Interakcje / Dapson / Dapson i lapatynib
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale należy kontrolować czynność wątroby i morfologię krwi oraz obserwować pacjenta pod kątem objawów methemoglobinemii.
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.
Interakcja o niejasnym znaczeniuDapson+ LapatynibPołączenie można stosować, ale należy kontrolować czynność wątroby i morfologię krwi oraz obserwować pacjenta pod kątem objawów methemoglobinemii.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.
Lek przeciwnowotworowy może nieco zwiększać ilość dapsonu we krwi. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Zwykle można je przyjmować razem, ale potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sine wargi lub paznokcie
- duszność lub szybkie męczenie się
- bladość i silne osłabienie
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym żebrem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy kontrolować czynność wątroby i morfologię krwi oraz obserwować pacjenta pod kątem objawów methemoglobinemii. Przy wzroście aktywności aminotransferaz lub objawach uszkodzenia wątroby trzeba ocenić zasadność dalszego stosowania dapsonu. Należy unikać dokładania innych leków zwiększających stężenie methemoglobiny, takich jak azotany, azotyny, sulfonamidy czy prylokaina[1].
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywoływanych przez dapson oraz większe ryzyko uszkodzenia wątroby. Ciężka choroba wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i nie została potwierdzona w badaniach klinicznych. Lapatynib hamuje CYP3A4 i CYP2C8 w stężeniach uzyskiwanych w warunkach klinicznych[2]. Dapson jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc lapatynib może nieznacznie zwiększać jego stężenie i nasilać jego działania niepożądane zależne od dawki. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a ich działanie hepatotoksyczne może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i retikulocytów
- stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dapson | ryzyko maleje | Dapson stosowany miejscowo na skórę osiąga małe stężenia we krwi, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDapsona alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Wypicie niewielkiej ilości alkoholu od czasu do czasu podczas leczenia dapsonem zwykle nie powinno szkodzić. Częste picie większych ilości może jednak nasilić działania niepożądane tego leku na krew i obciążyć wątrobę. Dapson rzadko, ale może zmniejszać zdolność krwi do przenoszenia tlenu i niszczyć czerwone krwinki, a alkohol pity regularnie może ten efekt wzmocnić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinawe zabarwienie ust lub paznokci
- duszność lub szybkie męczenie się
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu podczas leczenia dapsonem nie wymaga zmiany terapii, ale pacjent powinien znać objawy methemoglobinemii, hemolizy i uszkodzenia wątroby. U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić czynność wątroby, a w trakcie terapii regularnie kontrolować morfologię i enzymy wątrobowe. Rozpoznanie ciężkiej choroby wątroby wyklucza stosowanie dapsonu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu możliwe jest nasilenie methemoglobinemii i hemolizy wywołanych dapsonem oraz większe ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy niedoborze G6PD lub istniejącej chorobie wątroby.
Mechanizm
Interakcja jest głównie teoretyczna i wynika z metabolizmu dapsonu oraz z jego działania na krew i wątrobę. Dapson jest w wątrobie przekształcany przez N-hydroksylację, w której uczestniczą między innymi CYP2C9 i CYP2E1, do hydroksyloaminy odpowiedzialnej za methemoglobinemię i hemolizę. Znaczenie tego metabolitu potwierdza charakterystyka produktu, według której flukonazol zmniejsza powstawanie toksycznego metabolitu hydroksyloaminy dapsonu u pacjentów zakażonych HIV[1]. Przewlekłe picie alkoholu indukuje CYP2E1, co może zwiększać tworzenie hydroksyloaminy, natomiast jednorazowe spożycie etanolu raczej przejściowo hamuje ten enzym. Dodatkowo zarówno dapson, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania dapsonu[1]. ChPL dapsonu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Monitorować
- morfologia krwi z retikulocytami
- stężenie methemoglobiny przy objawach sinicy lub duszności
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje CYP2E1 i sprzyja uszkodzeniu wątroby, co może zwiększać ryzyko methemoglobinemii, hemolizy i hepatotoksyczności dapsonu. Należy ocenić czynność wątroby przed leczeniem i regularnie kontrolować morfologię oraz enzymy wątrobowe, a przy ciężkiej chorobie wątroby dapson jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dusalm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dusalm-100460874/
Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.
Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długotrwała biegunka
- silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- objawy uszkodzenia wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 234
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- utrata przytomności
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.
Mechanizm
Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ LapatynibNie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.
Noretysteron to lek hormonalny, którego nie stosuje się u osób chorych na raka piersi. Lapatynib jest lekiem na raka piersi, więc tych dwóch leków nie łączy się. Hormon może utrudniać leczenie nowotworu. Noretysteron nie chroni też przed ciążą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieprawidłowe krwawienie lub plamienie z dróg rodnych
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem. Krwawienia z dróg rodnych u pacjentki z rakiem piersi wymagają oceny ginekologicznej i leczenia niehormonalnego uzgodnionego z onkologiem. Noretysteron nie zapewnia antykoncepcji, a w trakcie leczenia lapatynibem potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest możliwe osłabienie kontroli nowotworu hormonozależnego przez progestagen. Wtórnie możliwe jest zwiększenie ekspozycji na noretysteron i nasilenie jego działań niepożądanych. Oba leki mogą wpływać na parametry czynności wątroby, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności lapatynibu.
Mechanizm
Noretysteronu nie stosuje się u osób z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym, w tym rakiem piersi[1]. Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, więc każdy pacjent przyjmujący lapatynib ma przeciwwskazanie do noretysteronu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie gdy lapatynib łączy się z inhibitorem aromatazy. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC doustnego midazolamu o 45%[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a znaczenie kliniczne tego efektu jest nieznane[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- krwawienia i plamienia z dróg rodnych – wymagają konsultacji ginekologicznej
- aktywność aminotransferaz i bilirubina w trakcie leczenia lapatynibem
- objawy zakrzepicy żył i tętnic, jeśli noretysteron został już przyjęty
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneProgesteron+ LapatynibNie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.
Progesteronu nie stosuje się razem z lapatynibem. Lapatynib przyjmują osoby leczone z powodu raka piersi, a progesteron może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi i osłabiać skuteczność leczenia. Lapatynib może też zwiększać ilość progesteronu w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z dróg rodnych
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem. Progesteronu nie podaje się przy rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworze piersi[1][2][3]. Jeśli progesteron został przepisany, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i onkologiem przed wydaniem leku. Decyzję o jakimkolwiek leczeniu hormonalnym w tej sytuacji podejmuje onkolog.
Skutek kliniczny
Podanie progesteronu choremu leczonemu lapatynibem może osłabić kontrolę nowotworu, zwłaszcza w raku z ekspresją receptorów hormonalnych. Ekspozycja na progesteron może być nieco większa niż zwykle. Wzrost ten ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie chorobowe.
Mechanizm
Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko ze wskazania lapatynibu. Lapatynib stosuje się wyłącznie w raku piersi, także w nowotworach z ekspresją receptora progesteronu[4]. Progesteronu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu nowotworu piersi albo narządów płciowych[1][2][3]. Progestagen może pobudzać nowotwór hormonozależny i działać przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach klinicznych, a doustny midazolam miał przy nim AUC większe o 45%[4]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- konsultacja onkologiczna przed włączeniem jakiegokolwiek leku hormonalnego
- krwawienia z dróg rodnych
- objawy zakrzepicy żylnej
- objawy uszkodzenia wątroby
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lustork 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lustork-100354597/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lutezin 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lutezin-100382369/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.
Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
- powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
- nowe bóle kości
- obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.
Skutek kliniczny
Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
- stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu
Kiedy ocena się zmienia
| Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Gdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ LapatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.
Estradiol to hormon, który może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi. Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, więc przyjmowanie estradiolu może osłabić leczenie i zwiększyć ryzyko powrotu choroby. Dotyczy to także tabletek i kremów z estradiolem stosowanych dopochwowo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
- krwawienie z dróg rodnych
- nasilone uderzenia gorąca lub suchość pochwy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.[1] Przeciwwskazanie dotyczy także postaci dopochwowych.[2][3] Objawy menopauzy i atrofii pochwy leczy się metodami niehormonalnymi, a każdą decyzję o terapii hormonalnej podejmuje onkolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Estradiol może osłabiać skuteczność leczenia przeciwnowotworowego i zwiększać ryzyko progresji lub nawrotu raka piersi. Znaczenie kliniczne hamowania metabolizmu estradiolu przez lapatynib nie zostało ocenione.
Mechanizm
Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, a estradiol jest przeciwwskazany u chorych z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi.[1] Estrogen pobudza wzrost guzów z receptorami hormonalnymi i działa przeciwnie do leczenia hormonalnego, z którym lapatynib bywa łączony, np. letrozolu.[4] Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach uzyskiwanych w warunkach klinicznych, co teoretycznie może zwiększać ekspozycję na estradiol metabolizowany częściowo tą drogą.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- weryfikacja, czy pacjentka nie stosuje estrogenów w jakiejkolwiek postaci, w tym dopochwowo i w preparatach bez recepty
- objawy menopauzalne i atrofii pochwy – zgłoszenie onkologowi w celu doboru leczenia niehormonalnego
Bezpieczniejsze alternatywy
gabapentynakwas hialuronowy dopochwowo
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · estradiol | inne zalecenie | Niskodawkowy estradiol dopochwowy daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale nadal jest przeciwwskazany u pacjentek z rakiem piersi. W pierwszej kolejności stosuje się niehormonalne preparaty nawilżające, a ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ LapatynibŁącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.
Te dwa leki mogą wzajemnie zwiększać swoje stężenie we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane, na przykład biegunka, problemy z wątrobą, zaburzenia rytmu serca albo pogorszenie pracy nerek. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi i może zmienić dawkę cyklosporyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
- drżenie rąk lub silny ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Łącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.[1] Lapatynibu nie należy łączyć z podawanymi doustnie substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a przy substratach P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym trzeba rozważyć zmniejszenie dawki substratu.[2] Przy skojarzeniu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 pacjenta trzeba uważnie obserwować pod kątem działań niepożądanych lapatynibu.[2] Często oceniaj czynność nerek.[1]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lapatynibu może nasilać jego działania niepożądane, zwłaszcza biegunkę, uszkodzenie wątroby i wydłużenie odstępu QT. Wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, nadciśnienia, neurotoksyczności i zakażeń. Wielkość obu efektów dla tej konkretnej pary nie została zmierzona.
Mechanizm
Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP, a cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, więc może zwiększać ekspozycję na lapatynib.[2][1] Cyklosporyna należy do inhibitorów P-gp, które mogą zmieniać ekspozycję i dystrybucję lapatynibu.[3] Lapatynib z kolei hamuje CYP3A4 i P-gp w stężeniach uzyskiwanych klinicznie – zwiększał AUC doustnego midazolamu o 45% i AUC doustnej digoksyny o blisko 80%.[2] Cyklosporyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego jej stężenie we krwi również może wzrosnąć.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[4], lapatynib – substrat BCRP[5]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], lapatynib – substrat P-gp[5]
- Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Lapatynib – inhibitor P-gp[4], cyklosporyna – substrat P-gp[6]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu
- kreatynina i eGFR
- aminotransferazy i bilirubina
- EKG z oceną odstępu QTc
- ciśnienie tętnicze
- częstość i nasilenie biegunki
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylniedroga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez lapatynib dotyczy głównie leków podawanych doustnie – przy dożylnym midazolamie nie stwierdzono klinicznie istotnego wzrostu AUC, więc wpływ lapatynibu na cyklosporynę podawaną dożylnie jest prawdopodobnie mniejszy. Wpływ cyklosporyny na lapatynib pozostaje. |
| Włączenie lub odstawienie lapatynibu u pacjenta leczonego cyklosporynąkolejność włączenia · lapatynib | inne zalecenie | Przy włączaniu i odstawianiu leku wpływającego na stężenie cyklosporyny trzeba często oznaczać jej stężenie i w razie potrzeby korygować dawkę, a u pacjentów bez przeszczepu częściej oceniać czynność nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ LapatynibUnikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.
Deksametazon może przyspieszać usuwanie lapatynibu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy może działać słabiej. Dotyczy to głównie dłuższego przyjmowania deksametazonu w większych dawkach, a krótkie kilkudniowe kuracje, na przykład przeciw wymiotom, mają mniejsze znaczenie. Deksametazon może też obniżać poziom potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kurcze lub osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcia lub zawroty głowy
- nasilenie objawów choroby nowotworowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym. Krótkie kursy deksametazonu, na przykład przeciwwymiotne, mają prawdopodobnie małe znaczenie. Gdy deksametazon jest konieczny dłużej, na przykład w obrzęku mózgu przy przerzutach, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i monitoruj odpowiedź na leczenie. Nie dodawaj rutynowo inhibitora pompy protonowej jako osłony przy steroidzie, bo uprzednie leczenie esomeprazolem zmniejszyło ekspozycję na lapatynib średnio o 27%[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie stężenia lapatynibu i osłabienie jego działania przeciwnowotworowego, głównie przy długotrwałym stosowaniu większych dawek deksametazonu. Po odstawieniu deksametazonu stężenie lapatynibu stopniowo wraca do wyższego poziomu.
Mechanizm
Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a jednoczesnego stosowania z induktorami CYP3A4 należy unikać[1]. Deksametazon indukuje CYP3A4 w sposób zależny od dawki i czasu stosowania, dlatego może przyspieszać eliminację lapatynibu. Dla porównania silny induktor karbamazepina zmniejszył ekspozycję na lapatynib o około 72%[1]. Indukcja wywołana deksametazonem jest słabsza i nie została zmierzona w badaniu z lapatynibem.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Deksametazon – umiarkowany induktor CYP3A4[2], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], deksametazon – substrat CYP3A4[2]
- Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
- stężenie potasu w surowicy
- glikemia
- działania niepożądane lapatynibu po odstawieniu deksametazonu (biegunka, próby wątrobowe)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krótki kurs (kilka dni, np. profilaktyka przeciwwymiotna)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Indukcja enzymatyczna rozwija się stopniowo, więc krótki kurs deksametazonu ma prawdopodobnie niewielki wpływ na ekspozycję na lapatynib. |
| Duże dawki stosowane przewlekle (np. obrzęk mózgu)dawka · deksametazon | ryzyko rośnie | Większe dawki stosowane przez dłuższy czas silniej indukują CYP3A4 – rozważ steroid o mniejszym potencjale indukcyjnym i monitoruj skuteczność lapatynibu. |
| Miejscowa (krople do oczu, maści, wziewnie)droga podania · deksametazon | interakcja nie dotyczy | Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na deksametazon jest zbyt mała, by indukować metabolizm lapatynibu. |
| Odstawienie deksametazonu po dłuższym stosowaniukolejność włączenia · deksametazon | inne zalecenie | Po odstawieniu przewlekle stosowanego deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje i ekspozycja na lapatynib rośnie – obserwuj biegunkę i próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaHydroksychlorochina+ DapsonUnikaj łączenia, jeśli istnieje rozsądna alternatywa terapeutyczna.Nie odstawiaj leków samodzielnie, rób zlecone badania krwi i pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leków samodzielnie, rób zlecone badania krwi i pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Hydroksychlorochina i dapson mogą oba szkodzić krwi, a razem to ryzyko rośnie. Może dojść do rozpadu czerwonych krwinek, gorszego przenoszenia tlenu albo spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Lekarz czasem celowo łączy te leki, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- sinawe usta lub paznokcie
- nietypowa bladość i silne zmęczenie
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia, jeśli istnieje rozsądna alternatywa terapeutyczna[1]. Gdy skojarzenie jest konieczne, na przykład w opornych postaciach tocznia skórnego, przed włączeniem dapsonu oznacz aktywność G6PD i wyjściową morfologię krwi z rozmazem i retikulocytami. W trakcie leczenia regularnie kontroluj morfologię, a przy duszności, sinicy lub bólach głowy oznacz stężenie methemoglobiny. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę dapsonu i przerwij leczenie przy objawach hemolizy, ciężkiej methemoglobinemii lub agranulocytozy.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie niedokrwistości hemolitycznej, methemoglobinemii oraz cytopenii, w tym agranulocytozy. Ryzyko jest największe u osób z niedoborem G6PD, przy wyższych dawkach dapsonu i w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego.
Mechanizm
Hydroksychlorochiny w miarę możliwości nie łączy się z lekami działającymi toksycznie na krew, ponieważ ich działania mogą się sumować[1]. Dapson jest takim lekiem – jego metabolit hydroksyloaminowy wywołuje methemoglobinemię i hemolizę zależną od dawki, a lek może też powodować agranulocytozę. Hydroksychlorochina rzadko, lecz także może uszkadzać szpik i wywoływać hemolizę, zwłaszcza przy niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Nakładanie się tych działań zwiększa ryzyko niedokrwistości i zaburzeń morfologii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność G6PD przed leczeniem
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba retikulocytów
- stężenie methemoglobiny przy objawach
- bilirubina i LDH przy podejrzeniu hemolizy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.