Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Cyklosporyna / Cyklosporyna i szczepionka BCG

Cyklosporyna i szczepionka BCG

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną.

Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka BCGNie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną.Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.

Cyklosporyna osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione prątki. Gdy odporność jest obniżona, prątki mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie też może wtedy działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka i dreszcze
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • ból stawów
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilone pieczenie przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1][2], ani u osób z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[3]. Jeśli pacjent wymaga leczenia raka pęcherza, urolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne powinien wybrać inną metodę leczenia dopęcherzowego albo ocenić, czy cyklosporynę można bezpiecznie odstawić i po jakim czasie podać BCG. Po przypadkowym podaniu BCG pacjent wymaga pilnej oceny lekarskiej w kierunku zakażenia ogólnoustrojowego.

Skutek kliniczny

Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (posocznica BCG, zajęcie płuc, wątroby, stawów) oraz osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje kalcyneurynę i aktywację limfocytów T, a działanie żywych, atenuowanych prątków BCG zależy właśnie od sprawnej odpowiedzi komórkowej. Przy osłabionej odporności organizm nie kontroluje namnażania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi, a jednocześnie słabnie miejscowa odpowiedź immunologiczna, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie BCG.

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego po każdym przypadkowym podaniu BCG
  • objawy ze strony układu moczowego (pieczenie, krwiomocz, częstomocz)
  • czynność wątroby i stan płuc przy podejrzeniu rozsiewu prątków

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (leczenie dopęcherzowe)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do oka (krople do oczu)droga podania · cyklosporynaryzyko malejeCyklosporyna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo i w niewielkim stopniu wpływa na odporność ogólnoustrojową. Ryzyko interakcji jest mniejsze, ale decyzję o podaniu BCG podejmuje urolog po ocenie całego leczenia pacjenta.
Do odbudowy odporności po odstawieniu cyklosporyny (czas ustala lekarz)odstep · pacjentinne zaleceniePo odstawieniu cyklosporyny podanie BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności, a moment ustala lekarz prowadzący razem z urologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaCyklosporynaa alkoholPacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku.Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.

Czerwone wino wypite w porze przyjmowania cyklosporyny może sprawić, że do organizmu wchłonie się mniej leku i lek będzie słabiej działał. Po przeszczepieniu narządu może to zwiększać ryzyko odrzucenia przeszczepu. Niewielkie ilości innych napojów alkoholowych nie wpływają wyraźnie na działanie leku. Częste picie alkoholu obciąża jednak wątrobę i podnosi ciśnienie, podobnie jak sam lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub nowe obrzęki
  • gorączka albo ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu albo ciemny mocz
  • silny ból głowy lub wysokie wartości ciśnienia w pomiarach domowych
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku. Inne napoje alkoholowe można pić okazjonalnie i w umiarkowanych ilościach. U biorców przeszczepu, którzy regularnie piją czerwone wino lub zmienili nawyki dotyczące alkoholu, należy oznaczyć minimalne stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować dawkę. U pacjentów z chorobą alkoholową lub w trakcie leczenia uzależnienia warto uwzględnić zawartość etanolu w kapsułkach i rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu.

Skutek kliniczny

Czerwone wino pite w porze dawki może osłabić immunosupresję i u biorców przeszczepu zwiększyć ryzyko odrzucenia, zwłaszcza gdy powtarza się to regularnie. Dane o tym efekcie pochodzą z pojedynczego badania farmakokinetycznego, dlatego jego wielkość u konkretnego pacjenta po przeszczepieniu jest niepewna. Regularne picie większych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i uszkodzenie wątroby, które są znanymi działaniami niepożądanymi cyklosporyny.

Mechanizm

Klinicznie istotna jest głównie interakcja z czerwonym winem, a nie z samym etanolem. Czerwone wino spożyte w okolicy pory dawkowania zmniejsza wchłanianie cyklosporyny z przewodu pokarmowego. W badaniu obniżyło AUC cyklosporyny o ok. 30%, a Cmax o ok. 38%. Przyczyną jest prawdopodobnie wpływ składników wina innych niż etanol na jelitowy transport i metabolizm leku, ale mechanizmu nie wyjaśniono w pełni. Umiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny. Duże ilości alkoholu mogą dodatkowo nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny na zasadzie addycji farmakodynamicznej, co jest przesłanką teoretyczną. Charakterystyki poszczególnych produktów różnią się zapisem o etanolu jako substancji pomocniczej. W kapsułkach zawierających 18,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 798 mg etanolu. ChPL tych kapsułek ostrzega, że może to być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową i powinno być brane pod uwagę u kobiet w ciąży i karmiących, u pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci.[1] W kapsułkach z 11,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 500 mg etanolu. ChPL tych kapsułek stwierdza, że „mała ilość alkoholu w tym leku nie będzie powodowała zauważalnych skutków”.[1] Żadna z tych charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani nie zaleca unikania napojów alkoholowych.[1]

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], silny inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi (C0) u biorców przeszczepu
  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Okazjonalne, umiarkowane spożycie napojów innych niż czerwone winoilość alkoholu · pacjentryzyko malejeUmiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny, dlatego przy okazjonalnym piciu napojów innych niż czerwone wino interakcja farmakokinetyczna jest nieistotna.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie dużych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny, dlatego należy monitorować ciśnienie tętnicze i parametry wątrobowe.
Kapsułki zawierające 18,8% obj. etanolupostać · alkoholinne zalecenieDawka 500 mg cyklosporyny w tej postaci zawiera 798 mg etanolu, co według ChPL może być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową. U pacjentów uzależnionych lub w trakcie leczenia uzależnienia warto rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSzczepionka BCGa alkoholZaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza.Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.

Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio osłabiał działanie BCG podawanego do pęcherza. Alkohol jednak zwiększa ilość oddawanego moczu i drażni pęcherz, więc wypity w dniu zabiegu może utrudnić utrzymanie leku w pęcherzu i nasilić pieczenie oraz częste oddawanie moczu. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność, co przy tym leczeniu może zwiększać ryzyko zakażenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
  • krew w moczu
  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • duże osłabienie, kaszel lub zażółcenie skóry albo oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy przekazać informację lekarzowi prowadzącemu, który oceni stan odporności i czynność wątroby przed kontynuacją terapii.

Skutek kliniczny

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu poza dniem wlewu nie ma udokumentowanego wpływu na skuteczność ani bezpieczeństwo terapii BCG. Picie w dniu wlewu może nasilić parcie na mocz, częstomocz i pieczenie przy oddawaniu moczu oraz skrócić czas utrzymania zawiesiny w pęcherzu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu nie można wykluczyć większego ryzyka powikłań infekcyjnych.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakologicznej etanolu z żywymi, atenuowanymi prątkami BCG podawanymi do pęcherza moczowego, a możliwe znaczenie ma przede wszystkim działanie miejscowe i moczopędne alkoholu. Żaden z produktów BCG do podawania do pęcherza nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a jedyna wzmianka o alkoholu etylowym w ChPL dotyczy dezynfekcji ampułek przed przygotowaniem zawiesiny.[1] Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny i zwiększa diurezę, co teoretycznie może rozcieńczać zawiesinę BCG w pęcherzu i utrudniać jej utrzymanie przez zalecany czas kontaktu ze śluzówką. Alkohol drażni również błonę śluzową pęcherza, przez co może nasilać typowe dla terapii BCG objawy chemicznego zapalenia pęcherza. Przewlekłe nadużywanie alkoholu upośledza odporność komórkową, a ChPL wszystkich produktów BCG przeciwwskazują stosowanie u osób z nabytym niedoborem odporności, co u pacjentów z chorobą alkoholową i zaawansowaną marskością wątroby może teoretycznie zwiększać ryzyko uogólnionego zakażenia BCG.[1]

Monitorować

  • objawy podrażnienia pęcherza (częstomocz, parcie, pieczenie, krwiomocz)
  • gorączka i dreszcze po wlewie
  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę, osłabienie, kaszel, żółtaczka)
  • wywiad w kierunku przewlekłego nadużywania alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu i alkoholowa choroba wątroby upośledzają odporność komórkową, a nabyty niedobór odporności jest przeciwwskazaniem do terapii BCG. Wymaga to oceny przez lekarza prowadzącego przed kontynuacją leczenia.
Dzień wlewuodstep · pacjentinne zalecenieW dniu wlewu alkohol zwiększa diurezę i podrażnienie pęcherza, dlatego należy go unikać przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu.
Szczepionka śródskórna przeciw gruźlicypostać · alkoholryzyko malejeDla śródskórnej szczepionki BCG stosowanej w profilaktyce gruźlicy nie opisano interakcji z alkoholem i nie są potrzebne żadne zalecenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 277

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie gruźlicy, z którymi osłabiony organizm może sobie nie poradzić. Może to prowadzić do groźnego zakażenia, a szczepienie lub leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych leków nie wolno łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka trwająca kilka dni lub nawracająca
  • dreszcze i nocne poty
  • niewyjaśniona utrata masy ciała i duże osłabienie
  • narastający obrzęk, ropień lub owrzodzenie w miejscu szczepienia
  • powiększone, bolesne węzły chłonne
  • kaszel, duszność lub bóle stawów po wlewkach BCG
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych. Przyjęcie żywej szczepionki, zwłaszcza BCG, jest przeciwwskazane w trakcie leczenia azatiopryną[1]. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[2][3][4]. Żywą szczepionkę można podać dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[5]. Jeśli wskazane są szczepienia żywymi szczepionkami, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem immunosupresji. U chorego na nienaciekowego raka pęcherza, który musi kontynuować azatioprynę, onkolog lub urolog powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe.

Skutek kliniczny

Grozi niekontrolowane namnażanie prątków BCG z miejscowym lub uogólnionym zakażeniem (BCG-itis), które może wymagać leczenia przeciwprątkowego i zagrażać życiu. Jednocześnie zmniejsza się skuteczność szczepienia przeciwgruźliczego oraz przeciwnowotworowe działanie wlewek dopęcherzowych BCG.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową, która jest niezbędna do kontrolowania żywych, atenuowanych prątków BCG. Aktywność immunosupresyjna azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[5]. Ten sam mechanizm osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy skuteczność dopęcherzowej immunoterapii BCG.

Monitorować

  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, utrata masy ciała, osłabienie)
  • objawy miejscowego zakażenia w miejscu szczepienia (narastający naciek, ropień, powiększenie węzłów chłonnych)
  • po wlewkach dopęcherzowych – objawy ogólne, zaburzenia czynności wątroby, objawy płucne, bóle stawów
  • data ostatniej dawki azatiopryny przed planowanym podaniem BCG

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (wlewki dopęcherzowe zamiast BCG w raku pęcherza – decyzja onkologa lub urologa)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąpacjentinne zalecenieŻywą szczepionkę można rozważyć dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną. Przed podaniem oceń, czy pacjent nie otrzymuje innych leków immunosupresyjnych.
Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCGinne zalecenieWlewki dopęcherzowe BCG w raku pęcherza są również przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Lekarz prowadzący powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe albo zmianę immunosupresji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka BCGNie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.

Betametazonu w zastrzykach nie łączy się z leczeniem BCG podawanym do pęcherza moczowego. Betametazon osłabia odporność, przez co leczenie BCG może działać słabiej, a żywe prątki ze szczepionki mogą rozprzestrzenić się w organizmie i wywołać groźne zakażenie. Krem z betametazonem stosowany na skórę nie przeszkadza w leczeniu BCG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
  • silne osłabienie i uczucie rozbicia
  • nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.[1] Pacjenci z obniżoną odpornością wywołaną lekami, w tym kortykosteroidami, nie powinni otrzymywać BCG do pęcherza moczowego.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Gdy kortykosteroid ogólnoustrojowy jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu lub przesunięciu wlewów BCG podejmuje lekarz prowadzący leczenie urologiczne lub onkologiczne. Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG.[1]

Skutek kliniczny

Zmniejszenie skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG i zwiększenie ryzyka uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.

Mechanizm

Betametazon podawany ogólnoustrojowo działa immunosupresyjnie i hamuje miejscową odpowiedź komórkową, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie żywych, atenuowanych prątków BCG podawanych do pęcherza moczowego. Osłabienie odporności zmniejsza zdolność organizmu do kontrolowania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza pęcherz moczowy.

Metabolizm i transportery

  • Betametazon: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy uogólnionego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
  • nasilenie dolegliwości ze strony układu moczowego po wlewie
  • objawy ze strony płuc i wątroby sugerujące rozsiew prątków

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · betametazonryzyko malejeKortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG. Przy długotrwałym stosowaniu silnego kortykosteroidu na dużą powierzchnię skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym warto poinformować lekarza prowadzącego leczenie BCG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka BCGPrzed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu.Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.

Budezonid to lek sterydowy, który może osłabiać odporność, a leczenie BCG działa właśnie dzięki pobudzeniu odporności. Budezonid w inhalatorze lub w aerozolu do nosa w zwykłych dawkach zwykle nie przeszkadza w leczeniu BCG. Budezonid w kapsułkach, tabletkach, czopkach lub piance do odbytu, a także duże dawki wziewne, mogą osłabić działanie BCG i zwiększyć ryzyko groźnego zakażenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę po wlewie
  • dreszcze i silne osłabienie
  • kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nasilające się pieczenie przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu. Budezonid wziewny lub donosowy w zwykłych dawkach można kontynuować, ponieważ steroidy stosowane miejscowo nie są przeciwwskazaniem do terapii BCG[1]. Leczenia BCG nie prowadzi się u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych lub podawane układowo[2][1]. Przeciwwskazaniem jest też każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Przy dużych dawkach wziewnych, długotrwałym stosowaniu lub jednoczesnym przyjmowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 skonsultuj z urologiem, czy budezonid nie działa ogólnoustrojowo.

Skutek kliniczny

Przy immunosupresyjnym, ogólnoustrojowym działaniu kortykosteroidu możliwe jest osłabienie skuteczności dopęcherzowej immunoterapii BCG i zwiększenie ryzyka ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG. Miejscowo stosowany budezonid w zwykłych dawkach nie stanowi przeciwwskazania do leczenia BCG[1].

Mechanizm

Budezonid jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną, od której zależy działanie przeciwnowotworowe dopęcherzowo podanych żywych prątków BCG. Przy ogólnoustrojowym działaniu steroidu osłabiona odporność może dodatkowo ułatwić rozsiew prątków. Po podaniu wziewnym lub donosowym budezonid działa głównie miejscowo, a jego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, ale rośnie przy dużych dawkach, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4[4].

Metabolizm i transportery

  • Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • droga podania, dawka i czas stosowania budezonidu
  • jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 nasilających ogólnoustrojowe działanie budezonidu
  • gorączka, dreszcze, złe samopoczucie i objawy uogólnionego zakażenia BCG po wlewie
  • objawy ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidów

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna lub donosowadroga podania · budezonidryzyko malejeSteroidy stosowane miejscowo nie stanowią przeciwwskazania do dopęcherzowej terapii BCG. Dotyczy zwykłych dawek bez jednoczesnych inhibitorów CYP3A4.
Doustna lub doodbytniczadroga podania · budezonidinne zalecenieBudezonid doustny lub doodbytniczy działa częściowo ogólnoustrojowo. Dopęcherzowe BCG jest przeciwwskazane przy leczeniu immunosupresyjnym kortykosteroidami, dlatego o kontynuacji BCG decyduje urolog po ocenie dawki i czasu leczenia.
Dawka o działaniu immunosupresyjnym lub ogólnoustrojowymdawka · budezonidryzyko rośnieDopęcherzowego BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych immunosupresyjnie kortykosteroidami ani u osób z polekowym zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej. Nie stosuje się go też przy układowym podawaniu steroidów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie.Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.

Busulfan osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się, ani przy wlewach do pęcherza, ani przy szczepieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze
  • silne osłabienie i złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cytostatycznej i odbudowie odporności – decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego busulfanem podanie BCG grozi uogólnionym, potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem prątkami BCG (gorączka, objawy ogólnoustrojowe, zapalenie płuc lub wątroby, posocznica). Skuteczność BCG, zarówno przeciwnowotworowa w raku pęcherza, jak i ochronna w szczepieniu, może być zmniejszona.

Mechanizm

Busulfan jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Prątki BCG są żywe i atenuowane, więc ich bezpieczne stosowanie wymaga sprawnego układu odpornościowego. W immunosupresji organizm nie ogranicza namnażania prątków, co grozi ich rozsiewem, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy skuteczność BCG.

Monitorować

  • temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowe po przypadkowym podaniu BCG
  • objawy zapalenia płuc, wątroby i dróg moczowych
  • morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed ewentualnym podaniem BCG

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCGinne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy także BCG podawanego do pęcherza moczowego w leczeniu raka pęcherza, bo prątki mogą przedostać się do krwiobiegu i wywołać zakażenie uogólnione.
Po zakończeniu leczenia busulfanemodstep · busulfaninne zaleceniePo zakończeniu leczenia busulfanem BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności – termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/myleran-100045175/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo.Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.

Cyklofosfamid osłabia odporność organizmu. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy układ odpornościowy sobie radzi. Gdy odporność jest osłabiona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG działa słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • silne osłabienie i złe samopoczucie
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilony ból przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej odporności, a decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący. Gdy cyklofosfamid jest niezbędny, w leczeniu dopęcherzowym raka pęcherza należy rozważyć chemioterapię dopęcherzową zamiast BCG.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko miejscowego i uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiej infekcji ogólnoustrojowej, oraz osłabienie skuteczności leczenia dopęcherzowego.

Mechanizm

Szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, a jej działanie przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza zależy od sprawnej miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym i immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i powoduje mielosupresję. Osłabiona odporność nie kontroluje namnażania prątków i zmniejsza odpowiedź przeciwnowotworową wywołaną przez BCG.

Metabolizm i transportery

  • Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6[1], substrat CYP2B6[1]

Monitorować

  • objawy zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc i wątroby
  • morfologia krwi z rozmazem
  • dolegliwości dyzuryczne i krwiomocz

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ KolchicynaNie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.

Kolchicyna i cyklosporyna nie powinny być przyjmowane razem. Cyklosporyna sprawia, że kolchicyna gromadzi się w organizmie, co może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, nerek i innych narządów. Takie zatrucie bywało groźne dla życia. Objawy mogą pojawić się po kilku dniach albo dopiero po wielu miesiącach wspólnego stosowania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • nudności, wymioty, biegunka lub ból brzucha
  • mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
  • nietypowe zmęczenie, siniaki lub częste infekcje
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PK – wydalanie, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.[1] U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane.[2] Jeśli lekarz uzna oba leki za niezbędne u pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby, dawkę kolchicyny zmniejsza się 4-krotnie, a leczenie ostrego napadu dny powtarza nie wcześniej niż po 3 dobach.[2] Pacjenta trzeba wtedy bardzo ściśle obserwować pod kątem objawów toksyczności kolchicyny, kontrolować czynność nerek i stężenie cyklosporyny, a przy podejrzeniu toksyczności przerwać podawanie kolchicyny.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka toksyczność kolchicyny, w tym miopatia, rabdomioliza, neuromiopatia, objawy żołądkowo-jelitowe i pancytopenia, niekiedy z niewydolnością wielonarządową. Zgłaszano przypadki zgonów podczas jednoczesnego stosowania obu leków.[1] Możliwy jest też wzrost stężenia cyklosporyny i pogorszenie czynności nerek.[2]

Mechanizm

Cyklosporyna silnie hamuje glikoproteinę P i hamuje CYP3A4, czyli główne drogi eliminacji kolchicyny, przez co znacznie zwiększa jej stężenie w osoczu.[1] Po pojedynczej dawce 100 mg cyklosporyny Cmax kolchicyny zwiększało się o 324%, a AUC o 317%.[2] Nefrotoksyczność cyklosporyny dodatkowo ogranicza nerkowe wydalanie kolchicyny i sprzyja jej kumulacji. Obie substancje mogą same wywoływać miopatię, więc ich działanie miotoksyczne sumuje się. Kolchicyna może też zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi i ryzyko nefrotoksyczności.[3][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], kolchicyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], kolchicyna – substrat P-gp[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Kolchicyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • kinaza kreatynowa (prawidłowy wynik nie wyklucza miopatii)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • stężenie cyklosporyny we krwi
  • morfologia krwi
  • enzymy wątrobowe i bilirubina
  • nudności, wymioty, biegunka

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 50 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od cyklosporyny, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby przyjmujących inhibitory glikoproteiny P połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane i nie dopuszcza się redukcji dawki jako rozwiązania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.

Cyklosporyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko znacznie rośnie. Tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie. Jeśli masz dostać cydofowir, a przyjmujesz cyklosporynę, lekarz powinien o tym wiedzieć, bo najczęściej wybierze inny lek przeciwwirusowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • pienisty moczu
  • nasilone zmęczenie i osłabienie
  • nudności lub utrata apetytu
  • gorączka lub dreszcze (możliwy spadek białych krwinek)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi[1]. W zakażeniu wirusem cytomegalii należy wybrać lek przeciwwirusowy bez istotnej nefrotoksyczności. Jeśli lekarz prowadzący uzna podanie cydofowiru za niezbędne, decyzja wykracza poza ChPL i wymaga oceny ośrodka specjalistycznego, ścisłej kontroli czynności nerek przed każdą dawką oraz kontroli stężenia cyklosporyny.

Skutek kliniczny

Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, białkomoczu, zespołu Fanconiego i niewydolności nerek, która może wymagać dializy. Pogorszenie czynności nerek dodatkowo zwiększa toksyczność cydofowiru, który jest wydalany przez nerki, a u biorców przeszczepu może zagrozić funkcji przeszczepionego narządu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir gromadzi się w komórkach kanalików proksymalnych i może wywołać ich martwicę oraz zespół Fanconiego, a cyklosporyna powoduje skurcz tętniczek doprowadzających, zmniejszenie przesączania kłębuszkowego i przewlekłe zmiany śródmiąższowe. ChPL cydofowiru zabrania jednoczesnego podawania innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL cyklosporyny zaleca ostrożność i ścisłą kontrolę czynności nerek przy łączeniu z innymi lekami nefrotoksycznymi, choć nie wymienia cydofowiru z nazwy[2].

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
  • białkomocz i glikozuria w badaniu moczu
  • stężenie fosforanów, potasu i wodorowęglanów w surowicy
  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej
  • morfologia krwi z rozmazem (neutropenia po cydofowirze)

Bezpieczniejsze alternatywy

gancyklowirwalgancyklowir

Kiedy ocena się zmienia

Krople do oczupostać · cyklosporynaryzyko malejeCyklosporyna stosowana do oka daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie należy się spodziewać sumowania działania nefrotoksycznego z cydofowirem.
Niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyNiewydolność nerek jest samodzielnym przeciwwskazaniem do cydofowiru niezależnie od cyklosporyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.

Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nietypowe siniaki
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny, nagły ból głowy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi (hemoglobina)
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

acenokumarolwarfaryna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.