Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Dabrafenib / Dabrafenib i kobicystat

Dabrafenib i kobicystat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenia należy unikać, a w razie konieczności leczenia dabrafenibem schemat przeciwretrowirusowy powinien wspólnie dobrać lekarz prowadzący leczenie HIV i onkolog.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz o obu lekach zarówno lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV, jak i onkologowi, aby wspólnie ustalili bezpieczny schemat.

Niekorzystna interakcjaDabrafenib+ KobicystatPołączenia należy unikać, a w razie konieczności leczenia dabrafenibem schemat przeciwretrowirusowy powinien wspólnie dobrać lekarz prowadzący leczenie HIV i onkolog.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz o obu lekach zarówno lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV, jak i onkologowi, aby wspólnie ustalili bezpieczny schemat.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz o obu lekach zarówno lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV, jak i onkologowi, aby wspólnie ustalili bezpieczny schemat.

Lek wzmacniający leczenie HIV i lek na nowotwór wzajemnie zmieniają swoje stężenie we krwi. Lek przeciwnowotworowy może osłabić działanie leków na HIV, przez co wirus może przestać być kontrolowany i uodpornić się na leczenie. Jednocześnie lek na HIV może zwiększyć ilość leku przeciwnowotworowego w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • nasilone zmęczenie lub złe samopoczucie
  • nowe zmiany na skórze
  • wynik badania wskazujący na wzrost ilości wirusa HIV we krwi
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać, a w razie konieczności leczenia dabrafenibem schemat przeciwretrowirusowy powinien wspólnie dobrać lekarz prowadzący leczenie HIV i onkolog. Kobicystatu nie zaleca się łączyć z umiarkowanymi i słabymi induktorami CYP3A[1]. Dabrafenib należy stosować ostrożnie z silnymi inhibitorami CYP3A4, a w miarę możliwości wybrać leki alternatywne[2]. Jeśli połączenie jest nieuniknione, monitoruj miano HIV RNA częściej niż zwykle, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu i po odstawieniu dabrafenibu, oraz obserwuj działania niepożądane dabrafenibu.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest spadek stężenia kobicystatu i wzmacnianego nim atazanawiru lub darunawiru. Grozi to utratą kontroli zakażenia HIV i powstaniem oporności wirusa[1]. Atazanawir i darunawir są też bezpośrednio wymieniane jako leki, których stężenie dabrafenib może obniżać[2]. Jednocześnie hamowanie CYP3A przez kobicystat zwiększa ekspozycję na dabrafenib i jego aktywne metabolity, co może nasilać działania niepożądane dabrafenibu. Wypadkowy efekt obu procesów jest trudny do przewidzenia u konkretnego pacjenta.

Mechanizm

Interakcja działa w obie strony. Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i hamuje P-gp oraz BCRP[1]. Dabrafenib jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a jego aktywne metabolity, hydroksydabrafenib i demetylodabrafenib, przez CYP3A4[2]. Ketokonazol, czyli inny silny inhibitor CYP3A4, zwiększył AUC dabrafenibu o 71%, a AUC hydroksy- i demetylodabrafenibu odpowiednio o 82% i 68%[2]. Dabrafenib indukuje z kolei CYP3A w wątrobie i jelitach oraz P-gp i obniżył AUC doustnego midazolamu o 65%[2]. Kobicystat jest substratem CYP3A, więc induktory CYP3A zmniejszają jego stężenie, a przez to także stężenie wzmacnianego atazanawiru lub darunawiru[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], kobicystat – substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kobicystat – substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat – inhibitor BCRP[4], dabrafenib – substrat BCRP[3]
  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[5], dabrafenib – substrat CYP3A4[3]
  • Kobicystat – inhibitor P-gp[5], dabrafenib – substrat P-gp[3]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • miano HIV RNA – częściej niż zwykle, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu lub odstawieniu dabrafenibu
  • stężenia atazanawiru lub darunawiru, jeśli ośrodek prowadzi ich oznaczanie
  • tolerancja dabrafenibu, w tym gorączka i inne działania niepożądane
  • przestrzeganie przez pacjenta schematu leczenia przeciwretrowirusowego

Kiedy ocena się zmienia

Dabrafenib dołączany do trwającego leczenia kobicystatemkolejność włączenia · dabrafenibinne zalecenieIndukcja enzymów narasta stopniowo, więc spadek stężenia kobicystatu i wzmacnianego leku przeciwretrowirusowego może ujawnić się dopiero po pewnym czasie. Przed włączeniem dabrafenibu należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu lub plan częstszej kontroli miana wirusa.
Odstawienie dabrafenibu przy kontynuacji kobicystatuczas leczenia · dabrafenibinne zaleceniePo odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A wracają do wyjściowych. Jeśli w czasie terapii zmieniano dawki leków przeciwretrowirusowych lub innych leków, trzeba je ponownie ocenić.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieDabrafeniba alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.

Alkohol nie wpływa na działanie tego leku w znany sposób. Lek często wywołuje gorączkę i nudności, a alkohol może te dolegliwości nasilać i sprzyjać odwodnieniu. Duże ilości alkoholu dodatkowo obciążają wątrobę, którą lekarz kontroluje w czasie leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka z dreszczami
  • silne nudności lub wymioty
  • oznaki odwodnienia, takie jak zawroty głowy i mało oddawanego moczu
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Warto zalecić pacjentowi umiar oraz rezygnację z alkoholu w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki, a także przy nieprawidłowych próbach wątrobowych.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Duże ilości alkoholu mogą nasilać nudności i odwodnienie w czasie epizodów gorączki oraz utrudniać ocenę nieprawidłowych wyników prób wątrobowych, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym z trametynibem.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między dabrafenibem a etanolem. ChPL dabrafenibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, dotyczy to zarówno kapsułek, jak i tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej.[1] Dabrafenib jest metabolizowany głównie przez CYP2C8 i CYP3A4, a etanol nie wpływa istotnie na te izoenzymy, dlatego zmiana stężeń dabrafenibu jest mało prawdopodobna. Możliwe jest jedynie teoretyczne nakładanie się działań niepożądanych – obciążenia wątroby, nudności, wymiotów i odwodnienia przy gorączce, która jest częstym działaniem niepożądanym dabrafenibu.

Metabolizm i transportery

  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[2], substrat BCRP[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • próby wątrobowe zgodnie ze schematem leczenia przeciwnowotworowego
  • objawy odwodnienia w czasie gorączki

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilościilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie dużych ilości etanolu zwiększa ryzyko addycji hepatotoksyczności i utrudnia interpretację prób wątrobowych, szczególnie w skojarzeniu z trametynibem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieKobicystata alkoholUmiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.

Ten lek nie wchodzi w znaczącą interakcję z alkoholem i nie zmienia jego działania. Alkohol nie osłabia też działania tego leku. Najważniejsze jest, żeby po alkoholu nie zapomnieć o dawce, bo pominięte tabletki mogą sprawić, że leczenie HIV przestanie działać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz i ból pod prawym łukiem żebrowym
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Umiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu. Ocenę interakcji alkoholu z lekiem wzmacnianym, czyli atazanawirem lub darunawirem, a także z pozostałymi składnikami schematu przeciwretrowirusowego, należy przeprowadzić osobno. U osób pijących dużo i regularnie warto omówić wpływ alkoholu na regularność przyjmowania leków oraz na wątrobę.

Skutek kliniczny

Nie należy się spodziewać zmiany stężenia kobicystatu ani wzmacnianego leku przeciwretrowirusowego, ani nasilenia działania alkoholu. Pośrednie znaczenie kliniczne ma natomiast to, że regularne picie większych ilości alkoholu pogarsza przestrzeganie schematu leczenia przeciwretrowirusowego, a pominięcie dawek kobicystatu prowadzi do spadku stężenia atazanawiru lub darunawiru i ryzyka oporności wirusa.

Mechanizm

Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między kobicystatem a alkoholem etylowym. Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, słabym inhibitorem CYP2D6 oraz hamuje nośniki P-gp, BCRP, MATE1, OATP1B1 i OATP1B3[1]. Etanol jest utleniany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, a udział CYP3A w jego metabolizmie jest marginalny, więc kobicystat nie powinien zmieniać eliminacji alkoholu. Nie oczekuje się, że kobicystat indukuje CYP3A4 lub P-gp[1]. Etanol nie jest ujęty wśród silnych ani umiarkowanych induktorów CYP3A, które według ChPL obniżają stężenie kobicystatu[1]. Kobicystat nie działa ośrodkowo, więc nie nasila sedacyjnego działania alkoholu. ChPL kobicystatu nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony wśród substancji pomocniczych otoczki tabletki jest polimerem i nie ma związku z etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Kobicystat: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • regularność przyjmowania leków przeciwretrowirusowych u osób pijących dużo alkoholu
  • aktywność aminotransferaz u osób regularnie nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zalecenieInterakcja farmakokinetyczna nadal nie występuje, ale nadużywanie alkoholu wiąże się z gorszym przestrzeganiem schematu przeciwretrowirusowego i obciążeniem wątroby, dlatego warto omówić z pacjentem regularność dawkowania i rozważyć kontrolę aminotransferaz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 835

Połączenie przeciwwskazaneAlfuzosyna+ KobicystatAlfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Kobicystat to składnik niektórych leków na HIV, który sprawia, że alfuzosyna – lek na prostatę – gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to wywołać gwałtowny spadek ciśnienia, silne zawroty głowy, omdlenie i upadek. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek na prostatę, który będzie bezpieczniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • ciemnienie przed oczami
  • kołatanie serca
  • nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Alfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego schematem ze wzmacniaczem kobicystatem objawy łagodnego rozrostu gruczołu krokowego leczy się innym lekiem, a decyzję o zmianie podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z ośrodkiem leczącym zakażenie HIV. Gdy alfuzosyna jest niezbędna, rozważa się zmianę schematu przeciwwirusowego na niewymagający wzmacniacza farmakokinetycznego, przy czym zamiana kobicystatu na rytonawir nie rozwiązuje problemu, bo rytonawir również silnie hamuje CYP3A.[2]

Skutek kliniczny

Większe stężenie alfuzosyny nasila jej działanie rozszerzające naczynia, co grozi ciężkim niedociśnieniem, zwłaszcza ortostatycznym, zawrotami głowy, omdleniami i upadkami. Wzrost stężenia alfuzosyny przy kobicystacie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi.[1]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens alfuzosyny w dużym stopniu zależy od tego enzymu, dlatego jej stężenie we krwi może znacznie wzrosnąć.[1] Silne inhibitory CYP3A4, w tym kobicystat, zwiększają stężenie alfuzosyny we krwi.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[4], alfuzosyna – substrat CYP3A4[5]
  • Alfuzosyna: substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP2D6[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej po każdej zmianie leczenia
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

tamsulosynaterazosyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfabax 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfabax-100219468/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ KobicystatAmiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Lek wzmacniający działanie leków na HIV (kobicystat) sprawia, że amiodaron dłużej zostaje w organizmie i jego ilość we krwi mocno rośnie. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Amiodaron utrzymuje się w organizmie wiele miesięcy, więc ryzyko trwa także po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.[1] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz prowadzący leczenie HIV i kardiolog powinni wspólnie wybrać schemat przeciwretrowirusowy bez leku wzmacniającego albo inny lek przeciwarytmiczny. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.[2]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie amiodaronu wiąże się z ciężkimi i zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi, przede wszystkim z zaburzeniami rytmu serca.[1] Należy się liczyć z nasiloną bradykardią, zaburzeniami przewodzenia, wydłużeniem odstępu QT i częstoskurczem typu torsade de pointes.

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens amiodaronu w dużym stopniu zależy od CYP3A, więc stężenie amiodaronu w osoczu może istotnie wzrosnąć.[1] Kobicystat hamuje także glikoproteinę P i słabo CYP2D6.[1] Amiodaron i deetyloamiodaron hamują CYP3A4 i glikoproteinę P, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na kobicystat i wzmacniany nim lek przeciwretrowirusowy.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[3], kobicystat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[3], kobicystat – substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • częstość akcji serca
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaroninne zalecenieZ powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego włączając kobicystat w tym okresie, trzeba ocenić ryzyko i monitorować EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DabrafenibNie łącz cytalopramu z dabrafenibem.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.

Cytalopram i dabrafenib mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Dabrafenib może też osłabiać działanie cytalopramu, przez co objawy depresji lub lęku mogą wrócić. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nawrót przygnębienia, lęku lub bezsenności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z dabrafenibem[1][2]. Przed rozpoczęciem leczenia dabrafenibem zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i onkologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG z oceną QTc oraz kontroluj i wyrównuj stężenie potasu i magnezu[3]. Oceniaj też skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego, bo indukcja enzymów przez dabrafenib może obniżyć stężenie cytalopramu[4].

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to addycyjne wydłużenie odstępu QT z możliwością częstoskurczu typu torsade de pointes i innych groźnych arytmii, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Równolegle indukcja enzymów przez dabrafenib może osłabiać działanie cytalopramu i prowadzić do nawrotu objawów depresji lub lęku, a po odstawieniu dabrafenibu stężenie cytalopramu stopniowo rośnie.

Mechanizm

Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT, a dabrafenib również może wydłużać odstęp QT, więc działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[3]. Dodatkowo dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C19 i inne enzymy metabolizujące leki, co obniża stężenie w osoczu leków przez nie metabolizowanych[4]. Cytalopram jest metabolizowany głównie z udziałem CYP2C19 i CYP3A4, dlatego jego stężenie i skuteczność przeciwdepresyjna mogą się zmniejszyć.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
  • Dabrafenib – induktor CYP2C19[5], cytalopram – substrat CYP2C19[6]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[7], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], słaby induktor CYP2C9[7], umiarkowany induktor CYP3A4[7], induktor P-gp[5], substrat BCRP[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem dabrafenibu i okresowo w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy depresji i lęku (ryzyko osłabienia działania cytalopramu)
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dabrafenibu przy kontynuacji cytalopramukolejność włączenia · dabrafenibinne zaleceniePo odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów stopniowo wygasa, więc stężenie cytalopramu może rosnąć przez kolejne tygodnie. Jeśli dawkę cytalopramu zwiększano w trakcie leczenia dabrafenibem, oceń ją ponownie i rozważ kontrolę EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ KobicystatNie łącz cyzaprydu z kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.

Leku na pobudzenie pracy żołądka i jelit z cyzaprydem nie wolno łączyć z kobicystatem stosowanym w leczeniu zakażenia HIV. Kobicystat sprawia, że cyzapryd gromadzi się w organizmie. Duża ilość cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które zagrażają życiu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z kobicystatem.[1] Cyzapryd jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4 i z inhibitorami proteazy HIV, a kobicystat podaje się właśnie z atazanawirem lub darunawirem.[1] Leczenie przeciwretrowirusowe ma pierwszeństwo, dlatego należy odstawić cyzapryd i dobrać lek prokinetyczny bez istotnego metabolizmu przez CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi zaburzeniami rytmu – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór oraz częstoskurczem typu torsades de pointes.[1] Cyzapryd należy do leków, których klirens wysoce zależy od CYP3A, a zwiększone stężenie wiąże się z działaniami niepożądanymi zagrażającymi życiu.[2]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A.[2] Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tego enzymu zwiększa jego stężenie w surowicy.[1] Dodatkowo kobicystat słabo hamuje CYP2D6 i nośnik P-gp, co nie zmienia oceny wynikającej z hamowania CYP3A.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym połączeniu
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

itoprydmetoklopramid

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ KariprazynaKariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.

Dabrafenib przyspiesza rozkład wielu leków w organizmie, w tym kariprazyny. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej, a objawy choroby mogą wrócić. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Po zakończeniu leczenia dabrafenibem działanie kariprazyny przez kilka tygodni stopniowo się nasila.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie omamów, urojeń albo niepokoju
  • bezsenność, rozdrażnienie lub wycofanie, które wcześniej ustąpiły
  • po odstawieniu dabrafenibu: wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu, drżenie, sztywność mięśni lub nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem. Leczenie onkologiczne zwykle ma pierwszeństwo, dlatego u pacjenta, który zaczyna dabrafenib, psychiatra powinien zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, CYP2C ani UGT. Gdy dabrafenibu nie da się zastąpić, a kariprazyny nie można zmienić, decyzję muszą wspólnie podjąć onkolog i psychiatra. Przy zmianie leczenia przeciwpsychotycznego trzeba monitorować stan psychiczny przez kilka tygodni. Jeśli kariprazyna jest kontynuowana lub ponownie włączana po zakończeniu dabrafenibu, przez kilka tygodni należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, ponieważ wygasanie indukcji podnosi stężenie kariprazyny[1].

Skutek kliniczny

Należy oczekiwać znacznego zmniejszenia stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, a w konsekwencji osłabienia lub utraty działania przeciwpsychotycznego i ryzyka nawrotu schizofrenii. Leki przeciwpsychotyczne należą do grup, których stężenie dabrafenib może zmniejszać[2]. Metabolity kariprazyny mają długi okres półtrwania, dlatego zmiany ekspozycji po włączeniu albo odstawieniu leku wpływającego na CYP3A4 w pełni ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1]. Po odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie kariprazyny rośnie.

Mechanizm

Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach, a także CYP2B6, CYP2C i UGT[2]. Podczas wielokrotnego podawania dabrafenibu AUC doustnego midazolamu zmniejszało się o 65%, a Cmax o 47%[2]. Taki spadek odpowiada co najmniej umiarkowanej indukcji CYP3A4. Kariprazyna i jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a CYP2D6 ma niewielki udział[1]. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4, ponieważ mogą one znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kariprazyna – inhibitor P-gp[4], dabrafenib – substrat P-gp[3]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nawrót objawów psychotycznych po włączeniu dabrafenibu
  • akatyzja, objawy pozapiramidowe i nadmierna sedacja przez kilka tygodni po odstawieniu dabrafenibu
  • stan psychiczny przez kilka tygodni po zmianie leku przeciwpsychotycznego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydsulpiryd

Kiedy ocena się zmienia

Dabrafenib włączony u pacjenta ustabilizowanego na kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenibinne zalecenieSpadek ekspozycji na kariprazynę narasta stopniowo przez kilka tygodni. Nawrót psychozy może więc pojawić się z opóźnieniem i nie musi być widoczny w pierwszych dniach. Zmianę leku przeciwpsychotycznego warto zaplanować przed rozpoczęciem dabrafenibu.
Odstawienie dabrafenibu przy kontynuowanej lub ponownie włączanej kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenibinne zaleceniePo odstawieniu induktora stężenie kariprazyny stopniowo rośnie. Przez kilka tygodni należy monitorować działania niepożądane i odpowiedź na leczenie, szczególnie jeśli w czasie indukcji zwiększano dawkę kariprazyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi induktorami CYP3A, do których należy dabrafenib.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz dabrafenib, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk, ale nie odstawiaj dabrafenibu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz dabrafenib, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk, ale nie odstawiaj dabrafenibu na własną rękę.

Dabrafenib przyspiesza rozkładanie lefamuliny w organizmie. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Lefamulina może też nieco nasilać działania dabrafenibu. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub kaszel, które nie mijają albo nasilają się mimo antybiotyku
  • narastająca duszność
  • nasilenie działań niepożądanych dabrafenibu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lefamuliny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi induktorami CYP3A, do których należy dabrafenib.[1] U pacjenta leczonego dabrafenibem należy wybrać antybiotyk niezależny od CYP3A, zgodnie z lokalizacją i ciężkością zakażenia. Nie należy przerywać dabrafenibu wyłącznie po to, aby podać lefamulinę, bo indukcja enzymów nie ustępuje od razu po odstawieniu induktora.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest zbyt małe stężenie lefamuliny i niepowodzenie leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc.[1] Dodatkowo możliwe jest umiarkowane zwiększenie ekspozycji na dabrafenib i jego aktywne metabolity z nasileniem działań niepożądanych, choć efekt ten jest częściowo równoważony przez autoindukcję dabrafenibu.

Mechanizm

Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach oraz P-gp, a przy dawkach wielokrotnych zmniejsza AUC midazolamu podanego doustnie o 65%, co odpowiada co najmniej umiarkowanemu induktorowi CYP3A.[2] Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A i transportowana przez P-gp, a umiarkowane i silne induktory CYP3A mogą znacząco zmniejszać jej stężenie w osoczu i działanie terapeutyczne.[1] W kierunku odwrotnym lefamulina jako umiarkowany inhibitor CYP3A i inhibitor CYP2C8 może zwiększać ekspozycję na dabrafenib, który jest substratem obu tych enzymów.[1][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dabrafenib – induktor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
  • Lefamulina – inhibitor BCRP[4], dabrafenib – substrat BCRP[3]
  • Lefamulina – inhibitor CYP2C8[4], dabrafenib – substrat CYP2C8[3]
  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], dabrafenib – substrat CYP3A4[3]
  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • skuteczność leczenia zakażenia (temperatura, objawy oddechowe, parametry stanu zapalnego) w przypadku podania mimo przeciwwskazania
  • działania niepożądane dabrafenibu przy jednoczesnym stosowaniu

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksonazytromycyna

Kiedy ocena się zmienia

Dabrafenib włączony w trakcie leczenia lefamulinąkolejność włączenia · dabrafenibinne zalecenieIndukcja CYP3A narasta stopniowo przez kilka dni, więc spadek stężenia lefamuliny rozwija się z opóźnieniem. Połączenie pozostaje przeciwwskazane i warto dokończyć antybiotykoterapię innym lekiem.
Odstawienie dabrafenibuodstep · dabrafenibinne zalecenieDziałanie indukujące utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dabrafenibu, dlatego krótka przerwa w jego stosowaniu nie usuwa ryzyka zbyt małego stężenia lefamuliny.
Dożylnadroga podania · lefamulinainne zalecenieWpływ lefamuliny na leki metabolizowane przez CYP3A opisano dla postaci doustnej, więc przy podaniu dożylnym zwiększenie ekspozycji na dabrafenib może być mniejsze. Indukcja wątrobowego CYP3A przez dabrafenib nadal obniża stężenie lefamuliny, więc połączenie pozostaje przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ SomapacitanNie stosuje się somapacitanu u pacjenta leczonego dabrafenibem.Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia dabrafenibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia dabrafenibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.

Hormonu wzrostu nie stosuje się w czasie leczenia nowotworu, a dabrafenib jest lekiem przeciwnowotworowym. Hormon wzrostu może pobudzać wzrost tkanek, także komórek nowotworowych, i osłabiać efekt leczenia. Te dwa leki nie powinny być stosowane w tym samym czasie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilające się bóle głowy
  • zaburzenia widzenia
  • nudności lub wymioty bez wyraźnej przyczyny
  • nowe guzki lub zmiany na skórze
  • nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuje się somapacitanu u pacjenta leczonego dabrafenibem. Leczenie hormonem wzrostu można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii przeciwnowotworowej i potwierdzeniu nieaktywności choroby, w porozumieniu z onkologiem i endokrynologiem. Jeśli u pacjenta stosującego somapacitan rozpoznano nowotwór wymagający dabrafenibu, somapacitan należy odstawić[1]. Inne preparaty hormonu wzrostu podlegają temu samemu ograniczeniu, więc zamiana na inny lek z tej grupy nie rozwiązuje problemu.

Skutek kliniczny

Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu leczonego dabrafenibem, w tym guzów wewnątrzczaszkowych u dzieci. Możliwe teoretyczne obniżenie ekspozycji na dabrafenib i jego aktywne metabolity oraz nasilenie hiperglikemii.

Mechanizm

Somapacitanu nie wolno stosować w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego rozpoczęciem. Guzy wewnątrzczaszkowe muszą być nieaktywne[1]. Dabrafenib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnej chorobie nowotworowej, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie onkologiczne. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji nowotworu, co jest przeciwne celowi leczenia dabrafenibem. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, co obniża ich stężenie w osoczu, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Dabrafenib jest substratem CYP2C8 i CYP3A4, a jego aktywne metabolity są substratami CYP3A4[2]. Somapacitan zmniejsza wrażliwość na insulinę[1], a dabrafenib może powodować hiperglikemię, co może sumować się w zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Indukcja enzymów przez dabrafenib nie powinna wpływać na somapacitan, który jako białko nie jest eliminowany przez cytochrom P450.

Metabolizm i transportery

  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • aktywność choroby nowotworowej w badaniach obrazowych
  • objawy wzrostu guza wewnątrzczaszkowego u dzieci
  • glikemia

Kiedy ocena się zmienia

Somapacitan stosowany przed rozpoznaniem nowotworu wymagającego dabrafenibukolejność włączenia · somapacitaninne zalecenieJeśli somapacitan był stosowany wcześniej, a rozpoznano nowotwór wymagający leczenia dabrafenibem, somapacitan należy przerwać przed rozpoczęciem terapii onkologicznej.
wiek ≤ 18 latpacjentryzyko rośnieU dzieci leczonych dabrafenibem z powodu guzów mózgu dodatkowo obowiązuje wymóg nieaktywności guza wewnątrzczaszkowego przed włączeniem hormonu wzrostu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ GrazoprewirGrazoprewiru nie łączy się z dabrafenibem, ponieważ dabrafenib należy do induktorów CYP3A i P-gp, z którymi lek złożony zawierający grazoprewir jest przeciwwskazany.Nie zaczynaj leczenia grazoprewirem, gdy bierzesz dabrafenib, i powiedz o obu lekach onkologowi oraz lekarzowi leczącemu wątrobę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj leczenia grazoprewirem, gdy bierzesz dabrafenib, i powiedz o obu lekach onkologowi oraz lekarzowi leczącemu wątrobę.

Lek na raka z dabrafenibem przyspiesza usuwanie z organizmu leku na wirusowe zapalenie wątroby typu C z grazoprewirem. Przez to lek przeciwwirusowy może działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Tych leków nie łączy się ze sobą.

ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Grazoprewiru nie łączy się z dabrafenibem, ponieważ dabrafenib należy do induktorów CYP3A i P-gp, z którymi lek złożony zawierający grazoprewir jest przeciwwskazany.[1] Leków, których działanie ma duże znaczenie dla pacjenta i których dawki nie da się łatwo dostosować na podstawie skuteczności lub stężenia, należy unikać podczas leczenia dabrafenibem.[2] Termin leczenia zakażenia HCV trzeba ustalić wspólnie z onkologiem i hepatologiem, uwzględniając, że inne schematy przeciwwirusowe przeciw HCV również są wrażliwe na induktory enzymów, a pozostałe inhibitory BRAF także indukują CYP3A4.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia grazoprewiru (oraz elbaswiru w leku złożonym) może prowadzić do osłabienia działania przeciwwirusowego i niepowodzenia leczenia zakażenia HCV.[1] Dabrafenib w badaniu klinicznym zmniejszył AUC midazolamu, substratu CYP3A4, o 65%.[2]

Mechanizm

Dabrafenib indukuje enzymy metabolizujące leki, w tym CYP3A w wątrobie i jelitach, oraz białko transportujące P-gp.[2] Grazoprewir jest substratem CYP3A i P-gp, a jednoczesne podawanie induktorów CYP3A lub P-gp z lekiem złożonym zawierającym grazoprewir i elbaswir jest przeciwwskazane, ponieważ zmniejsza stężenia obu substancji w osoczu.[1] W kierunku odwrotnym grazoprewir jest tylko słabym inhibitorem CYP3A i nie powoduje klinicznie znaczącego zwiększenia ekspozycji na substraty CYP3A, więc istotny wzrost stężenia dabrafenibu jest mało prawdopodobny.[1]

Metabolizm i transportery

  • Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • wiremia HCV (HCV RNA) w trakcie i po leczeniu przeciwwirusowym
  • aktywność aminotransferaz

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepatier 50 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepatier-100376883/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.