Interakcje / Dimaleinian prochloroperazyny / Dimaleinian prochloroperazyny a alkohol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Podczas leczenia prochloroperazyną należy unikać alkoholu, a pacjenta trzeba poinformować o ryzyku nasilonej senności i o tym, że nie powinien prowadzić pojazdów po wypiciu alkoholu.
Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania tego leku, a jeśli już wypiłeś, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak postępować.
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazynya alkoholPodczas leczenia prochloroperazyną należy unikać alkoholu, a pacjenta trzeba poinformować o ryzyku nasilonej senności i o tym, że nie powinien prowadzić pojazdów po wypiciu alkoholu.Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania tego leku, a jeśli już wypiłeś, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak postępować.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania tego leku, a jeśli już wypiłeś, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak postępować.
Ten lek i alkohol razem mocniej spowalniają pracę mózgu niż każde z nich osobno. Możesz poczuć silną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i gorszą koordynację ruchów. Po większej ilości alkoholu oddech może stać się płytki i wolny, a u osób pijących regularnie dużo alkoholu może dojść do zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki lub utrudniony oddech
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- splątanie i chwiejny chód
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Podczas leczenia prochloroperazyną należy unikać alkoholu, a pacjenta trzeba poinformować o ryzyku nasilonej senności i o tym, że nie powinien prowadzić pojazdów po wypiciu alkoholu. U pacjentów uzależnionych od alkoholu lub z innymi czynnikami ryzyka arytmii należy monitorować elektrolity i EKG, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nasiloną senność, zaburzenia koncentracji i koordynacji, spowolnienie reakcji, zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Przy większych ilościach alkoholu może dojść do depresji oddechowej.[1] U osób nadużywających alkoholu rośnie ryzyko arytmii komorowych związanych z wydłużeniem odstępu QT, zwłaszcza przy współistniejących zaburzeniach elektrolitowych lub niedożywieniu.[1]
Mechanizm
Prochloroperazyna i alkohol nasilają się nawzajem w hamowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Charakterystyka produktu podaje, że hamujące działanie neuroleptyków na ośrodkowy układ nerwowy może być addytywnie nasilone przez alkohol i że może również wystąpić depresja oddechowa.[1] Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny blokuje receptory dopaminowe, histaminowe H1 i alfa-adrenergiczne, co sprzyja senności i niedociśnieniu ortostatycznemu, a alkohol pogłębia oba te efekty. Charakterystyka produktu wymienia też uzależnienie od alkoholu wśród czynników ryzyka arytmii komorowych i zaleca u takich pacjentów ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych i EKG, zwłaszcza na początku leczenia.[1]
Monitorować
- stopień sedacji i sprawność psychomotoryczna
- oddech u pacjentów po spożyciu większej ilości alkoholu
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- EKG i odstęp QT u osób uzależnionych od alkoholu
- stężenie potasu, wapnia i magnezu u osób uzależnionych od alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Uzależnienie od alkoholu charakterystyka produktu wymienia jako czynnik ryzyka arytmii komorowych, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych i EKG, zwłaszcza na początku leczenia. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i niedociśnienie ortostatyczne wywołane przez pochodne fenotiazyny w połączeniu z alkoholem znacząco zwiększają ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Inne interakcje tych leków 27
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ Dimaleinian prochloroperazynyNie stosuj difenhydraminy u pacjenta przyjmującego prochloroperazynę.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy stosujesz prochloroperazynę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy stosujesz prochloroperazynę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Oba mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Mogą też powodować silną senność, osłabienie oddechu, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spłycony lub zwolniony oddech
- brak możliwości oddania moczu
- uczucie przegrzania i gorączka bez infekcji
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta przyjmującego prochloroperazynę.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leku nasennego, wybierz preparat bez działania wydłużającego QT i bez działania antycholinergicznego. Jeżeli oba leki zostały już przyjęte, oceń objawy kardiologiczne, stopień sedacji i oddech, a przy kołataniu serca, omdleniu lub zawrotach głowy skieruj pacjenta pilnie do lekarza.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes.[1] Dodatkowo występuje nasilona senność, zaburzenia koordynacji i możliwa depresja oddechowa.[2] Sumowanie działania antycholinergicznego może powodować zaparcia, zatrzymanie moczu i udar cieplny.[2]
Mechanizm
Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[1] Neuroleptyki, w tym prochloroperazyna, zwiększają ryzyko arytmii w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Oba leki sumują też działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do depresji oddechowej.[2] Difenhydramina nasila działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.[1] Działanie przeciwmuskarynowe difenhydraminy sumuje się ze słabym działaniem antycholinergicznym prochloroperazyny, a leki antycholinergiczne mogą osłabiać działanie przeciwpsychotyczne neuroleptyków.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- stopień sedacji i częstość oddechów
- zaparcia i zatrzymanie moczu
- objawy przegrzania
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego i antycholinergicznego dodatkowo zwiększa ryzyko upadków, splątania, zatrzymania moczu i zaparć, a częstsze zaburzenia elektrolitowe i choroby serca nasilają ryzyko arytmii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ Wodorobursztynian doksylaminyUnikaj łączenia doksylaminy z prochloroperazyną, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas.Nie bierz doksylaminy na sen razem z prochloroperazyną bez zgody lekarza, a jeśli lekarz pozwolił, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu następnego dnia.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie bierz doksylaminy na sen razem z prochloroperazyną bez zgody lekarza, a jeśli lekarz pozwolił, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu następnego dnia.
Oba leki powodują senność, a razem mogą usypiać bardzo silnie i spowalniać oddech. Mogą też razem nasilać suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu. U niektórych osób takie połączenie może zaburzać rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki albo wolny oddech
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- brak możliwości oddania moczu
- silne zaparcia
- splątanie lub dezorientacja
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia doksylaminy z prochloroperazyną, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas[1]. Przed włączeniem oceń ryzyko wydłużenia QT (inne leki wydłużające QT, zaburzenia elektrolitowe, choroby serca) oraz przeciwwskazania związane z działaniem antycholinergicznym. Poinformuj pacjenta o ryzyku senności następnego dnia i o zakazie alkoholu.
Skutek kliniczny
Możliwa nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe utrzymujące się w ciągu dnia, a przy większych dawkach depresja oddechowa[2]. Nasilone objawy antycholinergiczne obejmują suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, splątanie i udar cieplny[2]. U osób z czynnikami ryzyka teoretycznie rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy i ich działanie sedatywne sumuje się, co może prowadzić także do depresji oddechowej[2]. Prochloroperazyna ma słabe działanie antycholinergiczne, które nasila się po dodaniu innego leku antycholinergicznego, takiego jak doksylamina[2][1]. Neuroleptyki fenotiazynowe zwiększają ryzyko arytmii przy łączeniu z innymi lekami mogącymi wydłużać odstęp QT, a leków przeciwpsychotycznych wydłużających QT nie powinno się łączyć z doksylaminą[2][1].
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja w ciągu dnia
- częstość i głębokość oddechów
- zaparcia i zatrzymanie moczu
- splątanie u osób starszych
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- ryzyko upadków
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania antycholinergicznego i sedatywnego istotnie zwiększa ryzyko splątania, zatrzymania moczu i upadków, dlatego połączenia należy unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ Olej rycynowyProchloroperazynę należy przyjmować z kilkugodzinnym odstępem od oleju rycynowego.Przyjmuj prochloroperazynę kilka godzin przed olejem rycynowym lub po nim i nie stosuj oleju rycynowego dłużej niż raz bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj prochloroperazynę kilka godzin przed olejem rycynowym lub po nim i nie stosuj oleju rycynowego dłużej niż raz bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.
Olej rycynowy mocno przyspiesza pracę jelit, więc lek przeciwwymiotny przyjęty w tym samym czasie może słabiej się wchłonąć i gorzej działać. Silna biegunka może też odwodnić organizm i obniżyć poziom potasu, co przy tym leku może źle wpływać na pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty wracają mimo leku
- silna lub długotrwała biegunka
- duże pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- silny ból brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prochloroperazynę należy przyjmować z kilkugodzinnym odstępem od oleju rycynowego[1]. Olej rycynowy stosuje się jednorazowo i krótko, a u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii lub odwodnienia lepiej wybrać łagodniejszy środek przeczyszczający. Przed podaniem środka przeczyszczającego trzeba wykluczyć niedrożność jelit i ból brzucha o nieznanej przyczynie[2].
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwwymiotnego lub przeciwpsychotycznego prochloroperazyny przy jednoczesnym przyjęciu obu leków. Przy biegunce i odwodnieniu rośnie teoretyczne ryzyko zaburzeń rytmu serca i niedociśnienia.
Mechanizm
Olej rycynowy przyspiesza pasaż jelitowy, przez co skraca czas kontaktu prochloroperazyny przyjętej doustnie z błoną śluzową i może zmniejszyć jej wchłanianie[1]. Silne działanie przeczyszczające może też prowadzić do utraty wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu. Hipokaliemia sprzyja zaburzeniom rytmu u pacjentów przyjmujących neuroleptyki fenotiazynowe, które same zwiększają ryzyko arytmii[3].
Monitorować
- skuteczność przeciwwymiotna prochloroperazyny
- objawy odwodnienia
- stężenie potasu przy nasilonej biegunce
- kołatanie serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka godzinodstep · olej rycynowy | ryzyko maleje | Zachowanie kilkugodzinnego odstępu ogranicza wpływ oleju rycynowego na wchłanianie prochloroperazyny. |
| Pozajelitowadroga podania · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko maleje | Przy podaniu prochloroperazyny poza przewodem pokarmowym znika problem wchłaniania, pozostaje jedynie ryzyko związane z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi. |
| Więcej niż jednorazowoczas leczenia · olej rycynowy | ryzyko rośnie | Powtarzane stosowanie oleju rycynowego zwiększa ryzyko odwodnienia i hipokaliemii, a przez to arytmii u pacjenta na neuroleptyku fenotiazynowym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oleum Ricini PhytoPharm -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oleum-ricini-phytopharm-100143044/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimenhydramina+ Dimaleinian prochloroperazynyUnikaj łączenia i stosuj jeden lek przeciwwymiotny dobrany do wskazania.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich wystarczy w twojej sytuacji.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich wystarczy w twojej sytuacji.
Oba leki działają na nudności i zawroty głowy, a razem mogą za bardzo cię usypiać i osłabiać koncentrację. Mogą też wywołać suchość w ustach, zaparcia, kłopoty z oddawaniem moczu i niewyraźne widzenie. Rzadko mogą zaburzyć rytm serca. Zwykle wystarczy jeden z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spłycony lub spowolniony oddech
- kołatanie serca, nierówne bicie serca lub omdlenie
- zawroty głowy przy wstawaniu
- trudność z oddaniem moczu lub silne zaparcie
- splątanie lub dezorientacja
- przegrzanie organizmu w upale
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia i stosuj jeden lek przeciwwymiotny dobrany do wskazania. Dimenhydrynatu nie łączy się z lekami wydłużającymi QT, w tym z neuroleptykami[1]. Jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas, wyklucz alkohol i inne leki sedatywne, a u pacjentów z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących inne leki wydłużające QT oceń EKG i elektrolity. Sprawdź przeciwwskazania dimenhydrynatu, takie jak jaskra z wąskim kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego z zaleganiem moczu i padaczka[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernej senności, zaburzeń koncentracji i depresji oddechowej, zwłaszcza z alkoholem lub innymi lekami uspokajającymi[2]. Sumowanie działania antycholinergicznego może powodować suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia i udar cieplny[2]. Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem zaburzeń rytmu serca[2]. U części pacjentów wystąpi niedociśnienie ortostatyczne i zawroty głowy. Oba leki działają przeciwwymiotnie, więc jednoczesne stosowanie zwykle oznacza dublowanie terapii bez wyraźnej korzyści.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i oba mają działanie antycholinergiczne, więc ich efekty się sumują. Dimenhydrynat nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych i potęguje działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1]. Słabe działanie antycholinergiczne neuroleptyków fenotiazynowych może być nasilone przez inne leki antycholinergiczne, a ich działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy sumuje się z innymi lekami sedatywnymi[2]. Dimenhydrynatu nie należy łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi neuroleptykami[1]. Neuroleptyki zwiększają ryzyko arytmii w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QT[2]. Oba leki mogą też nasilać spadki ciśnienia tętniczego[1][2].
Monitorować
- stopień sedacji i wydolność oddechowa
- EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- objawy antycholinergiczne – zatrzymanie moczu, zaparcia, zaburzenia widzenia, splątanie
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego, antycholinergicznego i hipotensyjnego wyraźnie zwiększa ryzyko upadków, splątania, zatrzymania moczu i zaburzeń rytmu serca, dlatego połączenia należy szczególnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaCetyryzyna+ Dimaleinian prochloroperazynyLeki można stosować razem, ale pacjenta trzeba uprzedzić o możliwej senności i ograniczeniu sprawności psychofizycznej.Nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki naraz, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o inny lek na alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki naraz, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o inny lek na alergię.
Te dwa leki możesz przyjmować razem, ale oba mogą powodować senność i razem działają silniej. Możesz czuć się bardziej ospały, wolniej reagować i gorzej się koncentrować. Alkohol i inne leki uspokajające lub nasenne jeszcze to nasilają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- spowolniony lub płytki oddech
- splątanie lub wyraźne problemy z koncentracją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem, ale pacjenta trzeba uprzedzić o możliwej senności i ograniczeniu sprawności psychofizycznej. Należy unikać alkoholu i innych leków uspokajających w trakcie łączenia[1]. Przez pierwsze dni pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie oceni swojej reakcji na połączenie. U osób starszych lub przy nasilonej senności warto rozważyć lek przeciwhistaminowy o mniejszym potencjale sedacyjnym.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, osłabienie koncentracji i wydłużenie czasu reakcji, co utrudnia prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Przy dodatkowych lekach sedatywnych lub alkoholu rośnie ryzyko depresji oddechowej[1]. Cetyryzyna działa sedatywnie słabo, więc u większości pacjentów efekt sumowania jest niewielki, ale u osób starszych i wrażliwych może być wyraźny.
Mechanizm
Połączenie wymaga obserwacji pod kątem nadmiernej senności i spowolnienia reakcji, bo oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy. U wrażliwych pacjentów cetyryzyna razem z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może dodatkowo zmniejszać zdolność reagowania i koncentrację[2]. Hamujące działanie prochloroperazyny na ośrodkowy układ nerwowy nasila się addytywnie z innymi lekami sedatywnymi i może wystąpić depresja oddechowa[1]. Interakcji farmakokinetycznych się nie oczekuje, ponieważ cetyryzyna nie wchodzi w istotne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami[2].
Monitorować
- stopień senności i sprawność psychofizyczna w pierwszych dniach łączenia
- u osób starszych ryzyko upadków i zaburzeń równowagi
- objawy depresji oddechowej przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków sedatywnych lub alkoholu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego zwiększa ryzyko upadków i splątania, dlatego wskazane jest ścisłe monitorowanie lub wybór mniej sedatywnego leku przeciwhistaminowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyrtec 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyrtec-100001901/
Niekorzystna interakcjaDekstrometorfan+ Dimaleinian prochloroperazynyPołączenie stosuj tylko przy wyraźnej potrzebie, najkrócej i w najmniejszej skutecznej dawce dekstrometorfanu.Zanim weźmiesz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy zamiennik, a jeśli musisz łączyć te leki, nie pij alkoholu i nie prowadź auta.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim weźmiesz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy zamiennik, a jeśli musisz łączyć te leki, nie pij alkoholu i nie prowadź auta.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lek na nudności z prochloroperazyną mogą razem wywołać silną senność i osłabić koncentrację. U niektórych osób mogą też spowolnić oddech lub nasilić zaparcia. Lek przeciwwymiotny może dodatkowo zwiększyć ilość leku na kaszel w organizmie, co czasem powoduje pobudzenie, drżenie lub splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- splątanie, drżenie lub niepokój
- brak wypróżnienia przez kilka dni
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko przy wyraźnej potrzebie, najkrócej i w najmniejszej skutecznej dawce dekstrometorfanu. Monitoruj pacjenta pod kątem sedacji, zaburzeń oddychania i zaparć, a przy objawach toksyczności dekstrometorfanu rozważ zmniejszenie jego dawki.[1] Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani pić alkoholu.[1] U chorych z niewydolnością oddechową lub ciężką chorobą obturacyjną płuc dekstrometorfan jest przeciwwskazany niezależnie od tego połączenia.[1]
Skutek kliniczny
Nasilona senność, osłabienie koncentracji i zawroty głowy, a u osób z obciążeniami możliwa depresja oddechowa.[2] Możliwe ciężkie zaparcia.[1] Przy wzroście stężenia dekstrometorfanu mogą wystąpić pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność i biegunka.[1]
Mechanizm
Dekstrometorfan i prochloroperazyna hamują ośrodkowy układ nerwowy, a ich działanie uspokajające sumuje się.[1] Neuroleptyki nasilają addytywnie działanie innych leków sedatywnych i mogą wywołać depresję oddechową.[2] Neuroleptyki fenotiazynowe działają atropinopodobnie, a ich połączenie z dekstrometorfanem zwiększa ryzyko akinezji okrężnicy z ciężkimi zaparciami.[1] Dekstrometorfan jest metabolizowany przez CYP2D6, a niektóre fenotiazyny (perfenazyna, tiorydazyna) hamują ten enzym i zwiększają jego stężenie.[1] Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny może działać podobnie, choć siła tego efektu nie jest potwierdzona.
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- nasilenie senności i zaburzenia koncentracji
- częstość i głębokość oddechów, zwłaszcza u osób starszych
- wypróżnienia i zaparcia
- pobudzenie, splątanie, drżenie jako objawy nadmiaru dekstrometorfanu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko nadmiernej sedacji i depresji oddechowej przy łączeniu leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy jest większe. Ogranicz czas stosowania i ściśle obserwuj pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ LewocetyryzynaPołączenie można stosować, ale trzeba uprzedzić pacjenta o nasilonej senności i ocenić jego reakcję w pierwszych dniach leczenia.Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a jeśli senność jest bardzo silna, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a jeśli senność jest bardzo silna, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.
Oba leki mogą powodować senność, a przyjmowane razem mogą usypiać mocniej niż każdy z osobna. Możesz czuć się spowolniony, mieć gorszą koncentrację i wolniej reagować. Alkohol i inne leki uspokajające lub nasenne jeszcze to nasilają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie lub wyraźne spowolnienie
- płytki lub wyraźnie zwolniony oddech
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale trzeba uprzedzić pacjenta o nasilonej senności i ocenić jego reakcję w pierwszych dniach leczenia. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie wie, jak reaguje na oba leki. Należy unikać alkoholu i innych leków uspokajających, które dodatkowo nasilają hamowanie OUN[1][2]. U osób starszych, z chorobami układu oddechowego lub przyjmujących kilka leków sedatywnych warto rozważyć lek przeciwhistaminowy słabiej przenikający do OUN.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia koncentracji i gorsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy dużych dawkach prochloroperazyny lub dodatkowych lekach uspokajających i alkoholu możliwa jest depresja oddechowa[1].
Mechanizm
Oba leki hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, więc ich działanie uspokajające się sumuje. Hamujące działanie neuroleptyków na ośrodkowy układ nerwowy jest nasilane addytywnie przez inne leki sedatywne, co może prowadzić także do depresji oddechowej[1]. U wrażliwych pacjentów łączenie lewocetyryzyny z substancjami hamującymi czynność OUN może dodatkowo obniżyć czujność i zdolność reagowania[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ lewocetyryzyna jest w niewielkim stopniu metabolizowana i wydalana głównie przez nerki.
Metabolizm i transportery
- Lewocetyryzyna: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień senności i sprawność psychoruchowa w pierwszych dniach leczenia
- zdolność do prowadzenia pojazdów
- częstość i głębokość oddechu u pacjentów z grupy ryzyka
- inne przyjmowane leki uspokajające i spożycie alkoholu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 15 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Lewocetyryzyny nie stosuje się u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek z eGFR poniżej 15 ml/min wymagających dializy. Przy umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek ekspozycja na lewocetyryzynę rośnie, co może nasilać sumowanie się działania sedatywnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ KetokonazolUnikaj jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania tych leków, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę prochloroperazyny przez możliwie krótki czas i kontroluj EKG oraz elektrolity.Jeśli przyjmujesz oba leki w tabletkach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz je łączyć, i nie zwiększaj samodzielnie dawek.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz oba leki w tabletkach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz je łączyć, i nie zwiększaj samodzielnie dawek.
Ketokonazol w tabletkach może zwiększać ilość prochloroperazyny we krwi, przez co jej działania niepożądane mogą być silniejsze. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko rośnie. Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- nadmierna senność
- drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania tych leków, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę prochloroperazyny przez możliwie krótki czas i kontroluj EKG oraz elektrolity. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT (hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, choroby serca, inne leki wydłużające QT) połączenia lepiej unikać. Jeśli wskazanie na to pozwala, rozważ miejscową postać ketokonazolu, która nie daje istotnego narażenia ogólnoustrojowego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych prochloroperazyny, takich jak sedacja, niedociśnienie i objawy pozapiramidowe, oraz zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może hamować metabolizm prochloroperazyny, co prowadzi do wzrostu jej stężenia w osoczu. Ketokonazol hamuje metabolizm wielu leków metabolizowanych przez cytochrom P450 i w połączeniu z nimi zwiększa ryzyko zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes[1]. Neuroleptyki stosowane z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększają ryzyko arytmii[2]. Oba mechanizmy – farmakokinetyczny i addycja działania na odstęp QT – mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG (odstęp QTc) na początku i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna sedacja i ciśnienie tętnicze
- objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla hamowania CYP3A4 ani wydłużenia QT. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko sedacji, niedociśnienia, objawów pozapiramidowych i zaburzeń rytmu, dlatego połączenia lepiej unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.