodzenie słuchu bywa trwałe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwianie się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz dwóch aminoglikozydów – wybierz jeden z nich[1]. Jeśli pacjent przyjmuje tobramycynę wziewnie, a wymaga gentamycyny ogólnie, rozważ inny antybiotyk albo czasowe wstrzymanie tobramycyny w porozumieniu z lekarzem prowadzącym[2]. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, zintensyfikuj monitorowanie czynności nerek i słuchu[1]. U pacjenta z nadwrażliwością na którykolwiek aminoglikozyd oba leki są przeciwwskazane[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek oraz kumulatywnego, często nieodwracalnego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi[1]. Aminoglikozydy osłabiają także przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co może nasilać zwiotczenie mięśni u pacjentów znieczulanych lub chorych na miastenię[2].
Mechanizm
Gentamycyna i tobramycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym mechanizmie działania i tym samym profilu toksyczności, więc ich działania niepożądane się sumują. Jednoczesne podawanie dwóch aminoglikozydów jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności i ototoksyczności[1]. Tobramycyny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami nefrotoksycznymi lub ototoksycznymi ani bezpośrednio po nich, również w postaci wziewnej[2]. Toksyczność aminoglikozydów zależy od łącznej ekspozycji, dlatego drugi lek z tej grupy nie daje korzyści terapeutycznej, a zwiększa obciążenie nerek i ucha wewnętrznego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenia aminoglikozydu w surowicy
- audiometria i objawy uszkodzenia słuchu
- objawy zaburzeń równowagi
- stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | inne zalecenie | Tobramycyny wziewnej nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami nefrotoksycznymi lub ototoksycznymi ani bezpośrednio po nich. Gdy gentamycyna ogólnie jest konieczna, decyzję o wstrzymaniu inhalacji podejmuje lekarz, a przy kontynuacji obu leków monitoruje się nerki i słuch. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wcześniejsze zaburzenia czynności nerek zwiększają ryzyko addytywnej nefrotoksyczności i ototoksyczności. |
| Bezpośrednio po kursie drugiego aminoglikozyduodstep · pacjent | inne zalecenie | Tobramycyny nie stosuje się bezpośrednio po innych lekach ototoksycznych lub nefrotoksycznych. Przy kolejnych kursach aminoglikozydów uwzględnia się kumulatywną ototoksyczność i ocenia nerki oraz słuch przed włączeniem kolejnego leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ CefamandolNeomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem.Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Aerozol z neomycyną i zastrzyki z cefamandolem to dwa antybiotyki, które mogą obciążać nerki. Używane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, a przy dłuższym stosowaniu neomycyny także słuchu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach albo pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Neomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem[1][2]. Na czas leczenia cefamandolem należy odstawić aerozol z neomycyną i w razie potrzeby zastosować miejscowy antybiotyk bez działania nefrotoksycznego. Jeśli pacjent stosował oba leki, należy ocenić czynność nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe jest uszkodzenie nerek, a przy wchłonięciu większej ilości neomycyny także uszkodzenie słuchu. Przy stosowaniu neomycyny na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie jest małe, dlatego ryzyko rośnie głównie przy dłuższym leczeniu, stosowaniu na większe powierzchnie oraz u osób z niewydolnością nerek.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a cefalosporyny podawane razem z aminoglikozydami mogą wywołać objawy nefrotoksyczności[3]. Jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych sumuje uszkadzające działanie na nerki, a długotrwałe łączenie neomycyny z takimi lekami może nasilać jej toksyczność[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków, co dodatkowo zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- ilość oddawanego moczu
- słuch i szumy uszne przy dłuższym stosowaniu neomycyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba antybiotyki są wolniej wydalane, co zwiększa ryzyko sumowania nefrotoksyczności. |
| Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, zmiany sączącedroga podania · neomycyna | interakcja nie dotyczy | Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia żylakowate, bo wchłanianie ogólnoustrojowe jest wtedy znaczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ TobramycynaNie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego tobramycyną.Jeśli przyjmujesz tobramycynę, nie używaj neomycyny na skórę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz tobramycynę, nie używaj neomycyny na skórę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.
Neomycyna na skórę i tobramycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Oba leki mogą szkodzić słuchowi i nerkom, a użyte razem zwiększają to ryzyko. Dlatego nie łączy się ich ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie słuchu
- szumy lub dzwonienie w uszach
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego tobramycyną.[1][2] Do miejscowego leczenia zakażeń skóry wybierz antybiotyk bez działania ototoksycznego i nefrotoksycznego. Jeśli neomycyna została już zastosowana, oceń słuch, równowagę i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Sumowanie działania ototoksycznego i nefrotoksycznego zwiększa ryzyko trwałego niedosłuchu, szumów usznych, zaburzeń równowagi oraz pogorszenia czynności nerek.
Mechanizm
Neomycyny na skórę nie stosuje się łącznie z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi.[1][2] Tobramycyna, tak jak neomycyna, jest aminoglikozydem, a oba leki mogą uszkadzać ucho wewnętrzne i nerki. Neomycyna wchłania się przez skórę w niewielkim stopniu, ale ilość leku we krwi rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, na duże powierzchnie lub przez długi czas. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.[1]
Monitorować
- słuch i szumy uszne
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- ilość oddawanego moczu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Uszkodzona lub duża powierzchnia skóry, zmiany sączące, owrzodzenia, błony śluzowedroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną i dużą powierzchnię skóry, zmiany sączące, owrzodzenia żylakowate ani na błony śluzowe, bo w tych warunkach wchłania się do krwi w większym stopniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ TobramycynaJednoczesnego stosowania tobramycyny z amfoterycyną B należy unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować czynność nerek.Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij odpowiednią ilość płynów i nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem innych leków, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ i moczopędnych.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij odpowiednią ilość płynów i nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem innych leków, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ i moczopędnych.
Oba leki mogą obciążać nerki, a przyjmowane razem robią to silniej niż każdy osobno. Gdy nerki pracują gorzej, tobramycyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi oraz równowadze. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi, aby wcześnie wychwycić takie zmiany.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu
- pojawiają się obrzęki nóg lub twarzy
- słyszysz szumy lub dzwonienie w uszach
- słyszysz gorzej niż zwykle
- masz zawroty głowy lub problemy z utrzymaniem równowagi
- odczuwasz osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania tobramycyny z amfoterycyną B należy unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować czynność nerek[1][2]. Przed włączeniem i w trakcie leczenia oceniaj stężenie kreatyniny, elektrolity i diurezę, a przy tobramycynie dożylnej monitoruj jej stężenia w surowicy i dostosowuj dawkowanie do czynności nerek. Zadbaj o dobre nawodnienie pacjenta i unikaj dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych oraz diuretyków pętlowych[1]. Jeśli to możliwe, wybierz lipidową postać amfoterycyny B, która jest mniej nefrotoksyczna od postaci niezwiązanej[2].
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny jest większe niż przy każdym z leków osobno[2]. Kumulacja tobramycyny może prowadzić do uszkodzenia słuchu i błędnika. Amfoterycyna B sprzyja też utracie potasu i magnezu, co nasila zaburzenia elektrolitowe.
Mechanizm
Oba leki działają nefrotoksycznie, więc ich uszkadzający wpływ na nerki się sumuje. Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zmniejsza przesączanie kłębuszkowe, a tobramycyna kumuluje się w komórkach kanalika bliższego[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie tobramycyny, co podnosi jej stężenie we krwi i dodatkowo zwiększa ryzyko działania nefrotoksycznego i ototoksycznego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- potas i magnez w surowicy
- stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu dożylnym
- słuch, szumy uszne i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamikafunginaanidulafunginaworykonazolpozakonazolizawukonazol
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · tobramycyna | ryzyko rośnie | Tobramycyna podawana dożylnie daje znacznie większą ekspozycję ogólnoustrojową niż wziewna, więc ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności jest wyraźnie większe. Konieczne jest monitorowanie stężeń tobramycyny i dostosowanie dawki do czynności nerek. |
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Po inhalacji do krwi przenika niewielka część tobramycyny, więc ryzyko jest mniejsze, ale łączenie z lekami nefrotoksycznymi nadal nie jest zalecane. |
| Lipidowapostać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Lipidowe postaci amfoterycyny B są mniej nefrotoksyczne niż postać niezwiązana, jednak nadal wymagają kontroli czynności nerek przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydu. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z wyjściowo upośledzoną czynnością nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i kumulacji tobramycyny jest największe. Rozważ alternatywny lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefamandolUnikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.
Amikacyna i cefamandol to antybiotyki, które podane razem mogą bardziej obciążać nerki niż każdy z nich osobno. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna gromadzi się w organizmie i może uszkodzić słuch lub zmysł równowagi. Dlatego podczas takiego leczenia lekarz zleca badania krwi i obserwuje, jak się czujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja[1]. Gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. Dawkę amikacyny dostosuj do aktualnej czynności nerek i stężeń leku, zadbaj o prawidłowe nawodnienie pacjenta i ogranicz czas skojarzonej terapii do niezbędnego minimum.
Skutek kliniczny
Możliwe ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Wtórna kumulacja amikacyny zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi.
Mechanizm
Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny mogą dodatkowo uszkadzać nerki. Toksyczność amikacyny może się zwiększać przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyn[1]. Podawanie cefalosporyn razem z aminoglikozydami może wywołać objawy nefrotoksyczności[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie amikacyny, co zwiększa jej stężenie i dalej nasila działanie nefro- i ototoksyczne.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- diureza i bilans płynów
- stężenia amikacyny w surowicy
- słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
- elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy wyjściowo obniżonej czynności nerek amikacyna kumuluje się szybciej, a sumowanie nefrotoksyczności jest groźniejsze – dawkowanie amikacyny opieraj na czynności nerek i stężeniach leku. |
| Wziewna (nebulizacja postaci liposomalnej)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe, choć kontrola czynności nerek nadal jest wskazana. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie wraz z czasem skojarzonej terapii – ogranicz ją do niezbędnego minimum. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ TobramycynaNie łącz dwóch aminoglikozydów i nie podawaj jednego bezpośrednio po drugim.Nie łącz tych antybiotyków na własną rękę i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o każdym z nich, także o leku wziewnym.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych antybiotyków na własną rękę i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o każdym z nich, także o leku wziewnym.
Amikacyna i tobramycyna to antybiotyki z tej samej grupy, które mogą uszkadzać nerki, słuch i narząd równowagi. Przyjmowane razem lub jeden zaraz po drugim mocniej obciążają organizm, a uszkodzenie słuchu może być trwałe. Zwykle nie stosuje się ich jednocześnie, a jeśli lekarz tak zdecyduje, potrzebne są częste badania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
- drętwienie lub mrowienie skóry
- osłabienie mięśni albo trudności z oddychaniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz dwóch aminoglikozydów i nie podawaj jednego bezpośrednio po drugim. Należy unikać podawania innych aminoglikozydów, zarówno ogólnoustrojowo, jak i miejscowo, jednocześnie z amikacyną lub wkrótce po jej podaniu[1]. Tobramycyny wziewnej nie stosuje się jednocześnie z lekami nefrotoksycznymi lub ototoksycznymi ani bezpośrednio po nich[2]. Jeśli połączenie jest nieuniknione, na przykład u chorego na mukowiscydozę leczonego tobramycyną wziewną, który wymaga dożylnej amikacyny, konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek[1]. Przy wcześniejszym leczeniu tobramycyną stosowanie amikacyny należy starannie rozważyć[3]. Przed zabiegiem poinformuj anestezjologa o leczeniu aminoglikozydami[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, nieodwracalnego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi oraz zaburzeń przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiotczających lub znieczulających może dojść do porażenia mięśni oddechowych[1]. Jednoczesne stosowanie dwóch aminoglikozydów nie zwiększa skuteczności leczenia, a jedynie kumuluje toksyczność.
Mechanizm
Amikacyna i tobramycyna to aminoglikozydy o tym samym profilu toksyczności, więc ich działania nefrotoksyczne, ototoksyczne i neurotoksyczne sumują się. Toksyczność amikacyny nasilają inne aminoglikozydy podawane pozajelitowo[1]. Działania toksyczne sumują się także u pacjentów z subklinicznym uszkodzeniem nerek lub nerwu VIII po wcześniejszym leczeniu tobramycyną[3]. Oba leki nasilają również blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego[1].
Monitorować
- stężenia obu leków w surowicy
- kreatynina i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- słuch (audiometria) i szumy uszne
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- objawy osłabienia mięśni i niewydolności oddechowej, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | inne zalecenie | Tobramycyna wziewna daje mniejsze narażenie ogólnoustrojowe, ale nadal nie zaleca się łączenia jej z lekami nefro- i ototoksycznymi. Przy dożylnej amikacynie u chorego na tobramycynie wziewnej rozważ przerwę w inhalacjach i kontroluj słuch oraz czynność nerek. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa stężenia obu aminoglikozydów i ryzyko kumulacji toksyczności. U pacjentów z subklinicznym uszkodzeniem nerek po wcześniejszych lekach nefrotoksycznych amikacynę stosuje się po starannym rozważeniu. |
| Amikacyna po wcześniejszym leczeniu tobramycynąkolejność włączenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie tobramycyną mogło spowodować subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, na które nakładają się działania amikacyny. Przed włączeniem amikacyny oceń czynność nerek i słuch. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.