Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Disulfiram / Disulfiram i kofeina

Disulfiram i kofeina

Jaki opis pokazać?

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Połączenie można stosować, ale warto zalecić umiarkowane spożycie kofeiny i poinformować pacjenta o możliwych objawach jej nadmiaru.

Pij kawę i napoje z kofeiną z umiarem, a jeśli pojawi się kołatanie serca, niepokój lub bezsenność, ogranicz kofeinę i zapytaj farmaceutę lub lekarza.

Interakcja o niejasnym znaczeniuDisulfiram+ KofeinaPołączenie można stosować, ale warto zalecić umiarkowane spożycie kofeiny i poinformować pacjenta o możliwych objawach jej nadmiaru.Pij kawę i napoje z kofeiną z umiarem, a jeśli pojawi się kołatanie serca, niepokój lub bezsenność, ogranicz kofeinę i zapytaj farmaceutę lub lekarza.opóźniony (dni)badania kliniczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij kawę i napoje z kofeiną z umiarem, a jeśli pojawi się kołatanie serca, niepokój lub bezsenność, ogranicz kofeinę i zapytaj farmaceutę lub lekarza.

Lek stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu może sprawić, że kofeina z kawy, herbaty, napojów energetycznych lub niektórych tabletek przeciwbólowych działa dłużej. Zwykle nie odczujesz różnicy. Przy większych ilościach kofeiny możesz jednak mieć kołatanie serca, niepokój, drżenie rąk lub kłopoty ze snem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • niepokój, rozdrażnienie
  • drżenie rąk
  • trudności z zaśnięciem
  • ból głowy
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale warto zalecić umiarkowane spożycie kofeiny i poinformować pacjenta o możliwych objawach jej nadmiaru. Przy pojawieniu się kołatania serca, niepokoju lub bezsenności należy ograniczyć kawę, herbatę, napoje energetyczne i leki złożone z kofeiną.

Skutek kliniczny

Wolniejsze usuwanie kofeiny może nasilać jej typowe działania niepożądane – kołatanie serca, przyspieszenie tętna, niepokój, drżenie i bezsenność, zwłaszcza przy dużym spożyciu kawy lub napojów energetycznych. Zmiana jest zwykle niewielka i u większości osób nie daje objawów. Znaczenie może być większe u osób w trakcie leczenia odwykowego, u których niepokój i zaburzenia snu są częste.

Mechanizm

Disulfiram może spowalniać wątrobowy metabolizm kofeiny i wydłużać jej działanie. Kofeina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a leki zmniejszające jej wydalanie mogą zwiększać jej stężenie we krwi[1]. Disulfiram hamuje przemiany enzymatyczne wielu leków metabolizowanych w wątrobie, na przykład fenytoiny, diazepamu i antypiryny[2].

Metabolizm i transportery

  • Disulfiram: słaby inhibitor CYP2C9[3]
  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[3]

Monitorować

  • tętno i kołatanie serca
  • ciśnienie tętnicze
  • niepokój, drżenie, bezsenność

Kiedy ocena się zmienia

Duże spożycie kofeiny (wiele kaw, napoje energetyczne, leki złożone z kofeiną)dawka · kofeinaryzyko rośniePrzy dużym dobowym spożyciu kofeiny spowolnienie jej metabolizmu przez disulfiram częściej daje objawy nadmiaru kofeiny – zalecić ograniczenie spożycia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disulfiram WZF 100 mg, tabletki do implantacji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disulfiram-wzf-100019717/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneDisulfirama alkoholNie łącz disulfiramu z alkoholem w żadnej postaci.Nie pij żadnego alkoholu w czasie leczenia disulfiramem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a przed zakupem leków i kosmetyków sprawdzaj, czy nie zawierają alkoholu.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij żadnego alkoholu w czasie leczenia disulfiramem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a przed zakupem leków i kosmetyków sprawdzaj, czy nie zawierają alkoholu.

Disulfiram sprawia, że nawet niewielka ilość alkoholu wywołuje bardzo silną i niebezpieczną reakcję. Po kilkunastu minutach pojawia się zaczerwienienie twarzy, kołatanie serca, nudności, wymioty i ból głowy, a ciśnienie może spaść. W ciężkich przypadkach reakcja może zagrażać życiu. Alkohol znajduje się także w niektórych lekach, płynach do płukania ust, sosach i kosmetykach, więc one również mogą wywołać objawy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagłe zaczerwienienie twarzy
  • kołatanie serca
  • zawroty głowy lub osłabienie przy spadku ciśnienia
  • nudności i wymioty
  • silny ból głowy
  • duszność
  • utrata przytomności lub drgawki – wezwij pogotowie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz disulfiramu z alkoholem w żadnej postaci. Przed rozpoczęciem leczenia ustal, że pacjent zachowuje abstynencję od co najmniej 24 godzin, a w przypadku tabletek do implantacji także od co najmniej 12 godzin przed zabiegiem, i uzyskaj jego świadomą zgodę po poinformowaniu o zagrożeniach[1]. Zakaz obejmuje cały okres leczenia oraz 14 dni po jego zakończeniu. Obejmuje też preparaty zawierające alkohol, takie jak płyny do płukania jamy ustnej, sosy, ocet, syropy przeciwkaszlowe, środki rozgrzewające, płyny po goleniu i inne kosmetyki zawierające alkohol, które także mogą wywołać objawy nietolerancji[1]. Przy podejrzeniu reakcji ciężkiej wezwij pomoc medyczną.

Skutek kliniczny

Reakcja pojawia się zwykle w ciągu ok. 15 minut od wypicia alkoholu i obejmuje zaczerwienienie twarzy, kołatanie serca, spadek ciśnienia, nudności, wymioty i ból głowy. Jej nasilenie zależy od ilości spożytego etanolu, a objawy utrzymują się zwykle przez 30–60 minut, a nawet przez kilka godzin[1]. W ciężkich przypadkach, gdy stężenie alkoholu we krwi przekracza 125–150 mg/100 ml, mogą wystąpić niewydolność oddechowa, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, niewydolność krążenia, utrata przytomności i drgawki, a przy braku pomocy także zgon[1]. Opisano przypadki niestabilności hemodynamicznej ze wstrząsem i hiperlaktatemią, wymagające resuscytacji płynowej i wazopresorów. Po reakcji pacjent zazwyczaj staje się senny i może spać przez kilkanaście godzin[1].

Mechanizm

Alkohol i disulfiram nie mogą być stosowane razem, bo w okresie leczenia disulfiramem obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania napojów alkoholowych[1]. Disulfiram nieodwracalnie hamuje dehydrogenazę aldehydu octowego, więc po wypiciu alkoholu aldehyd octowy się kumuluje i wywołuje reakcję disulfiramową. Jest to działanie zamierzone, na nim opiera się skuteczność leku w uzależnieniu od alkoholu. Ponieważ enzym jest zablokowany nieodwracalnie, ryzyko utrzymuje się po odstawieniu leku, aż do odtworzenia aktywności enzymu.

Metabolizm i transportery

  • Disulfiram: słaby inhibitor CYP2C9[2]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i tętno przy podejrzeniu reakcji disulfiramowej
  • oddychanie i stan świadomości
  • wywiad w kierunku spożycia alkoholu, także ukrytego w lekach, kosmetykach i żywności
  • rozmowa o abstynencji i zgodzie pacjenta na leczenie

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 godziny abstynencji przed rozpoczęciem leczeniapacjentinne zalecenieLeczenie disulfiramem można rozpocząć dopiero po co najmniej 24-godzinnej abstynencji. Dla tabletek do implantacji ChPL wyklucza zabieg po spożyciu alkoholu w ciągu 12 godzin przed zabiegiem.
czas leczenia ≥ 14 dni po zakończeniu leczeniapacjentinne zalecenieZakaz spożywania alkoholu obowiązuje przez cały okres leczenia i przez 14 dni po jego zakończeniu, ponieważ hamowanie enzymu jest nieodwracalne.
Stężenie we krwi powyżej 125–150 mg/100 mlilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieNasilenie reakcji zależy od ilości etanolu. Przy stężeniu alkoholu we krwi powyżej 125–150 mg/100 ml mogą wystąpić niewydolność oddechowa, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, niewydolność krążenia, utrata przytomności, drgawki i zgon.
Alkohol w lekach, płynach do płukania jamy ustnej, kosmetykach i żywnościpostać · alkoholinne zalecenieObjawy nietolerancji mogą wystąpić także po preparatach zawierających alkohol, takich jak płyny do płukania jamy ustnej, sosy, ocet, syropy przeciwkaszlowe, środki rozgrzewające i płyny po goleniu. Takie preparaty należy zastąpić bezalkoholowymi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disulfiram WZF 100 mg, tabletki do implantacji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disulfiram-wzf-100019717/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeinaa alkoholNależy odradzać łączenie alkoholu z napojami energetyzującymi i dużymi dawkami kofeiny, w tym z preparatami kofeiny w tabletkach.Nie mieszaj alkoholu z napojami energetyzującymi ani tabletkami z kofeiną i pamiętaj, że kawa nie przyspiesza wytrzeźwienia.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie mieszaj alkoholu z napojami energetyzującymi ani tabletkami z kofeiną i pamiętaj, że kawa nie przyspiesza wytrzeźwienia.

Kofeina z kawy, napojów energetyzujących lub tabletek sprawia, że po alkoholu czujesz się mniej senny i mniej pijany, ale twoja sprawność i stężenie alkoholu we krwi się nie zmieniają. Przez to łatwo wypić więcej, niż planujesz, i źle ocenić, czy możesz prowadzić. Połączenie dużych ilości kofeiny z alkoholem może też powodować kołatanie serca, niepokój i odwodnienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • silny niepokój albo drżenie rąk
  • zawroty głowy lub ból w klatce piersiowej
  • silne pragnienie i suchość w ustach
  • problemy z zaśnięciem
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy odradzać łączenie alkoholu z napojami energetyzującymi i dużymi dawkami kofeiny, w tym z preparatami kofeiny w tabletkach. Pacjenta trzeba poinformować, że kofeina nie przywraca sprawności i nie skraca czasu potrzebnego do wytrzeźwienia. U osób z zaburzeniami rytmu serca, nadciśnieniem tętniczym lub zaburzeniami lękowymi połączenie jest szczególnie niekorzystne. Zwykła filiżanka kawy wypita w odstępie od alkoholu nie wymaga specjalnego postępowania.

Skutek kliniczny

Maskowanie objawów upojenia sprzyja spożywaniu większych ilości alkoholu, zachowaniom ryzykownym, prowadzeniu pojazdu po alkoholu i urazom. Duże dawki kofeiny w połączeniu z alkoholem mogą nasilać kołatanie serca, tachykardię, niepokój i bezsenność, a łączne działanie moczopędne sprzyja odwodnieniu. Kofeina nie przyspiesza wytrzeźwienia.

Mechanizm

Kofeina jako antagonista receptorów adenozynowych osłabia subiektywne odczucie senności i upojenia wywołane etanolem, ale nie znosi zaburzeń koordynacji, czasu reakcji ani oceny sytuacji i nie obniża stężenia alkoholu we krwi. Powstaje stan określany jako „pobudzony, ale pijany”, w którym osoba niedoszacowuje swojego upojenia. Kofeina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2[1]. Etanol hamuje ten szlak w umiarkowanym stopniu i może wydłużać działanie kofeiny, co ma mniejsze znaczenie kliniczne niż efekt farmakodynamiczny. ChPL cytrynianu kofeiny w postaci infuzji nie wymienia alkoholu[1], ponieważ produkt jest przeznaczony dla noworodków urodzonych przedwcześnie.

Metabolizm i transportery

  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[2]

Monitorować

  • ilość spożytego alkoholu niezależnie od odczuwanego pobudzenia
  • kołatanie serca i tętno
  • ciśnienie tętnicze u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi
  • objawy odwodnienia
  • zaburzenia snu

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór do infuzji u noworodków urodzonych przedwcześniepostać · alkoholinterakcja nie dotyczyCytrynian kofeiny w infuzji stosuje się u wcześniaków, u których spożycie alkoholu nie występuje, więc interakcja nie ma zastosowania klinicznego.
Duże dawki kofeiny, w tym napoje energetyzujące i tabletki z kofeinądawka · alkoholryzyko rośnieDuże dawki kofeiny nasilają maskowanie upojenia oraz ryzyko tachykardii, niepokoju i odwodnienia.
Duża ilość alkoholu lub picie epizodyczneilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy intensywnym piciu maskowanie sedacji zwiększa ryzyko dalszego spożycia, urazów i prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 31

Niekorzystna interakcjaDisulfiram+ MetronidazolNależy unikać jednoczesnego stosowania metronidazolu i disulfiramu.Nie zaczynaj przyjmować metronidazolu, jeśli bierzesz disulfiram lub przestałeś go brać mniej niż 2 tygodnie temu, tylko powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, aby dobrali inny lek.nieznanybadania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj przyjmować metronidazolu, jeśli bierzesz disulfiram lub przestałeś go brać mniej niż 2 tygodnie temu, tylko powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, aby dobrali inny lek.

Disulfiram stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu i metronidazol stosowany w leczeniu zakażeń mogą razem wywołać poważne zaburzenia psychiczne. Mogą pojawić się splątanie, dezorientacja, podejrzliwość wobec innych, a nawet widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma. Dlatego tych leków nie należy przyjmować w tym samym czasie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • splątanie i dezorientacja
  • nietypowa podejrzliwość lub poczucie zagrożenia
  • widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
  • nagła zmiana nastroju lub zachowania
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania metronidazolu i disulfiramu. Leczenie metronidazolem można rozpocząć dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia terapii disulfiramem[1]. Jeśli zakażenie wymaga pilnego leczenia, należy z lekarzem rozważyć lek przeciwbakteryjny spoza grupy pochodnych 5-nitroimidazolu albo przerwę w terapii disulfiramem.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie może wywołać ostre psychozy, splątanie i dezorientację, w tym urojenia paranoidalne oraz omamy wzrokowe i słuchowe. W badaniu z 1969 roku objawy wystąpiły u 6 z 29 pacjentów przyjmujących disulfiram z metronidazolem, utrzymywały się przez 2–3 dni i całkowicie ustąpiły po prawie 2 tygodniach.

Mechanizm

Mechanizm interakcji metronidazolu i disulfiramu nie jest znany. Przyjmuje się, że oba leki sumują swoje działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do zaburzeń psychotycznych, a samo połączenie nie zmienia w istotny sposób skuteczności żadnego z nich.

Metabolizm i transportery

  • Disulfiram: słaby inhibitor CYP2C9[2]
  • Metronidazol: inhibitor CYP3A4[3]

Monitorować

  • stan psychiczny pacjenta – splątanie, dezorientacja, urojenia, omamy
  • zachowanie i nastrój pacjenta w okresie do 2 tygodni po odstawieniu disulfiramu, jeśli włączono metronidazol

Bezpieczniejsze alternatywy

akamprozatnaltreksonnalmefen

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od zakończenia terapii disulfiramemmetronidazolinterakcja nie dotyczyChPL metronidazolu dopuszcza rozpoczęcie leczenia metronidazolem po upływie 2 tygodni od zakończenia terapii disulfiramem.
Implant podskórnypostać · disulfiraminne zalecenieU pacjentów z implantem disulfiramu nie da się szybko zakończyć terapii, dlatego okres, w którym należy unikać metronidazolu, trzeba ustalić indywidualnie z lekarzem prowadzącym.
Na skórędroga podania · metronidazolryzyko malejePrzy stosowaniu metronidazolu na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc ryzyko interakcji jest prawdopodobnie mniejsze, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo tego połączenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metronidazol Polpharma 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metronidazol-polpharma-100380420/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metronidazol Polpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/metronidazol-polpharma-100380420/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ NorfloksacynaPodczas leczenia norfloksacyną należy w miarę możliwości unikać leków zawierających kofeinę, np. złożonych leków przeciwbólowych.Podczas leczenia tym antybiotykiem nie bierz leków przeciwbólowych z kofeiną i ogranicz kawę oraz napoje energetyczne, a jeśli potrzebujesz leku na ból, zapytaj farmaceutę o preparat bez kofeiny.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Podczas leczenia tym antybiotykiem nie bierz leków przeciwbólowych z kofeiną i ogranicz kawę oraz napoje energetyczne, a jeśli potrzebujesz leku na ból, zapytaj farmaceutę o preparat bez kofeiny.

Ten antybiotyk spowalnia usuwanie kofeiny z organizmu. Kofeina z kawy, napojów energetycznych lub niektórych leków przeciwbólowych może się wtedy gromadzić i działać mocniej oraz dłużej. Może to powodować problemy ze snem, drżenie rąk, niepokój albo szybkie bicie serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub bardzo szybkie bicie serca
  • bezsenność
  • drżenie rąk
  • niepokój lub rozdrażnienie
  • ból głowy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Podczas leczenia norfloksacyną należy w miarę możliwości unikać leków zawierających kofeinę, np. złożonych leków przeciwbólowych.[1] Warto też zalecić ograniczenie kawy, mocnej herbaty i napojów energetycznych do czasu zakończenia antybiotykoterapii. Gdy kofeina jest stosowana jako lek, przy jednoczesnym podaniu substancji zmniejszających jej wydalanie może być potrzebna mniejsza dawka, a w razie wątpliwości należy kontrolować stężenie kofeiny w osoczu.[2]

Skutek kliniczny

Kofeina dłużej utrzymuje się w organizmie i może się kumulować, co zwiększa ryzyko jej działań niepożądanych – pobudzenia, bezsenności, drżenia, kołatania serca i niepokoju. Norfloksacyna jest słabszym inhibitorem CYP1A2 niż niektóre inne chinolony, dlatego u większości pacjentów efekt jest umiarkowany, ale wyraźniejszy przy dużym spożyciu kofeiny.

Mechanizm

Norfloksacyna hamuje CYP1A2, główny enzym metabolizujący kofeinę.[1][2] Prowadzi to do zmniejszenia klirensu kofeiny i wydłużenia jej okresu półtrwania w osoczu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Norfloksacyna – inhibitor CYP1A2[3], kofeina – wrażliwy substrat CYP1A2[4]
  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[4]
  • Norfloksacyna: inhibitor CYP1A2[3]

Monitorować

  • objawy nadmiaru kofeiny: bezsenność, drżenie, niepokój, kołatanie serca
  • częstość rytmu serca przy objawach
  • stężenie kofeiny w osoczu, gdy kofeina jest stosowana jako lek

Bezpieczniejsze alternatywy

lewofloksacynaofloksacynaparacetamol bez dodatku kofeiny

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości kofeiny – leki złożone z kofeiną, napoje energetyczne, kilka kaw dzienniedawka · kofeinaryzyko rośnieIm większa dobowa podaż kofeiny, tym większe ryzyko kumulacji i objawów nadmiaru przy zahamowanym metabolizmie przez norfloksacynę.
Okres wzrostu i rozwoju (dzieci, młodzież, noworodki leczone kofeiną)wiek · pacjentinterakcja nie dotyczyNorfloksacyny nie podaje się dzieciom i młodzieży w okresie wzrostu i rozwoju, więc połączenie z cytrynianem kofeiny u noworodków nie wchodzi w grę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nolicin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nolicin-100047961/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ TeofilinaNie łącz cytrynianu kofeiny z teofiliną ani teofiliny z innymi produktami zawierającymi ksantyny.Jeśli przyjmujesz teofilinę, ogranicz kawę, mocną herbatę i napoje energetyzujące, nie bierz bez porady farmaceuty leków z kofeiną i zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się kołatanie serca, drżenie albo wymioty.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz teofilinę, ogranicz kawę, mocną herbatę i napoje energetyzujące, nie bierz bez porady farmaceuty leków z kofeiną i zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się kołatanie serca, drżenie albo wymioty.

Kofeina i teofilina działają podobnie – pobudzają serce i układ nerwowy, a razem mogą działać za mocno. Teofilina wzmacnia działanie kofeiny z kawy, herbaty, napojów energetyzujących i niektórych leków przeciwbólowych. Może to wywołać szybkie bicie serca, drżenie, niepokój, nudności i kłopoty ze snem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szybkie lub nierówne bicie serca
  • drżenie rąk
  • niepokój i rozdrażnienie
  • bezsenność
  • nudności lub wymioty
  • bóle głowy
  • drgawki – wezwij pomoc natychmiast
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz cytrynianu kofeiny z teofiliną ani teofiliny z innymi produktami zawierającymi ksantyny.[1][2] U noworodka wcześniej leczonego teofiliną oznacz wyjściowe stężenie kofeiny w osoczu przed rozpoczęciem leczenia cytrynianem kofeiny.[1] U dorosłych przyjmujących teofilinę ogranicz dodatkowe źródła kofeiny – kawę, mocną herbatę, napoje energetyzujące i leki złożone z kofeiną – a przy stosowaniu leków wpływających na stężenie teofiliny dostosuj jej dawkę.[2] W razie wątpliwości kontroluj stężenie teofiliny lub kofeiny w osoczu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko objawów nadmiernej stymulacji metyloksantynami – tachykardii i zaburzeń rytmu serca, niepokoju, drżenia, bezsenności, nudności i wymiotów, a przy dużych stężeniach drgawek. Wzrost stężenia teofiliny nasila ryzyko przedawkowania i toksyczności tego leku o wąskim indeksie terapeutycznym.[2] U wcześniaków wcześniej leczonych teofiliną wyjściowe stężenie kofeiny może być już podwyższone.[1]

Mechanizm

Kofeiny i teofiliny nie stosuje się jednocześnie, ponieważ obie są metyloksantynami o tym samym kierunku działania i ich efekty się sumują.[1] Teofilina nasila działanie kofeiny i podobnych substancji, a z innymi lekami zawierającymi ksantyny działa synergistycznie.[2][3] U noworodków urodzonych przedwcześnie zachodzi interkonwersja pomiędzy kofeiną i teofiliną, a teofilina jest u nich metabolizowana do kofeiny.[1] Głównym enzymem metabolizującym kofeinę jest CYP1A2, przez który kofeina może wchodzić w interakcje z innymi substratami tego enzymu.[1] Teofilina również jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, więc oba leki mogą konkurować o tę samą drogę eliminacji.

Metabolizm i transportery

  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[4]
  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • stężenie teofiliny w surowicy
  • stężenie kofeiny w osoczu u noworodków wcześniej leczonych teofiliną
  • częstość i rytm serca
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy toksyczności metyloksantyn – nudności, wymioty, drżenie, pobudzenie, bezsenność, drgawki

Kiedy ocena się zmienia

Noworodek urodzony przedwcześniewiek · pacjentinne zalecenieU wcześniaków zachodzi interkonwersja kofeiny i teofiliny, więc po wcześniejszym leczeniu teofiliną przed rozpoczęciem podawania cytrynianu kofeiny oznacz wyjściowe stężenie kofeiny w osoczu.
Kofeina z kawy, herbaty lub napojów energetyzujących u dorosłego leczonego teofilinądroga podania · kofeinainne zalecenieKofeina dietetyczna nie wymaga bezwzględnej abstynencji, ale jej ograniczenie zmniejsza ryzyko nasilenia działań niepożądanych teofiliny. Przy objawach nadmiernej stymulacji rozważ oznaczenie stężenia teofiliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Euphyllin long 200 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euphyllin-long-100090282/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyprofloksacyna+ KofeinaW trakcie leczenia cyprofloksacyną i przez krótki czas po jego zakończeniu należy ograniczyć spożycie kawy, mocnej herbaty, napojów energetycznych i leków zawierających kofeinę.W czasie brania antybiotyku i przez kilka dni po nim ogranicz kawę, mocną herbatę, napoje energetyczne i leki z kofeiną, a jeśli pojawi się kołatanie serca lub bezsenność, zrezygnuj z nich i zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

W czasie brania antybiotyku i przez kilka dni po nim ogranicz kawę, mocną herbatę, napoje energetyczne i leki z kofeiną, a jeśli pojawi się kołatanie serca lub bezsenność, zrezygnuj z nich i zapytaj farmaceutę.

Ten antybiotyk spowalnia usuwanie kofeiny z organizmu. Kawa, mocna herbata, napoje energetyczne i niektóre leki przeciwbólowe z kofeiną mogą wtedy działać silniej i dłużej niż zwykle. Może to powodować kołatanie serca, bezsenność, nerwowość lub drżenie rąk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca
  • bardzo szybkie bicie serca
  • bezsenność
  • nerwowość lub niepokój
  • drżenie rąk
  • ból głowy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

W trakcie leczenia cyprofloksacyną i przez krótki czas po jego zakończeniu należy ograniczyć spożycie kawy, mocnej herbaty, napojów energetycznych i leków zawierających kofeinę. U wcześniaków leczonych cytrynianem kofeiny leki zmniejszające wydalanie kofeiny mogą wymagać zmniejszenia jej dawki, a w razie wątpliwości należy kontrolować stężenie kofeiny w osoczu[1]. Przy nasilonych objawach nadmiaru kofeiny warto rozważyć fluorochinolon słabo hamujący CYP1A2.

Skutek kliniczny

Większe i dłużej utrzymujące się stężenie kofeiny może nasilać jej działania niepożądane – kołatanie serca, przyspieszenie czynności serca, bezsenność, niepokój, drżenie rąk i bóle głowy. Ryzyko rośnie przy dużym spożyciu kawy, napojów energetycznych i leków zawierających kofeinę oraz u osób wrażliwych na kofeinę.

Mechanizm

Cyprofloksacyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2[2], a CYP1A2 jest głównym enzymem metabolizującym kofeinę[1]. Zahamowanie tego enzymu zmniejsza klirens kofeiny i wydłuża jej działanie, dlatego po jednoczesnym podaniu stężenie kofeiny w osoczu rośnie[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyprofloksacyna – umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], kofeina – wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat OAT1[3], substrat OAT3[3]
  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[3]

Monitorować

  • kołatanie serca i częstość akcji serca
  • bezsenność, niepokój, drżenie
  • bóle głowy
  • stężenie kofeiny w osoczu u wcześniaków leczonych cytrynianem kofeiny

Bezpieczniejsze alternatywy

lewofloksacynamoksyfloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Wcześniak leczony cytrynianem kofeinywiek · pacjentinne zalecenieU wcześniaków może być wymagane zmniejszenie dawki cytrynianu kofeiny po dołączeniu leku zmniejszającego wydalanie kofeiny, a w razie wątpliwości należy kontrolować jej stężenie w osoczu.
Duże dobowe spożycie kofeiny (kilka kaw, napoje energetyczne, leki z kofeiną)dawka · kofeinaryzyko rośnieIm większa dobowa podaż kofeiny, tym większe ryzyko objawów jej nadmiaru po zahamowaniu metabolizmu przez cyprofloksacynę.
Kilka dni po zakończeniu kuracjiczas leczenia · cyprofloksacynainne zalecenieSpowolnienie metabolizmu kofeiny może utrzymywać się krótko po odstawieniu cyprofloksacyny, dlatego ograniczenie kofeiny warto utrzymać jeszcze przez kilka dni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ FluwoksaminaPrzy objawach nadmiaru kofeiny pacjent przyjmujący fluwoksaminę powinien ograniczyć spożycie kawy, herbaty, napojów energetycznych i leków z kofeiną.Ogranicz kawę, mocną herbatę, napoje energetyczne i leki z kofeiną, a jeśli mimo to czujesz niepokój, drżenie lub kołatanie serca, zapytaj farmaceutę albo lekarza.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Ogranicz kawę, mocną herbatę, napoje energetyczne i leki z kofeiną, a jeśli mimo to czujesz niepokój, drżenie lub kołatanie serca, zapytaj farmaceutę albo lekarza.

Fluwoksamina spowalnia usuwanie kofeiny z organizmu. Kofeina z kawy, herbaty, napojów energetycznych czy niektórych tabletek przeciwbólowych działa wtedy mocniej i dłużej. Może to wywołać drżenie rąk, kołatanie serca, nudności, niepokój i kłopoty ze snem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie rąk
  • kołatanie serca
  • nudności
  • niepokój lub rozdrażnienie
  • kłopoty z zasypianiem
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy objawach nadmiaru kofeiny pacjent przyjmujący fluwoksaminę powinien ograniczyć spożycie kawy, herbaty, napojów energetycznych i leków z kofeiną[1]. Gdy kofeina jest podawana jako lek, może być potrzebna mniejsza dawka, a w razie wątpliwości należy kontrolować jej stężenie w osoczu[2].

Skutek kliniczny

Stężenie kofeiny w osoczu może się zwiększać, co nasila jej działania niepożądane, takie jak drżenie, kołatanie serca, nudności, niepokój i bezsenność[1]. Bezsenność i niepokój mogą też być mylone z działaniami niepożądanymi fluwoksaminy albo z objawami leczonej choroby.

Mechanizm

Fluwoksamina silnie hamuje CYP1A2, główny enzym metabolizujący kofeinę[1][2]. Zahamowanie tej drogi spowalnia eliminację kofeiny i prowadzi do jej kumulacji oraz wydłużenia działania.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fluwoksamina – silny inhibitor CYP1A2[3], kofeina – wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Fluwoksamina: silny inhibitor CYP1A2[3], silny inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • drżenie rąk
  • kołatanie serca i tętno
  • niepokój, rozdrażnienie
  • bezsenność
  • nudności
  • stężenie kofeiny w osoczu przy kofeinie podawanej jako lek

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości napojów z kofeinądawka · kofeinaryzyko rośnieRyzyko objawów nadmiaru kofeiny dotyczy głównie osób spożywających duże ilości napojów z kofeiną. Przy niewielkim spożyciu interakcja zwykle nie daje objawów.
Dożylnie (kofeina jako lek)droga podania · kofeinainne zaleceniePrzy kofeinie podawanej jako lek może być potrzebna mniejsza dawka po dołączeniu leku zmniejszającego wydalanie kofeiny, a w razie wątpliwości należy kontrolować jej stężenie w osoczu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ EsketaminaPrzy jednoczesnym stosowaniu esketaminy i kofeiny należy uważnie monitorować ciśnienie krwi.W dniu podania esketaminy ogranicz kawę, napoje energetyczne i leki z kofeiną, a jeśli nie wiesz, czy twój lek zawiera kofeinę, zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

W dniu podania esketaminy ogranicz kawę, napoje energetyczne i leki z kofeiną, a jeśli nie wiesz, czy twój lek zawiera kofeinę, zapytaj farmaceutę.

Esketamina może podnosić ciśnienie krwi. Kofeina z kawy, napojów energetycznych i niektórych leków przeciwbólowych też może je zwiększać. Gdy łączysz oba, ciśnienie może wzrosnąć bardziej niż zwykle.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból głowy
  • kołatanie serca
  • ból w klatce piersiowej
  • zaburzenia widzenia
  • silny niepokój lub drżenie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu esketaminy i kofeiny należy uważnie monitorować ciśnienie krwi.[1] Warto zapytać pacjenta o spożycie kawy, napojów energetycznych i leków przeciwbólowych z kofeiną oraz zalecić ich ograniczenie w dniu podania esketaminy.

Skutek kliniczny

Możliwy większy wzrost ciśnienia krwi po podaniu esketaminy. Jest to szczególnie niebezpieczne u osób, u których wzrost ciśnienia krwi lub ciśnienia śródczaszkowego stanowi poważne ryzyko, na przykład z tętniakiem, krwotokiem śródmózgowym w wywiadzie albo po niedawnym zdarzeniu sercowo-naczyniowym.[1]

Mechanizm

Esketamina zwiększa ciśnienie krwi, a kofeina jako pochodna ksantyny także może je podnosić. Przy jednoczesnym stosowaniu działanie obu leków na ciśnienie może się sumować.[1]

Metabolizm i transportery

  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[2]
  • Esketamina: słaby induktor CYP3A4[3], substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze krwi przed podaniem esketaminy i po nim
  • tętno
  • objawy nadciśnienia, takie jak silny ból głowy lub ból w klatce piersiowej

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spravato 28 mg, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spravato-100427468/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spravato. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spravato-100427468/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ LitUtrzymuj stałe, umiarkowane spożycie kofeiny w trakcie leczenia litem i unikaj gwałtownych zmian jej ilości.Pij kawę i inne napoje z kofeiną w stałej, umiarkowanej ilości, a zanim mocno ją zmienisz albo odstawisz, porozmawiaj z lekarzem o kontroli stężenia litu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij kawę i inne napoje z kofeiną w stałej, umiarkowanej ilości, a zanim mocno ją zmienisz albo odstawisz, porozmawiaj z lekarzem o kontroli stężenia litu.

Kofeina z kawy, herbaty, napojów energetycznych i niektórych leków przyspiesza usuwanie litu z organizmu. Gdy pijesz jej dużo, lit może działać słabiej. Gdy nagle przestaniesz pić kawę, stężenie litu może wzrosnąć i wywołać objawy przedawkowania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone drżenie rąk
  • biegunka lub wymioty
  • senność, splątanie
  • chwiejny chód, niewyraźna mowa
  • powrót objawów choroby (np. obniżony nastrój lub nadmierne pobudzenie)
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wydalanie, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Utrzymuj stałe, umiarkowane spożycie kofeiny w trakcie leczenia litem i unikaj gwałtownych zmian jej ilości. Przy znacznej zmianie spożycia kofeiny (rozpoczęcie, wyraźne zwiększenie albo odstawienie) skontroluj stężenie litu w surowicy i obserwuj pacjenta pod kątem objawów toksyczności lub nawrotu choroby.

Skutek kliniczny

Regularne picie dużych ilości kawy może obniżyć stężenie litu poniżej zakresu terapeutycznego i zwiększyć ryzyko nawrotu epizodu afektywnego. Nagłe odstawienie kofeiny u pacjenta ustabilizowanego na licie może podnieść stężenie litu i wywołać objawy toksyczności, takie jak nasilone drżenie, biegunka, wymioty, splątanie, ataksja.

Mechanizm

Kofeina jako ksantyna zwiększa wydalanie litu przez nerki i obniża jego stężenie w surowicy.[1] Działanie to wynika ze zwiększenia przesączania kłębuszkowego i diurezy, dlatego nagłe odstawienie lub ograniczenie kofeiny daje efekt odwrotny – klirens litu maleje, a jego stężenie rośnie. Oba leki mogą też nasilać drżenie i niepokój.

Metabolizm i transportery

  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[2]

Monitorować

  • stężenie litu w surowicy po zmianie spożycia kofeiny
  • objawy toksyczności litu (drżenie, biegunka, wymioty, splątanie, ataksja)
  • objawy nawrotu manii lub depresji
  • drżenie i niepokój

Kiedy ocena się zmienia

Nagłe odstawienie lub wyraźne ograniczenie kofeinydawka · kofeinaryzyko rośnieNagłe przerwanie stałego spożycia kofeiny zmniejsza klirens nerkowy litu i może podnieść jego stężenie do wartości toksycznych. Skontroluj litemię po zmianie.
Duże, regularne spożycie kofeinydawka · kofeinaryzyko rośnieDuża, regularna podaż kofeiny może obniżać litemię poniżej zakresu terapeutycznego. Przy wyraźnym zwiększeniu spożycia skontroluj stężenie litu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lithium Carbonicum GSK 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lithium-carbonicum-gsk-100039430/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ MelatoninaOdradź pacjentowi przyjmującemu melatoninę stosowanie złożonych leków przeciwbólowych z kofeiną, ponieważ kofeina w dostępnych dawkach znikomo wzmacnia działanie przeciwbólowe, a zwiększa ryzyko bezsenności.Gdy przyjmujesz melatoninę, wybieraj leki przeciwbólowe bez kofeiny i nie pij kawy ani napojów z kofeiną po południu i wieczorem, a w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Gdy przyjmujesz melatoninę, wybieraj leki przeciwbólowe bez kofeiny i nie pij kawy ani napojów z kofeiną po południu i wieczorem, a w razie wątpliwości zapytaj farmaceutę.

Kofeina z kawy, napojów energetycznych i niektórych leków przeciwbólowych spowalnia usuwanie melatoniny z organizmu. Przez to melatonina może działać silniej i dłużej, przez co rano możesz czuć się senny lub otumaniony. Jednocześnie kofeina pobudza i utrudnia zasypianie, więc melatonina może słabiej pomagać w zaśnięciu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub otumanienie rano
  • trudności z koncentracją w ciągu dnia
  • problemy z zasypianiem mimo przyjęcia melatoniny
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Odradź pacjentowi przyjmującemu melatoninę stosowanie złożonych leków przeciwbólowych z kofeiną, ponieważ kofeina w dostępnych dawkach znikomo wzmacnia działanie przeciwbólowe, a zwiększa ryzyko bezsenności. Zaproponuj preparat przeciwbólowy bez kofeiny i zalecenie unikania kawy oraz napojów z kofeiną w godzinach popołudniowych i wieczornych. Pacjentowi z bezsennością wydaj pisemną informację dotyczącą higieny snu.

Skutek kliniczny

Kofeina przyjęta w ciągu kilku godzin od melatoniny może ponad dwukrotnie zwiększyć ekspozycję na melatoninę, co grozi nadmierną i przedłużoną sennością, także następnego dnia. Jednocześnie pobudzające działanie kofeiny osłabia poprawę zasypiania, dla której stosuje się melatoninę.

Mechanizm

Kofeina i melatonina są metabolizowane przez ten sam izoenzym CYP1A2, a kofeina dodatkowo słabo go hamuje, co spowalnia rozkład melatoniny i zwiększa jej stężenie w osoczu. ChPL kofeiny wskazuje CYP1A2 jako główny enzym jej metabolizmu i zaznacza, że kofeina może hamować ten izoenzym[1]. ChPL melatoniny podaje, że jest ona metabolizowana głównie przez enzymy CYP1A, a inhibitory CYP1A2 mogą zwiększać ekspozycję na nią[2]. U palaczy interakcja jest słabiej zaznaczona, ponieważ palenie indukuje CYP1A2[2]. Niezależnie od farmakokinetyki kofeina działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy i utrudnia zasypianie, czyli działa przeciwnie do zamierzonego efektu melatoniny.

Metabolizm i transportery

  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Melatonina: induktor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[4]

Monitorować

  • nadmierna senność w ciągu dnia
  • trudności z zasypianiem mimo stosowania melatoniny
  • zaburzenia koncentracji i koordynacji rano

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol (preparat bez kofeiny)ibuprofen (preparat bez kofeiny)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 hkofeinaryzyko malejePrzy przyjęciu kofeiny 24 godziny przed melatoniną nie obserwowano wpływu na stężenie melatoniny, a przy odstępie 12 godzin pojedyncze osoby miały podwyższone stężenia (Härtter 2006).
odstep ≤ 3 hkofeinaryzyko rośnieNajwiększy wzrost ekspozycji na melatoninę (AUC o około 120%, Cmax o 137%) opisano, gdy kofeinę podano w ciągu kilku godzin przed i po melatoninie (Härtter 2003).

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sental-100402735/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sental-100402735/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.