Interakcje / Dabrafenib / Dabrafenib i etrasymod
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu.
Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ EtrasymodNie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu.Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.
Etrasymodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu nowotworu, a dabrafenib jest właśnie lekiem przeciwnowotworowym. Etrasymod osłabia odporność, co przy leczeniu nowotworu zwiększa ryzyko poważnych zakażeń. Dabrafenib przyspiesza też usuwanie etrasymodu z organizmu, więc etrasymod może słabiej działać na jelita.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, ból gardła albo inne objawy infekcji
- nawrót biegunki, krwi w stolcu lub bólu brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu[1]. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego trzeba ustalić wspólnie z onkologiem i gastroenterologiem, z wyborem leku bez działania immunosupresyjnego i bez wrażliwości na indukcję enzymów. Jeśli etrasymod był stosowany wcześniej, pamiętaj, że jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu[1].
Skutek kliniczny
Etrasymod u chorego z aktywnym nowotworem może sprzyjać progresji choroby i ciężkim zakażeniom[1]. Indukcja enzymów przez dabrafenib obniża ekspozycję na etrasymod i grozi utratą kontroli wrzodziejącego zapalenia jelita grubego[2][1].
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym ani w stanie niedoboru odporności[1]. Dabrafenib podaje się właśnie w leczeniu nowotworu, więc samo wskazanie do niego wyklucza etrasymod. Dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez te enzymy. Łączenia go z lekami indukującymi co najmniej dwa z nich nie zaleca się, bo ryfampicyna zmniejszała AUC etrasymodu o 49%[1]. Dochodzi do tego addytywny wpływ na układ odpornościowy modulatora receptora S1P i leku przeciwnowotworowego[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Dabrafenib – słaby induktor CYP2C9[5], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- objawy zakażenia i gorączka
- morfologia z liczbą limfocytów
- kontrola objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie uzupełniające po radykalnym usunięciu nowotworukolejność włączenia · dabrafenib | ryzyko maleje | Gdy dabrafenib podaje się uzupełniająco po radykalnym zabiegu i nie ma aktywnej choroby, połączenia nadal nie zaleca się z powodu indukcji enzymów obniżającej ekspozycję na etrasymod i addytywnej immunosupresji. Decyzję podejmuje onkolog z gastroenterologiem. |
| Etrasymod odstawiony przed włączeniem dabrafenibuczas leczenia · etrasymod | inne zalecenie | Wpływ etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, a szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieDabrafeniba alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.
Alkohol nie wpływa na działanie tego leku w znany sposób. Lek często wywołuje gorączkę i nudności, a alkohol może te dolegliwości nasilać i sprzyjać odwodnieniu. Duże ilości alkoholu dodatkowo obciążają wątrobę, którą lekarz kontroluje w czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka z dreszczami
- silne nudności lub wymioty
- oznaki odwodnienia, takie jak zawroty głowy i mało oddawanego moczu
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Warto zalecić pacjentowi umiar oraz rezygnację z alkoholu w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki, a także przy nieprawidłowych próbach wątrobowych.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Duże ilości alkoholu mogą nasilać nudności i odwodnienie w czasie epizodów gorączki oraz utrudniać ocenę nieprawidłowych wyników prób wątrobowych, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym z trametynibem.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między dabrafenibem a etanolem. ChPL dabrafenibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, dotyczy to zarówno kapsułek, jak i tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej.[1] Dabrafenib jest metabolizowany głównie przez CYP2C8 i CYP3A4, a etanol nie wpływa istotnie na te izoenzymy, dlatego zmiana stężeń dabrafenibu jest mało prawdopodobna. Możliwe jest jedynie teoretyczne nakładanie się działań niepożądanych – obciążenia wątroby, nudności, wymiotów i odwodnienia przy gorączce, która jest częstym działaniem niepożądanym dabrafenibu.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[2], substrat BCRP[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- próby wątrobowe zgodnie ze schematem leczenia przeciwnowotworowego
- objawy odwodnienia w czasie gorączki
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilościilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie dużych ilości etanolu zwiększa ryzyko addycji hepatotoksyczności i utrudnia interpretację prób wątrobowych, szczególnie w skojarzeniu z trametynibem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieEtrasymoda alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia etrasymodem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj regularnego picia dużych ilości i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj regularnego picia dużych ilości i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Lek na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, który przyjmujesz, nie wchodzi w znaną interakcję z alkoholem. Okazjonalny, niewielki kieliszek nie powinien osłabiać działania leku ani zwiększać jego działań niepożądanych. Regularne picie dużych ilości alkoholu może jednak obciążać wątrobę i osłabiać odporność, co w czasie leczenia jest niekorzystne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i utrata apetytu
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia etrasymodem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych wykonywanych w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa etrasymodu. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zakażeń, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz aktywne przewlekłe zakażenia, na przykład zapalenie wątroby, są przeciwwskazaniem do stosowania etrasymodu[1]
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej etrasymodu z etanolem. ChPL etrasymodu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1] Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki jest substancją pomocniczą, a nie etanolem[1] Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a klinicznie istotne zmiany ekspozycji dotyczą umiarkowanych lub silnych inhibitorów albo induktorów co najmniej dwóch z tych enzymów[1] Etanol nie jest uznawany za taki inhibitor ani induktor, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Teoretycznie możliwe jest sumowanie się działań niepożądanych przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu – modulatory receptora S1P mogą zwiększać aktywność aminotransferaz i osłabiać odporność, a przewlekłe nadużywanie alkoholu uszkadza wątrobę i zwiększa podatność na zakażenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- objawy zakażenia u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest teoretyczne sumowanie się wpływu na wątrobę i odporność. Należy zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych oraz objawy zakażeń. |
| Alkoholowa choroba wątroby z ciężkimi zaburzeniami jej czynnościilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania etrasymodu niezależnie od ich przyczyny |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Inne interakcje tych leków 694
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ EtrasymodNie włączaj etrasymodu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonego cerytynibem.Nie zaczynaj brania etrasymodu bez rozmowy z onkologiem i lekarzem leczącym jelita, a jeśli już go przyjmujesz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brania etrasymodu bez rozmowy z onkologiem i lekarzem leczącym jelita, a jeśli już go przyjmujesz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Lek na zapalenie jelita nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia nowotworu, bo osłabia odporność. Oba leki mogą też zwalniać pracę serca i zaburzać jego rytm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zasłabnięcia
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca, kołatanie serca
- gorączka, dreszcze, kaszel lub inne objawy zakażenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj etrasymodu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonego cerytynibem[1]. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego należy dobrać wspólnie z onkologiem i gastroenterologiem spoza grupy modulatorów receptora S1P. Jeśli pacjent przyjmujący etrasymod rozpoczyna cerytynib, lekarz prowadzący powinien rozważyć odstawienie etrasymodu. Przy pozostawieniu obu leków konieczne są konsultacja kardiologiczna, kontrola EKG oraz kontrola zakażeń[1].
Skutek kliniczny
Ryzyko dotyczy kilku obszarów. Pierwszy to zwiększona podatność na zakażenia przy jednoczesnym leczeniu przeciwnowotworowym. Drugi to nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy i wydłużenie QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes. Trzeci to możliwy wzrost ekspozycji na etrasymod z nasileniem jego działań niepożądanych. Etrasymod jest ponadto przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej[1].
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym[1]. Cerytynib podaje się właśnie w czynnym leczeniu nowotworu, więc u pacjenta leczonego cerytynibem to przeciwwskazanie zwykle jest spełnione. Przy lekach przeciwnowotworowych grozi też addytywny wpływ na układ odpornościowy, także przez kilka tygodni po odstawieniu etrasymodu[1]. Cerytynib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4. Hamowanie co najmniej dwóch z tych dróg zwiększa jego ekspozycję. Umiarkowany inhibitor CYP2C9 i CYP3A4 podnosił AUC etrasymodu o 84%[1]. Cerytynib nie spełnia wprost kryterium dwóch umiarkowanych lub silnych inhibitorów, ale może zwiększyć ekspozycję na etrasymod. U wolno metabolizujących CYP2C9 inhibitorów CYP3A4 nie łączy się z etrasymodem[1]. Oba leki mogą zwalniać czynność serca. Cerytynib dodatkowo wydłuża odstęp QT. Etrasymod zmniejsza częstość akcji serca i zaburza przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a u osób przyjmujących leki wydłużające QT wymaga konsultacji kardiologicznej[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca i EKG (odstęp QT, przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
- ciśnienie tętnicze
- liczba limfocytów i morfologia krwi
- objawy zakażeń
- aktywność enzymów wątrobowych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DabrafenibNie łącz cytalopramu z dabrafenibem.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.
Cytalopram i dabrafenib mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Dabrafenib może też osłabiać działanie cytalopramu, przez co objawy depresji lub lęku mogą wrócić. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nawrót przygnębienia, lęku lub bezsenności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z dabrafenibem[1][2]. Przed rozpoczęciem leczenia dabrafenibem zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i onkologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG z oceną QTc oraz kontroluj i wyrównuj stężenie potasu i magnezu[3]. Oceniaj też skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego, bo indukcja enzymów przez dabrafenib może obniżyć stężenie cytalopramu[4].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to addycyjne wydłużenie odstępu QT z możliwością częstoskurczu typu torsade de pointes i innych groźnych arytmii, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Równolegle indukcja enzymów przez dabrafenib może osłabiać działanie cytalopramu i prowadzić do nawrotu objawów depresji lub lęku, a po odstawieniu dabrafenibu stężenie cytalopramu stopniowo rośnie.
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT, a dabrafenib również może wydłużać odstęp QT, więc działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[3]. Dodatkowo dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C19 i inne enzymy metabolizujące leki, co obniża stężenie w osoczu leków przez nie metabolizowanych[4]. Cytalopram jest metabolizowany głównie z udziałem CYP2C19 i CYP3A4, dlatego jego stężenie i skuteczność przeciwdepresyjna mogą się zmniejszyć.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[5], cytalopram – substrat CYP2C19[6]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[7], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], słaby induktor CYP2C9[7], umiarkowany induktor CYP3A4[7], induktor P-gp[5], substrat BCRP[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem dabrafenibu i okresowo w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy depresji i lęku (ryzyko osłabienia działania cytalopramu)
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu przy kontynuacji cytalopramukolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów stopniowo wygasa, więc stężenie cytalopramu może rosnąć przez kolejne tygodnie. Jeśli dawkę cytalopramu zwiększano w trakcie leczenia dabrafenibem, oceń ją ponownie i rozważ kontrolę EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ KariprazynaKariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.
Dabrafenib przyspiesza rozkład wielu leków w organizmie, w tym kariprazyny. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej, a objawy choroby mogą wrócić. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Po zakończeniu leczenia dabrafenibem działanie kariprazyny przez kilka tygodni stopniowo się nasila.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie omamów, urojeń albo niepokoju
- bezsenność, rozdrażnienie lub wycofanie, które wcześniej ustąpiły
- po odstawieniu dabrafenibu: wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu, drżenie, sztywność mięśni lub nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem. Leczenie onkologiczne zwykle ma pierwszeństwo, dlatego u pacjenta, który zaczyna dabrafenib, psychiatra powinien zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, CYP2C ani UGT. Gdy dabrafenibu nie da się zastąpić, a kariprazyny nie można zmienić, decyzję muszą wspólnie podjąć onkolog i psychiatra. Przy zmianie leczenia przeciwpsychotycznego trzeba monitorować stan psychiczny przez kilka tygodni. Jeśli kariprazyna jest kontynuowana lub ponownie włączana po zakończeniu dabrafenibu, przez kilka tygodni należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, ponieważ wygasanie indukcji podnosi stężenie kariprazyny[1].
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać znacznego zmniejszenia stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, a w konsekwencji osłabienia lub utraty działania przeciwpsychotycznego i ryzyka nawrotu schizofrenii. Leki przeciwpsychotyczne należą do grup, których stężenie dabrafenib może zmniejszać[2]. Metabolity kariprazyny mają długi okres półtrwania, dlatego zmiany ekspozycji po włączeniu albo odstawieniu leku wpływającego na CYP3A4 w pełni ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1]. Po odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie kariprazyny rośnie.
Mechanizm
Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach, a także CYP2B6, CYP2C i UGT[2]. Podczas wielokrotnego podawania dabrafenibu AUC doustnego midazolamu zmniejszało się o 65%, a Cmax o 47%[2]. Taki spadek odpowiada co najmniej umiarkowanej indukcji CYP3A4. Kariprazyna i jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a CYP2D6 ma niewielki udział[1]. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4, ponieważ mogą one znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Kariprazyna – inhibitor P-gp[4], dabrafenib – substrat P-gp[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- nawrót objawów psychotycznych po włączeniu dabrafenibu
- akatyzja, objawy pozapiramidowe i nadmierna sedacja przez kilka tygodni po odstawieniu dabrafenibu
- stan psychiczny przez kilka tygodni po zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dabrafenib włączony u pacjenta ustabilizowanego na kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Spadek ekspozycji na kariprazynę narasta stopniowo przez kilka tygodni. Nawrót psychozy może więc pojawić się z opóźnieniem i nie musi być widoczny w pierwszych dniach. Zmianę leku przeciwpsychotycznego warto zaplanować przed rozpoczęciem dabrafenibu. |
| Odstawienie dabrafenibu przy kontynuowanej lub ponownie włączanej kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora stężenie kariprazyny stopniowo rośnie. Przez kilka tygodni należy monitorować działania niepożądane i odpowiedź na leczenie, szczególnie jeśli w czasie indukcji zwiększano dawkę kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi induktorami CYP3A, do których należy dabrafenib.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz dabrafenib, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk, ale nie odstawiaj dabrafenibu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz dabrafenib, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk, ale nie odstawiaj dabrafenibu na własną rękę.
Dabrafenib przyspiesza rozkładanie lefamuliny w organizmie. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Lefamulina może też nieco nasilać działania dabrafenibu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub kaszel, które nie mijają albo nasilają się mimo antybiotyku
- narastająca duszność
- nasilenie działań niepożądanych dabrafenibu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi induktorami CYP3A, do których należy dabrafenib.[1] U pacjenta leczonego dabrafenibem należy wybrać antybiotyk niezależny od CYP3A, zgodnie z lokalizacją i ciężkością zakażenia. Nie należy przerywać dabrafenibu wyłącznie po to, aby podać lefamulinę, bo indukcja enzymów nie ustępuje od razu po odstawieniu induktora.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest zbyt małe stężenie lefamuliny i niepowodzenie leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc.[1] Dodatkowo możliwe jest umiarkowane zwiększenie ekspozycji na dabrafenib i jego aktywne metabolity z nasileniem działań niepożądanych, choć efekt ten jest częściowo równoważony przez autoindukcję dabrafenibu.
Mechanizm
Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach oraz P-gp, a przy dawkach wielokrotnych zmniejsza AUC midazolamu podanego doustnie o 65%, co odpowiada co najmniej umiarkowanemu induktorowi CYP3A.[2] Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A i transportowana przez P-gp, a umiarkowane i silne induktory CYP3A mogą znacząco zmniejszać jej stężenie w osoczu i działanie terapeutyczne.[1] W kierunku odwrotnym lefamulina jako umiarkowany inhibitor CYP3A i inhibitor CYP2C8 może zwiększać ekspozycję na dabrafenib, który jest substratem obu tych enzymów.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – inhibitor BCRP[4], dabrafenib – substrat BCRP[3]
- Lefamulina – inhibitor CYP2C8[4], dabrafenib – substrat CYP2C8[3]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], dabrafenib – substrat CYP3A4[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- skuteczność leczenia zakażenia (temperatura, objawy oddechowe, parametry stanu zapalnego) w przypadku podania mimo przeciwwskazania
- działania niepożądane dabrafenibu przy jednoczesnym stosowaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksonazytromycyna
Kiedy ocena się zmienia
| Dabrafenib włączony w trakcie leczenia lefamulinąkolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Indukcja CYP3A narasta stopniowo przez kilka dni, więc spadek stężenia lefamuliny rozwija się z opóźnieniem. Połączenie pozostaje przeciwwskazane i warto dokończyć antybiotykoterapię innym lekiem. |
| Odstawienie dabrafenibuodstep · dabrafenib | inne zalecenie | Działanie indukujące utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dabrafenibu, dlatego krótka przerwa w jego stosowaniu nie usuwa ryzyka zbyt małego stężenia lefamuliny. |
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Wpływ lefamuliny na leki metabolizowane przez CYP3A opisano dla postaci doustnej, więc przy podaniu dożylnym zwiększenie ekspozycji na dabrafenib może być mniejsze. Indukcja wątrobowego CYP3A przez dabrafenib nadal obniża stężenie lefamuliny, więc połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ SomapacitanNie stosuje się somapacitanu u pacjenta leczonego dabrafenibem.Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia dabrafenibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia dabrafenibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.
Hormonu wzrostu nie stosuje się w czasie leczenia nowotworu, a dabrafenib jest lekiem przeciwnowotworowym. Hormon wzrostu może pobudzać wzrost tkanek, także komórek nowotworowych, i osłabiać efekt leczenia. Te dwa leki nie powinny być stosowane w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilające się bóle głowy
- zaburzenia widzenia
- nudności lub wymioty bez wyraźnej przyczyny
- nowe guzki lub zmiany na skórze
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuje się somapacitanu u pacjenta leczonego dabrafenibem. Leczenie hormonem wzrostu można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii przeciwnowotworowej i potwierdzeniu nieaktywności choroby, w porozumieniu z onkologiem i endokrynologiem. Jeśli u pacjenta stosującego somapacitan rozpoznano nowotwór wymagający dabrafenibu, somapacitan należy odstawić[1]. Inne preparaty hormonu wzrostu podlegają temu samemu ograniczeniu, więc zamiana na inny lek z tej grupy nie rozwiązuje problemu.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu leczonego dabrafenibem, w tym guzów wewnątrzczaszkowych u dzieci. Możliwe teoretyczne obniżenie ekspozycji na dabrafenib i jego aktywne metabolity oraz nasilenie hiperglikemii.
Mechanizm
Somapacitanu nie wolno stosować w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego rozpoczęciem. Guzy wewnątrzczaszkowe muszą być nieaktywne[1]. Dabrafenib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnej chorobie nowotworowej, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie onkologiczne. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji nowotworu, co jest przeciwne celowi leczenia dabrafenibem. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, co obniża ich stężenie w osoczu, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Dabrafenib jest substratem CYP2C8 i CYP3A4, a jego aktywne metabolity są substratami CYP3A4[2]. Somapacitan zmniejsza wrażliwość na insulinę[1], a dabrafenib może powodować hiperglikemię, co może sumować się w zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Indukcja enzymów przez dabrafenib nie powinna wpływać na somapacitan, który jako białko nie jest eliminowany przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach obrazowych
- objawy wzrostu guza wewnątrzczaszkowego u dzieci
- glikemia
Kiedy ocena się zmienia
| Somapacitan stosowany przed rozpoznaniem nowotworu wymagającego dabrafenibukolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Jeśli somapacitan był stosowany wcześniej, a rozpoznano nowotwór wymagający leczenia dabrafenibem, somapacitan należy przerwać przed rozpoczęciem terapii onkologicznej. |
| wiek ≤ 18 latpacjent | ryzyko rośnie | U dzieci leczonych dabrafenibem z powodu guzów mózgu dodatkowo obowiązuje wymóg nieaktywności guza wewnątrzczaszkowego przed włączeniem hormonu wzrostu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ GrazoprewirGrazoprewiru nie łączy się z dabrafenibem, ponieważ dabrafenib należy do induktorów CYP3A i P-gp, z którymi lek złożony zawierający grazoprewir jest przeciwwskazany.Nie zaczynaj leczenia grazoprewirem, gdy bierzesz dabrafenib, i powiedz o obu lekach onkologowi oraz lekarzowi leczącemu wątrobę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj leczenia grazoprewirem, gdy bierzesz dabrafenib, i powiedz o obu lekach onkologowi oraz lekarzowi leczącemu wątrobę.
Lek na raka z dabrafenibem przyspiesza usuwanie z organizmu leku na wirusowe zapalenie wątroby typu C z grazoprewirem. Przez to lek przeciwwirusowy może działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Tych leków nie łączy się ze sobą.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Grazoprewiru nie łączy się z dabrafenibem, ponieważ dabrafenib należy do induktorów CYP3A i P-gp, z którymi lek złożony zawierający grazoprewir jest przeciwwskazany.[1] Leków, których działanie ma duże znaczenie dla pacjenta i których dawki nie da się łatwo dostosować na podstawie skuteczności lub stężenia, należy unikać podczas leczenia dabrafenibem.[2] Termin leczenia zakażenia HCV trzeba ustalić wspólnie z onkologiem i hepatologiem, uwzględniając, że inne schematy przeciwwirusowe przeciw HCV również są wrażliwe na induktory enzymów, a pozostałe inhibitory BRAF także indukują CYP3A4.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia grazoprewiru (oraz elbaswiru w leku złożonym) może prowadzić do osłabienia działania przeciwwirusowego i niepowodzenia leczenia zakażenia HCV.[1] Dabrafenib w badaniu klinicznym zmniejszył AUC midazolamu, substratu CYP3A4, o 65%.[2]
Mechanizm
Dabrafenib indukuje enzymy metabolizujące leki, w tym CYP3A w wątrobie i jelitach, oraz białko transportujące P-gp.[2] Grazoprewir jest substratem CYP3A i P-gp, a jednoczesne podawanie induktorów CYP3A lub P-gp z lekiem złożonym zawierającym grazoprewir i elbaswir jest przeciwwskazane, ponieważ zmniejsza stężenia obu substancji w osoczu.[1] W kierunku odwrotnym grazoprewir jest tylko słabym inhibitorem CYP3A i nie powoduje klinicznie znaczącego zwiększenia ekspozycji na substraty CYP3A, więc istotny wzrost stężenia dabrafenibu jest mało prawdopodobny.[1]
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- wiremia HCV (HCV RNA) w trakcie i po leczeniu przeciwwirusowym
- aktywność aminotransferaz
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepatier 50 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepatier-100376883/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ IbrutynibNie łącz ibrutynibu z dabrafenibem, ponieważ jednoczesne stosowanie umiarkowanych lub silnych induktorów CYP3A4 z ibrutynibem jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim bez rozmowy z hematologiem i onkologiem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej zapytaj lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim bez rozmowy z hematologiem i onkologiem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej zapytaj lekarza.
Dabrafenib przyspiesza rozkład ibrutynibu w organizmie. Przez to ibrutynib może działać dużo słabiej i gorzej kontrolować chorobę krwi. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, potrzebne są częstsze kontrole.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększające się węzły chłonne na szyi, pod pachami lub w pachwinach
- nocne poty
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- niezamierzona utrata masy ciała
- narastające zmęczenie
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ibrutynibu z dabrafenibem, ponieważ jednoczesne stosowanie umiarkowanych lub silnych induktorów CYP3A4 z ibrutynibem jest przeciwwskazane[1]. Należy rozważyć leki o mniejszej zdolności indukcji CYP3A4, a jeśli korzyść przeważa nad ryzykiem i połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie obserwować pod kątem braku skuteczności ibrutynibu[1]. Leków eliminowanych przez metabolizm, których działanie ma duże znaczenie dla pacjenta i których dawki nie da się łatwo dostosować, należy przy dabrafenibie unikać[2]. Decyzję o ewentualnym połączeniu podejmuje hematolog wspólnie z onkologiem prowadzącym leczenie dabrafenibem.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia ibrutynibu w osoczu może prowadzić do utraty skuteczności leczenia nowotworu B-komórkowego i jego progresji[1]. Dabrafenib może zmniejszać stężenie wielu leków przeciwnowotworowych metabolizowanych przez CYP3A4 i osłabiać ich działanie[2].
Mechanizm
Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach, a ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest jego wrażliwym substratem. Dabrafenib w dawkach wielokrotnych zmniejszał AUC midazolamu, modelowego substratu CYP3A4, o 65%[2]. Silny induktor CYP3A4 zmniejszał ekspozycję na ibrutynib o około 90%, dlatego także umiarkowany induktor, jakim jest dabrafenib, może istotnie obniżyć stężenie ibrutynibu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], ibrutynib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – inhibitor OCT2[3], ibrutynib – substrat OCT2[5]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[4], ibrutynib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Ibrutynib – inhibitor BCRP[5], dabrafenib – substrat BCRP[3]
- Ibrutynib – inhibitor P-gp[5], dabrafenib – substrat P-gp[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Ibrutynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OCT2[5]
Monitorować
- odpowiedź na leczenie nowotworu B-komórkowego (morfologia krwi z rozmazem, liczba limfocytów)
- wielkość węzłów chłonnych i śledziony
- objawy ogólne progresji choroby (gorączka, nocne poty, utrata masy ciała)
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu u pacjenta przyjmującego ibrutynibkolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Indukcja enzymów ustępuje stopniowo, więc po odstawieniu dabrafenibu stężenie ibrutynibu będzie przez pewien czas wzrastać. W tym okresie należy obserwować pacjenta pod kątem objawów toksyczności ibrutynibu, takich jak krwawienia, zakażenia czy zaburzenia rytmu serca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ OzanimodNie łącz ozanimodu z dabrafenibem.Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i jak najszybciej powiedz o obu lekarzom, którzy cię leczą – onkologowi oraz lekarzowi prowadzącemu stwardnienie rozsiane lub chorobę jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i jak najszybciej powiedz o obu lekarzom, którzy cię leczą – onkologowi oraz lekarzowi prowadzącemu stwardnienie rozsiane lub chorobę jelit.
Tych dwóch leków nie przyjmuje się razem. Lek na nowotwór i lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelita razem mogą za bardzo osłabić odporność, co zwiększa ryzyko poważnych zakażeń. Lek na nowotwór może też osłabić działanie leku na chorobę autoimmunologiczną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddawaniu moczu
- nawracające lub długo trwające zakażenia
- nasilenie objawów stwardnienia rozsianego lub zapalenia jelita
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ozanimodu z dabrafenibem.[1] Gdy u pacjenta leczonego ozanimodem rozpoznano nowotwór wymagający dabrafenibu, ozanimod należy odstawić, a dalsze leczenie choroby autoimmunologicznej ustalić wspólnie z onkologiem i lekarzem prowadzącym (neurologiem lub gastroenterologiem). Inne modulatory receptora S1P nie są bezpieczną zamianą, ponieważ także osłabiają odporność.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addytywne osłabienie odporności i zwiększone ryzyko ciężkich oraz oportunistycznych zakażeń u pacjenta z aktywną chorobą nowotworową.[1] Dodatkowo spadek ekspozycji na aktywne metabolity ozanimodu może osłabić kontrolę stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.[1]
Mechanizm
Ozanimodu nie stosuje się u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym ani razem z lekami przeciwnowotworowymi, ponieważ ich działanie na układ odpornościowy może się sumować.[1] Dabrafenib jest lekiem przeciwnowotworowym i induktorem enzymów, w tym CYP2C8 i CYP3A.[2] Główne aktywne metabolity ozanimodu powstają z udziałem CYP2C8, a indukcja tego enzymu przez ryfampicynę zmniejszała ich AUC o około 60%.[1] Induktorów CYP2C8 nie łączy się z ozanimodem.[1] Szlak CYP3A4 ma dla ozanimodu znaczenie drugorzędne, a o sile interakcji farmakokinetycznej decyduje indukcja CYP2C8.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], ozanimod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C8[3], ozanimod – substrat CYP2C8[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], ozanimod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Ozanimod: substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- aktywność choroby podstawowej (SM lub WZJG) po odstawieniu ozanimodu
Kiedy ocena się zmienia
| Dabrafenib włączany u pacjenta już leczonego ozanimodemkolejność włączenia · ozanimod | inne zalecenie | Rozpoznanie aktywnego nowotworu złośliwego wyklucza dalsze stosowanie ozanimodu. Odstawienie i dalsze leczenie choroby podstawowej należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym przed rozpoczęciem dabrafenibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.