Interakcje / Dimaleinian prochloroperazyny
Dimaleinian prochloroperazyny – interakcje
27 opisanych interakcji z lekami, opis połączenia z alkoholem. Marki: Chloropernazinum.
1 przeciwwskazane · 17 niekorzystne · 6 niejasne · 4 nieistotne
Interakcje z innymi lekami 27
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane1
Połączenie przeciwwskazaneDimaleinian prochloroperazyny+ DifenhydraminaNie stosuj difenhydraminy u pacjenta przyjmującego prochloroperazynę.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy stosujesz prochloroperazynę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy stosujesz prochloroperazynę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Oba mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Mogą też powodować silną senność, osłabienie oddechu, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spłycony lub zwolniony oddech
- brak możliwości oddania moczu
- uczucie przegrzania i gorączka bez infekcji
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta przyjmującego prochloroperazynę.[1] Jeśli pacjent potrzebuje leku nasennego, wybierz preparat bez działania wydłużającego QT i bez działania antycholinergicznego. Jeżeli oba leki zostały już przyjęte, oceń objawy kardiologiczne, stopień sedacji i oddech, a przy kołataniu serca, omdleniu lub zawrotach głowy skieruj pacjenta pilnie do lekarza.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes.[1] Dodatkowo występuje nasilona senność, zaburzenia koordynacji i możliwa depresja oddechowa.[2] Sumowanie działania antycholinergicznego może powodować zaparcia, zatrzymanie moczu i udar cieplny.[2]
Mechanizm
Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[1] Neuroleptyki, w tym prochloroperazyna, zwiększają ryzyko arytmii w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Oba leki sumują też działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do depresji oddechowej.[2] Difenhydramina nasila działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.[1] Działanie przeciwmuskarynowe difenhydraminy sumuje się ze słabym działaniem antycholinergicznym prochloroperazyny, a leki antycholinergiczne mogą osłabiać działanie przeciwpsychotyczne neuroleptyków.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- stopień sedacji i częstość oddechów
- zaparcia i zatrzymanie moczu
- objawy przegrzania
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego i antycholinergicznego dodatkowo zwiększa ryzyko upadków, splątania, zatrzymania moczu i zaparć, a częstsze zaburzenia elektrolitowe i choroby serca nasilają ryzyko arytmii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Niekorzystna interakcja16
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ Wodorobursztynian doksylaminyUnikaj łączenia doksylaminy z prochloroperazyną, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas.Nie bierz doksylaminy na sen razem z prochloroperazyną bez zgody lekarza, a jeśli lekarz pozwolił, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu następnego dnia.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie bierz doksylaminy na sen razem z prochloroperazyną bez zgody lekarza, a jeśli lekarz pozwolił, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu następnego dnia.
Oba leki powodują senność, a razem mogą usypiać bardzo silnie i spowalniać oddech. Mogą też razem nasilać suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu. U niektórych osób takie połączenie może zaburzać rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki albo wolny oddech
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- brak możliwości oddania moczu
- silne zaparcia
- splątanie lub dezorientacja
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia doksylaminy z prochloroperazyną, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas[1]. Przed włączeniem oceń ryzyko wydłużenia QT (inne leki wydłużające QT, zaburzenia elektrolitowe, choroby serca) oraz przeciwwskazania związane z działaniem antycholinergicznym. Poinformuj pacjenta o ryzyku senności następnego dnia i o zakazie alkoholu.
Skutek kliniczny
Możliwa nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe utrzymujące się w ciągu dnia, a przy większych dawkach depresja oddechowa[2]. Nasilone objawy antycholinergiczne obejmują suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, splątanie i udar cieplny[2]. U osób z czynnikami ryzyka teoretycznie rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy i ich działanie sedatywne sumuje się, co może prowadzić także do depresji oddechowej[2]. Prochloroperazyna ma słabe działanie antycholinergiczne, które nasila się po dodaniu innego leku antycholinergicznego, takiego jak doksylamina[2][1]. Neuroleptyki fenotiazynowe zwiększają ryzyko arytmii przy łączeniu z innymi lekami mogącymi wydłużać odstęp QT, a leków przeciwpsychotycznych wydłużających QT nie powinno się łączyć z doksylaminą[2][1].
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja w ciągu dnia
- częstość i głębokość oddechów
- zaparcia i zatrzymanie moczu
- splątanie u osób starszych
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- ryzyko upadków
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania antycholinergicznego i sedatywnego istotnie zwiększa ryzyko splątania, zatrzymania moczu i upadków, dlatego połączenia należy unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ DimenhydraminaUnikaj łączenia i stosuj jeden lek przeciwwymiotny dobrany do wskazania.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich wystarczy w twojej sytuacji.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich wystarczy w twojej sytuacji.
Oba leki działają na nudności i zawroty głowy, a razem mogą za bardzo cię usypiać i osłabiać koncentrację. Mogą też wywołać suchość w ustach, zaparcia, kłopoty z oddawaniem moczu i niewyraźne widzenie. Rzadko mogą zaburzyć rytm serca. Zwykle wystarczy jeden z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spłycony lub spowolniony oddech
- kołatanie serca, nierówne bicie serca lub omdlenie
- zawroty głowy przy wstawaniu
- trudność z oddaniem moczu lub silne zaparcie
- splątanie lub dezorientacja
- przegrzanie organizmu w upale
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia i stosuj jeden lek przeciwwymiotny dobrany do wskazania. Dimenhydrynatu nie łączy się z lekami wydłużającymi QT, w tym z neuroleptykami[1]. Jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas, wyklucz alkohol i inne leki sedatywne, a u pacjentów z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących inne leki wydłużające QT oceń EKG i elektrolity. Sprawdź przeciwwskazania dimenhydrynatu, takie jak jaskra z wąskim kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego z zaleganiem moczu i padaczka[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernej senności, zaburzeń koncentracji i depresji oddechowej, zwłaszcza z alkoholem lub innymi lekami uspokajającymi[2]. Sumowanie działania antycholinergicznego może powodować suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia i udar cieplny[2]. Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem zaburzeń rytmu serca[2]. U części pacjentów wystąpi niedociśnienie ortostatyczne i zawroty głowy. Oba leki działają przeciwwymiotnie, więc jednoczesne stosowanie zwykle oznacza dublowanie terapii bez wyraźnej korzyści.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i oba mają działanie antycholinergiczne, więc ich efekty się sumują. Dimenhydrynat nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych i potęguje działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1]. Słabe działanie antycholinergiczne neuroleptyków fenotiazynowych może być nasilone przez inne leki antycholinergiczne, a ich działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy sumuje się z innymi lekami sedatywnymi[2]. Dimenhydrynatu nie należy łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi neuroleptykami[1]. Neuroleptyki zwiększają ryzyko arytmii w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QT[2]. Oba leki mogą też nasilać spadki ciśnienia tętniczego[1][2].
Monitorować
- stopień sedacji i wydolność oddechowa
- EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- objawy antycholinergiczne – zatrzymanie moczu, zaparcia, zaburzenia widzenia, splątanie
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego, antycholinergicznego i hipotensyjnego wyraźnie zwiększa ryzyko upadków, splątania, zatrzymania moczu i zaburzeń rytmu serca, dlatego połączenia należy szczególnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ Olej rycynowyProchloroperazynę należy przyjmować z kilkugodzinnym odstępem od oleju rycynowego.Przyjmuj prochloroperazynę kilka godzin przed olejem rycynowym lub po nim i nie stosuj oleju rycynowego dłużej niż raz bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj prochloroperazynę kilka godzin przed olejem rycynowym lub po nim i nie stosuj oleju rycynowego dłużej niż raz bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.
Olej rycynowy mocno przyspiesza pracę jelit, więc lek przeciwwymiotny przyjęty w tym samym czasie może słabiej się wchłonąć i gorzej działać. Silna biegunka może też odwodnić organizm i obniżyć poziom potasu, co przy tym leku może źle wpływać na pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty wracają mimo leku
- silna lub długotrwała biegunka
- duże pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- silny ból brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prochloroperazynę należy przyjmować z kilkugodzinnym odstępem od oleju rycynowego[1]. Olej rycynowy stosuje się jednorazowo i krótko, a u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii lub odwodnienia lepiej wybrać łagodniejszy środek przeczyszczający. Przed podaniem środka przeczyszczającego trzeba wykluczyć niedrożność jelit i ból brzucha o nieznanej przyczynie[2].
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwwymiotnego lub przeciwpsychotycznego prochloroperazyny przy jednoczesnym przyjęciu obu leków. Przy biegunce i odwodnieniu rośnie teoretyczne ryzyko zaburzeń rytmu serca i niedociśnienia.
Mechanizm
Olej rycynowy przyspiesza pasaż jelitowy, przez co skraca czas kontaktu prochloroperazyny przyjętej doustnie z błoną śluzową i może zmniejszyć jej wchłanianie[1]. Silne działanie przeczyszczające może też prowadzić do utraty wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu. Hipokaliemia sprzyja zaburzeniom rytmu u pacjentów przyjmujących neuroleptyki fenotiazynowe, które same zwiększają ryzyko arytmii[3].
Monitorować
- skuteczność przeciwwymiotna prochloroperazyny
- objawy odwodnienia
- stężenie potasu przy nasilonej biegunce
- kołatanie serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka godzinodstep · olej rycynowy | ryzyko maleje | Zachowanie kilkugodzinnego odstępu ogranicza wpływ oleju rycynowego na wchłanianie prochloroperazyny. |
| Pozajelitowadroga podania · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko maleje | Przy podaniu prochloroperazyny poza przewodem pokarmowym znika problem wchłaniania, pozostaje jedynie ryzyko związane z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi. |
| Więcej niż jednorazowoczas leczenia · olej rycynowy | ryzyko rośnie | Powtarzane stosowanie oleju rycynowego zwiększa ryzyko odwodnienia i hipokaliemii, a przez to arytmii u pacjenta na neuroleptyku fenotiazynowym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oleum Ricini PhytoPharm -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oleum-ricini-phytopharm-100143044/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ CetyryzynaLeki można stosować razem, ale pacjenta trzeba uprzedzić o możliwej senności i ograniczeniu sprawności psychofizycznej.Nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki naraz, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o inny lek na alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki naraz, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o inny lek na alergię.
Te dwa leki możesz przyjmować razem, ale oba mogą powodować senność i razem działają silniej. Możesz czuć się bardziej ospały, wolniej reagować i gorzej się koncentrować. Alkohol i inne leki uspokajające lub nasenne jeszcze to nasilają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- spowolniony lub płytki oddech
- splątanie lub wyraźne problemy z koncentracją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem, ale pacjenta trzeba uprzedzić o możliwej senności i ograniczeniu sprawności psychofizycznej. Należy unikać alkoholu i innych leków uspokajających w trakcie łączenia[1]. Przez pierwsze dni pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie oceni swojej reakcji na połączenie. U osób starszych lub przy nasilonej senności warto rozważyć lek przeciwhistaminowy o mniejszym potencjale sedacyjnym.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, osłabienie koncentracji i wydłużenie czasu reakcji, co utrudnia prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Przy dodatkowych lekach sedatywnych lub alkoholu rośnie ryzyko depresji oddechowej[1]. Cetyryzyna działa sedatywnie słabo, więc u większości pacjentów efekt sumowania jest niewielki, ale u osób starszych i wrażliwych może być wyraźny.
Mechanizm
Połączenie wymaga obserwacji pod kątem nadmiernej senności i spowolnienia reakcji, bo oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy. U wrażliwych pacjentów cetyryzyna razem z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może dodatkowo zmniejszać zdolność reagowania i koncentrację[2]. Hamujące działanie prochloroperazyny na ośrodkowy układ nerwowy nasila się addytywnie z innymi lekami sedatywnymi i może wystąpić depresja oddechowa[1]. Interakcji farmakokinetycznych się nie oczekuje, ponieważ cetyryzyna nie wchodzi w istotne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami[2].
Monitorować
- stopień senności i sprawność psychofizyczna w pierwszych dniach łączenia
- u osób starszych ryzyko upadków i zaburzeń równowagi
- objawy depresji oddechowej przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków sedatywnych lub alkoholu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego zwiększa ryzyko upadków i splątania, dlatego wskazane jest ścisłe monitorowanie lub wybór mniej sedatywnego leku przeciwhistaminowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyrtec 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyrtec-100001901/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ DekstrometorfanPołączenie stosuj tylko przy wyraźnej potrzebie, najkrócej i w najmniejszej skutecznej dawce dekstrometorfanu.Zanim weźmiesz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy zamiennik, a jeśli musisz łączyć te leki, nie pij alkoholu i nie prowadź auta.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim weźmiesz lek na kaszel z dekstrometorfanem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy zamiennik, a jeśli musisz łączyć te leki, nie pij alkoholu i nie prowadź auta.
Lek na kaszel z dekstrometorfanem i lek na nudności z prochloroperazyną mogą razem wywołać silną senność i osłabić koncentrację. U niektórych osób mogą też spowolnić oddech lub nasilić zaparcia. Lek przeciwwymiotny może dodatkowo zwiększyć ilość leku na kaszel w organizmie, co czasem powoduje pobudzenie, drżenie lub splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- splątanie, drżenie lub niepokój
- brak wypróżnienia przez kilka dni
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko przy wyraźnej potrzebie, najkrócej i w najmniejszej skutecznej dawce dekstrometorfanu. Monitoruj pacjenta pod kątem sedacji, zaburzeń oddychania i zaparć, a przy objawach toksyczności dekstrometorfanu rozważ zmniejszenie jego dawki.[1] Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani pić alkoholu.[1] U chorych z niewydolnością oddechową lub ciężką chorobą obturacyjną płuc dekstrometorfan jest przeciwwskazany niezależnie od tego połączenia.[1]
Skutek kliniczny
Nasilona senność, osłabienie koncentracji i zawroty głowy, a u osób z obciążeniami możliwa depresja oddechowa.[2] Możliwe ciężkie zaparcia.[1] Przy wzroście stężenia dekstrometorfanu mogą wystąpić pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność i biegunka.[1]
Mechanizm
Dekstrometorfan i prochloroperazyna hamują ośrodkowy układ nerwowy, a ich działanie uspokajające sumuje się.[1] Neuroleptyki nasilają addytywnie działanie innych leków sedatywnych i mogą wywołać depresję oddechową.[2] Neuroleptyki fenotiazynowe działają atropinopodobnie, a ich połączenie z dekstrometorfanem zwiększa ryzyko akinezji okrężnicy z ciężkimi zaparciami.[1] Dekstrometorfan jest metabolizowany przez CYP2D6, a niektóre fenotiazyny (perfenazyna, tiorydazyna) hamują ten enzym i zwiększają jego stężenie.[1] Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny może działać podobnie, choć siła tego efektu nie jest potwierdzona.
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- nasilenie senności i zaburzenia koncentracji
- częstość i głębokość oddechów, zwłaszcza u osób starszych
- wypróżnienia i zaparcia
- pobudzenie, splątanie, drżenie jako objawy nadmiaru dekstrometorfanu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko nadmiernej sedacji i depresji oddechowej przy łączeniu leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy jest większe. Ogranicz czas stosowania i ściśle obserwuj pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ LewocetyryzynaPołączenie można stosować, ale trzeba uprzedzić pacjenta o nasilonej senności i ocenić jego reakcję w pierwszych dniach leczenia.Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a jeśli senność jest bardzo silna, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a jeśli senność jest bardzo silna, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.
Oba leki mogą powodować senność, a przyjmowane razem mogą usypiać mocniej niż każdy z osobna. Możesz czuć się spowolniony, mieć gorszą koncentrację i wolniej reagować. Alkohol i inne leki uspokajające lub nasenne jeszcze to nasilają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie lub wyraźne spowolnienie
- płytki lub wyraźnie zwolniony oddech
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale trzeba uprzedzić pacjenta o nasilonej senności i ocenić jego reakcję w pierwszych dniach leczenia. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie wie, jak reaguje na oba leki. Należy unikać alkoholu i innych leków uspokajających, które dodatkowo nasilają hamowanie OUN[1][2]. U osób starszych, z chorobami układu oddechowego lub przyjmujących kilka leków sedatywnych warto rozważyć lek przeciwhistaminowy słabiej przenikający do OUN.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia koncentracji i gorsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy dużych dawkach prochloroperazyny lub dodatkowych lekach uspokajających i alkoholu możliwa jest depresja oddechowa[1].
Mechanizm
Oba leki hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, więc ich działanie uspokajające się sumuje. Hamujące działanie neuroleptyków na ośrodkowy układ nerwowy jest nasilane addytywnie przez inne leki sedatywne, co może prowadzić także do depresji oddechowej[1]. U wrażliwych pacjentów łączenie lewocetyryzyny z substancjami hamującymi czynność OUN może dodatkowo obniżyć czujność i zdolność reagowania[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ lewocetyryzyna jest w niewielkim stopniu metabolizowana i wydalana głównie przez nerki.
Metabolizm i transportery
- Lewocetyryzyna: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień senności i sprawność psychoruchowa w pierwszych dniach leczenia
- zdolność do prowadzenia pojazdów
- częstość i głębokość oddechu u pacjentów z grupy ryzyka
- inne przyjmowane leki uspokajające i spożycie alkoholu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 15 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Lewocetyryzyny nie stosuje się u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek z eGFR poniżej 15 ml/min wymagających dializy. Przy umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek ekspozycja na lewocetyryzynę rośnie, co może nasilać sumowanie się działania sedatywnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ KetokonazolUnikaj jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania tych leków, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę prochloroperazyny przez możliwie krótki czas i kontroluj EKG oraz elektrolity.Jeśli przyjmujesz oba leki w tabletkach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz je łączyć, i nie zwiększaj samodzielnie dawek.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz oba leki w tabletkach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz je łączyć, i nie zwiększaj samodzielnie dawek.
Ketokonazol w tabletkach może zwiększać ilość prochloroperazyny we krwi, przez co jej działania niepożądane mogą być silniejsze. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko rośnie. Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- nadmierna senność
- drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania tych leków, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę prochloroperazyny przez możliwie krótki czas i kontroluj EKG oraz elektrolity. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT (hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, choroby serca, inne leki wydłużające QT) połączenia lepiej unikać. Jeśli wskazanie na to pozwala, rozważ miejscową postać ketokonazolu, która nie daje istotnego narażenia ogólnoustrojowego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych prochloroperazyny, takich jak sedacja, niedociśnienie i objawy pozapiramidowe, oraz zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może hamować metabolizm prochloroperazyny, co prowadzi do wzrostu jej stężenia w osoczu. Ketokonazol hamuje metabolizm wielu leków metabolizowanych przez cytochrom P450 i w połączeniu z nimi zwiększa ryzyko zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes[1]. Neuroleptyki stosowane z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększają ryzyko arytmii[2]. Oba mechanizmy – farmakokinetyczny i addycja działania na odstęp QT – mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG (odstęp QTc) na początku i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna sedacja i ciśnienie tętnicze
- objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla hamowania CYP3A4 ani wydłużenia QT. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko sedacji, niedociśnienia, objawów pozapiramidowych i zaburzeń rytmu, dlatego połączenia lepiej unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ TerbinafinaPrzy jednoczesnym stosowaniu podawaj prochloroperazynę w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz nasiloną senność, drżenie, sztywność mięśni lub zażółcenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz nasiloną senność, drżenie, sztywność mięśni lub zażółcenie skóry.
Terbinafina może spowolnić rozkładanie prochloroperazyny w organizmie, przez co ten lek może działać silniej niż zwykle. Może to nasilić senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia oraz wywołać drżenie, sztywność mięśni albo niekontrolowane ruchy. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Działanie terbinafiny na prochloroperazynę może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- drżenie, sztywność mięśni, mimowolne ruchy
- silny niepokój ruchowy, niemożność usiedzenia w miejscu
- kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu podawaj prochloroperazynę w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko. Obserwuj pacjenta pod kątem objawów pozapiramidowych, nadmiernej senności i spadków ciśnienia, a przy ich wystąpieniu zmniejsz dawkę albo zamień lek przeciwwymiotny. Leki metabolizowane głównie przez CYP2D6 wymagają ostrożności przy łączeniu z terbinafiną, szczególnie jeśli mają wąski indeks terapeutyczny[1]. Pamiętaj, że hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę może utrzymywać się długo po jej odstawieniu.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie objawów pozapiramidowych (akatyzja, dystonia, parkinsonizm), sedacji, niedociśnienia ortostatycznego i działania antycholinergicznego prochloroperazyny oraz większe ryzyko zaburzeń rytmu przy wysokich stężeniach. Możliwe sumowanie się ryzyka uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Terbinafina silnie hamuje CYP2D6, a prochloroperazyna jak inne fenotiazyny jest w dużej części metabolizowana z udziałem tego enzymu. Terbinafina może sprawić, że osoby z intensywnym metabolizmem CYP2D6 zaczną metabolizować jego substraty słabo[1]. Skutkiem może być wzrost stężenia prochloroperazyny i nasilenie jej działań zależnych od dawki. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać wątrobę – fenotiazyny przez cholestazę, terbinafina przez działanie hepatotoksyczne – co może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, niepokój ruchowy, dystonia)
- nadmierna senność i zawroty głowy
- ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
- EKG przy innych czynnikach ryzyka wydłużenia QT
- objawy uszkodzenia wątroby i w razie potrzeby próby wątrobowe
Bezpieczniejsze alternatywy
amorolfina (miejscowo)cyklopiroks (miejscowo)terbinafina w postaci miejscowej
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, żel, aerozol, roztwór)postać · terbinafina | interakcja nie dotyczy | Terbinafina stosowana na skórę osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie CYP2D6. |
| Kilka dni (doraźnie)czas leczenia · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko maleje | Krótkotrwałe, doraźne stosowanie prochloroperazyny w małej dawce wiąże się z mniejszym ryzykiem kumulacji. Wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko objawów pozapiramidowych, niedociśnienia ortostatycznego, upadków i zaburzeń rytmu, więc monitorowanie powinno być ściślejsze. |
| Prochloroperazyna włączana w trakcie lub krótko po leczeniu terbinafinąkolejność włączenia · terbinafina | inne zalecenie | Hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę utrzymuje się po jej odstawieniu, dlatego ostrożność przy dawkowaniu prochloroperazyny obowiązuje również po zakończeniu kuracji przeciwgrzybiczej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lamisil 125 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lamisil-100036696/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lamisil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lamisil-100036696/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ GlinProchloroperazynę i doustne preparaty glinu podaje się w odstępie czasowym, a nie jednocześnie.Nie przyjmuj obu leków w tym samym czasie – najpierw weź prochloroperazynę, a lek z glinem dopiero później, a w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę o odpowiedni odstęp.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj obu leków w tym samym czasie – najpierw weź prochloroperazynę, a lek z glinem dopiero później, a w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę o odpowiedni odstęp.
Lek z glinem na zgagę lub nadkwasotę może zmniejszyć wchłanianie prochloroperazyny, jeśli weźmiesz oba leki naraz. Wtedy lek na nudności i zawroty głowy może działać słabiej. Oba leki mogą też powodować zaparcia, więc razem mogą je nasilić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności, wymioty lub zawroty głowy wracają mimo leczenia
- uporczywe zaparcia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prochloroperazynę i doustne preparaty glinu podaje się w odstępie czasowym, a nie jednocześnie. Najlepiej przyjąć prochloroperazynę wcześniej, a lek zobojętniający później. Przy dłuższym łącznym stosowaniu warto zapytać o zaparcia.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwwymiotnego i przeciwzawrotnego prochloroperazyny przy przyjmowaniu obu leków w tym samym czasie. Możliwe nasilenie zaparć.
Mechanizm
Doustne związki glinu działają jako leki zobojętniające i mogą zmniejszać wchłanianie prochloroperazyny z przewodu pokarmowego, gdy oba leki są przyjmowane jednocześnie. Leki zobojętniające wpływają na wchłanianie neuroleptyków[1]. Dodatkowo glin działa zapierająco, a prochloroperazyna ma słabe działanie antycholinergiczne, które sprzyja zaparciom[1].
Monitorować
- skuteczność prochloroperazyny – utrzymywanie się nudności, wymiotów lub zawrotów głowy
- zaparcia
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · glin | interakcja nie dotyczy | Preparaty glinu stosowane zewnętrznie na skórę nie wpływają na wchłanianie prochloroperazyny z przewodu pokarmowego. |
| Przyjęcie w różnym czasieodstep · glin | ryzyko maleje | Rozdzielenie dawek w czasie ogranicza wpływ glinu na wchłanianie prochloroperazyny. |
| Stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy dłuższym łącznym stosowaniu zwróć uwagę na addytywne działanie zapierające. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ Parafina ciekłaProchloroperazynę i parafinę ciekłą przyjmuje się w odstępie czasowym, a nie jednocześnie.Nie przyjmuj obu leków w tym samym czasie, parafinę pij na siedząco i nie tuż przed snem, a przy zaparciach zapytaj farmaceutę o inny lek przeczyszczający.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj obu leków w tym samym czasie, parafinę pij na siedząco i nie tuż przed snem, a przy zaparciach zapytaj farmaceutę o inny lek przeczyszczający.
Parafina ciekła może utrudniać wchłanianie innych leków połkniętych w tym samym czasie, przez co prochloroperazyna może działać słabiej na nudności i zawroty głowy. Prochloroperazyna może też powodować senność i trudności z przełykaniem, a wtedy łatwiej zachłysnąć się parafiną. Zachłyśnięcie olejem może podrażnić płuca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty mimo przyjmowania prochloroperazyny
- kaszel lub krztuszenie się po przyjęciu parafiny
- duszność lub gorączka
- trudności z przełykaniem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prochloroperazynę i parafinę ciekłą przyjmuje się w odstępie czasowym, a nie jednocześnie. Parafiny nie podaje się tuż przed snem ani w pozycji leżącej, szczególnie u pacjentów senych lub z trudnościami w połykaniu. Jeśli parafina została zastosowana z powodu zaparć wywołanych przez prochloroperazynę, warto rozważyć inny lek przeczyszczający.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym połknięciu obu leków możliwe jest słabsze i mniej przewidywalne działanie przeciwwymiotne i przeciwzawrotne prochloroperazyny. Dodatkowo sedacja i zaburzenia połykania wywołane przez prochloroperazynę mogą zwiększać ryzyko zachłyśnięcia się parafiną i lipidowego zapalenia płuc, zwłaszcza u osób starszych i leżących.
Mechanizm
Doustnie przyjęta parafina ciekła może zaburzać wchłanianie równocześnie stosowanych leków doustnych[1]. Olej pokrywa błonę śluzową jelita i może wiązać lipofilną prochloroperazynę, a przyspieszony pasaż jelitowy skraca czas jej wchłaniania.
Monitorować
- skuteczność przeciwwymiotna i przeciwzawrotna prochloroperazyny
- kaszel lub duszność po przyjęciu parafiny
- nadmierna senność i trudności w połykaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · parafina ciekła | interakcja nie dotyczy | Parafina stosowana na skórę nie wpływa na wchłanianie prochloroperazyny z przewodu pokarmowego. |
| Leki przyjmowane osobno w ciągu dniaodstep · pacjent | ryzyko maleje | Rozdzielenie dawek w czasie ogranicza wpływ parafiny na wchłanianie prochloroperazyny, ale nie znosi ryzyka aspiracji u pacjentów sedowanych. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i zaburzenia połykania po prochloroperazynie zwiększają ryzyko aspiracji parafiny i lipidowego zapalenia płuc – preferuj makrogol lub laktulozę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Parafina ciekła - Avena, płyn doustny i na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/parafina-ciekla-avena-100116018/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ Kozłek lekarskiPołączenie można stosować, ale trzeba uprzedzić pacjenta o możliwej nasilonej senności i ocenić jego reakcję na pierwsze dawki.Możesz łączyć te leki, ale nie prowadź samochodu ani nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak na ciebie działają, a jeśli czujesz silną senność, zapytaj farmaceutę lub lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Możesz łączyć te leki, ale nie prowadź samochodu ani nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak na ciebie działają, a jeśli czujesz silną senność, zapytaj farmaceutę lub lekarza.
Lek na nudności i zawroty głowy zawierający prochloroperazynę oraz kozłek lekarski (waleriana) działają uspokajająco i nasennie. Przyjmowane razem mogą mocniej usypiać, spowalniać reakcje i osłabiać koncentrację. Krople z kozłkiem zawierają alkohol, który ten efekt jeszcze wzmacnia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i chwiejny chód
- spowolniony lub płytki oddech
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale trzeba uprzedzić pacjenta o możliwej nasilonej senności i ocenić jego reakcję na pierwsze dawki. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie wie, jak reaguje na oba leki. U osób starszych, osłabionych i przyjmujących inne leki uspokajające lepiej unikać dołączania kozłka, a jeśli jest potrzebny, preferować postać stałą zamiast kropli zawierających etanol.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy i osłabienie koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Przy hamowaniu ośrodkowego układu nerwowego przez neuroleptyk z innymi lekami sedatywnymi może wystąpić depresja oddechowa[1].
Mechanizm
Prochloroperazyna jako neuroleptyk fenotiazynowy hamuje ośrodkowy układ nerwowy, a jej działanie to może być addytywnie nasilone przez alkohol i inne leki sedatywne[1]. Kozłek lekarski działa uspokajająco i ułatwia zasypianie, więc oba leki sumują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy. Płynne preparaty kozłka zawierają etanol, który dodatkowo nasila sedację[2].
Monitorować
- stopień senności i sprawność psychoruchowa
- ryzyko upadków u osób starszych
- oddech u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub przyjmujących inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy
Kiedy ocena się zmienia
| Krople doustne zawierające etanolpostać · kozłek lekarski | ryzyko rośnie | Etanol zawarty w kroplach kozłka dodatkowo nasila hamujące działanie neuroleptyku na ośrodkowy układ nerwowy. Przy łączeniu z prochloroperazyną lepiej wybrać postać stałą. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych nasilona sedacja zwiększa ryzyko upadków i splątania, dlatego dołączania kozłka do prochloroperazyny lepiej unikać albo ściśle obserwować pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Krople walerianowe -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/krople-walerianowe-100141743/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ EfedrynaW miarę możliwości unikaj łączenia prochloroperazyny z preparatami zawierającymi efedrynę i wybierz lek przeciwkaszlowy bez efedryny.Jeśli bierzesz prochloroperazynę, zapytaj farmaceutę o syrop na kaszel bez efedryny, a gdy już przyjmujesz oba leki, zwracaj uwagę na zawroty głowy i kołatanie serca.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz prochloroperazynę, zapytaj farmaceutę o syrop na kaszel bez efedryny, a gdy już przyjmujesz oba leki, zwracaj uwagę na zawroty głowy i kołatanie serca.
Prochloroperazyna może osłabiać działanie efedryny, która jest składnikiem niektórych syropów na kaszel. Razem te leki mogą powodować wahania ciśnienia krwi, zawroty głowy i szybsze bicie serca. U osób starszych i chorujących na serce ryzyko jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo szybkie tętno
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W miarę możliwości unikaj łączenia prochloroperazyny z preparatami zawierającymi efedrynę i wybierz lek przeciwkaszlowy bez efedryny. Jeśli połączenie jest konieczne, kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza po pierwszych dawkach i u osób starszych. W razie niedociśnienia u pacjenta leczonego prochloroperazyną nie podaje się adrenaliny[1], a skuteczność efedryny może być mniejsza, dlatego należy rozważyć lek obkurczający naczynia o działaniu wyłącznie na receptory alfa.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania efedryny, w tym słabsza odpowiedź ciśnienia tętniczego na efedrynę stosowaną w leczeniu niedociśnienia, a także wahania ciśnienia, kołatanie serca i tachykardia. U osób z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi rośnie ryzyko zaburzeń rytmu. Przy małych dawkach efedryny w syropach przeciwkaszlowych skutek jest zwykle umiarkowany.
Mechanizm
Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny blokuje receptory alfa adrenergiczne i dopaminowe, przez co może osłabiać obkurczające naczynia i podnoszące ciśnienie działanie efedryny, która działa bezpośrednio na receptory adrenergiczne i pośrednio uwalnia noradrenalinę. Pochodne fenotiazyny mogą blokować działanie amfetaminy i adrenaliny[1]. Przy zablokowanych receptorach alfa może przeważać pobudzenie receptorów beta przez efedrynę, co sprzyja rozszerzeniu naczyń, spadkowi ciśnienia i przyspieszeniu akcji serca. Dodatkowo oba leki mogą sprzyjać zaburzeniom rytmu serca – neuroleptyki zwiększają ryzyko arytmii przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1], a efedryna nasila ryzyko zaburzeń rytmu w połączeniu z innymi lekami działającymi na serce[2].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ciśnienia przy wstawaniu
- tętno i rytm serca
- zawroty głowy i kołatanie serca
- EKG u osób z chorobami serca lub przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT
Bezpieczniejsze alternatywy
wyciąg z korzenia prawoślazu w preparatach bez efedrynywyciąg z liści babki lancetowatej
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · efedryna | ryzyko rośnie | Efedryna podawana dożylnie w leczeniu niedociśnienia, np. w czasie znieczulenia, może działać słabiej u pacjenta leczonego prochloroperazyną z powodu blokady receptorów alfa. Należy liczyć się z gorszą odpowiedzią ciśnienia i rozważyć lek działający wyłącznie na receptory alfa. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne i choroby serca, co zwiększa ryzyko spadków ciśnienia i zaburzeń rytmu przy tym połączeniu. Zaleca się unikanie preparatów z efedryną. |
| Syrop złożony z małą dawką efedrynypostać · efedryna | ryzyko maleje | Małe dawki efedryny w złożonych syropach przeciwkaszlowych zwykle nie wywołują istotnych klinicznie skutków u młodszych osób bez chorób serca, jednak wskazana jest obserwacja w kierunku kołatania serca i zawrotów głowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Syrop prawoślazowy złożony 26 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/syrop-prawoslazowy-zlozony-100227812/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ PotasU pacjenta przyjmującego prochloroperazynę przez dłużej niż kilka dni preferuj płynną postać potasu zamiast tabletek o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu.Tabletkę potasu połykaj w pozycji siedzącej lub stojącej, po posiłku i z pełną szklanką wody, a jeśli prochloroperazynę bierzesz dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę o potas w płynie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Tabletkę potasu połykaj w pozycji siedzącej lub stojącej, po posiłku i z pełną szklanką wody, a jeśli prochloroperazynę bierzesz dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę o potas w płynie.
Lek przeciwwymiotny prochloroperazyna może spowalniać pracę żołądka i jelit. Wtedy tabletka potasu dłużej zalega w przewodzie pokarmowym i może podrażnić lub nawet uszkodzić jego ściankę. Potas w syropie lub roztworze nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie przy połykaniu albo uczucie, że tabletka utknęła
- ból brzucha lub w nadbrzuszu
- uporczywe zaparcie
- czarne, smoliste stolce lub wymioty przypominające fusy od kawy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego prochloroperazynę przez dłużej niż kilka dni preferuj płynną postać potasu zamiast tabletek o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu. Jeśli tabletki są konieczne, zalecaj połykanie w pozycji siedzącej lub stojącej, po posiłku i z pełną szklanką wody, a przy objawach dyspeptycznych, zaparciu lub smolistych stolcach odstaw tabletki potasu i skontaktuj pacjenta z lekarzem. Przy krótkim, doraźnym stosowaniu prochloroperazyny wystarczy poinformowanie pacjenta o sposobie przyjmowania tabletek.
Skutek kliniczny
Ryzyko miejscowego uszkodzenia błony śluzowej przełyku, żołądka lub jelita przez zalegającą tabletkę potasu – od podrażnienia i bólu, przez owrzodzenie, po krwawienie, zwężenie lub perforację. Ryzyko jest największe przy tabletkach o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu i przy dłuższym stosowaniu prochloroperazyny.
Mechanizm
Prochloroperazyna ma słabe działanie antycholinergiczne, które spowalnia perystaltykę i opróżnianie żołądka oraz sprzyja zaparciom[1]. Wolniejszy pasaż przez przewód pokarmowy wydłuża kontakt stałej postaci soli potasu z błoną śluzową i nasila jej miejscowe drażniące działanie. Stałych doustnych postaci potasu nie stosuje się w stanach spowalniających przejście tabletki przez przewód pokarmowy, w tym przy leczeniu antycholinergicznym[2]. Zaburzenia czynnościowe utrudniające pasaż tabletki wykluczają stosowanie tabletek potasu o przedłużonym uwalnianiu[3].
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, ból przy połykaniu, nudności)
- zaparcia
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty fusowate)
- stężenie potasu w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Płynna (syrop, roztwór)postać · potas | ryzyko maleje | Płynna postać potasu nie zalega w przewodzie pokarmowym, więc spowolnienie pasażu przez prochloroperazynę nie zwiększa ryzyka miejscowego uszkodzenia błony śluzowej. |
| Tabletki o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiupostać · potas | ryzyko rośnie | Tabletki o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu uwalniają potas miejscowo przez dłuższy czas, co przy spowolnionym pasażu najsilniej uszkadza błonę śluzową. |
| Krótkie, doraźne stosowanieczas leczenia · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko maleje | Pojedyncze lub kilkudniowe dawki prochloroperazyny w niewielkim stopniu wpływają na pasaż żołądkowo-jelitowy, wystarczy poinformowanie pacjenta o prawidłowym przyjmowaniu tabletek potasu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Litocid 680 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/litocid-100107433/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kalipoz prolongatum 391 mg jonów potasu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kalipoz-prolongatum-100032758/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ LoperamidPołączenie można stosować krótko, ale wymaga obserwacji czynności jelit.Stosuj loperamid tylko tak długo, jak masz biegunkę, i odstaw go od razu, gdy pojawi się zaparcie, wzdęcie lub ból brzucha.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj loperamid tylko tak długo, jak masz biegunkę, i odstaw go od razu, gdy pojawi się zaparcie, wzdęcie lub ból brzucha.
Oba leki spowalniają pracę jelit, więc razem mogą wywołać zaparcie i wzdęcie brzucha. Rzadko może dojść do zatrzymania pracy jelit, co jest stanem groźnym. Lek na nudności może przy tym ukryć pierwsze objawy tego problemu. Ryzyko jest większe u osób starszych i odwodnionych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak stolca i gazów
- wzdęty, twardy lub bolesny brzuch
- nawrót wymiotów mimo leku przeciwwymiotnego
- krew w stolcu lub wysoka gorączka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować krótko, ale wymaga obserwacji czynności jelit. Loperamid należy natychmiast odstawić w razie zaparcia, wzdęcia brzucha lub objawów niedrożności jelit[1]. Przed podaniem loperamidu trzeba wykluczyć biegunkę z krwią i wysoką gorączką oraz biegunkę po antybiotykach[2]. U osób starszych i przyjmujących inne leki antycholinergiczne warto rozważyć lek przeciwbiegunkowy, który nie hamuje perystaltyki.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko zaparcia, wzdęcia brzucha i w skrajnych przypadkach niedrożności porażennej jelit. Ryzyko rośnie u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących inne leki antycholinergiczne. Prochloroperazyna łagodzi nudności i może maskować wczesne objawy zatrzymania pasażu jelitowego.
Mechanizm
Oba leki zwalniają pracę jelit, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje. Loperamid hamuje perystaltykę przez receptory opioidowe w ścianie jelita. Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny działa słabo antycholinergicznie i nasila zaparcia, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami o podobnym działaniu[3]. Loperamidu nie stosuje się w sytuacjach, w których należy unikać zwolnienia perystaltyki, z powodu ryzyka niedrożności jelit i toksycznego rozszerzenia okrężnicy[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i konsystencja stolców
- wzdęcie i bolesność brzucha
- oddawanie gazów i perystaltyka
- ponowne lub nasilone wymioty mimo leczenia przeciwwymiotnego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zaparcia i niedrożność porażenna po fenotiazynach występują częściej, dlatego warto wybrać lek przeciwbiegunkowy niehamujący perystaltyki. |
| Dłużej niż do ustąpienia biegunkiczas leczenia · loperamid | ryzyko rośnie | Kontynuowanie loperamidu po ustąpieniu biegunki przy jednoczesnej prochloroperazynie istotnie zwiększa ryzyko zaparcia i zatrzymania pasażu jelitowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imodium Instant 2 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imodium-instant-100105204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Laremid 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/laremid-100129890/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ BisakodylBisakodyl stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko u pacjenta leczonego prochloroperazyną.Stosuj bisakodyl tylko doraźnie i krótko w zalecanej dawce, pij odpowiednio dużo płynów, a jeśli zaparcie się utrzymuje, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj bisakodyl tylko doraźnie i krótko w zalecanej dawce, pij odpowiednio dużo płynów, a jeśli zaparcie się utrzymuje, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek.
Lek przeczyszczający z bisakodylem, przyjmowany często lub w dużych ilościach, może powodować utratę wody i potasu. Niski potas razem z prochloroperazyną zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Prochloroperazyna sama może też powodować zaparcia. Jeśli masz silny ból brzucha z wymiotami, nie stosuj leku przeczyszczającego, bo może to być objaw poważnej choroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy przy wstawaniu
- osłabienie i skurcze mięśni
- silne pragnienie i mało moczu
- silny ból brzucha z wymiotami i brakiem gazów
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Bisakodyl stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko u pacjenta leczonego prochloroperazyną. Nie przekraczaj dawek zalecanych, bo zaburzenia wodno-elektrolitowe występują głównie przy dawkach większych[1]. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT (inne leki wydłużające QT, choroby serca, leki moczopędne, kortykosteroidy, podeszły wiek) kontroluj potas i magnez, a w razie potrzeby EKG albo wybierz środek przeczyszczający o mniejszym wpływie na elektrolity. Przed podaniem bisakodylu wyklucz niedrożność jelit, jeśli zaparciu towarzyszą ból brzucha i wymioty wymagające leku przeciwwymiotnego.
Skutek kliniczny
Przy dłuższym lub nadmiernym stosowaniu bisakodylu rośnie ryzyko hipokaliemii, odwodnienia i w następstwie zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes u pacjenta przyjmującego prochloroperazynę. Możliwe są też niedociśnienie ortostatyczne i zawroty głowy. Lek przeciwwymiotny może maskować nudności i wymioty towarzyszące niedrożności jelit, a bisakodylu nie stosuje się przy silnym bólu brzucha z nudnościami i wymiotami ani przy ciężkim odwodnieniu[2].
Mechanizm
Bisakodyl, zwłaszcza w dawkach większych niż zalecane, zaburza równowagę wodno-elektrolitową i może prowadzić do utraty potasu oraz odwodnienia[1]. Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny zwiększa ryzyko arytmii przy czynnikach wydłużających odstęp QT[3], a hipokaliemia i hipomagnezemia są takim czynnikiem. Prochloroperazyna działa też słabo antycholinergicznie i może powodować zaparcia[3], co osłabia efekt przeczyszczający i skłania do zwiększania dawki bisakodylu. Odwodnienie po środku przeczyszczającym może dodatkowo nasilić niedociśnienie ortostatyczne wywołane przez fenotiazynę.
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przy dłuższym stosowaniu
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy odwodnienia
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w pozycji stojącej
- ból brzucha, wzdęcia, brak gazów i stolca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż zalecanedawka · bisakodyl | ryzyko rośnie | Zaburzenia wodno-elektrolitowe po bisakodylu występują głównie przy dawkach większych niż zalecane, co istotnie zwiększa ryzyko arytmii przy prochloroperazynie. |
| Stosowanie doraźne, krótkotrwałe w dawce zalecanejczas leczenia · bisakodyl | ryzyko maleje | Pojedyncze lub krótkotrwałe użycie bisakodylu w zalecanej dawce u pacjenta bez czynników ryzyka wydłużenia QT ma małe znaczenie kliniczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bisacodyl VP 5 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bisacodyl-vp-100010797/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dulcobis 5 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dulcobis-100256370/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazyny+ DziurawiecPrzy krótkotrwałym stosowaniu prochloroperazyny najlepiej odstawić dziurawiec na czas leczenia.Na czas przyjmowania tego leku zrób przerwę w piciu dziurawca, a jeśli nie możesz, unikaj słońca i solarium oraz zapytaj farmaceutę o odpowiedni krem z filtrem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Na czas przyjmowania tego leku zrób przerwę w piciu dziurawca, a jeśli nie możesz, unikaj słońca i solarium oraz zapytaj farmaceutę o odpowiedni krem z filtrem.
Dziurawiec i ten lek mogą razem mocno uczulać skórę na słońce, przez co łatwiej o oparzenia i wysypkę. Dziurawiec przyjmowany regularnie może też osłabiać działanie leku. Krople z dziurawca zawierają alkohol, który razem z lekiem może nasilać senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pieczenie lub swędzenie skóry po wyjściu na słońce
- pęcherze lub przebarwienia na odsłoniętej skórze
- nudności lub wymioty, które mimo leku nie ustępują
- nadmierna senność lub osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy krótkotrwałym stosowaniu prochloroperazyny najlepiej odstawić dziurawiec na czas leczenia. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, należy zalecić unikanie słońca i solarium oraz stosowanie filtrów o wysokiej ochronie. Należy ocenić skuteczność prochloroperazyny, szczególnie w leczeniu przewlekłym. U pacjentów przyjmujących prochloroperazynę lepiej unikać płynnych wyciągów z dziurawca zawierających etanol.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nasilona nadwrażliwość na światło słoneczne z rumieniem, pieczeniem skóry i przebarwieniami. Przy dłuższym łącznym stosowaniu możliwe jest słabsze działanie przeciwwymiotne lub przeciwpsychotyczne prochloroperazyny. Przy wyciągach alkoholowych może się nasilić senność i spowolnienie psychoruchowe.
Mechanizm
Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny i hiperycyna z ziela dziurawca działają fotouczulająco, więc ich działanie na skórę się sumuje. Systematyczne przyjmowanie dziurawca pobudza enzymy cytochromu P450 i może osłabiać działanie innych leków[1]. Prochloroperazyna jest metabolizowana w wątrobie częściowo przez CYP3A4, dlatego jej stężenie może się zmniejszyć, choć główny szlak przez CYP2D6 jest na indukcję mało wrażliwy. Alkohol nasila hamujące działanie neuroleptyków na ośrodkowy układ nerwowy[2], co ma znaczenie przy płynnych wyciągach z dziurawca zawierających etanol.
Metabolizm i transportery
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
Monitorować
- reakcje skórne po ekspozycji na słońce
- skuteczność przeciwwymiotna lub przeciwpsychotyczna prochloroperazyny
- nadmierna senność przy wyciągach alkoholowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Płynny wyciąg zawierający etanolpostać · dziurawiec | ryzyko rośnie | Etanol zawarty w płynnych wyciągach z dziurawca nasila depresyjne działanie prochloroperazyny na ośrodkowy układ nerwowy. |
| Stosowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Indukcja enzymów wątrobowych rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, co może osłabiać działanie prochloroperazyny. |
| Pojedyncze dawki doraźneczas leczenia · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko maleje | Przy pojedynczych dawkach prochloroperazyny znaczenie indukcji enzymów jest małe, pozostaje ryzyko fotouczulenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniu6
Interakcja o niejasnym znaczeniuDimaleinian prochloroperazyny+ IpratropiowaPołączenie można stosować, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach antycholinergicznych.Możesz stosować oba leki, ale jeśli pojawią się trudności z oddawaniem moczu, uporczywe zaparcia lub ból oka z zaburzeniami widzenia, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz stosować oba leki, ale jeśli pojawią się trudności z oddawaniem moczu, uporczywe zaparcia lub ból oka z zaburzeniami widzenia, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Oba leki mogą w podobny sposób wywoływać suchość w ustach, zaparcia czy trudności z oddawaniem moczu, a razem te objawy mogą być silniejsze. Lek wziewny działa głównie w drogach oddechowych, więc zwykle nie stanowi to dużego problemu. Bardziej narażone są osoby starsze, osoby z powiększonym gruczołem krokowym lub z jaskrą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudności z oddawaniem moczu
- uporczywe zaparcia
- ból oka, zamazane widzenie, widzenie tęczowych kół wokół źródeł światła
- silna suchość w ustach
- przegrzanie, brak pocenia się w upale
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach antycholinergicznych. Długotrwałego łączenia ipratropium z innymi lekami przeciwcholinergicznymi się nie zaleca[1]. U osób starszych, chorych z rozrostem gruczołu krokowego lub jaskrą z wąskim kątem oraz przy długotrwałym stosowaniu prochloroperazyny warto ocenić łączne obciążenie antycholinergiczne i obserwować oddawanie moczu, wypróżnienia oraz widzenie.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie objawów antycholinergicznych – suchości w ustach, zaparć, zatrzymania moczu, zaburzeń widzenia, a w skrajnych przypadkach udaru cieplnego[2]. Ryzyko rośnie u osób starszych, u chorych z rozrostem gruczołu krokowego lub jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz przy nebulizacji dużych dawek ipratropium.
Mechanizm
Bromek ipratropiowy jest antagonistą receptorów muskarynowych, a prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny wykazuje słabe działanie antycholinergiczne. Słabe działanie antycholinergiczne neuroleptyków może być nasilone przez inne leki antycholinergiczne, a leki antycholinergiczne mogą osłabiać działanie przeciwpsychotyczne neuroleptyków[2]. Ipratropium podawane wziewnie w niewielkim stopniu przenika do krążenia ogólnego, dlatego sumowanie działań ogólnoustrojowych jest zwykle niewielkie.
Monitorować
- oddawanie moczu (zatrzymanie moczu)
- wypróżnienia (zaparcia)
- zaburzenia widzenia, ból oka
- suchość w ustach
- przegrzanie w czasie upałów
Kiedy ocena się zmienia
| Nebulizacjadroga podania · ipratropiowa | ryzyko rośnie | Nebulizacja większych dawek ipratropium zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko kontaktu aerozolu z okiem, co nasila ryzyko sumowania działań antycholinergicznych. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych łączne obciążenie antycholinergiczne częściej prowadzi do zatrzymania moczu, zaparć i zaburzeń poznawczych. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko rośnie | Długotrwałego łączenia ipratropium z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym się nie zaleca, dlatego przy przewlekłym stosowaniu prochloroperazyny warto ocenić zasadność połączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atrovent N 20 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atrovent-n-100114137/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Interakcja o niejasnym znaczeniuDimaleinian prochloroperazyny+ MinoksydylPołączenie z minoksydylem stosowanym na skórę można kontynuować, informując pacjenta o objawach niedociśnienia ortostatycznego.Wstawaj powoli z łóżka i z krzesła, nakładaj minoksydyl tylko na zdrową skórę głowy, a jeśli często kręci ci się w głowie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Wstawaj powoli z łóżka i z krzesła, nakładaj minoksydyl tylko na zdrową skórę głowy, a jeśli często kręci ci się w głowie, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Prochloroperazyna, czyli lek na nudności i zawroty głowy, może obniżać ciśnienie krwi. Minoksydyl wcierany w skórę głowy tylko w małej ilości przenika do krwi, ale może to obniżenie ciśnienia nieco nasilić. Zwykle to połączenie nie sprawia kłopotów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie
- kołatanie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie z minoksydylem stosowanym na skórę można kontynuować, informując pacjenta o objawach niedociśnienia ortostatycznego. Minoksydyl należy nakładać wyłącznie na nieuszkodzoną skórę głowy i w zalecanej ilości.[1] Tretynoina i ditranol zwiększają przezskórne wchłanianie minoksydylu, dlatego ich jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko działań ogólnoustrojowych.[2] U pacjentów z niskim ciśnieniem, w podeszłym wieku lub przyjmujących inne leki hipotensyjne warto skontrolować ciśnienie w pozycji stojącej.
Skutek kliniczny
Możliwe jest addytywne obniżenie ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy przy pionizacji, omdleniem i odruchowym przyspieszeniem czynności serca. Przy miejscowym stosowaniu minoksydylu nasilenie niedociśnienia ortostatycznego nie zostało potwierdzone klinicznie.[2]
Mechanizm
Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny blokuje receptory alfa-adrenergiczne i może nasilać działanie hipotensyjne większości leków przeciwnadciśnieniowych, zwłaszcza blokerów receptorów alfa.[3] Minoksydyl rozszerza obwodowe naczynia krwionośne, a po nałożeniu na skórę głowy przenika do krwiobiegu tylko w niewielkim stopniu. Wchłonięty przez skórę minoksydyl teoretycznie może nasilać niedociśnienie ortostatyczne u osób przyjmujących jednocześnie leki rozszerzające obwodowe naczynia krwionośne.[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- zawroty głowy i omdlenia
- częstość akcji serca
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · minoksydyl | ryzyko rośnie | Minoksydyl doustny działa ogólnoustrojowo jako silny lek rozszerzający naczynia, a neuroleptyki fenotiazynowe nasilają działanie hipotensyjne leków przeciwnadciśnieniowych. Konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, także w pozycji stojącej. |
| Domięśniowadroga podania · dimaleinian prochloroperazyny | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie prochloroperazyny częściej wywołuje niedociśnienie, dlatego po wstrzyknięciu pacjent powinien pozostać w pozycji leżącej lub siedzącej i mieć kontrolowane ciśnienie. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzi do upadków, dlatego warto skontrolować ciśnienie w pozycji stojącej po włączeniu prochloroperazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Minovivax 2% 20 mg/ml, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/minovivax-2-100370142/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Minorga 20 mg/ml, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/minorga-100325325/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Interakcja o niejasnym znaczeniuDimaleinian prochloroperazyny+ FamotydynaPołączenie można stosować u pacjentów bez czynników ryzyka wydłużenia QT.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli masz chore nerki lub serce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyopisy przypadków
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli masz chore nerki lub serce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem. Oba w rzadkich przypadkach mogą wpływać na rytm serca, a to ryzyko jest większe u osób z chorymi nerkami lub sercem. Dotyczy to też osób, które przyjmują jeszcze inne leki wpływające na pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować u pacjentów bez czynników ryzyka wydłużenia QT. Przed włączeniem oceń czynność nerek, stężenie potasu i magnezu oraz pozostałe leki wydłużające QT. Famotydyna jest przeciwwskazana w niewydolności nerek[1] – u takiego pacjenta rozważ inny lek zmniejszający wydzielanie kwasu. Przy wielu czynnikach ryzyka wykonaj EKG.
Skutek kliniczny
U większości pacjentów z prawidłową czynnością nerek połączenie nie powoduje klinicznie istotnych skutków. U osób z niewydolnością nerek, zaburzeniami elektrolitowymi, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes.
Mechanizm
Możliwe addycyjne wydłużenie odstępu QT. Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny zwiększa ryzyko arytmii, gdy łączy się ją z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Famotydyna może wydłużać odstęp QT głównie przy upośledzonej czynności nerek, gdy jej stężenie we krwi rośnie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo famotydyna nie wpływa na metabolizm leków przez układ cytochromu P-450[1].
Metabolizm i transportery
- Famotydyna: substrat OAT3[3]
Monitorować
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- stężenie potasu i magnezu
- EKG (QTc) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | W niewydolności nerek famotydyna kumuluje się i silniej wydłuża QT, a sama famotydyna jest wtedy przeciwwskazana. Zastosuj inny lek zmniejszający wydzielanie kwasu. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje upośledzona czynność nerek i zaburzenia elektrolitowe. Oceń czynność nerek przed włączeniem famotydyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Famotydyna Ranigast 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/famotydyna-ranigast-100023564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuDimaleinian prochloroperazyny+ Fenylomaślan gliceroluPołączenie można stosować, obserwując skuteczność przeciwwymiotną i działania niepożądane prochloroperazyny.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy albo wymioty nie ustępują.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy albo wymioty nie ustępują.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może teoretycznie zmieniać ilość leku przeciwwymiotnego we krwi. Nie wiadomo, czy jego działanie będzie wtedy słabsze, czy silniejsze. Zwykle oba leki można przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- sztywność mięśni lub drżenie
- mimowolne ruchy twarzy lub języka
- zawroty głowy przy wstawaniu
- nawrót nudności i wymiotów
- splątanie lub nietypowa ospałość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, obserwując skuteczność przeciwwymiotną i działania niepożądane prochloroperazyny. Fenylomaślan glicerolu łączy się ostrożnie z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6[1]. Przy utrzymujących się wymiotach u chorego z zaburzeniem cyklu mocznikowego trzeba ocenić, czy przyjmuje on pełną dawkę fenylomaślanu glicerolu, i rozważyć oznaczenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwa jest zmiana stężenia prochloroperazyny – jego wzrost mógłby nasilić senność, niedociśnienie i objawy pozapiramidowe, a spadek osłabić działanie przeciwwymiotne. Nie opisano przypadków klinicznie istotnej interakcji.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu może wpływać na izoenzym CYP2D6, dlatego u osób przyjmujących substraty tego enzymu zaleca się ostrożność[1]. Prochloroperazyna, jak inne fenotiazyny, jest metabolizowana w wątrobie z udziałem CYP2D6. Fenylomaślan glicerolu jest też słabym induktorem CYP3A4 i zmniejszał ekspozycję na midazolam o około 32%[1]. Kierunek i wielkość ewentualnej zmiany stężenia prochloroperazyny nie są znane.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- skuteczność przeciwwymiotna
- objawy pozapiramidowe
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze
- objawy hiperamonemii przy utrzymujących się wymiotach
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Interakcja o niejasnym znaczeniuDimaleinian prochloroperazyny+ MagnezMagnez i prochloroperazynę najlepiej przyjmować w różnych porach dnia, zwłaszcza gdy preparat magnezu ma działanie zobojętniające.Przyjmuj magnez o innej porze dnia niż prochloroperazynę.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj magnez o innej porze dnia niż prochloroperazynę.
Magnez, zwłaszcza w lekach na zgagę, może nieco utrudniać wchłanianie prochloroperazyny, gdy połkniesz je razem. Lek mógłby wtedy działać słabiej. Zwykłe suplementy magnezu rzadko wywołują ten efekt. Możesz stosować oba leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty nie ustępują mimo przyjmowania prochloroperazyny
- nasilają się objawy, na które lekarz przepisał prochloroperazynę
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Magnez i prochloroperazynę najlepiej przyjmować w różnych porach dnia, zwłaszcza gdy preparat magnezu ma działanie zobojętniające. Przy jednoczesnym podawaniu warto ocenić, czy prochloroperazyna działa zgodnie z oczekiwaniem. Nie ma potrzeby odstawiania żadnego z leków.
Skutek kliniczny
Możliwe jest niewielkie osłabienie działania przeciwwymiotnego lub przeciwpsychotycznego prochloroperazyny, gdy oba leki przyjmuje się jednocześnie. Brak doniesień o poważnych skutkach tego połączenia. Wyrównanie niedoboru magnezu zmniejsza ryzyko arytmii komorowych, ponieważ hipomagnezemia jest czynnikiem ryzyka arytmii u osób leczonych prochloroperazyną.[1]
Mechanizm
Leki zobojętniające mogą zmniejszać wchłanianie neuroleptyków, w tym prochloroperazyny, z przewodu pokarmowego.[1] Dotyczy to przede wszystkim związków magnezu o działaniu zobojętniającym, takich jak wodorotlenek czy tlenek magnezu. Typowe suplementy z solami organicznymi lub chlorkiem magnezu w niewielkim stopniu zmieniają pH żołądka, więc ich wpływ na wchłanianie prochloroperazyny jest raczej teoretyczny.
Monitorować
- skuteczność przeciwwymiotna lub przeciwpsychotyczna prochloroperazyny
- stężenie magnezu i elektrolitów u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
Kiedy ocena się zmienia
| Związek magnezu o działaniu zobojętniającym (wodorotlenek, tlenek)postać · magnez | ryzyko rośnie | Magnez w postaci leku zobojętniającego może wyraźniej zmniejszać wchłanianie prochloroperazyny. Należy zachować odstęp między dawkami. |
| Przyjmowanie leków w różnych porach dniaodstep · pacjent | ryzyko maleje | Rozdzielenie pór przyjmowania praktycznie eliminuje wpływ magnezu na wchłanianie prochloroperazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Interakcja o niejasnym znaczeniuDimaleinian prochloroperazyny+ Pikosiarczan soduPołączenie można stosować przy doraźnym przyjmowaniu pikosiarczanu sodu w zalecanych dawkach.Stosuj środek przeczyszczający tylko doraźnie w zalecanej dawce, pij dużo płynów, a jeśli zaparcia się powtarzają, zapytaj lekarza lub farmaceutę o ich przyczynę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj środek przeczyszczający tylko doraźnie w zalecanej dawce, pij dużo płynów, a jeśli zaparcia się powtarzają, zapytaj lekarza lub farmaceutę o ich przyczynę.
Te leki zwykle można przyjmować razem, jeśli środek przeczyszczający stosujesz tylko od czasu do czasu. Zbyt częste lub zbyt duże dawki środka przeczyszczającego mogą wypłukiwać z organizmu wodę i sole mineralne, co w połączeniu z lekiem przeciwwymiotnym może sprzyjać zawrotom głowy i zaburzeniom rytmu serca. Lek przeciwwymiotny może też ukryć nudności, które bywają objawem poważnych problemów z jelitami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- uporczywa biegunka i silne pragnienie
- silny ból lub wzdęcie brzucha, brak oddawania gazów
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować przy doraźnym przyjmowaniu pikosiarczanu sodu w zalecanych dawkach. Należy unikać nadmiernych dawek i długotrwałego stosowania środka przeczyszczającego oraz dbać o nawodnienie. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka arytmii, przyjmujących leki moczopędne, kortykosteroidy lub inne leki wydłużające odstęp QT, a także przy przygotowaniu jelita do badania warto oznaczyć stężenie potasu i magnezu[1]. Przed podaniem środka przeczyszczającego pacjentowi przyjmującemu prochloroperazynę należy wykluczyć objawy niedrożności, które lek przeciwwymiotny może maskować.
Skutek kliniczny
Przy doraźnym stosowaniu pikosiarczanu sodu w zwykłych dawkach istotne skutki są mało prawdopodobne. Przy nadmiernych dawkach, długotrwałym stosowaniu lub przygotowaniu jelita do badania możliwe są zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie, niedociśnienie ortostatyczne oraz zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca. Brak opisanych przypadków klinicznych dla tej konkretnej pary.
Mechanizm
Interakcja jest pośrednia i dotyczy głównie dużych dawek lub długotrwałego stosowania pikosiarczanu sodu. Nadmierne dawki pikosiarczanu sodu mogą wywołać biegunkę z utratą płynów i elektrolitów, zwłaszcza potasu i magnezu[1]. Hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają podatność mięśnia sercowego na arytmie, a prochloroperazyna jako neuroleptyk fenotiazynowy może zwiększać ryzyko arytmii związanych z wydłużeniem odstępu QT[2]. Odwodnienie może dodatkowo nasilać spadki ciśnienia tętniczego wywołane przez prochloroperazynę. Prochloroperazyna działa przeciwwymiotnie i może maskować nudności oraz wymioty towarzyszące niedrożności jelit, w której pikosiarczanu sodu nie wolno stosować[1].
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przy dużych dawkach lub długotrwałym stosowaniu pikosiarczanu sodu
- objawy odwodnienia i niedociśnienie ortostatyczne
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- objawy niedrożności jelit (ból i wzdęcie brzucha, brak gazów)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż zalecane lub przygotowanie jelita do badaniadawka · pikosiarczan sodu | ryzyko rośnie | Przy nadmiernych dawkach pikosiarczanu sodu lub przygotowaniu jelita rośnie ryzyko zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia. Należy oznaczyć potas i magnez, zadbać o nawodnienie i rozważyć EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii. |
| Stosowanie długotrwałe lub codzienneczas leczenia · pikosiarczan sodu | ryzyko rośnie | Przewlekłe stosowanie pikosiarczanu sodu sprzyja utracie potasu i magnezu, co u pacjenta przyjmującego prochloroperazynę zwiększa ryzyko arytmii. Należy ustalić przyczynę zaparcia, w tym możliwy udział działania antycholinergicznego prochloroperazyny, i kontrolować elektrolity. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pikopil 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pikopil-100361960/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Interakcja nieistotna klinicznie4
Interakcja nieistotna klinicznieDimaleinian prochloroperazyny+ AzelastynaOba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez odstępów.Stosuj oba leki tak jak zalecił lekarz, bez zmian w dawkowaniu.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak jak zalecił lekarz, bez zmian w dawkowaniu.
Krople do oczu z azelastyną możesz stosować razem z prochloroperazyną. Do krwi przenika z nich tak mała ilość leku, że nie wpływa na działanie prochloroperazyny. Sama prochloroperazyna może powodować senność, więc zwracaj uwagę na swoje samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- spowolnienie lub trudności z oddychaniem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez odstępów. Przy azelastynie podawanej donosowo warto uprzedzić pacjenta o możliwej senności.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków przy stosowaniu azelastyny w kroplach do oczu razem z prochloroperazyną. Przy azelastynie podawanej donosowo możliwe jest niewielkie nasilenie senności.
Mechanizm
Azelastyna w kroplach do oczu nie wchodzi w istotne interakcje, ponieważ jej stężenie w organizmie po zakropleniu jest bardzo małe, rzędu pikogramów[1]. Teoretycznie możliwe jest jedynie sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy, które prochloroperazyna wykazuje razem z innymi lekami o działaniu sedatywnym[2]. Przy tak małej ekspozycji ogólnoustrojowej na azelastynę takie sumowanie nie ma znaczenia klinicznego.
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowadroga podania · azelastyna | ryzyko rośnie | Azelastyna podawana donosowo osiąga większe stężenia ogólnoustrojowe niż krople do oczu i może sumować się z działaniem sedatywnym prochloroperazyny. Należy uprzedzić pacjenta o możliwej senności i ostrożności przy prowadzeniu pojazdów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Allergodil 0,5 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/allergodil-100123426/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Interakcja nieistotna klinicznieDimaleinian prochloroperazyny+ OlopatadynaLeki można stosować razem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki tak jak dotychczas, a jeśli poczujesz wyraźną senność, zapytaj farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak jak dotychczas, a jeśli poczujesz wyraźną senność, zapytaj farmaceutę.
Krople do oczu z olopatadyną możesz stosować razem z prochloroperazyną. Krople działają głównie w oku i tylko bardzo mała ilość leku trafia do krwi, więc nie wpływają na działanie prochloroperazyny. Pamiętaj, że sama prochloroperazyna może wywoływać senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność
- zawroty głowy
- spowolnienie reakcji
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania. Przy olopatadynie podawanej ogólnie lub donosowo warto uprzedzić pacjenta o możliwości nasilenia senności.
Skutek kliniczny
Przy stosowaniu olopatadyny w kroplach do oczu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków łączenia z prochloroperazyną. Teoretycznie możliwe jest jedynie minimalne nasilenie senności.
Mechanizm
Olopatadyna w kroplach do oczu działa miejscowo i tylko w niewielkim stopniu przenika do krążenia ogólnego, dlatego nie należy oczekiwać istotnego sumowania działania sedatywnego z prochloroperazyną. Leki sedatywne mogą addytywnie nasilać hamujące działanie neuroleptyków na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Olopatadyna jest jednak lekiem przeciwhistaminowym o słabym działaniu uspokajającym, a przy podaniu do oka taki efekt nie ma znaczenia klinicznego. Olopatadyna nie hamuje izoenzymów 1A2, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4 cytochromu P-450, więc interakcja metaboliczna jest mało prawdopodobna[2].
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub doustnadroga podania · olopatadyna | ryzyko rośnie | Olopatadyna podawana donosowo lub doustnie osiąga większe stężenia ogólnoustrojowe niż po podaniu do oka, co zwiększa teoretyczne ryzyko addytywnego działania sedatywnego z prochloroperazyną. Należy poinformować pacjenta o możliwej senności, zwłaszcza przed prowadzeniem pojazdów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Opatanol 1 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opatanol-100118477/
Interakcja nieistotna klinicznieDimaleinian prochloroperazyny+ MakrogolNie trzeba zmieniać dawkowania ani przerywać żadnego z leków.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, najlepiej o różnych porach dnia, a jeśli zaparcie pojawiło się po rozpoczęciu prochloroperazyny, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, najlepiej o różnych porach dnia, a jeśli zaparcie pojawiło się po rozpoczęciu prochloroperazyny, powiedz o tym lekarzowi.
Te dwa leki możesz przyjmować razem. Lek na przeczyszczenie może nieco przyspieszać przechodzenie leków przez jelita, ale przy prochloroperazynie nie ma to zwykle znaczenia. Prochloroperazyna może sama powodować zaparcia, dlatego czasem potrzebny jest lek przeczyszczający.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub narastający ból brzucha
- wzdęty, twardy brzuch i brak gazów
- wymioty mimo przyjmowania leku przeciwwymiotnego
- brak wypróżnienia przez kilka dni mimo leku przeczyszczającego
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani przerywać żadnego z leków. Przy regularnym stosowaniu obu leków można przyjmować prochloroperazynę o innej porze niż makrogol. Jeśli makrogol włączono z powodu zaparć, które pojawiły się po rozpoczęciu leczenia prochloroperazyną, warto ocenić, czy prochloroperazyna jest nadal potrzebna. Nudności lub wymioty z zaparciem i bólem brzucha wymagają wykluczenia niedrożności jelit, w której makrogol jest przeciwwskazany[1].
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku. Teoretycznie możliwe jest nieznaczne osłabienie działania prochloroperazyny przy przyjmowaniu obu leków jednocześnie.
Mechanizm
Prochloroperazynę i makrogol można łączyć bez zmiany leczenia, bo nie ma potwierdzonej interakcji o znaczeniu klinicznym. Makrogol przyspiesza pasaż jelitowy i może przejściowo zmniejszać wchłanianie innych leków, przede wszystkim leków o wąskim indeksie terapeutycznym lub krótkim okresie półtrwania, takich jak digoksyna, leki przeciwpadaczkowe, kumaryny i leki immunosupresyjne[1]. Prochloroperazyna nie należy do tej grupy, więc możliwe osłabienie jej wchłaniania pozostaje teoretyczne. Prochloroperazyna ma słabe działanie antycholinergiczne, które może nasilać zaparcia[2], a makrogol działa przeciwnie i nie osłabia działania przeciwwymiotnego ani przeciwpsychotycznego.
Monitorować
- skuteczność działania przeciwwymiotnego prochloroperazyny
- częstość i charakter wypróżnień
- ból i wzdęcie brzucha
Kiedy ocena się zmienia
| Makrogol włączony z powodu zaparć po rozpoczęciu prochloroperazynykolejność włączenia · makrogol | inne zalecenie | Zaparcie po włączeniu prochloroperazyny sugeruje kaskadę przepisywania. Należy ocenić, czy prochloroperazyna jest nadal potrzebna i czy pacjent nie przyjmuje innych leków antycholinergicznych nasilających zaparcia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Forlax 10 g 10 g, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/forlax-10-g-100145161/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Interakcja nieistotna klinicznieDimaleinian prochloroperazyny+ LaktulozaNie trzeba zmieniać leczenia ani zachowywać odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a gdy pojawi się uporczywa biegunka, zmniejsz dawkę laktulozy i porozmawiaj z farmaceutą lub lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a gdy pojawi się uporczywa biegunka, zmniejsz dawkę laktulozy i porozmawiaj z farmaceutą lub lekarzem.
Te dwa leki można przyjmować razem. Nie wpływają na siebie w istotny sposób. Tylko gdyby laktuloza wywołała silną, długo trwającą biegunkę, organizm mógłby tracić za dużo potasu, a to nie służy sercu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka trwająca dłużej niż 1–2 dni
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani zachowywać odstępu między lekami. Jeśli laktuloza wywołuje biegunkę, należy zmniejszyć jej dawkę. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka utraty potasu warto oznaczyć stężenie potasu. Przy długotrwałym leczeniu prochloroperazyną należy też sprawdzić, czy zaparcie nie jest skutkiem jej słabego działania antycholinergicznego[1]. W takiej sytuacji lepiej ocenić zasadność samego neuroleptyku niż dokładać kolejne leki przeczyszczające.
Skutek kliniczny
Przy zwykłym dawkowaniu nie należy spodziewać się klinicznie istotnych skutków. Przy uporczywej biegunce i odwodnieniu możliwa jest hipokaliemia, która teoretycznie zwiększa podatność na arytmie u pacjenta przyjmującego fenotiazynę.
Mechanizm
Prochloroperazyny można bezpiecznie używać razem z laktulozą w zwykłych dawkach, bo leki nie wpływają na siebie ani farmakokinetycznie, ani w istotny sposób farmakodynamicznie. Jedyny teoretyczny punkt styku to potas. Laktuloza może zmniejszać stężenie potasu w surowicy i nasilać jego utratę wywołaną przez inne leki[2]. Hipokaliemia sprzyja zaburzeniom rytmu, a prochloroperazyna niesie ryzyko arytmii przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Znaczenie ma to dopiero przy nasilonej lub przewlekłej biegunce po dużych dawkach laktulozy.
Monitorować
- częstość i charakter wypróżnień
- stężenie potasu przy przewlekłej biegunce lub jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych albo kortykosteroidów
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka wywołująca biegunkędawka · laktuloza | ryzyko rośnie | Utrzymująca się biegunka po laktulozie może prowadzić do hipokaliemii, która zwiększa ryzyko arytmii związane z prochloroperazyną. Zmniejsz dawkę laktulozy i rozważ kontrolę potasu. |
| Długotrwałe stosowanie obu lekówczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu oceń, czy zaparcie nie jest działaniem niepożądanym prochloroperazyny. Zastanów się nad potrzebą dalszego stosowania neuroleptyku zamiast utrwalać leczenie przeczyszczające. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lactulose-MIP 9,75 g/15 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lactulose-mip-100110837/
Alkohol
Niekorzystna interakcjaDimaleinian prochloroperazynya alkoholPodczas leczenia prochloroperazyną należy unikać alkoholu, a pacjenta trzeba poinformować o ryzyku nasilonej senności i o tym, że nie powinien prowadzić pojazdów po wypiciu alkoholu.Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania tego leku, a jeśli już wypiłeś, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak postępować.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania tego leku, a jeśli już wypiłeś, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak postępować.
Ten lek i alkohol razem mocniej spowalniają pracę mózgu niż każde z nich osobno. Możesz poczuć silną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i gorszą koordynację ruchów. Po większej ilości alkoholu oddech może stać się płytki i wolny, a u osób pijących regularnie dużo alkoholu może dojść do zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki lub utrudniony oddech
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- splątanie i chwiejny chód
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Podczas leczenia prochloroperazyną należy unikać alkoholu, a pacjenta trzeba poinformować o ryzyku nasilonej senności i o tym, że nie powinien prowadzić pojazdów po wypiciu alkoholu. U pacjentów uzależnionych od alkoholu lub z innymi czynnikami ryzyka arytmii należy monitorować elektrolity i EKG, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nasiloną senność, zaburzenia koncentracji i koordynacji, spowolnienie reakcji, zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Przy większych ilościach alkoholu może dojść do depresji oddechowej.[1] U osób nadużywających alkoholu rośnie ryzyko arytmii komorowych związanych z wydłużeniem odstępu QT, zwłaszcza przy współistniejących zaburzeniach elektrolitowych lub niedożywieniu.[1]
Mechanizm
Prochloroperazyna i alkohol nasilają się nawzajem w hamowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Charakterystyka produktu podaje, że hamujące działanie neuroleptyków na ośrodkowy układ nerwowy może być addytywnie nasilone przez alkohol i że może również wystąpić depresja oddechowa.[1] Prochloroperazyna jako pochodna fenotiazyny blokuje receptory dopaminowe, histaminowe H1 i alfa-adrenergiczne, co sprzyja senności i niedociśnieniu ortostatycznemu, a alkohol pogłębia oba te efekty. Charakterystyka produktu wymienia też uzależnienie od alkoholu wśród czynników ryzyka arytmii komorowych i zaleca u takich pacjentów ścisłe monitorowanie parametrów biochemicznych i EKG, zwłaszcza na początku leczenia.[1]
Monitorować
- stopień sedacji i sprawność psychomotoryczna
- oddech u pacjentów po spożyciu większej ilości alkoholu
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- EKG i odstęp QT u osób uzależnionych od alkoholu
- stężenie potasu, wapnia i magnezu u osób uzależnionych od alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Uzależnienie od alkoholu charakterystyka produktu wymienia jako czynnik ryzyka arytmii komorowych, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych i EKG, zwłaszcza na początku leczenia. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i niedociśnienie ortostatyczne wywołane przez pochodne fenotiazyny w połączeniu z alkoholem znacząco zwiększają ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Chloropernazinum 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chloropernazinum-100013979/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.