Interakcje / Ceftazydym / Ceftazydym i zydowudyna
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek.
Przyjmuj zydowudynę jak zwykle i nie przerywaj jej bez porozumienia z lekarzem.
Interakcja nieistotna klinicznieCeftazydym+ ZydowudynaLeki można stosować razem bez zmiany dawek.Przyjmuj zydowudynę jak zwykle i nie przerywaj jej bez porozumienia z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj zydowudynę jak zwykle i nie przerywaj jej bez porozumienia z lekarzem.
Ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzyku lub kroplówce, a zydowudyna to lek stosowany w zakażeniu HIV. Te leki nie wpływają na siebie nawzajem w istotny sposób. Możesz bezpiecznie przyjmować zydowudynę podczas leczenia tym antybiotykiem.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek. Wystarczy rutynowa kontrola morfologii krwi, którą i tak prowadzi się podczas leczenia zydowudyną.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmian stężeń żadnego z leków ani istotnego nasilenia ich działań niepożądanych.
Mechanizm
Brak istotnego klinicznie mechanizmu interakcji. Ceftazydym jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki i nie wpływa na sprzęganie zydowudyny z kwasem glukuronowym ani na jej metabolizm wątrobowy. Teoretycznie oba leki mogą rzadko wpływać na obraz krwi, ale ceftazydym nie należy do leków o udokumentowanym działaniu mielosupresyjnym ani nefrotoksycznym.
Monitorować
- morfologia krwi w ramach rutynowej kontroli leczenia zydowudyną
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/biotum-100010656/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceftazidime Kabi 1000 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ceftazidime-kabi-100245425/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceftazidim MIP Pharma 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ceftazidim-mip-pharma-100338204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Alkohol przy tych lekach
Ceftazydym a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuZydowudynaa alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.
Alkohol nie jest zabroniony podczas leczenia tym lekiem, ale obciąża wątrobę, a ten lek również może ją obciążać. Częste picie alkoholu zwiększa też ryzyko uszkodzenia kości u osób leczonych z powodu zakażenia HIV. Dlatego w trakcie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawej górnej części brzucha
- silne osłabienie
- ból kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Przy regularnym spożywaniu alkoholu może wzrastać ryzyko uszkodzenia i stłuszczenia wątroby oraz martwicy kości w trakcie leczenia. Pojedyncza okazjonalna porcja nie ma udokumentowanych poważnych skutków w ChPL.
Mechanizm
Nie jest to klasyczna interakcja farmakologiczna. Zydowudyna jako analog nukleozydu może uszkadzać wątrobę i prowadzić do jej stłuszczenia, a alkohol jest samodzielnym czynnikiem ryzyka choroby wątroby. ChPL każe zachować ostrożność przy podawaniu analogów nukleozydów osobom z innymi czynnikami ryzyka choroby wątroby i stłuszczenia wątroby, w tym z alkoholem.[1] Alkohol jest też wymieniany wśród czynników ryzyka martwicy kości, której przyczyna jest wieloczynnikowa i która występuje szczególnie u osób z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długo leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową.[1]
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, ciemny mocz i nasilone osłabienie
- bóle kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się jako możliwe objawy martwicy kości
- kontrola czynności wątroby według zaleceń lekarza prowadzącego leczenie przeciwretrowirusowe
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wątroby, zapaleniem wątroby lub współzakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C, zalecaj unikanie alkoholu i rozważ z lekarzem częstszą kontrolę czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Inne interakcje tych leków 178
Połączenie przeciwwskazaneCeftazydym+ TorasemidTorasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Torasemid to lek moczopędny, a ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Razem mogą obciążać nerki, szczególnie przy dużych dawkach albo gdy organizm jest odwodniony. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy przy wstawaniu
- nietypowe osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem[1]. Jeśli na czas antybiotykoterapii nie można odstawić diuretyku pętlowego, decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz z uwzględnieniem czynności nerek, stanu nawodnienia i dawek obu leków. Przy jednoczesnym stosowaniu należy unikać dużych dawek i regularnie kontrolować czynność nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie przy dużych dawkach obu leków lub u pacjentów z wcześniej upośledzoną czynnością nerek. Stosowanie ceftazydymu w dużych dawkach jednocześnie z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek[2].
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa sprzyja odwodnieniu i hipowolemii, co zmniejsza przepływ nerkowy i zwiększa podatność nerek na uszkodzenie. Ceftazydym jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może prowadzić do jego kumulacji.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i magnezu
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · torasemid | ryzyko rośnie | Duże dawki torasemidu nasilają ryzyko nefrotoksyczności cefalosporyn. |
| Duże dawkidawka · ceftazydym | ryzyko rośnie | Ceftazydym w dużych dawkach z lekami nefrotoksycznymi może pogarszać czynność nerek. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji ceftazydymu jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ ZydowudynaNie łącz fenylobutazonu z zydowudyną, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, jeśli przyjmujesz zydowudynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból i stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, jeśli przyjmujesz zydowudynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból i stan zapalny.
Maść z fenylobutazonem i zydowudyna mogą razem osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstszych zakażeń i łatwiejszego krwawienia. Ryzyko dotyczy także leku stosowanego na skórę, zwłaszcza przez dłuższy czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia z nosa i dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz fenylobutazonu z zydowudyną, także w postaci maści.[1] Przy potrzebie miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny lek, a jeśli pacjent już stosował oba leki, skontroluj morfologię z rozmazem i czynność nerek.[2]
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko neutropenii, agranulocytozy, niedokrwistości i małopłytkowości, a także uszkodzenia nerek. Zydowudyny nie podaje się doustnie przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub hemoglobinie poniżej 7,5 g/100 ml, więc dodatkowa mielotoksyczność może wymusić przerwanie leczenia przeciwretrowirusowego.[2]
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, a zydowudyna działa mielosupresyjnie, więc oba leki sumują ryzyko uszkodzenia szpiku.[1] Leki o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny.[2] Niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą dodatkowo hamować sprzęganie zydowudyny z kwasem glukuronowym i zwiększać jej narażenie, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia.[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- kreatynina i eGFR
- objawy zakażenia, krwawienia i niedokrwistości
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak w żeluetofenamat w żelu
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni wchłanianie ogólne jest na tyle duże, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. |
| Skóra uszkodzonadroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, ponieważ zwiększa to wchłanianie ogólne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ ZydowudynaNie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę.Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Kremu z fluorouracylem nie stosuje się razem z zydowudyną, lekiem na HIV. Oba leki mogą osłabiać wytwarzanie krwinek, a ich łączenie zwiększa ryzyko niedokrwistości, zakażeń i krwawień. Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce w ramach chemioterapii, lekarz będzie częściej sprawdzał twoją morfologię krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę[1]. W leczeniu zmian skórnych wybierz, w porozumieniu z lekarzem, inny lek miejscowy. Gdy fluorouracyl jest podawany dożylnie, kontroluj ściśle parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków[2]. Zydowudyny doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[2]. Leczenia przeciwretrowirusowego nie przerywa się bez decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Przy podaniu ogólnym fluorouracylu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w ich następstwie zakażeń i krwawień. Fluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi lekami z grupy nukleozydów, do których należy zydowudyna[1]. Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie fluorouracylu jest małe, więc skutek hematologiczny jest mało prawdopodobny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje – fluorouracyl wywołuje głównie neutropenię i małopłytkowość, a zydowudyna niedokrwistość i neutropenię. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[2]. Brywudyna i sorywudyna silnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową i przez to zwiększają stężenie fluorouracylu[3]. Zydowudyna nie działa w ten sposób, więc nie należy się spodziewać istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i czynność nerek
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
imikwimodtirbanibulinatenofowir
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Przy fluorouracylu podawanym dożylnie dominuje sumowanie mielotoksyczności – połączenie jest możliwe pod ścisłą kontrolą parametrów hematologicznych i czynności nerek, z ewentualnym zmniejszeniem dawki jednego lub obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efudix 50 mg/g, krem. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efudix-100021476/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ ZydowudynaHydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Hydroksykarbamid i zydowudyna osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem działają na niego znacznie silniej. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstych zakażeń i krwawień. U osób leczonych z powodu HIV takie połączenie może też uszkadzać trzustkę, wątrobę i nerwy, dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- bladość, duże zmęczenie lub duszność
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- mrowienie, drętwienie lub ból dłoni i stóp
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Hydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.[1] Jeśli lekarz prowadzący i specjalista chorób zakaźnych uznają skojarzenie za niezbędne, należy ściśle kontrolować morfologię krwi i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego lub obu leków.[2] Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[2] Hydroksykarbamidu nie stosuje się przy leukocytopenii poniżej 2,5 × 10⁹/l, małopłytkowości poniżej 100 × 10⁹/l lub ciężkiej niedokrwistości.[3]
Skutek kliniczny
Grozi ciężka niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem zakażeń i krwawień.[4][2] U osób zakażonych HIV leczonych hydroksykarbamidem z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji zgłaszano zapalenie trzustki i uszkodzenie wątroby, które mogły kończyć się zgonem, oraz ciężką neuropatię obwodową.[4]
Mechanizm
Hydroksykarbamid i zydowudyna hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[4][2] U osób zakażonych HIV hydroksykarbamid stosowany z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji, do których należy zydowudyna, nasilał też toksyczność dla trzustki, wątroby i nerwów obwodowych oraz zmniejszał liczbę limfocytów CD4.[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- amylaza i lipaza przy bólu brzucha
- objawy neuropatii obwodowej
- liczba limfocytów CD4
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xromi 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xromi-100423186/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ZydowudynaNie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.
Klozapina i zydowudyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, przez co organizm gorzej broni się przed zakażeniami. Mogą też nasilać niedokrwistość. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną[1][2][3]. U pacjenta zakażonego HIV leczonego klozapiną schemat przeciwretrowirusowy należy oprzeć na lekach nieuszkadzających szpiku. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, trzeba ściśle kontrolować parametry hematologiczne i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego z leków[4].
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielotoksycznego zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także pogłębienia niedokrwistości. Jednoczesne stosowanie utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[4].
Mechanizm
Oba leki niezależnie uszkadzają szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a zydowudyna powoduje neutropenię i niedokrwistość zależne od dawki. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[4]. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zydowudyna jest sprzęgana z kwasem glukuronowym, a klozapina metabolizowana głównie przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą granulocytów obojętnochłonnych
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Kiedy ocena się zmienia
| Zydowudyna dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · zydowudyna | inne zalecenie | Zakaz łączenia obowiązuje również wtedy, gdy zydowudyna miałaby zostać dołączona do ustabilizowanego leczenia klozapiną. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, wymagana jest częstsza morfologia z rozmazem i gotowość do zmniejszenia dawki lub odstawienia jednego z leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneZydowudyna+ DeferypronNie łącz zydowudyny z deferypronem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, nie przerywając leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, nie przerywając leczenia na własną rękę.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo groźnego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nasilone zmęczenie, bladość lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz zydowudyny z deferypronem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Jeśli pacjent wymaga obu terapii, lekarz prowadzący leczenie HIV i hematolog powinni zamienić jeden z leków na substancję bez działania uszkadzającego szpik. Do czasu zmiany leczenia konieczna jest pilna kontrola morfologii z oznaczeniem bezwzględnej liczby neutrofili, a pacjent musi wiedzieć, że gorączka lub objawy zakażenia wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią albo agranulocytozą z ryzykiem ciężkich, zagrażających życiu zakażeń. Możliwe jest też nasilenie niedokrwistości wywołanej zydowudyną. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub hemoglobinie poniżej 7,5 g/100 ml.[3]
Mechanizm
Zydowudyna i deferypron uszkadzają szpik kostny i zmniejszają liczbę granulocytów obojętnochłonnych. Mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany, dlatego deferypronu nie łączy się z żadnym lekiem, który może wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1][2] Zydowudyna łączona z lekami mielosupresyjnymi zwiększa ryzyko własnych działań niepożądanych, głównie hematologicznych.[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
abakawirlamiwudynatenofowiremtrycytabinadeferazyroksdeferoksamina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Połączenie przeciwwskazaneZydowudyna+ SiponimodSiponimodu nie stosuje się u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, dlatego u osoby leczonej zydowudyną z powodu zakażenia HIV połączenia należy unikać.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz lekarzowi, który przepisał zydowudynę, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz lekarzowi, który przepisał zydowudynę, że przyjmujesz oba leki.
Siponimod osłabia odporność, a zydowudynę przyjmuje się zwykle przy zakażeniu HIV, które również osłabia odporność. Razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń, także takich, które atakują mózg. Zydowudyna może też obniżać liczbę krwinek, co dodatkowo osłabia organizm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- częste albo nawracające infekcje
- nasilone osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- silny ból głowy ze sztywnością karku
- zmiany zachowania lub pamięci
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Siponimodu nie stosuje się u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, dlatego u osoby leczonej zydowudyną z powodu zakażenia HIV połączenia należy unikać[1]. Wybór leczenia stwardnienia rozsianego u takiego pacjenta powinien ustalić neurolog wspólnie z lekarzem chorób zakaźnych. Jeśli zydowudyna jest podawana osobie bez rozpoznanego zakażenia HIV, decyzję o kontynuacji siponimodu podejmuje lekarz po ocenie morfologii krwi i ryzyka zakażeń.
Skutek kliniczny
U osoby z zakażeniem HIV leczonej zydowudyną siponimod może pogłębić niedobór odporności i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, które w wywiadzie również wykluczają stosowanie siponimodu[1]. Do tego może dochodzić sumowanie cytopenii – limfopenii po siponimodzie oraz niedokrwistości i neutropenii po zydowudynie.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika głównie z choroby, w której stosuje się zydowudynę. Zespół niedoboru odporności jest przeciwwskazaniem do stosowania siponimodu[1]. Zydowudynę stosuje się w zakażeniu HIV, a jej podawanie jest przeciwwskazane przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml, co wskazuje na jej działanie hamujące szpik[2]. Siponimod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a ostrożność obowiązuje przy łączeniu go z lekami wpływającymi na układ immunologiczny ze względu na addycyjne działanie[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ zydowudyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym[2], a siponimod głównie przez CYP2C9[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – limfocyty, granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina
- liczba limfocytów CD4 i wiremia HIV
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent 0,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mayzent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mayzent-100432765/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CeftazydymPołączenie można stosować, gdy jest wskazane klinicznie, ale konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś personelowi każdy niepokojący objaw dotyczący słuchu, równowagi lub oddawania moczu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś personelowi każdy niepokojący objaw dotyczący słuchu, równowagi lub oddawania moczu.
Amikacyna i ceftazydym to dwa antybiotyki, które często podaje się razem, bo razem skuteczniej zwalczają ciężkie zakażenia. Oba mogą jednak obciążać nerki, a amikacyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi. Dlatego w trakcie leczenia lekarz regularnie sprawdza wyniki badań krwi i dostosowuje dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, gdy jest wskazane klinicznie, ale konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek.[1] Dawkuj amikacynę według czynności nerek i stężeń leku w surowicy, a dawkę ceftazydymu dostosuj do klirensu kreatyniny. Ogranicz czas skojarzonego leczenia do niezbędnego minimum i unikaj dokładania kolejnych leków nefro- lub ototoksycznych. Nie mieszaj obu leków w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podawaj je osobno.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie nefrotoksyczności z narastaniem stężenia kreatyniny oraz zwiększenie ryzyka uszkodzenia słuchu i błędnika przez amikacynę. Ceftazydym sam ma niewielki potencjał nefrotoksyczny, więc ryzyko zależy głównie od ekspozycji na amikacynę, czasu leczenia i wyjściowej czynności nerek.
Mechanizm
Łączenie amikacyny z ceftazydymem wymaga ścisłej kontroli czynności nerek i słuchu, bo cefalosporyny mogą nasilać toksyczność amikacyny.[1] Ceftazydym w dużych dawkach podawany razem z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek.[2] Działania nefrotoksyczne obu leków sumują się, a pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków i zwiększa ich stężenia, co dodatkowo nasila toksyczność amikacyny. Jednocześnie oba leki działają przeciwbakteryjnie synergistycznie – beta-laktam uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia wnikanie aminoglikozydu.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- diureza i stan nawodnienia
- stężenia amikacyny w surowicy (minimalne i maksymalne)
- słuch i objawy uszkodzenia błędnika (szumy uszne, zawroty głowy), przy dłuższym leczeniu audiometria
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (niewydolność nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności. Konieczna jest modyfikacja dawek obu leków i częstsze oznaczanie stężeń amikacyny. |
| Duże dawki ceftazydymudawka · ceftazydym | ryzyko rośnie | Duże dawki ceftazydymu podawane z lekami nefrotoksycznymi mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności amikacyny rośnie z czasem trwania terapii. Przy dłuższym leczeniu skojarzonym zalecana jest kontrola słuchu i częstsze badania czynności nerek. |
| Wziewnie (amikacyna liposomalna w nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mała, więc sumowanie nefrotoksyczności z ceftazydymem ma niewielkie znaczenie. Nadal warto zachować czujność u pacjentów z chorobami nerek lub słuchu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.