Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i deferypron
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz chloramfenikolu z deferypronem.
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DeferypronNie łącz chloramfenikolu z deferypronem.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz deferypron, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikolu nie wolno łączyć z deferypronem. Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i razem zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Taki spadek może prowadzić do ciężkiej infekcji. Dotyczy to także maści i kropli z chloramfenikolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz chloramfenikolu z deferypronem[1][2]. U pacjenta leczonego deferypronem wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Jeśli chloramfenikol jest jedyną skuteczną opcją, decyzję o czasowym przerwaniu deferypronu lub zmianie leku chelatującego podejmuje lekarz prowadzący leczenie chelatujące, a w tym czasie trzeba ściśle kontrolować morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest agranulocytoza z ciężkim, potencjalnie śmiertelnym zakażeniem. Możliwe są też neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a u pacjentów z talasemią i innymi chorobami krwi rezerwa szpiku jest dodatkowo ograniczona.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, bo oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Chloramfenikol hamuje czynność szpiku kostnego i znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[3].
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna, dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Chloramfenikol podawany ogólnoustrojowo daje największą ekspozycję i najwyższe ryzyko sumowania mielotoksyczności z deferypronem. Połączenie bezwzględnie wymaga zmiany antybiotyku albo decyzji lekarza o przerwaniu deferypronu. |
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale uszkodzenie szpiku nie jest wykluczone. Nadal wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuDeferyprona alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania deferypronu. Ten lek może jednak wpływać na wątrobę i na liczbę białych krwinek, a picie dużych ilości alkoholu również szkodzi wątrobie i może osłabiać odporność. Przy nadmiarze żelaza w organizmie alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, dlatego najlepiej pić go rzadko i w małych ilościach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości. U pacjentów pijących regularnie warto zwrócić szczególną uwagę na wyniki rutynowej kontroli morfologii krwi i prób wątrobowych prowadzonej w trakcie leczenia deferypronem. Pacjenta należy poinformować o objawach infekcji i uszkodzenia wątroby, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Umiarkowane, okazjonalne picie alkoholu nie powinno istotnie zmieniać działania ani bezpieczeństwa deferypronu. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu możliwe jest nasilenie uszkodzenia wątroby obciążonej żelazem oraz utrudniona ocena przyczyny ewentualnych zaburzeń morfologii krwi lub wzrostu enzymów wątrobowych. Brak opisów poważnych powikłań wynikających wprost z tego połączenia.
Mechanizm
Bezpośrednia interakcja farmakokinetyczna deferypronu z etanolem nie jest znana, a obawy dotyczą wyłącznie możliwego sumowania się działań na wątrobę i szpik. ChPL deferypronu w postaci roztworu doustnego i w postaci tabletek powlekanych nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, więc oba produkty mają ten sam status.[1] ChPL zabrania łączenia deferypronu z innymi środkami leczniczymi, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany.[1] Etanol nie jest lekiem objętym tym zapisem, ale przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może hamować czynność szpiku i upośledzać obronę przeciwbakteryjną, co teoretycznie może nakładać się na ryzyko hematologiczne deferypronu. Deferypron może zwiększać aktywność aminotransferaz, a alkohol nasila uszkodzenie wątroby u osób z przeładowaniem żelazem i sprzyja dalszemu gromadzeniu żelaza w wątrobie.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- aktywność aminotransferaz
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność szpiku i nasilać uszkodzenie wątroby obciążonej żelazem, co utrudnia ocenę działań niepożądanych deferypronu. W tej sytuacji należy zalecić ograniczenie lub zaprzestanie picia i uważniej śledzić morfologię oraz próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
Inne interakcje tych leków 311
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ DeferypronNie łącz deferypronu z azatiopryną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Przyjmowane razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Może to prowadzić do ciężkich, niebezpiecznych dla życia infekcji. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz deferypronu z azatiopryną. Pacjentom leczonym deferypronem nie podaje się leków, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, a azatiopryna do nich należy[1][2]. Jeśli to możliwe, unika się łączenia azatiopryny z innymi lekami o działaniu mielosupresyjnym[3]. Gdy pacjent wymaga leczenia immunosupresyjnego azatiopryną, należy zmienić lek chelatujący żelazo w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń.
Mechanizm
Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, a azatiopryna hamuje czynność szpiku kostnego i powoduje leukopenię. Oba leki sumują działanie toksyczne na układ krwiotwórczy.
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofilów
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – na czas chemioterapii z bleomycyną należy odstawić deferypron.Powiedz onkologowi i hematologowi, że przyjmujesz deferypron, zanim zaczniesz chemioterapię, i nie odstawiaj ani nie wznawiaj go bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i hematologowi, że przyjmujesz deferypron, zanim zaczniesz chemioterapię, i nie odstawiaj ani nie wznawiaj go bez ich decyzji.
Deferypronu nie łączy się z chemioterapią zawierającą bleomycynę. Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a razem to ryzyko jest dużo większe. Może to prowadzić do ciężkich, groźnych dla życia infekcji. Deferypron może też osłabiać działanie bleomycyny na nowotwór.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – na czas chemioterapii z bleomycyną należy odstawić deferypron[1][2]. Jeśli chelatacja żelaza jest w tym okresie konieczna, należy z hematologiem rozważyć inny chelator. Ponowne włączenie deferypronu jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia cytotoksycznego i powrocie liczby neutrofili do normy, przy regularnej kontroli morfologii.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym sepsą. Teoretycznie możliwe jest także osłabienie działania przeciwnowotworowego bleomycyny.
Mechanizm
Deferypronu nie łączy się z lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany[1][2]. Bleomycyna jest lekiem cytotoksycznym o słabszym niż większość cytostatyków działaniu mielosupresyjnym, ale zwykle podaje się ją w schematach wielolekowych silnie hamujących szpik, co sumuje się z ryzykiem agranulocytozy po deferypronie. Dodatkowo działanie cytotoksyczne bleomycyny zależy od tworzenia kompleksu z żelazem, więc chelator żelaza może teoretycznie osłabiać jej skuteczność przeciwnowotworową.
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu chemioterapii i normalizacji liczby neutrofiliodstep · bleomycyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia cytotoksycznego i powrocie liczby neutrofili do normy deferypron można rozważyć ponownie, przy regularnej kontroli bezwzględnej liczby neutrofili. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ AzacytydynaNie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną.Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Azacytydyna osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol, nawet w maści, też może uszkadzać szpik i nasilać to działanie. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń, krwawień i niedokrwistości. U osób z chorobą szpiku tego antybiotyku się nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone kropki na skórze
- nasilone zmęczenie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną[1]. Wybierz inny lek przeciwbakteryjny bez działania mielotoksycznego, dopasowany do miejsca i rodzaju zakażenia. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, odstaw go i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne w sprawie kontroli morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębienie neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Może to prowadzić do ciężkich zakażeń i krwawień oraz do opóźnienia lub przerwania leczenia azacytydyną. Chloramfenikol może też wywołać niedokrwistość aplastyczną, której nie da się odróżnić od progresji choroby podstawowej ani od toksyczności azacytydyny.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Chloramfenikol może hamować hemopoezę w sposób zależny od dawki, rzadko wywołuje też nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Ponadto znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Azacytydyna jako lek przeciwnowotworowy z grupy analogów nukleozydów pirymidynowych wywołuje mielosupresję. Jest stosowana u chorych z nowotworami szpiku, a chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko mielosupresji zależnej od dawki są znacznie większe niż po zastosowaniu miejscowym. Połączenie pozostaje przeciwwskazane, a ryzyko ciężkiej toksyczności hematologicznej jest najwyższe. |
| Maść na skórępostać · chloramfenikol | inne zalecenie | Wchłanianie ze skóry jest małe, ale postać miejscowa również jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobami szpiku. Niedokrwistość aplastyczna po chloramfenikolu nie zależy ściśle od dawki. Nie stosuj maści nawet na małą powierzchnię ani krótko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KladrybinaNie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie otrzymuje chloramfenikol działający ogólnie.Nie stosuj chloramfenikolu w trakcie leczenia kladrybiną ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi, że przyjmujesz kladrybinę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w trakcie leczenia kladrybiną ani po nim bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi, że przyjmujesz kladrybinę.
Kladrybina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie zwiększają ryzyko poważnego spadku liczby krwinek. Grozi to ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub długo trwające infekcje
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość, duże osłabienie, zadyszka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie otrzymuje chloramfenikol działający ogólnie[1]. Jeśli zakażenie wymaga antybiotyku w okresie leczenia kladrybiną lub przed nim, wybierz lek bez działania mielotoksycznego. Gdy chloramfenikol był stosowany wcześniej, kurs kladrybiny zaczyna się dopiero po jego odstawieniu i po potwierdzeniu prawidłowej morfologii, a później ściśle obserwuje się parametry hematologiczne[1]. Chloramfenikolu nie podaje się pacjentowi z nieprawidłowym składem krwi, w tym z limfopenią po kladrybinie[2].
Skutek kliniczny
Ryzyko pogłębionej limfopenii, leukopenii, małopłytkowości lub niedokrwistości oraz ciężkich zakażeń. Przy chloramfenikolu działającym ogólnie możliwa jest także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna nałożona na wywołane kladrybiną zmniejszenie liczby limfocytów.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy, a ich działania się sumują. Kladrybina zmniejsza liczbę limfocytów i może obniżać inne parametry krwi. Leczenia kladrybiną nie rozpoczyna się u pacjentów otrzymujących leki mielosupresyjne, a przy wcześniejszym lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na obraz krwi należy oczekiwać addytywnych działań niepożądanych na krew i układ chłonny[1]. Chloramfenikol działa toksycznie na szpik i znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[2]. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub z nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed rozpoczęciem kursu kladrybiny i po nim
- bezwzględna liczba limfocytów
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
doksycyklinaazytromycynakwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie ogólne chloramfenikolu jest małe, ale nie można wykluczyć działania na szpik. Chloramfenikolu nie stosuje się przy nieprawidłowym składzie krwi, a po kladrybinie limfopenia jest spodziewana. Wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
| Chloramfenikol zakończony przed kursem kladrybiny, morfologia prawidłowakolejność włączenia · chloramfenikol | ryzyko maleje | Po odstawieniu chloramfenikolu i potwierdzeniu prawidłowej morfologii kurs kladrybiny można rozpocząć, ale ze względu na wcześniejsze podawanie leku wpływającego na krew zaleca się ścisłą obserwację parametrów hematologicznych. |
| Postać doustna w dniach przyjmowania kladrybinyodstep · chloramfenikol | inne zalecenie | Jeśli mimo przeciwwskazania chloramfenikol doustny jest podawany w dniach przyjmowania kladrybiny, należy zachować odstęp co najmniej 3 godzin między lekami. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ DaratumumabChloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych daratumumabem, ponieważ jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi.Nie stosuj leków z chloramfenikolem, także maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj leków z chloramfenikolem, także maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.
Chloramfenikol, także w maści, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Daratumumab stosuje się w chorobach szpiku i sam często obniża liczbę krwinek. Razem mogą pogłębić niedobór krwinek, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone kropki na skórze
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych daratumumabem, ponieważ jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi[1]. Przeciwwskazanie obejmuje także postać maści[1]. Zakażenie skóry należy leczyć antybiotykiem miejscowym bez działania toksycznego na szpik, a przy rozległej lub ogólnej infekcji pacjenta powinien ocenić lekarz prowadzący leczenie hematologiczne.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi pogłębieniem cytopenii, w tym neutropenii i małopłytkowości, a w skrajnym przypadku nieodwracalnym uszkodzeniem szpiku przez chloramfenikol. U chorego z neutropenią zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikol działa toksycznie na szpik kostny i nie stosuje się go u pacjentów z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Chloramfenikol znacznie nasila też toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Daratumumab stosuje się w chorobach z klonu plazmocytów szpiku, głównie w szpiczaku plazmocytowym, i często powoduje neutropenię, małopłytkowość oraz niedokrwistość. Przeciwwskazanie wynika więc z choroby, w której podaje się daratumumab, i z sumowania się działania obu leków na szpik. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo daratumumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest eliminowany przez enzymy wątrobowe i nie wpływa na ich aktywność[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko uszkodzenia szpiku są wielokrotnie większe niż przy stosowaniu maści. Połączenie z daratumumabem pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darzalex 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darzalex-100370449/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.