Interakcje / Deferypron / Deferypron a alkohol
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości.
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.
Interakcja o niejasnym znaczeniuDeferyprona alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy pojawi się gorączka, ból gardła lub inne objawy infekcji, od razu skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania deferypronu. Ten lek może jednak wpływać na wątrobę i na liczbę białych krwinek, a picie dużych ilości alkoholu również szkodzi wątrobie i może osłabiać odporność. Przy nadmiarze żelaza w organizmie alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, dlatego najlepiej pić go rzadko i w małych ilościach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki deferypronu, ale pacjentowi należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia regularnego lub dużych ilości. U pacjentów pijących regularnie warto zwrócić szczególną uwagę na wyniki rutynowej kontroli morfologii krwi i prób wątrobowych prowadzonej w trakcie leczenia deferypronem. Pacjenta należy poinformować o objawach infekcji i uszkodzenia wątroby, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Umiarkowane, okazjonalne picie alkoholu nie powinno istotnie zmieniać działania ani bezpieczeństwa deferypronu. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu możliwe jest nasilenie uszkodzenia wątroby obciążonej żelazem oraz utrudniona ocena przyczyny ewentualnych zaburzeń morfologii krwi lub wzrostu enzymów wątrobowych. Brak opisów poważnych powikłań wynikających wprost z tego połączenia.
Mechanizm
Bezpośrednia interakcja farmakokinetyczna deferypronu z etanolem nie jest znana, a obawy dotyczą wyłącznie możliwego sumowania się działań na wątrobę i szpik. ChPL deferypronu w postaci roztworu doustnego i w postaci tabletek powlekanych nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, więc oba produkty mają ten sam status.[1] ChPL zabrania łączenia deferypronu z innymi środkami leczniczymi, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany.[1] Etanol nie jest lekiem objętym tym zapisem, ale przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może hamować czynność szpiku i upośledzać obronę przeciwbakteryjną, co teoretycznie może nakładać się na ryzyko hematologiczne deferypronu. Deferypron może zwiększać aktywność aminotransferaz, a alkohol nasila uszkodzenie wątroby u osób z przeładowaniem żelazem i sprzyja dalszemu gromadzeniu żelaza w wątrobie.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- aktywność aminotransferaz
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność szpiku i nasilać uszkodzenie wątroby obciążonej żelazem, co utrudnia ocenę działań niepożądanych deferypronu. W tej sytuacji należy zalecić ograniczenie lub zaprzestanie picia i uważniej śledzić morfologię oraz próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
Inne interakcje tych leków 46
Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – na czas chemioterapii z bleomycyną należy odstawić deferypron.Powiedz onkologowi i hematologowi, że przyjmujesz deferypron, zanim zaczniesz chemioterapię, i nie odstawiaj ani nie wznawiaj go bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i hematologowi, że przyjmujesz deferypron, zanim zaczniesz chemioterapię, i nie odstawiaj ani nie wznawiaj go bez ich decyzji.
Deferypronu nie łączy się z chemioterapią zawierającą bleomycynę. Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a razem to ryzyko jest dużo większe. Może to prowadzić do ciężkich, groźnych dla życia infekcji. Deferypron może też osłabiać działanie bleomycyny na nowotwór.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – na czas chemioterapii z bleomycyną należy odstawić deferypron[1][2]. Jeśli chelatacja żelaza jest w tym okresie konieczna, należy z hematologiem rozważyć inny chelator. Ponowne włączenie deferypronu jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia cytotoksycznego i powrocie liczby neutrofili do normy, przy regularnej kontroli morfologii.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym sepsą. Teoretycznie możliwe jest także osłabienie działania przeciwnowotworowego bleomycyny.
Mechanizm
Deferypronu nie łączy się z lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany[1][2]. Bleomycyna jest lekiem cytotoksycznym o słabszym niż większość cytostatyków działaniu mielosupresyjnym, ale zwykle podaje się ją w schematach wielolekowych silnie hamujących szpik, co sumuje się z ryzykiem agranulocytozy po deferypronie. Dodatkowo działanie cytotoksyczne bleomycyny zależy od tworzenia kompleksu z żelazem, więc chelator żelaza może teoretycznie osłabiać jej skuteczność przeciwnowotworową.
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu chemioterapii i normalizacji liczby neutrofiliodstep · bleomycyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia cytotoksycznego i powrocie liczby neutrofili do normy deferypron można rozważyć ponownie, przy regularnej kontroli bezwzględnej liczby neutrofili. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ FedratynibNie należy stosować deferypronu u pacjenta leczonego fedratynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami mogącymi wywołać neutropenię lub agranulocytozę.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający żelazo.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek usuwający żelazo.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niebezpiecznego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek usuwający nadmiar żelaza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować deferypronu u pacjenta leczonego fedratynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami mogącymi wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1] Jeśli pacjent z mielofibrozą zależny od przetoczeń wymaga leczenia chelatującego, należy wybrać inny chelator żelaza i uzgodnić wybór z hematologiem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, a dodatkowo może nasilać niedokrwistość i małopłytkowość u pacjentów z mielofibrozą, którzy często już mają obniżone parametry morfologii.
Mechanizm
Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego jego ChPL zabrania łączenia go z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1] Ten sam zakaz zawiera charakterystyka deferypronu w postaci tabletek powlekanych.[2] Fedratynib jako inhibitor kinazy JAK2 działa mielosupresyjnie i może powodować neutropenię, a także niedokrwistość i małopłytkowość, więc należy do grupy leków objętej tym przeciwwskazaniem. Interakcja polega na sumowaniu działania hamującego szpik, a nie na wpływie na stężenia leków. ChPL fedratynibu nie wymienia deferypronu ani leków chelatujących żelazo.[3]
Metabolizm i transportery
- Fedratynib: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inrebic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/inrebic-100448594/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DeferypronNie łącz klozapiny z deferypronem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków, jeśli już bierzesz drugi, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków, jeśli już bierzesz drugi, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał.
Klozapina i deferypron mogą osobno obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Dlatego tych leków nie wolno łączyć, a lekarz zwykle dobiera inny lek usuwający nadmiar żelaza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- częste lub nietypowo ciężkie infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z deferypronem. Charakterystyki obu leków ujmują to połączenie w przeciwwskazaniach – ChPL deferypronu wprost zakazuje stosowania leków wywołujących neutropenię lub agranulocytozę[1], a ChPL klozapiny zakazuje rozpoczynania leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. U pacjenta leczonego klozapiną, który wymaga chelatacji żelaza, należy wybrać inny chelator. Jeśli pacjent przyjmujący deferypron ma rozpocząć leczenie klozapiną, chelator trzeba zmienić przed włączeniem klozapiny i upewnić się, że obraz krwi jest prawidłowy. Wykrycie takiego połączenia na recepcie wymaga kontaktu z lekarzem prowadzącym przed wydaniem leku.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń i posocznicy. Przy objawach zakażenia nie da się szybko ustalić, który z leków odpowiada za uszkodzenie szpiku, co utrudnia dalsze leczenie obu chorób.
Mechanizm
Klozapina i deferypron mogą niezależnie od siebie wywołać neutropenię i agranulocytozę, a ich łączne stosowanie sumuje to ryzyko. Mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem nie jest znany, dlatego ChPL deferypronu zabrania przyjmowania innych leków, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[3]. ChPL klozapiny zabrania stosowania z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i zakazuje rozpoczynania leczenia klozapiną u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[4]. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneRuksolitynib+ DeferypronNie należy łączyć deferypronu z ruksolitynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje stosowanie innych leków mogących wywołać neutropenię lub agranulocytozę.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zamienić lek na inny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zamienić lek na inny.
Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem. Oba mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem mogą obniżyć ich liczbę bardzo mocno, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub uporczywe infekcje
- nietypowe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć deferypronu z ruksolitynibem, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje stosowanie innych leków mogących wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Gdy pacjent leczony ruksolitynibem wymaga chelatacji żelaza, należy wybrać inny lek chelatujący. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, oznaczyć morfologię z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili oraz poinformować pacjenta o objawach zakażenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. Ryzyko jest szczególnie istotne u pacjentów z mielofibrozą, u których rezerwa szpikowa jest już ograniczona.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać szpik i zmniejszać liczbę neutrofili, więc ich działania niepożądane się sumują. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego jego charakterystyka zabrania łączenia go z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą powodować neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Ruksolitynib jako inhibitor JAK hamuje krwiotworzenie i często powoduje cytopenie, w tym neutropenię. ChPL ruksolitynibu nie wymienia deferypronu i nie opisuje z nim interakcji farmakokinetycznej[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jakavi 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jakavi-100283673/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jakavi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jakavi-100283673/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Leki obniżające odporność, takie jak mykofenolan mofetylu, leflunomid czy tofacytynib, oraz leki usuwające nadmiar żelaza, takie jak deferypron czy deferazyroks, mogą razem silniej osłabić obronę organizmu przed zakażeniami. Deferypron może obniżyć liczbę białych krwinek, a w połączeniu z lekiem obniżającym odporność nawet zwykła infekcja może przebiec ciężko. Deferazyroks razem z leflunomidem lub teriflunomidem może dodatkowo obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia lub afty w jamie ustnej
- nawracające lub nietypowo długie infekcje
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia[1]. Połączenia deferypronu z mykofenolanem mofetylu, kwasem mykofenolowym, leflunomidem, teriflunomidem, tofacytynibem lub belataceptem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, bezwzględnie przestrzegać cotygodniowej kontroli bezwzględnej liczby neutrofilów wymaganej w ChPL deferypronu. Deferypron należy wstrzymać przy neutropenii lub objawach zakażenia do czasu wyjaśnienia przyczyny. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem trzeba dodatkowo częściej oznaczać aminotransferazy i bilirubinę oraz rozważyć zamianę chelatora. Leki biologiczne z grupy, takie jak natalizumab, inebilizumab czy rawulizumab, nie są mielotoksyczne, ale nasilają ryzyko zakażeń, dlatego zasada czujności wobec infekcji obowiązuje także przy nich.
Skutek kliniczny
Możliwe jest pogłębienie neutropenii aż do agranulocytozy oraz ciężkie, także oportunistyczne zakażenia, które u pacjenta immunosupresyjnego mogą przebiegać skąpoobjawowo i szybko się uogólniać. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem dochodzi ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks cytopenie oraz uszkodzenie wątroby i nerek[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność, a część z nich działa dodatkowo mielotoksycznie (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib) albo hepatotoksycznie (leflunomid, teriflunomid). W efekcie spada liczba granulocytów lub limfocytów i rośnie ryzyko ciężkiego zakażenia, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie z deferazyroksem także ryzyko uszkodzenia wątroby. Interakcja nie dotyczy w tym samym stopniu wszystkich leków obu grup. Najsilniej wyrażona jest dla deferypronu w połączeniu z lekami mielotoksycznymi, a nie dotyczy deferoksaminy i apremilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- aminotransferazy i bilirubina przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem
- stężenie kreatyniny przy stosowaniu deferazyroksu
- liczba limfocytów przy fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie i tofacytynibie
Kiedy ocena się zmienia
| Leflunomid lub teriflunomid odstawiony bez procedury przyspieszonej eliminacji przed włączeniem chelatora żelazakolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu z powodu krążenia jelitowo-wątrobowego. Przed włączeniem deferypronu lub deferazyroksu u pacjenta niedawno leczonego tymi lekami należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i prowadzić monitorowanie jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na deferazyroks i jego nefrotoksyczność oraz utrudnia eliminację części leków immunosupresyjnych, co nasila ryzyko działań niepożądanych połączenia. Wymaga to częstszej kontroli kreatyniny i morfologii oraz ostrożnego dawkowania zgodnie z ChPL. |
Źródła
- Piga A, Roggero S, Salussolia I, Massano D, Serra M, Longo F. Deferiprone. Ann N Y Acad Sci. 2010;1202:75-8. doi: 10.1111/j.1749-6632.2010.05586.x. PMID: 20712776.
Połączenie przeciwwskazaneZydowudyna+ DeferypronNie łącz zydowudyny z deferypronem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, nie przerywając leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, nie przerywając leczenia na własną rękę.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo groźnego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nasilone zmęczenie, bladość lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz zydowudyny z deferypronem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Jeśli pacjent wymaga obu terapii, lekarz prowadzący leczenie HIV i hematolog powinni zamienić jeden z leków na substancję bez działania uszkadzającego szpik. Do czasu zmiany leczenia konieczna jest pilna kontrola morfologii z oznaczeniem bezwzględnej liczby neutrofili, a pacjent musi wiedzieć, że gorączka lub objawy zakażenia wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią albo agranulocytozą z ryzykiem ciężkich, zagrażających życiu zakażeń. Możliwe jest też nasilenie niedokrwistości wywołanej zydowudyną. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub hemoglobinie poniżej 7,5 g/100 ml.[3]
Mechanizm
Zydowudyna i deferypron uszkadzają szpik kostny i zmniejszają liczbę granulocytów obojętnochłonnych. Mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany, dlatego deferypronu nie łączy się z żadnym lekiem, który może wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1][2] Zydowudyna łączona z lekami mielosupresyjnymi zwiększa ryzyko własnych działań niepożądanych, głównie hematologicznych.[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
abakawirlamiwudynatenofowiremtrycytabinadeferazyroksdeferoksamina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Chelatory żelaza (np. deferypron) klasaNie należy jednocześnie stosować analogu iperytu azotowego z chelatorem żelaza – na czas chemioterapii chelator trzeba odstawić albo zamienić na lek bez ryzyka agranulocytozy.Jeśli dostajesz lek przeciwnowotworowy z tej grupy i jednocześnie lek usuwający nadmiar żelaza, upewnij się, że lekarz prowadzący chemioterapię wie o obu lekach, i nie przyjmuj ich razem bez jego wyraźnej zgody.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz lek przeciwnowotworowy z tej grupy i jednocześnie lek usuwający nadmiar żelaza, upewnij się, że lekarz prowadzący chemioterapię wie o obu lekach, i nie przyjmuj ich razem bez jego wyraźnej zgody.
Niektóre leki przeciwnowotworowe, takie jak cyklofosfamid, melfalan, bendamustyna czy chlorambucyl, osłabiają szpik kostny i obniżają liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, rzadko, ale groźnie, może zrobić to samo. Razem mogą bardzo mocno obniżyć twoją odporność i spowodować ciężkie zakażenie. Lekarz zwykle odstawia deferypron na czas chemioterapii albo zamienia go na deferoksaminę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, nawet niewielkie
- ból gardła, chrypka lub owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę, silne osłabienie
- pieczenie przy oddawaniu moczu, kaszel lub duszność
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy jednocześnie stosować analogu iperytu azotowego z chelatorem żelaza – na czas chemioterapii chelator trzeba odstawić albo zamienić na lek bez ryzyka agranulocytozy. Charakterystyka produktu leczniczego deferypronu wyklucza łączenie go z lekami, które mogą powodować neutropenię lub agranulocytozę, a dotyczy to cyklofosfamidu, ifosfamidu, melfalanu, melfalanu flufenamidu, bendamustyny i chlorambucylu. U chorego z przeładowaniem żelazem, który wymaga chemioterapii, deferypron najlepiej zamienić na deferoksaminę, a deferazyroks rozważyć przy wydolnym szpiku i nerkach. Jeśli chory otrzymywał deferypron do chwili rozpoczęcia chemioterapii, należy przed cyklem oznaczyć morfologię z rozmazem. Leczenie chelatujące wznawia się po odnowie układu krwiotwórczego, w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem. Miejscowo stosowana chlormetyna w żelu nie wymaga zmiany leczenia chelatującego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką, przedłużoną neutropenią lub agranulocytozą z wysokim ryzykiem zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, w tym sepsy, która może zagrażać życiu. Możliwe jest też opóźnienie odnowy szpiku po kolejnych cyklach chemioterapii, a w konsekwencji odraczanie lub redukcja dawek leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku, i powodują zależną od dawki mielosupresję z neutropenią. Deferypron może niezależnie od dawki wywołać neutropenię i agranulocytozę o niewyjaśnionym, prawdopodobnie idiosynkratycznym mechanizmie. Oba działania sumują się w obrębie linii granulocytowej. Mielosupresja po chemioterapii maskuje też wczesne objawy agranulocytozy polekowej i utrudnia ustalenie jej przyczyny. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej. Interakcja jest wspólna dla wszystkich ogólnoustrojowo stosowanych analogów iperytu azotowego, czyli cyklofosfamidu, ifosfamidu, melfalanu, melfalanu flufenamidu, bendamustyny i chlorambucylu. Po stronie chelatorów w pełnym stopniu dotyczy tylko deferypronu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- czynność nerek przy stosowaniu deferazyroksu z ifosfamidem lub dużymi dawkami cyklofosfamidu albo melfalanu
- aktywność aminotransferaz przy stosowaniu deferazyroksu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa – żel na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Analog iperytu azotowego stosowany miejscowo na skórę, czyli w Polsce chlormetyna w żelu, praktycznie nie wchłania się do krwi i nie hamuje czynności szpiku, więc nie nasila mielotoksyczności chelatorów żelaza. |
| Odstawienie deferypronu przed cyklem chemioterapii i wznowienie po odnowie szpikuodstep · chelatory żelaza | ryzyko maleje | Deferypron szybko się eliminuje, a jego działanie na granulocyty nie kumuluje się. Odstawienie go przed cyklem chemioterapii i wznowienie dopiero po potwierdzonej odnowie neutrofilów zmniejsza ryzyko nałożenia się obu działań. Nadal wymaga to kontroli morfologii przed każdym wznowieniem. |
Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać.Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.
Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, może rzadko silnie obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki przeciwnowotworowe, takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina, również osłabiają szpik kostny. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność i doprowadzić do groźnego zakażenia. Inne leki usuwające żelazo, czyli deferazyroks i deferoksamina, nie niosą tak dużego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- częste lub nietypowo ciężkie zakażenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać. Dotyczy to deferypronu w połączeniu z azacytydyną, decytabiną, cytarabiną, gemcytabiną, fluorouracylem lub kapecytabiną. U chorego wymagającego chelatacji w trakcie chemioterapii należy zamienić deferypron na deferazyroks lub deferoksaminę. Jeśli deferypron był już podawany razem z analogiem pirymidyny, trzeba go odstawić, oznaczyć morfologię z rozmazem i pouczyć chorego o konieczności pilnego zgłoszenia gorączki lub objawów zakażenia.
Skutek kliniczny
Głęboka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, posocznicy oraz zgonu. U chorych z zespołami mielodysplastycznymi i ostrymi białaczkami leczonych azacytydyną, decytabiną lub cytarabiną rezerwa szpikowa jest już ograniczona, więc ryzyko jest szczególnie wysokie.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie polega na zmianie stężeń leków. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o mechanizmie częściowo idiosynkratycznym, a analogi pirymidyn hamują syntezę DNA w dzielących się komórkach szpiku i powodują zależną od dawki mielosupresję. Oba działania sumują się, co zwiększa ryzyko głębokiej i przedłużonej neutropenii oraz utrudnia ustalenie, który lek ją wywołał. Ze względu na to ChPL deferypronu przeciwwskazuje jego stosowanie razem z lekami, o których wiadomo, że wywołują neutropenię lub agranulocytozę.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi pirymidyn | ryzyko maleje | Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę w zmianach przednowotworowych wchłania się w niewielkim stopniu i nie wywołuje istotnej mielosupresji, dlatego połączenie z deferypronem nie wymaga unikania. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.