Interakcje / Dezogestrel / Dezogestrel i fenylomaślan glicerolu
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Do dezogestrelu należy dołączyć antykoncepcję mechaniczną na cały okres stosowania fenylomaślanu glicerolu i przez 28 dni po jego odstawieniu.
Używaj dodatkowo prezerwatywy przez cały czas leczenia i 28 dni po jego zakończeniu, a z lekarzem porozmawiaj o innej metodzie antykoncepcji.
Niekorzystna interakcjaDezogestrel+ Fenylomaślan gliceroluDo dezogestrelu należy dołączyć antykoncepcję mechaniczną na cały okres stosowania fenylomaślanu glicerolu i przez 28 dni po jego odstawieniu.Używaj dodatkowo prezerwatywy przez cały czas leczenia i 28 dni po jego zakończeniu, a z lekarzem porozmawiaj o innej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Używaj dodatkowo prezerwatywy przez cały czas leczenia i 28 dni po jego zakończeniu, a z lekarzem porozmawiaj o innej metodzie antykoncepcji.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego przyspiesza rozkład hormonu z tabletki antykoncepcyjnej. Przez to tabletka może słabiej chronić przed ciążą i mogą pojawić się nieregularne krwawienia. Ochrona może być osłabiona jeszcze przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku na zaburzenia cyklu mocznikowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienia lub krwawienia między miesiączkami
- brak miesiączki lub objawy ciąży, np. nudności i tkliwość piersi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Do dezogestrelu należy dołączyć antykoncepcję mechaniczną na cały okres stosowania fenylomaślanu glicerolu i przez 28 dni po jego odstawieniu.[1] Ponieważ fenylomaślan glicerolu stosuje się zwykle przewlekle, lepiej rozważyć metodę antykoncepcji niezależną od indukcji enzymów, np. wkładkę wewnątrzmaciczną.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie stężenia etonogestrelu z krwawieniami śródcyklicznymi i osłabieniem skuteczności antykoncepcyjnej, czyli ryzykiem niezamierzonej ciąży. Pełnej skuteczności doustnej antykoncepcji metabolizowanej przez CYP3A4 nie można zagwarantować przy jednoczesnym stosowaniu fenylomaślanu glicerolu.[2]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity, kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy, są słabymi induktorami CYP3A4 – stabilne dawkowanie zmniejszało ekspozycję na midazolam o około 32%.[2] Etonogestrel, czynny metabolit dezogestrelu, jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia śródcykliczne
- konsekwentne stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej
- test ciążowy przy zatrzymaniu miesiączki lub objawach ciąży
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcie domięśniowe o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni (leczenie przewlekłe)czas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu induktora enzymów należy zmienić metodę antykoncepcji na niezależną od indukcji zamiast polegać na dodatkowej antykoncepcji mechanicznej. |
| odstep ≤ 28 dni od odstawieniafenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja enzymów może utrzymywać się około 4 tygodni po odstawieniu, dlatego antykoncepcję mechaniczną kontynuuje się przez 28 dni od zakończenia stosowania induktora. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette 75 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symonette-100248406/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/symonette-100248406/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieDezogestrela alkoholNie trzeba unikać alkoholu ani zmieniać dawki.Bierz tabletkę o stałej porze, a jeśli po alkoholu wystąpią wymioty albo ją pominiesz, postąp jak przy pominiętej tabletce według ulotki i do tego czasu stosuj prezerwatywę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Bierz tabletkę o stałej porze, a jeśli po alkoholu wystąpią wymioty albo ją pominiesz, postąp jak przy pominiętej tabletce według ulotki i do tego czasu stosuj prezerwatywę.
Alkohol nie osłabia działania tabletki z dezogestrelem. Kłopot może się pojawić dopiero wtedy, gdy po alkoholu wystąpią wymioty albo ciężka biegunka, bo tabletka może się wtedy nie wchłonąć. Zdarza się też, że po wieczorze z alkoholem tabletka zostaje przyjęta za późno lub wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Wymioty po przyjęciu tabletki
- Ciężka biegunka
- Pominięcie lub spóźnienie tabletki po spożyciu alkoholu
- Żółtaczka lub ból w prawym podżebrzu przy długotrwałym piciu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba unikać alkoholu ani zmieniać dawki. Pacjentkę należy poinformować, że wymioty lub ciężka biegunka po przyjęciu tabletki oraz pominięcie tabletki po imprezie traktuje się jak pominiętą dawkę i stosuje się wtedy zalecenia z ChPL dla pominiętej tabletki, w tym dodatkową antykoncepcję mechaniczną. Przy ciężkiej chorobie wątroby, także alkoholowej, dezogestrel jest przeciwwskazany do czasu normalizacji parametrów wątrobowych.[1]
Skutek kliniczny
Umiarkowane picie alkoholu nie zmniejsza skuteczności antykoncepcyjnej dezogestrelu i nie wymaga zmiany postępowania. Ryzyko dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy po alkoholu pojawią się wymioty albo biegunka albo gdy upojenie sprawi, że pacjentka pominie tabletkę lub przyjmie ją z dużym opóźnieniem.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między dezogestrelem a alkoholem. Dezogestrel jest w wątrobie przekształcany do czynnego etonogestrelu, a ChPL wiąże zmiany jego stężenia z silnymi i umiarkowanymi inhibitorami oraz induktorami CYP3A4, nie z alkoholem.[1] Jedyny pośredni mechanizm jest praktyczny. Po nadmiernym spożyciu alkoholu mogą wystąpić wymioty, a wymioty wkrótce po tabletce mogą ograniczyć wchłonięcie substancji czynnej i obniżyć skuteczność antykoncepcji.
Metabolizm i transportery
- Dezogestrel: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- Wymioty lub biegunka po przyjęciu tabletki
- Regularność przyjmowania tabletek u osób pijących okazjonalnie w dużych ilościach
- Parametry czynności wątroby przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość wywołująca wymioty lub upojenie z pominięciem tabletkiilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy wymiotach wkrótce po tabletce lub jej pominięciu stosuje się zalecenia ChPL dla pominiętej tabletki, w tym dodatkową antykoncepcję mechaniczną. Dotyczy to nadmiernego picia, nie samego alkoholu jako substancji. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z ciężką chorobą wątrobyczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężka choroba wątroby, obecna lub przebyta, do czasu normalizacji parametrów biochemicznych jest przeciwwskazaniem do stosowania dezogestrelu. Alkohol jest tu przyczyną choroby wątroby, a nie interakcją z lekiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette 75 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symonette-100248406/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/symonette-100248406/
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolua alkoholNie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków.Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania tego leku. Duża ilość alkoholu może jednak u osób z zaburzeniami cyklu mocznikowego sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku we krwi, zwłaszcza gdy po piciu wymiotujesz albo pomijasz lek lub posiłek. Objawy upojenia, takie jak senność czy dezorientacja, są podobne do objawów zbyt wysokiego amoniaku, więc łatwo je przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- dezorientacja, splątanie, dziwne zachowanie
- uporczywe wymioty
- zaburzenia równowagi i chodu
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, choroba_lek
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków. Pacjent powinien wiedzieć, że splątanie, nasilona senność lub wymioty po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym zamiast przypisywania ich wyłącznie upojeniu. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby wskazana jest konsultacja z ośrodkiem leczącym zaburzenia cyklu mocznikowego.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie oczekuje się istotnej zmiany działania leku. Upicie się, wymioty po alkoholu albo przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku i maskować wczesne objawy hiperamonemii, co niesie ryzyko encefalopatii.
Mechanizm
Nie ma znanej bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między fenylomaślanem glicerolu a etanolem, a ryzyko wynika głównie z wpływu alkoholu na chorobę podstawową. ChPL fenylomaślanu glicerolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, a więc nie przez szlaki CYP3A4 i CYP2D6 wskazane w ChPL jako potencjalne miejsca interakcji fenylomaślanu glicerolu. ChPL zwraca uwagę, że niektóre substancje mogą wpływać na stężenie amoniaku[1]. Alkohol, zwłaszcza w dużej dawce, obciąża wątrobę, może wywołać wymioty i pominięcie dawek leku oraz sprzyja stanom katabolicznym, co u chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego może ułatwić dekompensację metaboliczną. Ośrodkowe działanie alkoholu – senność, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi – nakłada się na objawy hiperamonemii i na objawy neurotoksyczności kwasu fenylooctowego, przez co może opóźnić ich rozpoznanie.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy neurologiczne – senność, splątanie, zaburzenia równowagi
- wymioty i pominięte dawki leku
- stężenie amoniaku w razie objawów
- parametry czynności wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa dawka – upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko wymiotów, pominięcia dawek i stanu katabolicznego, a tym samym dekompensacji hiperamonemicznej, przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Regularne lub przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność wątroby i stan odżywienia, co utrudnia kontrolę choroby – wskazane jest unikanie alkoholu, kontrola parametrów wątrobowych i konsultacja z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Inne interakcje tych leków 142
Połączenie przeciwwskazaneKwas walproinowy+ Fenylomaślan gliceroluNie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Kwas walproinowy może podnosić we krwi poziom amoniaku, czyli szkodliwej substancji, którą twój lek na zaburzenia cyklu mocznikowego ma usuwać z organizmu. Przy twojej chorobie kwas walproinowy może wywołać groźne zatrucie amoniakiem, które uszkadza mózg. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty
- nietypowa senność lub trudności z obudzeniem
- splątanie lub dziwne zachowanie
- bóle głowy
- niepewny chód
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj walproinianu na własną rękę, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zaplanuje zamianę leku przeciwpadaczkowego lub normotymicznego i oznaczy stężenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Grozi hiperamonemia z encefalopatią, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. U chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego walproinian może wywołać przełom hiperamonemiczny mimo leczenia fenylomaślanem glicerolu.
Mechanizm
Kwasu walproinowego nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.[1][2][3] Fenylomaślan glicerolu stosuje się właśnie w tych zaburzeniach, więc każde połączenie obu leków dotyczy chorego z przeciwwskazaniem do walproinianu. Kwas walproinowy może zwiększać stężenie amoniaku.[4] Walproinian hamuje cykl mocznikowy na etapie syntezy fosforanu karbamoilu, przez co działa przeciwnie do fenylomaślanu glicerolu, który ma usuwać nadmiar azotu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie amoniaku we krwi
- stan neurologiczny – senność, splątanie, zmiany zachowania
- wymioty i niechęć do jedzenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ValproLEK 300 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valprolek-300-100163549/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Absenor 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/absenor-100168073/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Niekorzystna interakcjaDezogestrel+ TyzanidynaJednoczesnego stosowania tyzanidyny z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi się nie zaleca.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tabletkę antykoncepcyjną, i zgłoś się do niego, jeśli poczujesz silną senność, zawroty głowy lub kołatanie serca.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz tabletkę antykoncepcyjną, i zgłoś się do niego, jeśli poczujesz silną senność, zawroty głowy lub kołatanie serca.
Tabletka antykoncepcyjna może spowalniać usuwanie z organizmu leku rozluźniającego mięśnie. Lek ten może wtedy działać silniej niż zwykle. Możesz odczuwać większą senność, zawroty głowy lub osłabienie, a ciśnienie krwi może spaść. Antykoncepcja nadal działa prawidłowo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- nietypowe osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania tyzanidyny z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi się nie zaleca.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, tyzanidynę należy włączać od najmniejszej dawki i zwiększać ją powoli, oceniając ciśnienie tętnicze, tętno i nasilenie senności. Przy dodawaniu dezogestrelu do ustalonej dawki tyzanidyny należy w pierwszych tygodniach obserwować pacjentkę pod kątem objawów nadmiernego działania tyzanidyny i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę. Warto rozważyć lek zwiotczający bez tej interakcji.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie tyzanidyny może nasilać jej działania niepożądane, przede wszystkim senność, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze i bradykardię, a przy dużym stężeniu także wydłużenie odstępu QT.[1] Skuteczność antykoncepcji nie jest zagrożona.
Mechanizm
Doustne leki antykoncepcyjne hamują CYP1A2, główny enzym odpowiedzialny za metabolizm tyzanidyny, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[1] Najsilniejsze hamowanie CYP1A2 wiąże się z etynyloestradiolem, dlatego u kobiet przyjmujących wyłącznie dezogestrel efekt jest prawdopodobnie słabszy niż przy tabletkach dwuskładnikowych, ale nie można go wykluczyć. Dezogestrel nie wpływa na skuteczność tyzanidyny w żaden inny sposób, a tyzanidyna nie zmienia skuteczności antykoncepcyjnej dezogestrelu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
- częstość akcji serca
- nasilenie senności i zawrotów głowy
- EKG (odstęp QT) przy dużych dawkach tyzanidyny lub innych lekach wydłużających QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tyzanidyna włączana u pacjentki już stosującej dezogestrelkolejność włączenia · tyzanidyna | inne zalecenie | Tyzanidynę należy rozpoczynać od najmniejszej dawki i zwiększać stopniowo, oceniając tolerancję, ciśnienie tętnicze i tętno. |
| Dezogestrel dodawany do ustalonej dawki tyzanidynykolejność włączenia · dezogestrel | inne zalecenie | W pierwszych tygodniach po włączeniu antykoncepcji należy obserwować objawy nadmiernego działania tyzanidyny i w razie potrzeby zmniejszyć jej dawkę. |
| Duże dawki tyzanidynydawka · tyzanidyna | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach tyzanidyny rośnie ryzyko niedociśnienia i wydłużenia QT, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami wydłużającymi QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/symonette-100248406/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDezogestrel+ UliprystalNie rozpoczynaj ani nie wznawiaj dezogestrelu bezpośrednio po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej – odstęp i okres dodatkowej ochrony ustal według aktualnych zaleceń dotyczących antykoncepcji awaryjnej.Jeśli przyjęłaś tabletkę „dzień po” z uliprystalem, zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz wrócić do tabletek z dezogestrelem, i do tego czasu używaj prezerwatywy.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjęłaś tabletkę „dzień po” z uliprystalem, zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz wrócić do tabletek z dezogestrelem, i do tego czasu używaj prezerwatywy.
Tabletka „dzień po” z uliprystalem i tabletki antykoncepcyjne z dezogestrelem działają na ten sam receptor w przeciwnych kierunkach. Przyjęte zbyt blisko siebie mogą nawzajem osłabiać swoje działanie i zwiększać ryzyko ciąży. Dlatego po tabletce „dzień po” nie wracaj od razu do swoich tabletek antykoncepcyjnych i przez jakiś czas stosuj prezerwatywę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spóźniająca się lub nietypowo skąpa miesiączka
- objawy ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- nieregularne krwawienia lub plamienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj ani nie wznawiaj dezogestrelu bezpośrednio po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej – odstęp i okres dodatkowej ochrony ustal według aktualnych zaleceń dotyczących antykoncepcji awaryjnej. Do czasu odzyskania pełnej skuteczności dezogestrelu pacjentka powinna stosować prezerwatywę lub zachować abstynencję. Podczas leczenia uliprystalem w dawce 5 mg nie stosuje się jednocześnie antykoncepcji zawierającej wyłącznie progestagen, zaleca się metody niehormonalne[1]. Gdy kobieta stosująca dezogestrel potrzebuje antykoncepcji awaryjnej, rozważ lewonorgestrel albo wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź, które nie wchodzą w tę interakcję.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko niezamierzonej ciąży z powodu zmniejszonej skuteczności zarówno antykoncepcji awaryjnej uliprystalem, jak i stałej antykoncepcji dezogestrelem. Możliwe są także nieregularne krwawienia.
Mechanizm
Uliprystal jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego o wysokim powinowactwie do tego receptora, dlatego konkuruje z progestagenami o miejsce działania. Może przez to osłabiać działanie antykoncepcyjne dezogestrelu[2]. Działanie jest obustronne – progestagen przyjęty wkrótce po uliprystalu może zmniejszać zdolność uliprystalu do opóźnienia owulacji, czyli osłabiać skuteczność antykoncepcji awaryjnej. Interakcja na poziomie metabolizmu nie ma znaczenia klinicznego, ponieważ uliprystal nie wpływa istotnie na klirens leków metabolizowanych przez CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- test ciążowy, jeśli kolejna miesiączka się opóźnia lub jest nietypowo skąpa
- stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej po przyjęciu uliprystalu
- nieregularne krwawienia z dróg rodnych
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (antykoncepcja awaryjna)
Kiedy ocena się zmienia
| 5 mg (leczenie mięśniaków macicy)dawka · uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu uliprystalem w dawce 5 mg nie zaleca się jednoczesnej antykoncepcji zawierającej wyłącznie progestagen, przez cały okres leczenia należy stosować metody niehormonalne. |
| Dezogestrel rozpoczęty lub wznowiony po uliprystalu 30 mgkolejność włączenia · dezogestrel | ryzyko rośnie | Rozpoczęcie lub wznowienie dezogestrelu bezpośrednio po uliprystalu stosowanym w antykoncepcji awaryjnej może osłabić hamowanie owulacji przez uliprystal. Rozpoczęcie dezogestrelu należy odroczyć zgodnie z aktualnymi zaleceniami i zapewnić dodatkową antykoncepcję mechaniczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/symonette-100248406/
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaFezoterodyna+ Fenylomaślan gliceroluUnikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.
Lek stosowany w zaburzeniach cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na pęcherz nadreaktywny. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy mogą wrócić. Rzadziej może się zdarzyć odwrotnie i nasilą się działania niepożądane leku na pęcherz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub nagłe parcie na mocz
- popuszczanie moczu
- silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.[1] Przy niewystarczającej kontroli objawów rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. Obserwuj też pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych, ponieważ wpływ fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 jest niepewny.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania fezoterodyny i gorsza kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nietrzymanie moczu). Przy ewentualnym zahamowaniu CYP2D6 możliwy jest odwrotny kierunek – wzrost ekspozycji na aktywny metabolit i nasilenie działań antycholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu.[1]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, a przy stabilnym dawkowaniu zmniejszały ekspozycję na midazolam o około 32%.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a indukcja CYP3A4 może obniżać jego stężenie do wartości subterapeutycznych.[1] Wpływu fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 nie można wykluczyć, a kierunek tego wpływu nie jest znany.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (częstość mikcji, parcia naglące, epizody nietrzymania moczu)
- działania antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, senność
- zmiana skuteczności fezoterodyny po włączeniu lub odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta leczonego fezoterodynąkolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 rozwija się stopniowo, dlatego skuteczność fezoterodyny oceń po kilku tygodniach od włączenia fenylomaślanu glicerolu. Po jego odstawieniu ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny może wzrosnąć, więc obserwuj działania antycholinergiczne. |
| 4 mgdawka · fezoterodyna | inne zalecenie | Przy dawce 4 mg i niewystarczającej kontroli objawów lekarz może rozważyć zwiększenie dawki do 8 mg na dobę albo zmianę na lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ Fenylomaślan gliceroluU kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład lewonorgestrelu w organizmie. Przez to tabletka antykoncepcyjna, także tabletka „dzień po”, może chronić przed ciążą słabiej. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie lub brak miesiączki
- nietypowe krwawienie lub plamienie
- objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności czy tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią[1]. Gdy wkładka nie wchodzi w grę, można rozważyć 3000 mikrogramów lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku, z zastrzeżeniem, że takiego postępowania nie badano[1]. Przy regularnej antykoncepcji doustnej z lewonorgestrelem zalecaj dodatkową lub niehormonalną metodę przez cały czas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Skutek kliniczny
Stężenie lewonorgestrelu może się zmniejszyć, co grozi niepowodzeniem antykoncepcji i nieplanowaną ciążą. Skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszała się o około 32%[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a induktory tego enzymu przyspieszają jego metabolizm i obniżają jego stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- opóźnienie lub brak kolejnej miesiączki – wykonanie testu ciążowego
- krwawienia międzymiesiączkowe przy regularnej antykoncepcji doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąlewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznym (antykoncepcja długoterminowa)
Kiedy ocena się zmienia
| Domacicznadroga podania · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Lewonorgestrel uwalniany z systemu wewnątrzmacicznego działa głównie miejscowo, więc indukcja metabolizmu ma dla jego skuteczności znikome znaczenie. |
| czas leczenia ≤ 4 tygodnie po odstawieniufenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Zalecenie niehormonalnej antykoncepcji awaryjnej obowiązuje także u kobiet, które przyjmowały induktor enzymów w ciągu ostatnich 4 tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Niekorzystna interakcjaRanolazyna+ Fenylomaślan gliceroluPrzy jednoczesnym stosowaniu monitoruj kontrolę dławicy, bo działanie ranolazyny może być słabsze.Bierz oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bóle w klatce piersiowej pojawiają się częściej albo potrzebujesz więcej nitrogliceryny.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Bierz oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bóle w klatce piersiowej pojawiają się częściej albo potrzebujesz więcej nitrogliceryny.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na dławicę piersiową w organizmie. Przez to lek na serce może działać słabiej. Objawy dławicy mogą wtedy wracać częściej. Jeśli przestaniesz brać lek na zaburzenia cyklu mocznikowego, działanie leku na serce może się z kolei nasilić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze bóle w klatce piersiowej
- częstsze sięganie po nitroglicerynę
- szybsze męczenie się przy wysiłku
- zawroty głowy lub nudności po odstawieniu leku na zaburzenia cyklu mocznikowego
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu monitoruj kontrolę dławicy, bo działanie ranolazyny może być słabsze. Rozpoczynania ranolazyny u osób przyjmujących induktory CYP3A4 należy unikać[1]. Przy substratach CYP3A4 i CYP2D6 łączonych z fenylomaślanem glicerolu należy zachować ostrożność[2]. Gdy dławica jest źle kontrolowana, rozważ lek przeciwdławicowy niezależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Stężenie ranolazyny może się zmniejszyć, a jej działanie przeciwdławicowe osłabnąć. Spadek będzie najpewniej znacznie mniejszy niż przy silnych induktorach, bo fenylomaślan glicerolu indukuje CYP3A4 słabo.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity słabo indukują CYP3A4. Przy stabilnym dawkowaniu zmniejszają ekspozycję na midazolam o około 32%[2]. Ranolazyna jest substratem CYP3A4, a induktory tego enzymu zmniejszają jej stężenie w osoczu[1]. Fenylomaślan glicerolu może też wpływać na CYP2D6, który częściowo metabolizuje ranolazynę[2][1]. Kierunek i wielkość tego wpływu nie są znane.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów dławicy
- zużycie nitrogliceryny doraźnie
- tolerancja wysiłku
- działania niepożądane ranolazyny (zawroty głowy, nudności) po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Rozpoczęcie ranolazyny u pacjenta przyjmującego fenylomaślan glicerolukolejność włączenia · ranolazyna | inne zalecenie | Rozpoczynania ranolazyny w trakcie stosowania induktorów CYP3A4 należy unikać. Jeśli ranolazyna jest konieczna, oceniaj skuteczność przeciwdławicową podczas dobierania dawki. |
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na ranolazyniekolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora indukcja CYP3A4 stopniowo wygasa i stężenie ranolazyny może wzrosnąć. Obserwuj pacjenta pod kątem zależnych od dawki działań niepożądanych ranolazyny, zwłaszcza jeśli jej dawkę wcześniej zwiększano. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ Fenylomaślan gliceroluPołączenie można stosować, ale należy ocenić skuteczność alprazolamu po włączeniu fenylomaślanu glicerolu i w razie potrzeby dostosować dawkę.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli alprazolam przestanie ci pomagać albo poczujesz nadmierną senność.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli alprazolam przestanie ci pomagać albo poczujesz nadmierną senność.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład alprazolamu w organizmie. Przez to alprazolam może z czasem działać słabiej. Gdy przestaniesz przyjmować lek na cykl mocznikowy, alprazolam może z kolei działać mocniej i powodować większą senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie lęku
- nadmierna senność
- splątanie lub dezorientacja
- zaburzenia równowagi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy ocenić skuteczność alprazolamu po włączeniu fenylomaślanu glicerolu i w razie potrzeby dostosować dawkę. Efekty terapeutyczne leków metabolizowanych głównie przez CYP3A4 mogą być zmniejszone podczas stosowania fenylomaślanu glicerolu[1]. Przy odstawianiu fenylomaślanu glicerolu trzeba obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Nasilona senność lub splątanie u chorego z zaburzeniem cyklu mocznikowego wymagają wykluczenia hiperamonemii, zanim zostaną przypisane benzodiazepinie.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwlękowego alprazolamu w trakcie stałego stosowania fenylomaślanu glicerolu. Po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu indukcja stopniowo wygasa, co może zwiększyć stężenie alprazolamu i nasilić senność.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu przy stabilnym dawkowaniu słabo indukuje CYP3A4 i zmniejszał ekspozycję na midazolam o około 32%[1]. Alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a induktory tego enzymu mogą przyspieszać jego eliminację[2]. Można więc oczekiwać umiarkowanego obniżenia stężenia alprazolamu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność przeciwlękowa alprazolamu po włączeniu fenylomaślanu glicerolu
- senność i sedacja po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
- stężenie amoniaku przy nowej senności lub splątaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stabilne dawkowanie przewlekłeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | ryzyko rośnie | Indukcja CYP3A4 ujawnia się przy stabilnym dawkowaniu fenylomaślanu glicerolu, więc osłabienie działania alprazolamu narasta stopniowo po włączeniu. |
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na stałej dawce alprazolamukolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora stężenie alprazolamu może wzrosnąć, dlatego dawkę dobraną w trakcie indukcji trzeba ponownie ocenić pod kątem nadmiernej sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.