Interakcje / Cyklosporyna / Cyklosporyna i szczepionka przeciw cholerze
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.
Cyklosporyna osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze. Taka szczepionka może u ciebie słabiej działać, a osłabiony organizm gorzej radzi sobie z żywymi bakteriami ze szczepionki. Dla ciebie jest szczepionka z zabitymi bakteriami, ale i ona może chronić słabiej niż u innych osób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu, szczególnie wodnista lub długotrwała
- gorączka
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu (objawy odwodnienia)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne przed wyjazdem, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny między nią a doustną dawką cyklosporyny.[2] Nie przesuwa się ani nie pomija dawki cyklosporyny bez decyzji lekarza prowadzącego. Pacjenta należy poinformować, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, dlatego nadal musi przestrzegać zasad higieny żywności i wody.
Skutek kliniczny
U osoby przyjmującej cyklosporynę żywa szczepionka może dać słabszą ochronę przed cholerą i stwarza teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką. Przy szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź immunologiczna bez ryzyka zakażenia.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym leczenie immunosupresyjne, a więc także cyklosporynę.[1] Cyklosporyna jako inhibitor kalcyneuryny hamuje aktywację limfocytów T, co osłabia odpowiedź na szczepionkę i może ograniczać kontrolę nad namnażaniem żywego, atenuowanego szczepu Vibrio cholerae. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, ale jej działanie także zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed wydaniem (żywa atenuowana czy inaktywowana)
- odstęp co najmniej 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a doustną dawką cyklosporyny
- biegunka, gorączka lub odwodnienie po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki Vibrio cholerae z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie ma przeciwwskazania z powodu immunosupresji. Należy zachować 1 godzinę odstępu przed i po innych lekach doustnych, w tym przed i po cyklosporynie. Odpowiedź immunologiczna może być słabsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCyklosporynaa alkoholPacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku.Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.
Czerwone wino wypite w porze przyjmowania cyklosporyny może sprawić, że do organizmu wchłonie się mniej leku i lek będzie słabiej działał. Po przeszczepieniu narządu może to zwiększać ryzyko odrzucenia przeszczepu. Niewielkie ilości innych napojów alkoholowych nie wpływają wyraźnie na działanie leku. Częste picie alkoholu obciąża jednak wątrobę i podnosi ciśnienie, podobnie jak sam lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub nowe obrzęki
- gorączka albo ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- zażółcenie skóry lub białek oczu albo ciemny mocz
- silny ból głowy lub wysokie wartości ciśnienia w pomiarach domowych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku. Inne napoje alkoholowe można pić okazjonalnie i w umiarkowanych ilościach. U biorców przeszczepu, którzy regularnie piją czerwone wino lub zmienili nawyki dotyczące alkoholu, należy oznaczyć minimalne stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować dawkę. U pacjentów z chorobą alkoholową lub w trakcie leczenia uzależnienia warto uwzględnić zawartość etanolu w kapsułkach i rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu.
Skutek kliniczny
Czerwone wino pite w porze dawki może osłabić immunosupresję i u biorców przeszczepu zwiększyć ryzyko odrzucenia, zwłaszcza gdy powtarza się to regularnie. Dane o tym efekcie pochodzą z pojedynczego badania farmakokinetycznego, dlatego jego wielkość u konkretnego pacjenta po przeszczepieniu jest niepewna. Regularne picie większych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i uszkodzenie wątroby, które są znanymi działaniami niepożądanymi cyklosporyny.
Mechanizm
Klinicznie istotna jest głównie interakcja z czerwonym winem, a nie z samym etanolem. Czerwone wino spożyte w okolicy pory dawkowania zmniejsza wchłanianie cyklosporyny z przewodu pokarmowego. W badaniu obniżyło AUC cyklosporyny o ok. 30%, a Cmax o ok. 38%. Przyczyną jest prawdopodobnie wpływ składników wina innych niż etanol na jelitowy transport i metabolizm leku, ale mechanizmu nie wyjaśniono w pełni. Umiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny. Duże ilości alkoholu mogą dodatkowo nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny na zasadzie addycji farmakodynamicznej, co jest przesłanką teoretyczną. Charakterystyki poszczególnych produktów różnią się zapisem o etanolu jako substancji pomocniczej. W kapsułkach zawierających 18,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 798 mg etanolu. ChPL tych kapsułek ostrzega, że może to być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową i powinno być brane pod uwagę u kobiet w ciąży i karmiących, u pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci.[1] W kapsułkach z 11,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 500 mg etanolu. ChPL tych kapsułek stwierdza, że „mała ilość alkoholu w tym leku nie będzie powodowała zauważalnych skutków”.[1] Żadna z tych charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani nie zaleca unikania napojów alkoholowych.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi (C0) u biorców przeszczepu
- stężenie kreatyniny w surowicy
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Okazjonalne, umiarkowane spożycie napojów innych niż czerwone winoilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Umiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny, dlatego przy okazjonalnym piciu napojów innych niż czerwone wino interakcja farmakokinetyczna jest nieistotna. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny, dlatego należy monitorować ciśnienie tętnicze i parametry wątrobowe. |
| Kapsułki zawierające 18,8% obj. etanolupostać · alkohol | inne zalecenie | Dawka 500 mg cyklosporyny w tej postaci zawiera 798 mg etanolu, co według ChPL może być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową. U pacjentów uzależnionych lub w trakcie leczenia uzależnienia warto rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw cholerzea alkoholPrzez 1 godzinę przed podaniem i przez 1 godzinę po podaniu szczepionki inaktywowanej pacjent powinien powstrzymać się od jedzenia i picia, co obejmuje również alkohol.Nie jedz i nie pij niczego, także alkoholu, przez godzinę przed i godzinę po przyjęciu szczepionki, a poza tym nie musisz zmieniać swoich zwyczajów.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie jedz i nie pij niczego, także alkoholu, przez godzinę przed i godzinę po przyjęciu szczepionki, a poza tym nie musisz zmieniać swoich zwyczajów.
Alkohol nie osłabia szczepionki przeciw cholerze i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. Ważne jest jednak, żeby przez godzinę przed i godzinę po wypiciu szczepionki nic nie jeść i nie pić, także alkoholu, bo mogłoby to osłabić jej działanie. Jeśli masz wymioty lub biegunkę, na przykład po wypiciu dużej ilości alkoholu, przełóż szczepienie i zapytaj farmaceutę o nowy termin.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty lub biegunka w dniu planowanego szczepienia
- gorączka w dniu planowanego szczepienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przez 1 godzinę przed podaniem i przez 1 godzinę po podaniu szczepionki inaktywowanej pacjent powinien powstrzymać się od jedzenia i picia, co obejmuje również alkohol[1]. Szczepienie należy odłożyć u pacjenta z ostrymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, także jeśli są następstwem nadużycia alkoholu[1]. Poza tym nie ma potrzeby ograniczania alkoholu w związku ze szczepieniem.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu w dniu szczepienia, poza okresem bezpośrednio przed i po przyjęciu dawki, nie powinno wpływać na skuteczność ani bezpieczeństwo szczepienia. Wypicie alkoholu lub innego napoju w ciągu godziny przed lub po przyjęciu szczepionki inaktywowanej może teoretycznie osłabić odpowiedź odpornościową przez zwiększenie kwasowości w żołądku.
Mechanizm
Nie jest znana swoista interakcja alkoholu ze szczepionkami przeciw cholerze, a ChPL żadnej z nich nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Szczepionka inaktywowana z podjednostką B toksyny cholery jest wrażliwa na kwas, a pokarm i napoje zwiększają wydzielanie kwasu w żołądku, co może osłabiać jej działanie[1]. Dotyczy to każdego napoju, w tym alkoholu, który dodatkowo sam pobudza wydzielanie soku żołądkowego, więc wpływ ma wyłącznie czas wypicia napoju względem przyjęcia dawki, a nie sam etanol. Szczepionka żywa atenuowana również przechodzi przez żołądek i jest przyjmowana z buforem, dlatego rozsądnie jest stosować ten sam odstęp, choć ChPL nie odnosi się w tym zakresie do alkoholu.
Monitorować
- brak potrzeby szczególnego monitorowania
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 1 h przed lub po przyjęciu dawkipacjent | inne zalecenie | Spożycie jakiegokolwiek napoju, w tym alkoholu, w ciągu 1 godziny przed lub po przyjęciu szczepionki inaktywowanej zwiększa wydzielanie kwasu żołądkowego i może osłabiać działanie szczepionki. |
| Ilość wywołująca wymioty lub biegunkęilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Ostre zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym po nadużyciu alkoholu, są wskazaniem do odłożenia podania szczepionki inaktywowanej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Inne interakcje tych leków 319
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym terapię immunosupresyjną, w tym ogólnoustrojowy betametazon w dawkach immunosupresyjnych.Jeśli przyjmujesz betametazon w zastrzykach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem przeciw cholerze, a przez godzinę przed i po szczepionce nie przyjmuj innych leków doustnych.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz betametazon w zastrzykach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem przeciw cholerze, a przez godzinę przed i po szczepionce nie przyjmuj innych leków doustnych.
Betametazon w zastrzykach lub tabletkach może osłabiać odporność. Wtedy żywa szczepionka przeciw cholerze może wywołać zakażenie, a szczepienie może gorzej chronić. Krem z betametazonem na skórę nie przeszkadza w szczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka po szczepieniu
- bóle brzucha lub wymioty po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym terapię immunosupresyjną, w tym ogólnoustrojowy betametazon w dawkach immunosupresyjnych[1]. Szczepienie należy odroczyć do zakończenia takiego leczenia albo wybrać szczepionkę inaktywowaną. Przy szczepionce inaktywowanej doustny lek nie powinien być przyjmowany przez 1 godzinę przed i przez 1 godzinę po szczepieniu[2]. Betametazon stosowany na skórę nie wymaga zmiany postępowania.
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce u osoby z immunosupresją możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz niepełna ochrona przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź poszczepienna.
Mechanizm
Betametazon podawany ogólnie, zwłaszcza w dużych dawkach i przez dłuższy czas, hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy atenuowany szczep przecinkowca cholery może się nadmiernie namnażać, a wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu żywą lub inaktywowaną szczepionką może być słabsze. Betametazon stosowany na skórę wchłania się w niewielkim stopniu i nie wywołuje istotnej immunosupresji.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- biegunka i gorączka po szczepieniu żywą szczepionką
- droga podania, dawka i czas trwania leczenia betametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon na skórę wchłania się w niewielkim stopniu i nie powoduje immunosupresji istotnej dla szczepienia. |
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Szczepionki inaktywowanej nie przeciwwskazuje się przy steroidoterapii, ale odpowiedź może być słabsza, a leki doustne trzeba oddzielić odstępem 1 godziny przed i po szczepieniu. |
| Dawka nieimmunosupresyjna, krótkie leczeniedawka · betametazon | ryzyko maleje | Przy małej dawce ogólnoustrojowej stosowanej krótko decyzję o żywej szczepionce podejmuje lekarz po ocenie stopnia immunosupresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka przeciw cholerzePrzy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie trzeba zmieniać leczenia ani terminu szczepienia.Stosuj budezonid do nosa lub wziewnie jak dotąd, a jeśli przyjmujesz go w kapsułkach, nie łykaj go przez godzinę przed szczepionką i godzinę po niej oraz powiedz o nim lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj budezonid do nosa lub wziewnie jak dotąd, a jeśli przyjmujesz go w kapsułkach, nie łykaj go przez godzinę przed szczepionką i godzinę po niej oraz powiedz o nim lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia.
Budezonid w aerozolu do nosa, inhalatorze lub do nebulizacji nie osłabia działania doustnej szczepionki przeciw cholerze. Lek działa głównie w miejscu podania i nie obniża ogólnej odporności organizmu. Inaczej jest, gdy przyjmujesz budezonid doustnie – wtedy potrzebny jest odstęp od szczepionki, a przy niektórych szczepionkach decyzję podejmuje lekarz.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie trzeba zmieniać leczenia ani terminu szczepienia. Jeśli pacjent przyjmuje budezonid doustnie, przez 1 godzinę przed podaniem i 1 godzinę po podaniu inaktywowanej szczepionki doustnej nie powinien przyjmować leku[1]. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom w trakcie terapii immunosupresyjnej[2], dlatego przy ogólnoustrojowym leczeniu glikokortykosteroidami decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz po ocenie stopnia immunosupresji.
Skutek kliniczny
Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie oczekuje się osłabienia odpowiedzi na szczepienie ani zwiększenia ryzyka działań niepożądanych szczepionki. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu glikokortykosteroidów w dawkach immunosupresyjnych możliwe jest słabsze uodpornienie, a podanie szczepionki żywej jest przeciwwskazane[2].
Mechanizm
Glikokortykosteroidy działające ogólnoustrojowo w dużych dawkach mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepionkę, a w przypadku szczepionki żywej atenuowanej teoretycznie zwiększać ryzyko namnażania się szczepu szczepionkowego. Budezonid podawany donosowo lub wziewnie działa głównie miejscowo i w dawkach terapeutycznych nie wywołuje immunosupresji, dlatego nie wpływa w istotny sposób na skuteczność ani bezpieczeństwo doustnej szczepionki przeciw cholerze. Inaktywowana szczepionka doustna jest wrażliwa na kwas żołądkowy i nie powinna być podawana jednocześnie z innymi lekami doustnymi[1].
Metabolizm i transportery
- Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · budezonid | ryzyko rośnie | Doustnego budezonidu nie podaje się przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po inaktywowanej szczepionce doustnej. Przed podaniem szczepionki żywej lekarz powinien ocenić, czy leczenie ma charakter immunosupresyjny. |
| Dawka immunosupresyjna przy stosowaniu ogólnoustrojowymdawka · budezonid | ryzyko rośnie | W trakcie terapii immunosupresyjnej żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się. Szczepionka inaktywowana pozostaje możliwa, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ KolchicynaNie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Kolchicyna i cyklosporyna nie powinny być przyjmowane razem. Cyklosporyna sprawia, że kolchicyna gromadzi się w organizmie, co może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, nerek i innych narządów. Takie zatrucie bywało groźne dla życia. Objawy mogą pojawić się po kilku dniach albo dopiero po wielu miesiącach wspólnego stosowania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- ciemne zabarwienie moczu
- nudności, wymioty, biegunka lub ból brzucha
- mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
- nietypowe zmęczenie, siniaki lub częste infekcje
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.[1] U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane.[2] Jeśli lekarz uzna oba leki za niezbędne u pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby, dawkę kolchicyny zmniejsza się 4-krotnie, a leczenie ostrego napadu dny powtarza nie wcześniej niż po 3 dobach.[2] Pacjenta trzeba wtedy bardzo ściśle obserwować pod kątem objawów toksyczności kolchicyny, kontrolować czynność nerek i stężenie cyklosporyny, a przy podejrzeniu toksyczności przerwać podawanie kolchicyny.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka toksyczność kolchicyny, w tym miopatia, rabdomioliza, neuromiopatia, objawy żołądkowo-jelitowe i pancytopenia, niekiedy z niewydolnością wielonarządową. Zgłaszano przypadki zgonów podczas jednoczesnego stosowania obu leków.[1] Możliwy jest też wzrost stężenia cyklosporyny i pogorszenie czynności nerek.[2]
Mechanizm
Cyklosporyna silnie hamuje glikoproteinę P i hamuje CYP3A4, czyli główne drogi eliminacji kolchicyny, przez co znacznie zwiększa jej stężenie w osoczu.[1] Po pojedynczej dawce 100 mg cyklosporyny Cmax kolchicyny zwiększało się o 324%, a AUC o 317%.[2] Nefrotoksyczność cyklosporyny dodatkowo ogranicza nerkowe wydalanie kolchicyny i sprzyja jej kumulacji. Obie substancje mogą same wywoływać miopatię, więc ich działanie miotoksyczne sumuje się. Kolchicyna może też zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi i ryzyko nefrotoksyczności.[3][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
- kinaza kreatynowa (prawidłowy wynik nie wyklucza miopatii)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie cyklosporyny we krwi
- morfologia krwi
- enzymy wątrobowe i bilirubina
- nudności, wymioty, biegunka
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od cyklosporyny, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby przyjmujących inhibitory glikoproteiny P połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane i nie dopuszcza się redukcji dawki jako rozwiązania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Cyklosporyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko znacznie rośnie. Tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie. Jeśli masz dostać cydofowir, a przyjmujesz cyklosporynę, lekarz powinien o tym wiedzieć, bo najczęściej wybierze inny lek przeciwwirusowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty moczu
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- gorączka lub dreszcze (możliwy spadek białych krwinek)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi[1]. W zakażeniu wirusem cytomegalii należy wybrać lek przeciwwirusowy bez istotnej nefrotoksyczności. Jeśli lekarz prowadzący uzna podanie cydofowiru za niezbędne, decyzja wykracza poza ChPL i wymaga oceny ośrodka specjalistycznego, ścisłej kontroli czynności nerek przed każdą dawką oraz kontroli stężenia cyklosporyny.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, białkomoczu, zespołu Fanconiego i niewydolności nerek, która może wymagać dializy. Pogorszenie czynności nerek dodatkowo zwiększa toksyczność cydofowiru, który jest wydalany przez nerki, a u biorców przeszczepu może zagrozić funkcji przeszczepionego narządu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir gromadzi się w komórkach kanalików proksymalnych i może wywołać ich martwicę oraz zespół Fanconiego, a cyklosporyna powoduje skurcz tętniczek doprowadzających, zmniejszenie przesączania kłębuszkowego i przewlekłe zmiany śródmiąższowe. ChPL cydofowiru zabrania jednoczesnego podawania innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL cyklosporyny zaleca ostrożność i ścisłą kontrolę czynności nerek przy łączeniu z innymi lekami nefrotoksycznymi, choć nie wymienia cydofowiru z nazwy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i glikozuria w badaniu moczu
- stężenie fosforanów, potasu i wodorowęglanów w surowicy
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej
- morfologia krwi z rozmazem (neutropenia po cydofowirze)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczupostać · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna stosowana do oka daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie należy się spodziewać sumowania działania nefrotoksycznego z cydofowirem. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Niewydolność nerek jest samodzielnym przeciwwskazaniem do cydofowiru niezależnie od cyklosporyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.
Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nietypowe siniaki
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny, nagły ból głowy
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.
Skutek kliniczny
Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
- Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- objawy krwawienia
- morfologia krwi (hemoglobina)
- kreatynina i eGFR
- stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.
Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- owrzodzenia i ból w jamie ustnej
- drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
- silne osłabienie
- biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].
Skutek kliniczny
Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy neuropatii obwodowej
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
- stężenie cyklosporyny we krwi
- stężenie kreatyniny w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · cyklosporyna | ryzyko rośnie | Dożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka BCGNie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną.Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.
Cyklosporyna osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione prątki. Gdy odporność jest obniżona, prątki mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie też może wtedy działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka i dreszcze
- silne osłabienie lub złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- ból stawów
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1][2], ani u osób z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[3]. Jeśli pacjent wymaga leczenia raka pęcherza, urolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne powinien wybrać inną metodę leczenia dopęcherzowego albo ocenić, czy cyklosporynę można bezpiecznie odstawić i po jakim czasie podać BCG. Po przypadkowym podaniu BCG pacjent wymaga pilnej oceny lekarskiej w kierunku zakażenia ogólnoustrojowego.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (posocznica BCG, zajęcie płuc, wątroby, stawów) oraz osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje kalcyneurynę i aktywację limfocytów T, a działanie żywych, atenuowanych prątków BCG zależy właśnie od sprawnej odpowiedzi komórkowej. Przy osłabionej odporności organizm nie kontroluje namnażania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi, a jednocześnie słabnie miejscowa odpowiedź immunologiczna, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego po każdym przypadkowym podaniu BCG
- objawy ze strony układu moczowego (pieczenie, krwiomocz, częstomocz)
- czynność wątroby i stan płuc przy podejrzeniu rozsiewu prątków
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (leczenie dopęcherzowe)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do oka (krople do oczu)droga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo i w niewielkim stopniu wpływa na odporność ogólnoustrojową. Ryzyko interakcji jest mniejsze, ale decyzję o podaniu BCG podejmuje urolog po ocenie całego leczenia pacjenta. |
| Do odbudowy odporności po odstawieniu cyklosporyny (czas ustala lekarz)odstep · pacjent | inne zalecenie | Po odstawieniu cyklosporyny podanie BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności, a moment ustala lekarz prowadzący razem z urologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Cyklosporyna osłabia układ odpornościowy. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z obniżoną odpornością może nie zadziałać albo nawet wywołać zakażenie. Dlatego tej szczepionki nie łączy się z cyklosporyną. Szczepionka we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, ale może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- złe samopoczucie po przyjęciu szczepionki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.[1] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, skieruj pacjenta do lekarza w celu rozważenia szczepionki inaktywowanej podawanej we wstrzyknięciu, z zastrzeżeniem, że odpowiedź na nią może być słabsza. Niezależnie od szczepienia przypomnij o ścisłej higienie żywności i wody w czasie podróży. Pacjent nie powinien samodzielnie przerywać cyklosporyny w celu zaszczepienia się.
Skutek kliniczny
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym cyklosporynę.[1] U takich osób szczepienie może nie wytworzyć ochrony, a teoretycznie istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie stwarza ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność podczas leczenia cyklosporyną może być mniejsza.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje aktywację limfocytów T przez blokowanie kalcyneuryny i osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej szczep Ty21a namnaża się w jelicie, a zahamowana odporność może nie kontrolować jego wzrostu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego (gorączka, biegunka, bóle brzucha) w razie omyłkowego przyjęcia szczepionki doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (podawana we wstrzyknięciu)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia cyklosporyną odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Decyzję o szczepieniu i jego terminie podejmuje lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.