Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i lapatynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy leczeniu lapatynibem unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu i wybierz antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i bez toksyczności szpikowej.
Jeśli przyjmujesz lapatynib, powiedz lekarzowi o tym przed rozpoczęciem chloramfenikolu w tabletkach lub zastrzykach, a maść stosuj tylko na niewielki obszar skóry.
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ LapatynibPrzy leczeniu lapatynibem unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu i wybierz antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i bez toksyczności szpikowej.Jeśli przyjmujesz lapatynib, powiedz lekarzowi o tym przed rozpoczęciem chloramfenikolu w tabletkach lub zastrzykach, a maść stosuj tylko na niewielki obszar skóry.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lapatynib, powiedz lekarzowi o tym przed rozpoczęciem chloramfenikolu w tabletkach lub zastrzykach, a maść stosuj tylko na niewielki obszar skóry.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub zastrzykach może zwiększać ilość lapatynibu we krwi i nasilać jego działania niepożądane. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Maść z chloramfenikolem stosowana na mały fragment skóry praktycznie nie przenika do krwi i nie powinna przeszkadzać w leczeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nasilona wysypka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy leczeniu lapatynibem unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu i wybierz antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i bez toksyczności szpikowej. Jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle obserwuj pacjenta pod kątem działań niepożądanych lapatynibu[1] i kontroluj próby wątrobowe oraz morfologię krwi. Miejscowe stosowanie maści na ograniczoną powierzchnię skóry nie wymaga zmiany leczenia.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu możliwy jest wzrost stężenia lapatynibu i nasilenie jego działań niepożądanych, zwłaszcza biegunki, wysypki i hepatotoksyczności. Dochodzi do tego addycyjne ryzyko uszkodzenia wątroby i zaburzeń hematologicznych. Przy stosowaniu chloramfenikolu na skórę w postaci maści istotna interakcja jest mało prawdopodobna.
Mechanizm
Chloramfenikol podany ogólnie hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i zwiększa stężenie oraz wydłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a hamowanie tego szlaku zwiększa jego ekspozycję – silny inhibitor CYP3A4 zwiększył ją około 3,6 razy[1]. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a chloramfenikol dodatkowo działa toksycznie na szpik, co sumuje się z ryzykiem neutropenii w schematach z lapatynibem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aminotransferazy i bilirubina
- morfologia krwi z rozmazem
- biegunka i zmiany skórne
- objawy uszkodzenia wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (miejscowo)kwas fusydowy (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Maść na skórępostać · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu maści na ograniczoną powierzchnię skóry wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest minimalne i interakcja z lapatynibem nie ma znaczenia klinicznego. |
| Doustnie lub dożylniedroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu należy wybrać inny antybiotyk albo ściśle monitorować działania niepożądane lapatynibu, próby wątrobowe i morfologię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.
Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długotrwała biegunka
- silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- objawy uszkodzenia wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 376
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ AzacytydynaNie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną.Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Azacytydyna osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol, nawet w maści, też może uszkadzać szpik i nasilać to działanie. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń, krwawień i niedokrwistości. U osób z chorobą szpiku tego antybiotyku się nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone kropki na skórze
- nasilone zmęczenie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną[1]. Wybierz inny lek przeciwbakteryjny bez działania mielotoksycznego, dopasowany do miejsca i rodzaju zakażenia. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, odstaw go i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne w sprawie kontroli morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębienie neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Może to prowadzić do ciężkich zakażeń i krwawień oraz do opóźnienia lub przerwania leczenia azacytydyną. Chloramfenikol może też wywołać niedokrwistość aplastyczną, której nie da się odróżnić od progresji choroby podstawowej ani od toksyczności azacytydyny.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Chloramfenikol może hamować hemopoezę w sposób zależny od dawki, rzadko wywołuje też nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Ponadto znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Azacytydyna jako lek przeciwnowotworowy z grupy analogów nukleozydów pirymidynowych wywołuje mielosupresję. Jest stosowana u chorych z nowotworami szpiku, a chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko mielosupresji zależnej od dawki są znacznie większe niż po zastosowaniu miejscowym. Połączenie pozostaje przeciwwskazane, a ryzyko ciężkiej toksyczności hematologicznej jest najwyższe. |
| Maść na skórępostać · chloramfenikol | inne zalecenie | Wchłanianie ze skóry jest małe, ale postać miejscowa również jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobami szpiku. Niedokrwistość aplastyczna po chloramfenikolu nie zależy ściśle od dawki. Nie stosuj maści nawet na małą powierzchnię ani krótko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KladrybinaNie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie otrzymuje chloramfenikol działający ogólnie.Nie stosuj chloramfenikolu w trakcie leczenia kladrybiną ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi, że przyjmujesz kladrybinę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w trakcie leczenia kladrybiną ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi, że przyjmujesz kladrybinę.
Kladrybina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie zwiększają ryzyko poważnego spadku liczby krwinek. Grozi to ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub długo trwające infekcje
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość, duże osłabienie, zadyszka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie otrzymuje chloramfenikol działający ogólnie[1]. Jeśli zakażenie wymaga antybiotyku w okresie leczenia kladrybiną lub przed nim, wybierz lek bez działania mielotoksycznego. Gdy chloramfenikol był stosowany wcześniej, kurs kladrybiny zaczyna się dopiero po jego odstawieniu i po potwierdzeniu prawidłowej morfologii, a później ściśle obserwuje się parametry hematologiczne[1]. Chloramfenikolu nie podaje się pacjentowi z nieprawidłowym składem krwi, w tym z limfopenią po kladrybinie[2].
Skutek kliniczny
Ryzyko pogłębionej limfopenii, leukopenii, małopłytkowości lub niedokrwistości oraz ciężkich zakażeń. Przy chloramfenikolu działającym ogólnie możliwa jest także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna nałożona na wywołane kladrybiną zmniejszenie liczby limfocytów.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy, a ich działania się sumują. Kladrybina zmniejsza liczbę limfocytów i może obniżać inne parametry krwi. Leczenia kladrybiną nie rozpoczyna się u pacjentów otrzymujących leki mielosupresyjne, a przy wcześniejszym lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na obraz krwi należy oczekiwać addytywnych działań niepożądanych na krew i układ chłonny[1]. Chloramfenikol działa toksycznie na szpik i znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[2]. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub z nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed rozpoczęciem kursu kladrybiny i po nim
- bezwzględna liczba limfocytów
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
doksycyklinaazytromycynakwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie ogólne chloramfenikolu jest małe, ale nie można wykluczyć działania na szpik. Chloramfenikolu nie stosuje się przy nieprawidłowym składzie krwi, a po kladrybinie limfopenia jest spodziewana. Wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
| Chloramfenikol zakończony przed kursem kladrybiny, morfologia prawidłowakolejność włączenia · chloramfenikol | ryzyko maleje | Po odstawieniu chloramfenikolu i potwierdzeniu prawidłowej morfologii kurs kladrybiny można rozpocząć, ale ze względu na wcześniejsze podawanie leku wpływającego na krew zaleca się ścisłą obserwację parametrów hematologicznych. |
| Postać doustna w dniach przyjmowania kladrybinyodstep · chloramfenikol | inne zalecenie | Jeśli mimo przeciwwskazania chloramfenikol doustny jest podawany w dniach przyjmowania kladrybiny, należy zachować odstęp co najmniej 3 godzin między lekami. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DaratumumabChloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych daratumumabem, ponieważ jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi.Nie stosuj leków z chloramfenikolem, także maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj leków z chloramfenikolem, także maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.
Chloramfenikol, także w maści, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Daratumumab stosuje się w chorobach szpiku i sam często obniża liczbę krwinek. Razem mogą pogłębić niedobór krwinek, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone kropki na skórze
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych daratumumabem, ponieważ jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi[1]. Przeciwwskazanie obejmuje także postać maści[1]. Zakażenie skóry należy leczyć antybiotykiem miejscowym bez działania toksycznego na szpik, a przy rozległej lub ogólnej infekcji pacjenta powinien ocenić lekarz prowadzący leczenie hematologiczne.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi pogłębieniem cytopenii, w tym neutropenii i małopłytkowości, a w skrajnym przypadku nieodwracalnym uszkodzeniem szpiku przez chloramfenikol. U chorego z neutropenią zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikol działa toksycznie na szpik kostny i nie stosuje się go u pacjentów z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Chloramfenikol znacznie nasila też toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Daratumumab stosuje się w chorobach z klonu plazmocytów szpiku, głównie w szpiczaku plazmocytowym, i często powoduje neutropenię, małopłytkowość oraz niedokrwistość. Przeciwwskazanie wynika więc z choroby, w której podaje się daratumumab, i z sumowania się działania obu leków na szpik. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo daratumumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest eliminowany przez enzymy wątrobowe i nie wpływa na ich aktywność[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko uszkodzenia szpiku są wielokrotnie większe niż przy stosowaniu maści. Połączenie z daratumumabem pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darzalex 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darzalex-100370449/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DazatynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego dazatynibem, niezależnie od postaci leku.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol to antybiotyk, który rzadko, ale groźnie uszkadza szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Dazatynib stosuje się w chorobach szpiku i sam często obniża liczbę płytek krwi oraz białych krwinek. Razem mogą bardzo osłabić wytwarzanie krwi, co grozi krwawieniami i ciężkimi zakażeniami. Dlatego tego antybiotyku nie stosuje się w twojej sytuacji, nawet w postaci maści czy kropli.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone kropki na skórze
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nasilone zmęczenie i bladość
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego dazatynibem, niezależnie od postaci leku. U chorych z białaczką chloramfenikol jest przeciwwskazany ze względu na chorobę szpiku[1]. Wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego, a przy leczeniu ogólnoustrojowym także bez silnego hamowania CYP3A4 – unikaj ogólnoustrojowych makrolidów takich jak klarytromycyna i erytromycyna[2]. Jeżeli chloramfenikol został już podany, kontroluj morfologię krwi z rozmazem i poinformuj hematologa.
Skutek kliniczny
Ryzyko nasilonej, potencjalnie zagrażającej życiu supresji szpiku – ciężkiej małopłytkowości z krwawieniami, neutropenii z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistości aplastycznej. Przy podaniu ogólnoustrojowym dochodzi wzrost stężenia dazatynibu i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy ani z nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Dazatynib stosuje się wyłącznie w białaczkach, czyli chorobach szpiku, a sam często wywołuje małopłytkowość, neutropenię i niedokrwistość. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Przy podaniu ogólnoustrojowym chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby i nasila działanie leków w niej metabolizowanych[1]. Dazatynib jest substratem CYP3A4, a hamowanie tego enzymu zwiększa ekspozycję na dazatynib[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- liczba neutrofili
- objawy krwawienia i zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna, dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnoustrojowym do addycyjnej mielotoksyczności dochodzi hamowanie metabolizmu wątrobowego i prawdopodobny wzrost ekspozycji na dazatynib. |
| Maść, krople do oczu lub uszupostać · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu miejscowym wpływ na stężenie dazatynibu jest pomijalny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku pozostaje. Wybierz miejscowy antybiotyk bez działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DeferypronNie łącz chloramfenikolu z deferypronem.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikolu nie wolno łączyć z deferypronem. Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i razem zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Taki spadek może prowadzić do ciężkiej infekcji. Dotyczy to także maści i kropli z chloramfenikolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz chloramfenikolu z deferypronem[1][2]. U pacjenta leczonego deferypronem wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Jeśli chloramfenikol jest jedyną skuteczną opcją, decyzję o czasowym przerwaniu deferypronu lub zmianie leku chelatującego podejmuje lekarz prowadzący leczenie chelatujące, a w tym czasie trzeba ściśle kontrolować morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest agranulocytoza z ciężkim, potencjalnie śmiertelnym zakażeniem. Możliwe są też neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a u pacjentów z talasemią i innymi chorobami krwi rezerwa szpiku jest dodatkowo ograniczona.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, bo oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Chloramfenikol hamuje czynność szpiku kostnego i znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[3].
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna, dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Chloramfenikol podawany ogólnoustrojowo daje największą ekspozycję i najwyższe ryzyko sumowania mielotoksyczności z deferypronem. Połączenie bezwzględnie wymaga zmiany antybiotyku albo decyzji lekarza o przerwaniu deferypronu. |
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale uszkodzenie szpiku nie jest wykluczone. Nadal wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.