Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Dapson / Dapson i docetaksel

Dapson i docetaksel

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, jeśli dapson jest potrzebny, np. w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii.

Nie odstawiaj żadnego z leków sam, wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, duszność lub siny kolor ust.

Niekorzystna interakcjaDapson+ DocetakselPołączenie można stosować, jeśli dapson jest potrzebny, np. w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii.Nie odstawiaj żadnego z leków sam, wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, duszność lub siny kolor ust.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków sam, wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, duszność lub siny kolor ust.

Oba leki mogą osłabiać krew. Lek na raka obniża liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a dapson może niszczyć czerwone krwinki i utrudniać przenoszenie tlenu. Razem zwiększają ryzyko niedokrwistości i zakażeń. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • sine usta lub paznokcie
  • duszność lub szybkie bicie serca
  • silne zmęczenie i bladość
  • ciemny mocz lub zażółcenie skóry i oczu
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli dapson jest potrzebny, np. w profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofili poniżej 1500 komórek/mm3[1]. Przed włączeniem dapsonu należy ocenić aktywność G6PD, a w trakcie leczenia oznaczać morfologię z rozmazem i retikulocytami przed każdym cyklem oraz w okresie nadiru. Przy spadku hemoglobiny, objawach hemolizy lub sinicy należy oznaczyć methemoglobinę i rozważyć odstawienie dapsonu. Należy unikać dokładania innych leków zwiększających stężenie methemoglobiny, takich jak azotany, sulfonamidy czy prylokaina[2]. Oba leki wymagają też ostrożności przy chorobie wątroby, a ciężka niewydolność wątroby wyklucza każdy z nich[3][2].

Skutek kliniczny

Większe ryzyko ciężkiej niedokrwistości, głębszej neutropenii i zakażeń oraz pogorszenia utlenowania tkanek przez methemoglobinemię nałożoną na niedokrwistość po chemioterapii. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni od podania docetakselu, w okresie najniższych wartości morfologii.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają krew, ale w inny sposób, więc ich działania się sumują. Docetaksel hamuje czynność szpiku i powoduje przede wszystkim neutropenię, a także niedokrwistość. Dapson wywołuje zależną od dawki hemolizę i methemoglobinemię, rzadziej agranulocytozę. Dapson nie jest istotnym klinicznie inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego nie należy się spodziewać zmiany ekspozycji na docetaksel.

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie nadiru
  • bezwzględna liczba neutrofili
  • hemoglobina i retikulocyty
  • bilirubina wolna i LDH przy podejrzeniu hemolizy
  • methemoglobina i saturacja przy sinicy lub duszności
  • aktywność G6PD przed włączeniem dapsonu
  • ALT, AST i bilirubina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-accord-100282403/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuDapsona alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Wypicie niewielkiej ilości alkoholu od czasu do czasu podczas leczenia dapsonem zwykle nie powinno szkodzić. Częste picie większych ilości może jednak nasilić działania niepożądane tego leku na krew i obciążyć wątrobę. Dapson rzadko, ale może zmniejszać zdolność krwi do przenoszenia tlenu i niszczyć czerwone krwinki, a alkohol pity regularnie może ten efekt wzmocnić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • sinawe zabarwienie ust lub paznokci
  • duszność lub szybkie męczenie się
  • silny ból głowy lub zawroty głowy
  • ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby. U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić czynność wątroby, a w trakcie terapii regularnie kontrolować morfologię i enzymy wątrobowe. Rozpoznanie ciężkiej choroby wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywołanych dapsonem oraz większe ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy niedoborze G6PD lub istniejącej chorobie wątroby.

Mechanizm

Interakcja jest głównie teoretyczna i wynika z metabolizmu dapsonu oraz z jego działania na krew i wątrobę. Dapson jest w wątrobie przekształcany przez N-hydroksylację, w której uczestniczą między innymi CYP2C9 i CYP2E1, do hydroksyloaminy odpowiedzialnej za methemoglobinemię i hemolizę. Znaczenie tego metabolitu potwierdza charakterystyka produktu, według której flukonazol zmniejsza powstawanie toksycznego metabolitu hydroksyloaminy dapsonu u pacjentów zakażonych HIV[1]. Przewlekłe picie alkoholu indukuje CYP2E1, co może zwiększać tworzenie hydroksyloaminy, natomiast jednorazowe spożycie etanolu raczej przejściowo hamuje ten enzym. Dodatkowo zarówno dapson, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania dapsonu[1]. ChPL dapsonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z retikulocytami
  • stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje CYP2E1 i sprzyja uszkodzeniu wątroby, co może zwiększać ryzyko methemoglobinemii, hemolizy i hepatotoksyczności dapsonu. Należy ocenić czynność wątroby przed leczeniem i regularnie kontrolować morfologię oraz enzymy wątrobowe, a przy ciężkiej chorobie wątroby dapson jest przeciwwskazany.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/

Pełny opis tej pary

Docetaksel a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 154

Połączenie przeciwwskazaneDisulfiram+ DocetakselNie podaje się docetakselu zawierającego etanol pacjentowi, który przyjmuje disulfiram.Zanim dostaniesz kroplówkę z docetakselem, powiedz onkologowi, że przyjmujesz disulfiram lub masz wszczepione tabletki, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz kroplówkę z docetakselem, powiedz onkologowi, że przyjmujesz disulfiram lub masz wszczepione tabletki, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie.

Kroplówka z docetakselem zawiera alkohol jako składnik pomocniczy. Jeśli przyjmujesz disulfiram, nawet taka ilość alkoholu może wywołać gwałtowną reakcję z zaczerwienieniem twarzy, kołataniem serca, wymiotami i spadkiem ciśnienia. Oba leki mogą też uszkadzać nerwy i wątrobę. Dlatego lekarz musi wiedzieć o disulfiramie, zanim zacznie chemioterapię.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagłe zaczerwienienie twarzy i uczucie gorąca w czasie kroplówki
  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • nudności, wymioty, silny ból głowy
  • duszność, zawroty głowy, omdlenie
  • mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się docetakselu zawierającego etanol pacjentowi, który przyjmuje disulfiram. Disulfiramu nie stosuje się, jeśli w ciągu ostatnich 24 godzin podano produkt zawierający alkohol.[1] Implantacji disulfiramu nie wykonuje się wcześniej niż 12 godzin po zastosowaniu preparatu zawierającego alkohol.[2] Jeśli docetaksel jest niezbędny, zespół onkologiczny powinien wiedzieć o disulfiramie, a decyzję o odstawieniu disulfiramu i zmianie leczenia uzależnienia podejmuje się przed rozpoczęciem chemioterapii, pamiętając, że zahamowanie enzymu utrzymuje się przez wiele dni po odstawieniu. U pacjenta z wszczepionym disulfiramem działanie leku trwa długo i nie da się go szybko przerwać. Gdy dostępna jest postać docetakselu bez etanolu, wybiera się ją, a przez cały czas skojarzenia kontroluje się czynność wątroby i objawy neuropatii.

Skutek kliniczny

W trakcie wlewu docetakselu lub w ciągu kilku godzin po nim może wystąpić reakcja disulfiramowa z zaczerwienieniem twarzy, kołataniem serca, tachykardią, nudnościami, wymiotami, bólem głowy, dusznością i spadkiem ciśnienia tętniczego. W ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń rytmu serca i wstrząsu, a ryzyko jest większe u chorych z chorobą serca. Objawy łatwo pomylić z reakcją nadwrażliwości na wlew docetakselu, co utrudnia rozpoznanie i leczenie. Przy dłuższym skojarzeniu możliwe jest nasilenie neuropatii obwodowej i uszkodzenia wątroby.

Mechanizm

Koncentrat docetakselu do infuzji zawiera etanol jako substancję pomocniczą, a ilość alkoholu w produkcie może wpływać na działanie innych leków.[3] Disulfiram hamuje dehydrogenazę aldehydową, przez co aldehyd octowy powstający z etanolu kumuluje się i wywołuje reakcję disulfiramową. Kontakt z preparatami i rozpuszczalnikami zawierającymi alkohol podczas stosowania disulfiramu może wywołać tę reakcję.[2] Oba leki mogą też uszkadzać nerwy obwodowe i wątrobę, więc ich działania niepożądane się sumują.

Metabolizm i transportery

  • Disulfiram: słaby inhibitor CYP2C9[4]
  • Docetaksel: substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i tętno w trakcie wlewu i po nim
  • zaczerwienienie skóry, nudności, duszność w trakcie wlewu
  • EKG u chorych z chorobą serca
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy neuropatii obwodowej

Bezpieczniejsze alternatywy

naltreksonakamprozatnalmefen

Kiedy ocena się zmienia

Postać bez etanolupostać · docetakselryzyko malejePrzy docetakselu bez etanolu ryzyko reakcji disulfiramowej znika, ale pozostaje sumowanie neurotoksyczności i hepatotoksyczności, które wymaga kontroli czynności wątroby i objawów neuropatii.
odstep ≤ 24 h po produkcie zawierającym alkohol (tabletki), 12 h przed implantacjądisulfiraminterakcja nie dotyczyDisulfiramu nie stosuje się w ciągu 24 godzin po produkcie zawierającym alkohol. Implantacji nie wykonuje się wcześniej niż 12 godzin po takim preparacie.
Tabletki do implantacjipostać · disulfiramryzyko rośnieDziałania wszczepionego disulfiramu nie da się szybko przerwać, więc przed chemioterapią z docetakselem zawierającym etanol trzeba z wyprzedzeniem zaplanować leczenie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anticol 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anticol-100006005/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disulfiram WZF 100 mg, tabletki do implantacji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disulfiram-wzf-100019717/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu układowo docetakselem.Nie przyjmuj wlewów BCG w trakcie chemioterapii docetakselem i powiedz urologowi oraz onkologowi o obu terapiach, aby ustalili bezpieczną kolejność leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj wlewów BCG w trakcie chemioterapii docetakselem i powiedz urologowi oraz onkologowi o obu terapiach, aby ustalili bezpieczną kolejność leczenia.

Chemioterapia docetakselem osłabia odporność, a wlewy BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione bakterie, które działają tylko przy sprawnym układzie odpornościowym. Gdy odporność jest osłabiona, bakterie z wlewu mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a samo leczenie BCG przestaje działać. Dlatego tych dwóch terapii nie stosuje się w tym samym czasie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
  • nasilone osłabienie i złe samopoczucie
  • duszność albo kaszel
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • krew w moczu lub silny ból przy oddawaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu układowo docetakselem. Immunoterapię BCG należy odroczyć do zakończenia chemioterapii i powrotu prawidłowej odporności, a termin jej rozpoczęcia ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii krwi. BCG nie stosuje się u osób leczonych równocześnie cytostatykami podawanymi układowo[1]. Jeśli pacjent w trakcie chemioterapii wymaga leczenia dopęcherzowego, decyzję o innej metodzie podejmuje urolog wspólnie z onkologiem.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest ogólnoustrojowe zakażenie prątkami BCG, które może przebiegać z wysoką gorączką, zajęciem wielu narządów i posocznicą zagrażającą życiu. Dodatkowo immunoterapia BCG traci skuteczność w zapobieganiu nawrotom raka pęcherza moczowego.

Mechanizm

Docetaksel jako cytostatyk hamuje czynność szpiku i powoduje neutropenię, co osłabia odpowiedź immunologiczną organizmu. Dopęcherzowa immunoterapia żywymi, atenuowanymi prątkami BCG działa wyłącznie przez pobudzenie miejscowej odpowiedzi immunologicznej, więc u pacjenta z upośledzoną odpornością jej skuteczność spada, a organizm słabiej kontroluje same prątki. Dopęcherzowego podawania BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie, w tym cytostatykami[1]. BCG nie podaje się pacjentom z obniżoną odpornością wywołaną leczeniem przeciwnowotworowym o działaniu cytostatycznym[2]. Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG[3].

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów przed rozważeniem BCG
  • gorączka, dreszcze i złe samopoczucie po wlewie BCG jako możliwe objawy zakażenia ogólnoustrojowego
  • objawy ze strony układu moczowego, w tym krwiomocz i nasilone dolegliwości przy oddawaniu moczu
  • objawy ze strony płuc i wątroby sugerujące rozsiane zakażenie prątkami

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowadroga podania · docetakselinne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy układowej immunosupresji wywołanej docetakselem podawanym dożylnie. Docetaksel podawany dopęcherzowo, poza zarejestrowaną drogą podania, w schematach leczenia raka pęcherza moczowego działa głównie miejscowo, a ewentualne łączenie lub następstwo takiego leczenia z BCG ustala wyłącznie urolog prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ MitomycynaSkojarzenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu onkologicznego, a decyzję o dawkach i odstępach podejmuje onkolog.Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem i od razu zgłoś się do ośrodka onkologicznego, jeśli masz gorączkę, dreszcze lub nietypowe krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem i od razu zgłoś się do ośrodka onkologicznego, jeśli masz gorączkę, dreszcze lub nietypowe krwawienia.

Docetaksel i mitomycyna to leki stosowane w chemioterapii i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą silniej obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz prowadzący planuje takie leczenie świadomie i regularnie sprawdza wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo inne objawy zakażenia
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub stolcu
  • duszność lub nowy, uporczywy kaszel
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • silne osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Skojarzenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu onkologicznego, a decyzję o dawkach i odstępach podejmuje onkolog. Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków stanowi względne przeciwwskazanie do ogólnego podania mitomycyny[1]. Mitomycyny nie podaje się ogólnie przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości[1]. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofili poniżej 1500 komórek/mm3[2]. Przed każdym cyklem należy oznaczyć pełną morfologię krwi z rozmazem, a przy nasilonej mielosupresji odroczyć cykl lub zmniejszyć dawki zgodnie z protokołem. Należy obserwować pacjenta pod kątem objawów ze strony układu oddechowego.

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym lub bliskim w czasie podaniu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji zakażeń, w tym gorączki neutropenicznej, oraz krwawień. Możliwe jest też nasilenie zapalenia błon śluzowych i toksyczności płucnej.

Mechanizm

Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Mitomycyna nasila mielotoksyczność innych cytostatyków[1]. Docetaksel sam w sobie wymaga prawidłowej liczby neutrofili przed podaniem[2]. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[3], a mitomycyna nie należy do wymienianych modulatorów tego enzymu. Teoretycznie możliwe jest też sumowanie toksyczności płucnej, bo mitomycyna nasila uszkodzenie płuc w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi[1], a docetaksel może wywoływać śródmiąższowe zapalenie płuc. To drugie to ocena własna, bez danych dla tej pary.

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru
  • liczba neutrofili przed podaniem docetakselu
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia i temperatura ciała
  • objawy ze strony układu oddechowego – duszność, kaszel
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowadroga podania · mitomycynaryzyko malejePrzy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie mielotoksyczności z docetakselem jest mało prawdopodobne. Ocena własna – nadal warto kontrolować morfologię w trakcie leczenia docetakselem.
Ten sam cykl chemioterapiiodstep · pacjentryzyko rośniePodanie obu leków w tym samym cyklu lub w krótkim odstępie zwiększa ryzyko głębokiej mielosupresji. Czasowy związek z innymi cytostatykami jest względnym przeciwwskazaniem do ogólnego podania mitomycyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu docetakselem.Nie szczep się przeciw cholerze bez rozmowy z onkologiem, a jeśli szczepienie jest potrzebne, poproś o szczepionkę z zabitymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw cholerze bez rozmowy z onkologiem, a jeśli szczepienie jest potrzebne, poproś o szczepionkę z zabitymi bakteriami.

Docetaksel osłabia odporność, bo zmniejsza liczbę białych krwinek. Jedna ze szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z obniżoną odpornością może wywołać zakażenie. Druga szczepionka zawiera zabite bakterie i jest bezpieczna, ale w trakcie chemioterapii może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka po szczepieniu
  • gorączka lub dreszcze
  • silne osłabienie i oznaki odwodnienia, np. suchość w ustach, mało oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu docetakselem[1]. Gdy szczepienie jest konieczne, na przykład przed wyjazdem, wybierz szczepionkę inaktywowaną i ustal termin z onkologiem, bo w trakcie chemioterapii odpowiedź na szczepienie może być osłabiona. Szczepienie inaktywowaną szczepionką odkłada się przy ostrych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych lub ostrej chorobie z gorączką[2]. Przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po przyjęciu szczepionki inaktywowanej pacjent nie przyjmuje innych leków doustnych ani nie je i nie pije[2]. Dotyczy to także doustnej premedykacji przed wlewem docetakselu.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce możliwe jest zakażenie wywołane szczepem szczepionkowym, zwłaszcza w okresie neutropenii. Po szczepionce inaktywowanej zagrożenie zakażeniem nie występuje, ale ochrona przed cholerą może być niepełna.

Mechanizm

Docetaksel jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i wywołuje neutropenię, więc działa immunosupresyjnie. Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. U osoby z osłabioną odpornością żywy szczep bakterii może się namnażać w sposób niekontrolowany, a odpowiedź odpornościowa na każdą szczepionkę, także inaktywowaną, może być słabsza.

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z liczbą neutrofili przed szczepieniem
  • objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu – biegunka, gorączka, odwodnienie
  • gorączka w okresie neutropenii

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae O1 z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna w trakcie chemioterapii może być osłabiona. Termin szczepienia należy uzgodnić z onkologiem, a szczepienie odłożyć przy ostrej biegunce lub gorączce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ DocetakselNie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.

Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy, a docetaksel jako lek przeciwnowotworowy osłabia odporność. Takie połączenie jest przeciwwskazane, bo jego skutki są nieprzewidywalne i może ono wpływać na bezpieczeństwo leczenia. Jeżówka może też zmieniać sposób, w jaki organizm rozkłada docetaksel.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • wysypka, świąd lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Przy objawach infekcji pacjent powinien skontaktować się z zespołem onkologicznym, bo gorączka w trakcie chemioterapii może oznaczać gorączkę neutropeniczną. Ewentualne ponowne włączenie preparatów jeżówki po zakończeniu leczenia wymaga zgody onkologa.

Skutek kliniczny

Nieprzewidywalny wpływ immunostymulacji u pacjenta z immunosupresją polekową oraz potencjalna zmiana ekspozycji na docetaksel z ryzykiem nasilenia jego toksyczności lub osłabienia skuteczności. Jeżówka może też wywoływać reakcje nadwrażliwości, które w trakcie chemioterapii utrudniają ocenę działań niepożądanych.

Mechanizm

Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, dlatego nie stosuje się jej w immunosupresji, w tym po leczeniu onkologicznym i w trakcie terapii cytostatykami[2][3][1]. Docetaksel jest cytostatykiem wywołującym mielosupresję z neutropenią, a więc stan, w którym jeżówka jest przeciwwskazana. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące lub hamujące ten enzym mogą zmieniać jego metabolizm[4]. Wpływ jeżówki na aktywność CYP3A4 jest niejednoznaczny, więc nie można wykluczyć zmiany ekspozycji na docetaksel.

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia, w tym gorączka
  • parametry czynności wątroby
  • objawy nadwrażliwości skórnej i oddechowej

Kiedy ocena się zmienia

Po zakończeniu leczenia docetakselemczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzeciwwskazanie obowiązuje także po zakończeniu chemioterapii, dopóki utrzymuje się immunosupresja. Decyzję o ewentualnym stosowaniu jeżówki podejmuje onkolog na podstawie stanu pacjenta i wyników morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DocetakselNie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Klozapina i docetaksel mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmują wspólnie onkolog i psychiatra.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy infekcji, takie jak kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
  • silne osłabienie
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych[1]. Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga docetakselu, decyzję o dalszym leczeniu przeciwpsychotycznym powinien podjąć onkolog wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii, rozważając zmianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielosupresji. Jeśli w lekoopornej schizofrenii zespół uzna, że korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa nad ryzykiem, jest to decyzja wbrew ChPL, która wymaga pisemnego uzasadnienia, konsultacji hematologicznej oraz morfologii z rozmazem przed każdym wlewem i częściej w okresie spodziewanego spadku neutrofilów. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[3], dlatego po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpiku można wrócić do klozapiny pod rutynową kontrolą morfologii.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą, gorączką neutropeniczną i ciężkimi zakażeniami, w tym sepsą, które mogą zagrażać życiu. Przy spadku liczby neutrofilów trudno ustalić, który lek za niego odpowiada, co może wymusić przerwanie chemioterapii albo trwałe odstawienie klozapiny z ryzykiem nawrotu psychozy. W dniu wlewu możliwe jest też przejściowe nasilenie senności z powodu alkoholu zawartego w roztworze docetakselu.

Mechanizm

Klozapina i docetaksel sumują swoje hamujące działanie na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej ChPL zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu mielosupresyjnym i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Docetaksel jest lekiem cytotoksycznym hamującym szpik, dlatego nie wolno go podawać przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3 oznaczonej przed podaniem[4]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ na stężenie klozapiny wpływają głównie inhibitory i induktory CYP1A2, a interakcje z inhibitorami CYP3A4 uznaje się za mało prawdopodobne[1]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[5]. Dodatkowo roztwór docetakselu zawiera alkohol, który może wpływać na działanie innych leków[5], a alkohol nasila działanie uspokajające klozapiny[1].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Docetaksel: substrat CYP3A4[8], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym wlewem docetakselu i częściej między cyklami
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • stan psychiczny przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
  • nasilenie senności i ciśnienie tętnicze w dniu wlewu

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrisperydonolanzapinakwetiapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia docetakselemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyNie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy.
Po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpikuodstep · docetakselinne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny, więc po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii można włączyć lub przywrócić klozapinę pod rutynową kontrolą krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.

Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub duszność
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
  • objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem

Kiedy ocena się zmienia

Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjneryzyko malejePo przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń.
Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneryzyko rośnieWłączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii.
Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksanyryzyko malejeSchematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji.

Źródła

  1. Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
  2. Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ DocetakselNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia docetakselem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia docetakselem i przed wyjazdem zapytaj onkologa o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia docetakselem i przed wyjazdem zapytaj onkologa o szczepionkę w zastrzyku.

Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie. Docetaksel osłabia odporność, więc szczepionka może nie zadziałać, a twój organizm może gorzej radzić sobie z bakteriami ze szczepionki. Dlatego w czasie leczenia docetakselem nie przyjmuj tej szczepionki. Istnieje szczepionka w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii, ale termin jej podania musi ustalić lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • bóle brzucha
  • dreszcze i ogólne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia docetakselem[1]. Jeśli pacjent wyjeżdża w rejon zagrożony durem brzusznym, rozważ szczepionkę inaktywowaną we wstrzyknięciu i ustal termin szczepienia z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem chemioterapii albo po odbudowie odporności. Szczepienie żywą szczepionką po zakończeniu leczenia jest możliwe dopiero po decyzji lekarza prowadzącego o ustąpieniu immunosupresji.

Skutek kliniczny

Szczepienie może nie zapewnić ochrony przed durem brzusznym, a u pacjenta z neutropenią istnieje teoretyczne ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym. Inaktywowana szczepionka wstrzykiwana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność w trakcie chemioterapii również może być mniejsza.

Mechanizm

Docetaksel jest lekiem antymitotycznym, który hamuje podziały komórek, w tym komórek szpiku, i wywołuje neutropenię oraz osłabienie odporności. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu ze szczepem Ty 21a nie stosuje się u osób z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymujących leki antymitotyczne[1]. U takiego pacjenta odpowiedź immunologiczna na szczepionkę jest słabsza, a żywe atenuowane bakterie szczepionkowe mogą nie zostać skutecznie opanowane przez układ odpornościowy.

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • liczba neutrofilów przed planowanym szczepieniem
  • gorączka, biegunka i inne objawy zakażenia po przypadkowym przyjęciu żywej szczepionki

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzykiwana)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeInaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu nie zawiera żywych bakterii i nie jest przeciwwskazana w trakcie chemioterapii, jednak odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Najlepiej zaszczepić pacjenta przed rozpoczęciem leczenia docetakselem albo w terminie uzgodnionym z onkologiem. Szczepionki tej nie stosuje się u dzieci do 5 lat i osób powyżej 60 lat.
Po zakończeniu leczenia i odbudowie odpornościodstep · docetakselinne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy okresu immunosupresji wywołanej leczeniem antymitotycznym. Po zakończeniu chemioterapii szczepienie żywą szczepionką jest możliwe dopiero, gdy lekarz prowadzący potwierdzi powrót odporności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.