Interakcje / Dekstrometorfan / Dekstrometorfan i nalbufina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
W trakcie leczenia nalbufiną nie podawaj rutynowo dekstrometorfanu, a jeśli kaszel wymaga leczenia, rozważ lek przeciwkaszlowy niebędący pochodną morfiny.
Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem w czasie leczenia nalbufiną bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ NalbufinaW trakcie leczenia nalbufiną nie podawaj rutynowo dekstrometorfanu, a jeśli kaszel wymaga leczenia, rozważ lek przeciwkaszlowy niebędący pochodną morfiny.Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem w czasie leczenia nalbufiną bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem w czasie leczenia nalbufiną bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lek przeciwbólowy nalbufina, podawany w zastrzykach, mogą razem wywołać silną senność i spowolnić oddech. Ryzyko jest większe u osób starszych i u osób z chorobami płuc. Alkohol i leki nasenne dodatkowo je zwiększają. Jeśli dostajesz nalbufinę, powiedz o tym, zanim kupisz lek na kaszel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem
- wolny albo płytki oddech
- splątanie lub dezorientacja
- silne zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia nalbufiną nie podawaj rutynowo dekstrometorfanu, a jeśli kaszel wymaga leczenia, rozważ lek przeciwkaszlowy niebędący pochodną morfiny. Gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę dekstrometorfanu i obserwuj pacjenta pod kątem sedacji i oddychania.[1] Dekstrometorfanu nie stosuje się u osób z niewydolnością oddechową lub ryzykiem jej wystąpienia.[2] Pacjent nie powinien pić alkoholu ani prowadzić pojazdów.[2]
Skutek kliniczny
Możliwa jest nasilona senność, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy i depresja oddechowa.[1] Ryzyko porażenia ośrodka oddechowego przy łączeniu dekstrometorfanu z innymi pochodnymi morfiny jest największe u osób w podeszłym wieku.[2] Osłabiona koncentracja stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[2]
Mechanizm
Dekstrometorfan i nalbufina działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i depresyjne na ośrodek oddechowy się sumuje.[2] Pochodne morfiny, w tym leki przeciwkaszlowe, łączone z nalbufiną zwiększają ryzyko depresji oddechowej.[1] Dekstrometorfan nie działa przeciwkaszlowo przez receptory opioidowe mi, dlatego antagonizm nalbufiny wobec tych receptorów nie ma tu praktycznego znaczenia. Interakcje farmakokinetyczne nalbufiny nie zostały zbadane, a zalecana jest ostrożność przy łączeniu jej z silnymi inhibitorami enzymów.[1]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i głębokość oddechów
- saturacja krwi tlenem u pacjentów hospitalizowanych
- stan świadomości u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko porażenia ośrodka oddechowego przy łączeniu dekstrometorfanu z innymi pochodnymi morfiny jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nalpain 10 mg/ml 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nalpain-10-mg-ml-100191043/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfana alkoholNa czas leczenia dekstrometorfanem zaleć rezygnację z alkoholu i z innych leków zawierających alkohol.W trakcie kuracji nie pij alkoholu i nie przyjmuj innych leków, które go zawierają.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W trakcie kuracji nie pij alkoholu i nie przyjmuj innych leków, które go zawierają.
Podczas przyjmowania leku na kaszel z dekstrometorfanem lepiej nie pić alkoholu. Oba te środki działają uspokajająco, więc razem mogą mocno nasilić senność i zawroty głowy. Trudniej się wtedy skupić, a to bywa niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu lub obsłudze maszyn.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- uczucie osłabienia czujności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Na czas leczenia dekstrometorfanem zaleć rezygnację z alkoholu i z innych leków zawierających alkohol.[1] Jeśli pacjent mimo to wypił alkohol, powinien nie prowadzić pojazdów i nie obsługiwać maszyn, aż senność i osłabienie koncentracji ustąpią.[1]
Skutek kliniczny
Podczas leczenia dekstrometorfanem należy unikać alkoholu. Po jego wypiciu nasilają się zawroty głowy, senność i osłabienie koncentracji.[1] Zaburzona koncentracja może być niebezpieczna podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]
Mechanizm
Alkohol i dekstrometorfan działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające się sumują. Według ChPL uspokajające działanie leku przeciwkaszlowego nasila się pod wpływem alkoholu.[1]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[2]
Monitorować
- senność i zawroty głowy po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia
- zdolność koncentracji u osób prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny
- łączne stosowanie z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy
Kiedy ocena się zmienia
| ilość alkoholu ≤ 18 mg etanolu w 5 ml syropu (ilość zawarta w preparacie)alkohol | inne zalecenie | Etanol obecny jako substancja pomocnicza w syropie nie wymaga osobnego postępowania. Według ChPL jego mała ilość nie będzie powodowała zauważalnych skutków. Zalecenie unikania alkoholu dotyczy picia napojów alkoholowych i stosowania innych leków zawierających alkohol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Nalbufina a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 155
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ MetylotioniniowaDekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO.Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.
Dekstrometorfan to lek na suchy kaszel. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, na przykład przy niektórych zatruciach lub zabiegach. Te dwa leki razem mogą wywołać groźną reakcję organizmu z drżeniem, splątaniem, poceniem i kołataniem serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie lub skurcze mięśni
- splątanie lub silne pobudzenie
- nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO[1]. Jeśli chlorek metylotioniniowy trzeba podać w stanie nagłym pacjentowi przyjmującemu dekstrometorfan, odstawia się dekstrometorfan, stosuje najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania[2]. Przy planowym podaniu chlorku metylotioniniowego kaszel leczy się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[2]. Objawia się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką[3].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy i hamuje rozkład serotoniny[2]. Dekstrometorfan nasila przekaźnictwo serotoninergiczne, a jego łączenie z inhibitorami MAO grozi zespołem serotoninowym[3]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna 2 mg/kg mc. chlorku metylotioniniowego nie zmieniała istotnie farmakokinetyki dekstrometorfanu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: drżenie, splątanie, pobudzenie, nadmierne pocenie, biegunka
- częstość akcji serca (tachykardia)
- stan świadomości przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie w stanie nagłym, gdy podania nie można uniknąćdroga podania · metylotioniniowa | inne zalecenie | Gdy chlorek metylotioniniowy jest niezbędny w stanie nagłym, podaje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ CynakalcetNie stosuj dekstrometorfanu u pacjenta przyjmującego cynakalcet.Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem, gdy bierzesz cynakalcet – zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na kaszel z dekstrometorfanem, gdy bierzesz cynakalcet – zapytaj farmaceutę o inny lek na kaszel.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i cynakalcet, stosowany przy chorobach przytarczyc, nie powinny być przyjmowane razem. Cynakalcet sprawia, że organizm dużo wolniej usuwa dekstrometorfan, więc jego ilość we krwi rośnie wielokrotnie. Może to dać objawy przedawkowania, takie jak pobudzenie, splątanie, drżenie, bezsenność, biegunka, a nawet osłabienie oddechu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie lub niepokój
- splątanie, dezorientacja
- drżenie mięśni
- bezsenność
- biegunka
- przyspieszone bicie serca i nadmierne pocenie się
- spłycony lub zwolniony oddech, nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj dekstrometorfanu u pacjenta przyjmującego cynakalcet.[1] W razie potrzeby leczenia suchego kaszlu wybierz lek przeciwkaszlowy, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6. Gdy jednoczesnego podania nie da się uniknąć, pacjenta trzeba monitorować, a dawkę dekstrometorfanu może być konieczne zmniejszyć.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie jest przeciwwskazane, bo prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia dekstrometorfanu w osoczu z objawami przedawkowania.[1] Rośnie ryzyko toksycznego działania dekstrometorfanu – pobudzenia, dezorientacji, drżenia, bezsenności, biegunki i depresji oddechowej – oraz zespołu serotoninowego.[1]
Mechanizm
Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, czyli głównego enzymu metabolizującego dekstrometorfan, który ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia.[3] Wielokrotne dawki 50 mg cynakalcetu zwiększają AUC dekstrometorfanu podanego w dawce 30 mg 11-krotnie u osób szybko metabolizujących z udziałem CYP2D6.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy toksyczności ze strony OUN (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność)
- objawy zespołu serotoninowego (tachykardia, nadmierne pocenie się, biegunka, splątanie)
- czynność oddechowa – ryzyko depresji oddechowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mimpara 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mimpara-100102921/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mimpara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mimpara-100102921/
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ LinezolidDekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.
Linezolid to antybiotyk, który działa też na układ nerwowy podobnie jak niektóre leki przeciwdepresyjne. Dekstrometorfan, obecny w wielu syropach i tabletkach na suchy kaszel, może razem z nim wywołać groźny stan nazywany zespołem serotoninowym. Objawia się on drżeniem, potami, szybkim biciem serca, biegunką i splątaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie lub drgawki mięśni
- silne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- niepokój i pobudzenie
- splątanie lub dezorientacja
- wysoka gorączka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Dekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.[1] U chorego leczonego linezolidem suchy kaszel łagodzi się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, dekstrometorfan należy odstawić i obserwować pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Połączenie dekstrometorfanu z nieselektywnym inhibitorem MAO grozi zespołem serotoninowym z biegunką, tachykardią, nadmierną potliwością, drżeniem, splątaniem, a nawet śpiączką.[2] U zdrowych ochotników, którzy otrzymali dwie dawki po 20 mg dekstrometorfanu w odstępie 4 godzin razem z linezolidem, nie obserwowano objawów zespołu serotoninowego.[3] Po wprowadzeniu linezolidu do obrotu opisano jeden przypadek objawów podobnych do zespołu serotoninowego po jednoczesnym podaniu obu leków, które ustąpiły po ich odstawieniu.[3]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[3] Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc w połączeniu z inhibitorem MAO sumuje się działanie serotoninergiczne i rośnie ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Linezolid nie hamuje CYP2D6 ani innych izoenzymów CYP o znaczeniu klinicznym, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[3]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (drżenie, pobudzenie, splątanie, potliwość)
- temperatura ciała
- tętno
- ciśnienie tętnicze
- stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od zakończenia leczenia linezolidemlinezolid | interakcja nie dotyczy | Dekstrometorfan można stosować po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w uzależnieniu od alkoholu (np. naltrekson, nalmefen)+ Opioidy – pochodne morfinanu (np. nalbufina) klasaLeku stosowanego w uzależnieniu od alkoholu, który blokuje receptory opioidowe, nie łączy się z opioidem z grupy pochodnych morfinanu – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli bierzesz lek na uzależnienie od alkoholu, który blokuje działanie opioidów, nie przyjmuj opioidowego leku przeciwbólowego i przed każdym zabiegiem lub wizytą u lekarza powiedz, że stosujesz ten lek.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz lek na uzależnienie od alkoholu, który blokuje działanie opioidów, nie przyjmuj opioidowego leku przeciwbólowego i przed każdym zabiegiem lub wizytą u lekarza powiedz, że stosujesz ten lek.
Niektóre leki na uzależnienie od alkoholu, takie jak naltrekson i nalmefen, blokują działanie opioidów. Przez to opioidowy lek przeciwbólowy, na przykład nalbufina, przestaje uśmierzać ból. Branie większej dawki opioidu, żeby poczuć ulgę, jest niebezpieczne, bo może zatrzymać oddech. Disulfiram i akamprozat nie blokują opioidów i nie mają tej interakcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- lek przeciwbólowy nie łagodzi bólu
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki oddech lub duszność
- nagły niepokój, dreszcze, potliwość, biegunka, rozszerzone źrenice
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Leku stosowanego w uzależnieniu od alkoholu, który blokuje receptory opioidowe, nie łączy się z opioidem z grupy pochodnych morfinanu – połączenie jest przeciwwskazane. Naltrekson odstawia się co najmniej 72 godziny przed planowanym podaniem nalbufiny, a nalmefen co najmniej tydzień wcześniej. Gdy opioid jest konieczny w trybie pilnym, stosuje się go wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością wspomagania oddychania, ponieważ dawka potrzebna do uzyskania analgezji jest trudna do przewidzenia. U pacjenta wymagającego leczenia opioidami można rozważyć zmianę leczenia uzależnienia na akamprozat lub disulfiram, które nie blokują receptorów opioidowych.
Skutek kliniczny
Nalbufina podana pacjentowi przyjmującemu naltrekson lub nalmefen zwykle nie łagodzi bólu. Próba przełamania blokady zwiększaniem dawek opioidu grozi depresją oddechową i nadmierną sedacją, zwłaszcza gdy antagonista przestaje działać. U pacjenta uzależnionego od opioidów antagonista może wywołać ostry zespół odstawienia.
Mechanizm
Naltrekson i nalmefen są antagonistami receptorów opioidowych i wypierają opioidy z miejsc wiązania. Nalbufina działa przeciwbólowo głównie jako agonista receptora kappa, a antagoniści stosowani w uzależnieniu od alkoholu blokują również ten receptor, dlatego jej działanie przeciwbólowe zostaje znacznie osłabione lub zniesione. Interakcja dotyczy wyłącznie leków grupy a blokujących receptory opioidowe i nie obejmuje disulfiramu ani akamprozatu.
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwbólowego
- częstość i głębokość oddechów
- poziom sedacji
- objawy odstawienia opioidów (niepokój, rozszerzenie źrenic, potliwość, biegunka)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 72 godziny od ostatniej dawki naltreksonuleki stosowane w uzależnieniu od alkoholu | ryzyko maleje | Po odstawieniu naltreksonu co najmniej 72 godziny wcześniej nalbufinę można podać, ale pacjent może być bardziej wrażliwy na opioidy, dlatego zaczyna się od mniejszych dawek i monitoruje oddech oraz sedację. |
| Tydzień od ostatniej dawki nalmefenuodstep · leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu | ryzyko maleje | Po odstawieniu nalmefenu co najmniej tydzień wcześniej nalbufinę można stosować z ostrożnym dawkowaniem i kontrolą oddechu oraz sedacji. |
Połączenie przeciwwskazaneOpioidowe leki przeciwkaszlowe (np. dekstrometorfan)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina, selegilina, safinamid) klasaJednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B.Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie stosuj opioidowych leków na suchy kaszel i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.
Leki na suchy kaszel z dekstrometorfanem nie mogą być łączone z lekami na chorobę Parkinsona takimi jak rasagilina, selegilina czy safinamid. Razem mogą wywołać groźną reakcję, w której organizm jest przeciążony serotoniną. Objawia się ona między innymi silnym pobudzeniem, drżeniem, gorączką i kołataniem serca. Dekstrometorfan jest w wielu lekach bez recepty na kaszel i przeziębienie, dlatego przed zakupem zawsze powiedz farmaceucie o swoich lekach na chorobę Parkinsona.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- gorączka i silne pocenie się
- kołatanie serca
- nagły ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- omamy lub dziwne zachowanie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie opioidowego leku przeciwkaszlowego i inhibitora MAO-B jest przeciwwskazane i należy go unikać także przez okres zalecany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B. W ChPL preparatów z dekstrometorfanem przyjmowanie inhibitorów MAO jest przeciwwskazaniem. W ChPL rasagiliny, selegiliny i safinamidu łączenie z dekstrometorfanem jest przeciwwskazane albo niezalecane. Dekstrometorfan jest dostępny bez recepty, także w preparatach złożonych na przeziębienie, dlatego przy każdej sprzedaży leku na kaszel trzeba zapytać o leczenie choroby Parkinsona. U pacjenta przyjmującego rasagilinę, selegilinę lub safinamid suchy kaszel należy leczyć lekiem nieopioidowym. Jeśli doszło już do przyjęcia obu leków, należy odstawić dekstrometorfan i obserwować pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego. Przy objawach umiarkowanych lub ciężkich pacjent wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać zespół serotoninowy. Jego objawy to pobudzenie, splątanie, drżenie, sztywność i drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy, potliwość, gorączka, tachykardia i wahania ciśnienia tętniczego. Ciężka postać zagraża życiu. Możliwe są też epizody psychotyczne i nietypowe zachowania. Ryzyko jest największe przy wysokich dawkach któregokolwiek leku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.
Mechanizm
Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i działa na receptory sigma-1 oraz NMDA. Inhibitory monoaminooksydazy typu B zmniejszają rozkład amin biogennych w ośrodkowym układzie nerwowym. W dawkach terapeutycznych hamowanie jest wybiórcze wobec MAO-B, ale ta wybiórczość nie jest bezwzględna. Przy wyższych dawkach, u osób wrażliwych lub przy przedawkowaniu dekstrometorfanu wybiórczość częściowo zanika i rośnie stężenie serotoniny w synapsach. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Selegilina i rasagilina hamują enzym nieodwracalnie, a safinamid odwracalnie. Mechanizm i zalecenia są jednak wspólne dla całej klasy. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna i żaden z inhibitorów MAO-B nie zmienia w istotny sposób metabolizmu dekstrometorfanu.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, drgawki kloniczne mięśni, wzmożone odruchy)
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan psychiczny i zachowanie
- inne leki serotoninergiczne przyjmowane jednocześnie (przeciwdepresyjne, tramadol, tryptany)
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wymagany w ChPL po odstawieniu inhibitora MAO-B (dla rasagiliny i selegiliny co najmniej dwa tygodnie)odstep · inhibitory monoaminooksydazy typu B | inne zalecenie | Działanie nieodwracalnych inhibitorów MAO-B utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu, dlatego przeciwwskazanie obowiązuje także po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. W przypadku safinamidu należy kierować się okresem odstawienia podanym w jego ChPL. |
| Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Przy dawkach wyższych od zalecanych inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. |
| Dawka większa niż zalecana w ulotcedawka · opioidowe leki przeciwkaszlowe | ryzyko rośnie | Przekraczanie dawek dekstrometorfanu, także przy jego niewłaściwym stosowaniu, nasila działanie serotoninergiczne i ośrodkowe oraz zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu interakcji. |
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ LorazepamJeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, powiedz farmaceucie, że bierzesz lorazepam, a jeśli przyjmujesz oba leki, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lorazepam działają uspokajająco na mózg, a razem to działanie się nasila. Możesz być bardziej senny, mieć kłopot ze skupieniem i wolniej reagować. U osób starszych i chorych na płuca może to też osłabić oddychanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie lub zawroty głowy
- chwiejny chód
- płytki lub wolny oddech
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unika się jednoczesnego stosowania, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne, stosuje się mniejsze dawki lorazepamu.[1] Pacjenta należy uprzedzić o nasileniu senności i zakazie prowadzenia pojazdów oraz spożywania alkoholu.[2] Przy przewlekłym leczeniu lorazepamem warto rozważyć lek przeciwkaszlowy działający obwodowo.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, osłabienie koncentracji i spowolnienie reakcji, co stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[2] U osób z chorobami układu oddechowego, w podeszłym wieku lub przy dawkach dekstrometorfanu większych niż zalecane możliwe jest nasilenie depresji oddechowej.
Mechanizm
Dekstrometorfan działa ośrodkowo uspokajająco, a lorazepam jako benzodiazepina hamuje czynność ośrodkowego układu nerwowego. Skojarzenie leków hamujących OUN nasila ich depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.[2] Jednoczesne stosowanie lorazepamu z innymi środkami tłumiącymi czynność OUN może powodować interaktywne nasilenie działania depresyjnego.[1] Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ dekstrometorfan jest metabolizowany przez CYP2D6, a lorazepam nie hamuje tego enzymu.
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej
- częstość i głębokość oddechów u pacjentów z grupy ryzyka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku większa wrażliwość na leki hamujące OUN zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i depresji oddechowej. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · dekstrometorfan | ryzyko rośnie | Przekraczanie zalecanych dawek dekstrometorfanu nasila jego działanie ośrodkowe i zwiększa ryzyko ciężkiej sedacji oraz depresji oddechowej w skojarzeniu z lorazepamem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ MemantynaNależy unikać jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu u pacjenta leczonego memantyną.Jeśli przyjmujesz memantynę, nie kupuj leku na kaszel z dekstrometorfanem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwkaszlowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz memantynę, nie kupuj leku na kaszel z dekstrometorfanem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwkaszlowy.
Memantyna i dekstrometorfan, czyli popularny lek na suchy kaszel, działają w mózgu w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą nasilać zawroty głowy, senność, splątanie lub niepokój, a rzadko wywołać omamy. U osób starszych z problemami z pamięcią takie objawy łatwo przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe splątanie lub dezorientacja
- widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
- silny niepokój lub pobudzenie
- silne zawroty głowy lub upadki
- nadmierna senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania dekstrometorfanu u pacjenta leczonego memantyną.[1] Kaszel suchy lepiej leczyć lekiem przeciwkaszlowym, który nie działa na receptor NMDA. Jeśli dekstrometorfan zostanie mimo to użyty, trzeba stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas i obserwować pacjenta pod kątem splątania i pobudzenia.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ośrodkowych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, splątanie, pobudzenie, senność i omamy, a w skrajnym przypadku objawy psychotyczne.[1] Ryzyko jest szczególnie istotne u starszych pacjentów z otępieniem, u których splątanie łatwo przeoczyć lub przypisać chorobie podstawowej.
Mechanizm
Memantyna i dekstrometorfan są antagonistami receptora NMDA i działają na ten sam układ receptorowy w ośrodkowym układzie nerwowym.[1] Ich działania na ten receptor sumują się, co zwiększa częstość i nasilenie ośrodkowych działań niepożądanych.[2] Analogiczne połączenie memantyny z amantadyną wiąże się z ryzykiem psychozy farmakotoksycznej i to samo może dotyczyć dekstrometorfanu.[3]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- stan świadomości i orientacja
- pobudzenie, niepokój, omamy
- zawroty głowy i ryzyko upadków
- senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Axura 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/axura-100116604/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ebixa 5 mg/dawkę, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ebixa-100114730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nemdatine 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nemdatine-100296894/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ TopiramatNależy unikać łączenia dekstrometorfanu z topiramatem i w miarę możliwości wybrać lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym.Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę o inny preparat, a jeśli już go przyjmujesz, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim kupisz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę o inny preparat, a jeśli już go przyjmujesz, nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu.
Dekstrometorfan na kaszel i topiramat mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i kłopoty z koncentracją. Może to utrudniać prowadzenie samochodu i zwiększać ryzyko upadku. Lepiej wybrać inny lek na kaszel, który mniej działa na mózg.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- splątanie lub dezorientacja
- kłopoty z koncentracją lub mówieniem
- spowolniony lub płytki oddech
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia dekstrometorfanu z topiramatem i w miarę możliwości wybrać lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym. Topiramatu nie zaleca się stosować jednocześnie z alkoholem ani z innymi lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jeśli dekstrometorfan jest konieczny, należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas i ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i obsługiwaniem maszyn[2]. W trakcie leczenia pacjent nie powinien pić alkoholu ani przyjmować leków zawierających alkohol[2].
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilać senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i splątanie. Osłabiona koncentracja stwarza zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[2]. Jednoczesnego stosowania topiramatu z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy nie badano klinicznie[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i ich działania się sumują. Łączenie dekstrometorfanu z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy nasila depresyjny wpływ na ten układ[2]. Topiramatu nie zaleca się stosować jednocześnie z innymi lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Dekstrometorfan jest metabolizowany głównie przez CYP2D6[2]. Topiramat jest inhibitorem CYP2C19[1]. Ten szlak nie ma większego znaczenia dla dekstrometorfanu, dlatego istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- splątanie i zaburzenia koncentracji
- zdolność do prowadzenia pojazdów
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy częściej prowadzi do nadmiernej sedacji, splątania i upadków, dlatego połączenia należy szczególnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.