Interakcje / Chlorambucyl / Chlorambucyl i mitomycyna
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz ogólnego podania mitomycyny z chlorambucylem poza świadomą decyzją onkologa prowadzącego.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz chlorambucyl, regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Połączenie przeciwwskazaneChlorambucyl+ MitomycynaNie łącz ogólnego podania mitomycyny z chlorambucylem poza świadomą decyzją onkologa prowadzącego.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz chlorambucyl, regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz chlorambucyl, regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane w tym samym okresie mogą razem mocno obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Wtedy łatwiej o groźne zakażenia i krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarny stolec
- duże osłabienie, bladość, zadyszka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ogólnego podania mitomycyny z chlorambucylem poza świadomą decyzją onkologa prowadzącego. Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków może być przeciwwskazaniem do ogólnego podania mitomycyny[1]. Jeśli lekarz zdecyduje o leczeniu sekwencyjnym lub skojarzonym, przed każdym podaniem oceń morfologię krwi z rozmazem i liczbę płytek oraz rozważ zmniejszenie dawek lub odroczenie kolejnego cyklu. Nie podawaj szczepionek zawierających żywe drobnoustroje w trakcie leczenia[1][2].
Skutek kliniczny
Grozi nasilona i przedłużona mielosupresja z leukopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Następstwem mogą być ciężkie zakażenia i krwawienia. Pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość, skazy krwotoczne i ostre zakażenia wykluczają ogólne podanie mitomycyny[1].
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich toksyczne działanie na szpik sumuje się. Mitomycyna może wchodzić w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi lekami z grupy cytostatyków[1]. Chlorambucyl jako lek alkilujący również hamuje czynność szpiku, dlatego skutek obu leków się dodaje.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem i między cyklami
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia – gorączka, dreszcze, ból gardła
- objawy krwawienia – wybroczyny, krwawienia z nosa i dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc ryzyko sumowania mielotoksyczności z chlorambucylem jest małe. Przeciwwskazania dotyczące innych cytostatyków odnoszą się do podania ogólnego. Przy uszkodzonej śluzówce pęcherza wchłanianie może być większe, dlatego warto skontrolować morfologię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Leukeran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/leukeran-100194811/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuChlorambucyla alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki chlorambucylu z powodu okazjonalnego spożycia niewielkiej ilości alkoholu.W czasie leczenia ograniczaj alkohol, nie upijaj się i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia ograniczaj alkohol, nie upijaj się i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli pijesz regularnie.
Nie wiadomo, by alkohol bezpośrednio zmieniał działanie tego leku. Lek może jednak osłabiać szpik, podrażniać żołądek i obciążać wątrobę, a częste picie większych ilości alkoholu może te działania nasilać. Okazjonalna, niewielka ilość alkoholu raczej ci nie zaszkodzi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- silne nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- drgawki
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki chlorambucylu z powodu okazjonalnego spożycia niewielkiej ilości alkoholu. Należy poinformować pacjenta, by ograniczał alkohol w czasie leczenia, unikał upijania się i zgłaszał objawy krwawienia, zakażenia, nasilonych nudności lub zażółcenia skóry. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu warto zalecić abstynencję i uwzględnić to przy ocenie morfologii krwi oraz prób wątrobowych.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości może teoretycznie nasilać mielosupresję i ryzyko krwawień, pogarszać tolerancję żołądkowo-jelitową leczenia oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i drgawek.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej chlorambucylu z etanolem. ChPL chlorambucylu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako istotne interakcje podaje tylko szczepionki żywe, analogi nukleozydów purynowych i fenylbutazon[1] Możliwe nakładanie się działań ma charakter farmakodynamiczny. Chlorambucyl hamuje czynność szpiku, może drażnić przewód pokarmowy, rzadko uszkadza wątrobę i obniża próg drgawkowy. Przewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza szpik i wątrobę, zwiększa skłonność do krwawień przy małopłytkowości, nasila nudności i podrażnienie błony śluzowej żołądka, a jego odstawienie lub upicie się sprzyja drgawkom.
Monitorować
- morfologia krwi z płytkami i rozmazem
- aktywność aminotransferaz i bilirubina u osób regularnie pijących
- objawy krwawienia i zakażenia
- tolerancja żołądkowo-jelitowa
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowo lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upicie się nasila nudności i wymioty, może utrudniać regularne przyjmowanie leku i obniża próg drgawkowy, co sumuje się z działaniem drgawkotwórczym chlorambucylu. Zaleca się unikanie takiego spożycia w czasie leczenia. |
| Przewlekłe regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza szpik i wątrobę oraz zwiększa ryzyko krwawień przy małopłytkowości. U takich pacjentów zaleca się abstynencję i uważniejszą kontrolę morfologii krwi oraz prób wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Leukeran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/leukeran-100194811/
Mitomycyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 145
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneBendamustyna+ MitomycynaPołączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania.Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem lub krótko po sobie mogą silnie obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- siniaki pojawiające się bez powodu
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarny stolec
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania[1]. Przed każdym podaniem należy ocenić morfologię krwi z rozmazem. Bendamustyny nie podaje się przy liczbie leukocytów poniżej 3000/μl lub płytek krwi poniżej 75 000/μl ani w trakcie zakażenia, zwłaszcza z leukocytopenią[2][3][4]. Mitomycyny podawanej ogólnie nie stosuje się przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości, skazach krwotocznych i ostrych zakażeniach[1]. Jeśli lekarz prowadzący uzna sekwencyjne leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania hematologicznego i odroczenia kolejnego leku do regeneracji szpiku. W trakcie leczenia obu lekami nie podaje się szczepionek żywych[2][1].
Skutek kliniczny
Głęboka leukopenia, neutropenia i małopłytkowość ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym prowadzących do zgonu, oraz krwawień. Sumuje się także działanie immunosupresyjne obu leków.
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Bendamustyna podana z lekami hamującymi czynność szpiku może nasilać ich toksyczność, a każde leczenie pogarszające stan ogólny lub hamujące szpik może nasilać toksyczność bendamustyny[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami[1]. Mitomycyna nie hamuje izoenzymu CYP1A2, więc interakcja farmakokinetyczna przez metabolizm bendamustyny nie jest spodziewana.
Metabolizm i transportery
- Bendamustyna: substrat CYP1A2[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia
- stan ogólny pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, a przeciwwskazania hematologiczne dotyczą podania ogólnego. Ryzyko sumowania mielotoksyczności jest znacznie mniejsze, ale warto kontrolować morfologię, zwłaszcza przy uszkodzonej błonie śluzowej pęcherza. |
| Przed regeneracją szpiku po poprzednim cytostatykuodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Podanie drugiego leku przy utrzymującej się leukopenii lub małopłytkowości jest przeciwwskazane dla obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-kabi-100328482/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustyna medac 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustyna-medac-100344860/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ MitomycynaNie podawaj ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z leczeniem busulfanem.Upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Busulfan i mitomycyna to silne leki przeciwnowotworowe. Oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem robią to znacznie mocniej. Mogą też uszkadzać płuca. Z tego powodu zwykle nie podaje się ich w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- duszność, suchy kaszel, ból w klatce piersiowej
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z leczeniem busulfanem.[1] Jeśli hematoonkolog uzna sekwencyjne zastosowanie obu leków za konieczne, mitomycynę włącza się dopiero po regeneracji szpiku. Przed każdym podaniem wyklucz pancytopenię, leukopenię, małopłytkowość, skazę krwotoczną i ostre zakażenie, bo przy nich mitomycyna jest bezwzględnie przeciwwskazana.[1] U pacjentów z zaburzeniami wentylacji połączenie jest szczególnie ryzykowne.[1][2]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką i długotrwałą mielosupresją z pancytopenią, zakażeniami i krwawieniami. Grozi też nasiloną toksycznością płucną, która może prowadzić do śródmiąższowego zapalenia i włóknienia płuc. Mielosupresja po obu lekach rozwija się z opóźnieniem i może się utrzymywać, dlatego ryzyko trwa długo po ostatniej dawce.
Mechanizm
Nie należy podawać ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z innym cytostatykiem, takim jak busulfan – jest to przeciwwskazanie względne.[1] Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[1] Łączenie busulfanu z innymi lekami cytotoksycznymi może sumować toksyczne działanie na płuca.[2] Oba leki mogą wywołać śródmiąższowe zapalenie i włóknienie płuc. Interakcji farmakokinetycznej nie opisano.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym podaniem oraz w okresie opóźnionej mielosupresji
- objawy ze strony układu oddechowego (duszność, kaszel) oraz badanie czynnościowe płuc z oceną dyfuzji
- objawy zakażenia i krwawienia
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Mitomycyna podana do pęcherza moczowego działa ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, a przeciwwskazanie dotyczące czasowego związku z innymi cytostatykami odnosi się do podania ogólnego. Mielosupresja jest wtedy mało prawdopodobna, ale u pacjenta z obniżoną morfologią po busulfanie warto ją skontrolować. |
| Po regeneracji szpikuodstep · pacjent | inne zalecenie | Przy leczeniu sekwencyjnym, gdy mitomycynę podaje się dopiero po odbudowie szpiku po busulfanie, ryzyko jest mniejsze. Nadal wymaga to kontroli morfologii i czynności płuc, bo toksyczność płucna może się sumować z opóźnieniem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ MitomycynaPołączenie stosuje się tylko w zaplanowanym schemacie onkologicznym po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze ścisłym monitorowaniem objawów toksyczności.Rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub duszność.
Oba leki to leki przeciwnowotworowe, które osłabiają szpik kostny wytwarzający krwinki. Przyjmowane razem mogą silniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz łączy je tylko wtedy, gdy jest to zaplanowana część leczenia, i regularnie sprawdza twoje wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy infekcji
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- nasilająca się duszność lub suchy kaszel
- wyraźne osłabienie i bladość
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się tylko w zaplanowanym schemacie onkologicznym po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze ścisłym monitorowaniem objawów toksyczności.[1] Czasowy związek mitomycyny podawanej ogólnie z innymi cytostatykami może być przeciwwskazaniem, a pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość, skazy krwotoczne i ostre zakażenia wykluczają podanie mitomycyny.[2] Przed każdym cyklem należy ocenić morfologię i w razie mielosupresji odroczyć leczenie lub zmniejszyć dawki zgodnie z protokołem. Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się w trakcie leczenia mitomycyną.[2]
Skutek kliniczny
Głębsza i dłuższa leukopenia, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe jest również nasilenie toksyczności płucnej.[2][1]
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[2] Cyklofosfamid podany jednocześnie lub następczo z innymi lekami o podobnym działaniu toksycznym nasila toksyczność wobec krwi, szpiku i układu odpornościowego.[1] Oba leki mogą też uszkadzać płuca, a mitomycyna i cyklofosfamid nasilają kardiotoksyczność antracyklin, co ma znaczenie w schematach wielolekowych.[1][2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym cyklem i w okresie nadiru
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia
- duszność, kaszel, czynność płuc
- czynność nerek (kreatynina) i objawy zespołu hemolityczno-mocznicowego
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Po podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc addycja mielotoksyczności z cyklofosfamidem jest mało prawdopodobna. Zapalenie pęcherza jest przeciwwskazaniem względnym do podania dopęcherzowego, co ma znaczenie przy krwotocznym zapaleniu pęcherza po cyklofosfamidzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ MitomycynaLeki łączy się wyłącznie w ramach uzgodnionego schematu onkologicznego, z oceną morfologii przed każdym cyklem i z gotowością do odroczenia lub zmniejszenia dawki.Rób badania krwi w terminach wyznaczonych przez lekarza i od razu zgłoś gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Rób badania krwi w terminach wyznaczonych przez lekarza i od razu zgłoś gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi, które osłabiają szpik kostny. Podawane razem lub jeden po drugim mogą silniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz łączy je tylko wtedy, gdy uzna to za konieczne, i regularnie sprawdza twoją krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy zakażenia
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe siniaki lub drobne czerwone plamki na skórze
- duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki łączy się wyłącznie w ramach uzgodnionego schematu onkologicznego, z oceną morfologii przed każdym cyklem i z gotowością do odroczenia lub zmniejszenia dawki. Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków może być przeciwwskazaniem do podania mitomycyny[1]. Przy leukopenii lub małopłytkowości nie podaje się żadnego z tych leków[2][1]. Nie szczepi się pacjenta szczepionkami żywymi[2][1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej leukopenii, neutropenii i małopłytkowości, a w konsekwencji zakażeń i krwawień. Leukopenia i małopłytkowość wykluczają podanie każdego z tych leków[2][1].
Mechanizm
Dakarbazyna i mitomycyna uszkadzają szpik kostny, a ich działanie mielotoksyczne sumuje się przy podaniu jednoczesnym lub kolejnym. Dakarbazyna może wchodzić w interakcje o charakterze mielotoksycznym przy wcześniejszym lub równoczesnym leczeniu cytostatykami[2]. Mitomycyna może wchodzić w takie same interakcje z innymi cytostatykami i radioterapią[1]. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym podaniem i między cyklami
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia i siniaki
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy dopęcherzowym podaniu mitomycyny wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, a przeciwwskazania dotyczące cytostatyków i stanu szpiku odnoszą się do podania ogólnego. |
| Bliski czasowy związek podańodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków może być przeciwwskazaniem do podania mitomycyny, zwłaszcza gdy szpik nie zregenerował się po poprzednim leczeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ MitomycynaSkojarzenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu onkologicznego, a decyzję o dawkach i odstępach podejmuje onkolog.Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem i od razu zgłoś się do ośrodka onkologicznego, jeśli masz gorączkę, dreszcze lub nietypowe krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem i od razu zgłoś się do ośrodka onkologicznego, jeśli masz gorączkę, dreszcze lub nietypowe krwawienia.
Docetaksel i mitomycyna to leki stosowane w chemioterapii i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą silniej obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz prowadzący planuje takie leczenie świadomie i regularnie sprawdza wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy zakażenia
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- duszność lub nowy, uporczywy kaszel
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Skojarzenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu onkologicznego, a decyzję o dawkach i odstępach podejmuje onkolog. Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków stanowi względne przeciwwskazanie do ogólnego podania mitomycyny[1]. Mitomycyny nie podaje się ogólnie przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości[1]. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofili poniżej 1500 komórek/mm3[2]. Przed każdym cyklem należy oznaczyć pełną morfologię krwi z rozmazem, a przy nasilonej mielosupresji odroczyć cykl lub zmniejszyć dawki zgodnie z protokołem. Należy obserwować pacjenta pod kątem objawów ze strony układu oddechowego.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym lub bliskim w czasie podaniu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji zakażeń, w tym gorączki neutropenicznej, oraz krwawień. Możliwe jest też nasilenie zapalenia błon śluzowych i toksyczności płucnej.
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Mitomycyna nasila mielotoksyczność innych cytostatyków[1]. Docetaksel sam w sobie wymaga prawidłowej liczby neutrofili przed podaniem[2]. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[3], a mitomycyna nie należy do wymienianych modulatorów tego enzymu. Teoretycznie możliwe jest też sumowanie toksyczności płucnej, bo mitomycyna nasila uszkodzenie płuc w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi[1], a docetaksel może wywoływać śródmiąższowe zapalenie płuc. To drugie to ocena własna, bez danych dla tej pary.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba neutrofili przed podaniem docetakselu
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia i temperatura ciała
- objawy ze strony układu oddechowego – duszność, kaszel
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie mielotoksyczności z docetakselem jest mało prawdopodobne. Ocena własna – nadal warto kontrolować morfologię w trakcie leczenia docetakselem. |
| Ten sam cykl chemioterapiiodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Podanie obu leków w tym samym cyklu lub w krótkim odstępie zwiększa ryzyko głębokiej mielosupresji. Czasowy związek z innymi cytostatykami jest względnym przeciwwskazaniem do ogólnego podania mitomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtopozyd+ MitomycynaŁączenie etopozydu z mitomycyną podawaną ogólnie powinno wynikać wyłącznie z decyzji onkologa w ramach zaplanowanego schematu, z uwzględnieniem odstępu od poprzedniego cytostatyku i stanu szpiku.Wykonuj zlecone badania krwi i natychmiast skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, jeśli pojawi się gorączka, dreszcze lub nietypowe krwawienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Wykonuj zlecone badania krwi i natychmiast skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, jeśli pojawi się gorączka, dreszcze lub nietypowe krwawienie.
Etopozyd i mitomycyna to leki przeciwnowotworowe, które oba osłabiają szpik kostny. Podane razem lub krótko po sobie mogą mocniej obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń i krwawień. Twój lekarz planuje takie leczenie i regularnie sprawdza twoją krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub w stolcu
- duże osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Łączenie etopozydu z mitomycyną podawaną ogólnie powinno wynikać wyłącznie z decyzji onkologa w ramach zaplanowanego schematu, z uwzględnieniem odstępu od poprzedniego cytostatyku i stanu szpiku. Przed każdym podaniem oceń morfologię krwi z rozmazem i liczbę płytek, a przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości mitomycyny nie podaje się[1]. Przy nasilonej mielosupresji odroczenie cyklu lub redukcję dawek ustala lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Głębsza i dłuższa mielosupresja – leukopenia, neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość – ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień. Czasowy związek mitomycyny podawanej ogólnie z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie[1]. Pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość są przeciwwskazaniem bezwzględnym do ogólnego podania mitomycyny[1].
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne sumuje się albo nasila synergicznie. Wcześniejsze lub równoczesne podanie innego leku mielosupresyjnego z etopozydem może dawać efekt skumulowany lub synergiczny[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami[1].
Metabolizm i transportery
- Etopozyd: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i między cyklami
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia i skazy krwotocznej
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Mitomycyna podana do pęcherza moczowego wchłania się do krwi w niewielkim stopniu, więc ryzyko sumowania mielosupresji z etopozydem jest małe. Perforacja ściany pęcherza jest przeciwwskazaniem bezwzględnym do tej drogi podania. |
| Wcześniejsze leczenie innym cytostatykiem lub radioterapiąkolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Wcześniejsze stosowanie leków mielosupresyjnych może dawać efekt skumulowany z etopozydem. Radioterapia również nasila mielotoksyczność mitomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
Połączenie przeciwwskazaneFludarabina+ MitomycynaOgólnoustrojowej mitomycyny nie podaje się w czasowym związku z innymi cytostatykami bez wyraźnego uzasadnienia onkologicznego, bo taki związek może stanowić przeciwwskazanie.Stosuj te leki tylko tak, jak ustalił twój onkolog, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie albo duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj te leki tylko tak, jak ustalił twój onkolog, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie albo duszność.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą mocno obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Wtedy łatwiej o groźne zakażenia i krwawienia. Mogą też obciążać nerki i płuca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki, wybroczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarne stolce
- duża bladość, osłabienie, kołatanie serca
- duszność lub suchy kaszel
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu, obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ogólnoustrojowej mitomycyny nie podaje się w czasowym związku z innymi cytostatykami bez wyraźnego uzasadnienia onkologicznego, bo taki związek może stanowić przeciwwskazanie[1]. Decyzję o łączeniu lub kolejności leków podejmuje onkolog po ocenie morfologii krwi, czynności nerek i płuc. Przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości, skazie krwotocznej albo ostrym zakażeniu mitomycyny ogólnoustrojowo nie podaje się[1]. Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min fludarabiny nie stosuje się[2]. W trakcie leczenia mitomycyną nie podaje się we wstrzyknięciach szczepionek zawierających żywe drobnoustroje[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest nasilona i przedłużona supresja szpiku z leukopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością oraz wynikające z niej ciężkie zakażenia i krwawienia. Pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość, skazy krwotoczne i ostre zakażenia wykluczają ogólnoustrojowe podanie mitomycyny[1]. Teoretycznie możliwe jest też sumowanie toksyczności płucnej, bo oba leki mogą uszkadzać płuca.
Mechanizm
Fludarabina i mitomycyna uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami[1]. Mitomycyna może też uszkadzać nerki (opisywano zespół hemolityczno-mocznicowy)[1], a fludarabina jest wydalana przez nerki i przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min jest przeciwwskazana[2]. Pogorszenie czynności nerek może więc zwiększać ekspozycję na fludarabinę.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami przed każdym cyklem i w okresie nadiru
- kreatynina i klirens kreatyniny
- objawy zakażenia i krwawienia
- objawy zespołu hemolityczno-mocznicowego (niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, wzrost kreatyniny)
- objawy płucne (duszność, kaszel)
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Mitomycyna podana do pęcherza moczowego działa głównie miejscowo, więc sumowanie mielotoksyczności z fludarabiną jest mało prawdopodobne. Perforacja ściany pęcherza jest przeciwwskazaniem bezwzględnym do takiego podania. |
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min fludarabina jest przeciwwskazana, a zaburzenie czynności nerek jest też przeciwwskazaniem względnym do mitomycyny. |
| Mitomycyna przy cytopenii po fludarabiniekolejność włączenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość, skazy krwotoczne i ostre zakażenia są przeciwwskazaniem bezwzględnym do ogólnoustrojowego podania mitomycyny. Jeśli po fludarabinie utrzymuje się cytopenia, mitomycyny ogólnoustrojowo nie podaje się. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludara 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fludara-100145391/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.