Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Docetaksel / Docetaksel i paklitaksel

Docetaksel i paklitaksel

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie stosuj docetakselu i paklitakselu jednocześnie.

Przed pierwszym wlewem docetakselu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli kiedykolwiek miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel.

Niekorzystna interakcjaDocetaksel+ PaklitakselNie stosuj docetakselu i paklitakselu jednocześnie.Przed pierwszym wlewem docetakselu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli kiedykolwiek miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przed pierwszym wlewem docetakselu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli kiedykolwiek miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel.

Oba leki należą do tej samej grupy leków przeciwnowotworowych i działają bardzo podobnie, dlatego nie podaje się ich razem. Jeśli wcześniej miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel, możesz zareagować alergią także na docetaksel, czasem silniejszą. Reakcja może pojawić się już w pierwszych minutach wlewu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie twarzy lub wysypka w czasie wlewu
  • duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej
  • zawroty głowy lub uczucie omdlenia
  • gorączka lub dreszcze po wlewie
  • narastające drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosuj docetakselu i paklitakselu jednocześnie. Paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie łączy się z innymi lekami przeciwnowotworowymi poza zarejestrowanymi skojarzeniami.[1] Gdy docetaksel zastępuje paklitaksel u pacjenta z reakcją nadwrażliwości na paklitaksel w wywiadzie, ściśle monitoruj pacjenta podczas pierwszego i drugiego wlewu i podawaj lek tylko przy dostępności wyposażenia do leczenia niedociśnienia i skurczu oskrzeli.[2] Przy ciężkiej reakcji przerwij wlew natychmiast i nie podawaj docetakselu ponownie.[3] Przed każdym cyklem sprawdź, czy liczba neutrofili wynosi co najmniej 1500 komórek/mm3, i oceń neuropatię pozostałą po wcześniejszym leczeniu taksanem.[4]

Skutek kliniczny

Jednoczesne podanie obu taksanów to dublowanie terapii, które zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, zakażeń i neuropatii bez udokumentowanej korzyści. Przy zmianie paklitakselu na docetaksel u pacjenta z wcześniejszą reakcją nadwrażliwości na paklitaksel grozi reakcja nadwrażliwości na docetaksel, która może wystąpić w ciągu kilku minut od rozpoczęcia wlewu i przebiegać z niedociśnieniem, skurczem oskrzeli lub uogólnioną wysypką.[2]

Mechanizm

Docetaksel i paklitaksel to taksany o tym samym mechanizmie działania. Oba stabilizują mikrotubule i hamują podział komórek, więc ich toksyczność się sumuje, zwłaszcza mielosupresja i neuropatia obwodowa. Pacjenci z reakcją nadwrażliwości na paklitaksel w wywiadzie mogą zareagować nadwrażliwością także na docetaksel, w tym reakcją bardziej nasiloną.[2] Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4, a paklitaksel dodatkowo przez CYP2C8, dlatego teoretycznie możliwa jest też kompetycja o ten szlak.[1]

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[7], substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • objawy nadwrażliwości podczas pierwszego i drugiego wlewu docetakselu
  • ciśnienie tętnicze i oddech w trakcie wlewu
  • morfologia z rozmazem – liczba neutrofili przed każdym cyklem
  • objawy neuropatii obwodowej

Kiedy ocena się zmienia

Docetaksel po paklitakselu z reakcją nadwrażliwości na paklitaksel w wywiadziekolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieRyzyko reakcji nadwrażliwości na docetaksel, także cięższej, wymaga ścisłej obserwacji podczas pierwszych wlewów i gotowości do leczenia niedociśnienia oraz skurczu oskrzeli.
Leki stosowane kolejno, nie jednocześnieodstep · pacjentinne zalecenieKolejne stosowanie taksanów w następnych liniach leczenia jest dopuszczalne, ale przed rozpoczęciem docetakselu oceń neutrofile i neuropatię pozostałą po paklitakselu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-accord-100282403/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/

Alkohol przy tych lekach

Docetaksel a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuPaklitaksela alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać.W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Nie stwierdzono, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie paklitakselu. Alkohol może jednak nasilać niektóre działania niepożądane tego leku, takie jak nudności, owrzodzenia w jamie ustnej oraz drętwienie i mrowienie dłoni i stóp. Regularne picie większych ilości alkoholu obciąża wątrobę, która usuwa lek z organizmu, co może zwiększać jego toksyczność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drętwienie, mrowienie lub ból dłoni i stóp
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nasilone nudności lub wymioty uniemożliwiające picie płynów
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wymagać oceny czynności wątroby i modyfikacji leczenia. Pacjenta należy poinformować o objawach neuropatii, infekcji i krwawień, które wymagają kontaktu z zespołem onkologicznym.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie neuropatii obwodowej, nudności, wymiotów i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej oraz, przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu, większe ryzyko mielosupresji i toksyczności związanej z upośledzoną czynnością wątroby. Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby nie ma udokumentowanych poważnych skutków.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej paklitakselu z etanolem. ChPL paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Paklitaksel jest metabolizowany w wątrobie przez CYP2C8 i CYP3A4, a następnie wydalany z żółcią.[1] Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątroby może więc teoretycznie zmniejszać klirens paklitakselu i zwiększać jego toksyczność. Interakcja farmakodynamiczna jest bardziej prawdopodobna. Etanol sam działa neurotoksycznie, może nasilać nudności, wymioty i podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz przy przewlekłym spożyciu hamować czynność szpiku, co sumuje się z typowymi działaniami niepożądanymi paklitakselu – neuropatią obwodową, mielosupresją i zapaleniem błon śluzowych. Konwencjonalne postacie paklitakselu w roztworze zawierają etanol jako substancję pomocniczą, czego nie dotyczy postać związana z albuminą.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • objawy neuropatii obwodowej (drętwienie, mrowienie, ból dłoni i stóp)
  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
  • próby wątrobowe (AST, ALT, bilirubina)
  • nudności, wymioty i stan nawodnienia
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, mielosupresji i neuropatii, co może prowadzić do zwiększonej toksyczności paklitakselu eliminowanego głównie drogą wątrobowo-żółciową. Wymaga to poinformowania lekarza prowadzącego, oceny prób wątrobowych i ścisłego monitorowania.
Konwencjonalny roztwór paklitakselu zawierający etanolpostać · alkoholinne zalecenieKonwencjonalne postacie paklitakselu zawierają etanol jako substancję pomocniczą, więc sam wlew dostarcza alkoholu. Po infuzji pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani dodatkowo spożywać alkoholu tego dnia, a ostrożność jest szczególnie ważna u osób z chorobą alkoholową, padaczką lub chorobą wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 141

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.

Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • owrzodzenia i ból w jamie ustnej
  • drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
  • silne osłabienie
  • biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].

Skutek kliniczny

Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], paklitaksel – substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B1[5], paklitaksel – substrat OATP1B1[5]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B3[5], paklitaksel – substrat OATP1B3[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy neuropatii obwodowej
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
  • stężenie cyklosporyny we krwi
  • stężenie kreatyniny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · cyklosporynaryzyko rośnieDożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ DocetakselNie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.

Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy, a docetaksel jako lek przeciwnowotworowy osłabia odporność. Takie połączenie jest przeciwwskazane, bo jego skutki są nieprzewidywalne i może ono wpływać na bezpieczeństwo leczenia. Jeżówka może też zmieniać sposób, w jaki organizm rozkłada docetaksel.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • wysypka, świąd lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Przy objawach infekcji pacjent powinien skontaktować się z zespołem onkologicznym, bo gorączka w trakcie chemioterapii może oznaczać gorączkę neutropeniczną. Ewentualne ponowne włączenie preparatów jeżówki po zakończeniu leczenia wymaga zgody onkologa.

Skutek kliniczny

Nieprzewidywalny wpływ immunostymulacji u pacjenta z immunosupresją polekową oraz potencjalna zmiana ekspozycji na docetaksel z ryzykiem nasilenia jego toksyczności lub osłabienia skuteczności. Jeżówka może też wywoływać reakcje nadwrażliwości, które w trakcie chemioterapii utrudniają ocenę działań niepożądanych.

Mechanizm

Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, dlatego nie stosuje się jej w immunosupresji, w tym po leczeniu onkologicznym i w trakcie terapii cytostatykami[2][3][1]. Docetaksel jest cytostatykiem wywołującym mielosupresję z neutropenią, a więc stan, w którym jeżówka jest przeciwwskazana. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące lub hamujące ten enzym mogą zmieniać jego metabolizm[4]. Wpływ jeżówki na aktywność CYP3A4 jest niejednoznaczny, więc nie można wykluczyć zmiany ekspozycji na docetaksel.

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia, w tym gorączka
  • parametry czynności wątroby
  • objawy nadwrażliwości skórnej i oddechowej

Kiedy ocena się zmienia

Po zakończeniu leczenia docetakselemczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzeciwwskazanie obowiązuje także po zakończeniu chemioterapii, dopóki utrzymuje się immunosupresja. Decyzję o ewentualnym stosowaniu jeżówki podejmuje onkolog na podstawie stanu pacjenta i wyników morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ PaklitakselNie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.

Jeżówki nie stosuj w trakcie leczenia paklitakselem. Jeżówka pobudza układ odpornościowy i może wpływać na to, jak organizm przetwarza lek przeciwnowotworowy. Może to osłabić leczenie albo nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub inne objawy zakażenia
  • drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
  • nasilone osłabienie
  • wysypka lub swędzenie skóry
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje jeżówkę, należy ją odstawić i poinformować lekarza prowadzącego chemioterapię. Każdy preparat ziołowy lub suplement w trakcie leczenia przeciwnowotworowego wymaga uzgodnienia z onkologiem.

Skutek kliniczny

Możliwa jest zmiana ekspozycji na paklitaksel – zarówno osłabienie skuteczności przeciwnowotworowej, jak i nasilenie toksyczności. Pobudzanie układu odpornościowego w okresie mielosupresji wywołanej chemioterapią nie ma udowodnionej korzyści i może utrudniać ocenę działań niepożądanych.

Mechanizm

Preparatów jeżówki nie stosuje się u chorych onkologicznych leczonych cytostatykami.[1] Jeżówka działa immunostymulująco i nie jest stosowana w immunosupresji ani w chorobach układu białokrwinkowego.[2] Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a leki indukujące te izoenzymy mogą zmniejszać jego ekspozycję i skuteczność, natomiast leki hamujące mogą zwiększać jego toksyczność.[3] Jeżówka może modyfikować aktywność CYP3A4, dlatego wpływ na stężenie paklitakselu jest nieprzewidywalny.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy neuropatii obwodowej
  • objawy zakażenia w okresie neutropenii
  • ocena skuteczności leczenia przeciwnowotworowego

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DocetakselNie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Klozapina i docetaksel mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmują wspólnie onkolog i psychiatra.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy infekcji, takie jak kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
  • silne osłabienie
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych[1]. Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga docetakselu, decyzję o dalszym leczeniu przeciwpsychotycznym powinien podjąć onkolog wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii, rozważając zmianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielosupresji. Jeśli w lekoopornej schizofrenii zespół uzna, że korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa nad ryzykiem, jest to decyzja wbrew ChPL, która wymaga pisemnego uzasadnienia, konsultacji hematologicznej oraz morfologii z rozmazem przed każdym wlewem i częściej w okresie spodziewanego spadku neutrofilów. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[3], dlatego po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpiku można wrócić do klozapiny pod rutynową kontrolą morfologii.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą, gorączką neutropeniczną i ciężkimi zakażeniami, w tym sepsą, które mogą zagrażać życiu. Przy spadku liczby neutrofilów trudno ustalić, który lek za niego odpowiada, co może wymusić przerwanie chemioterapii albo trwałe odstawienie klozapiny z ryzykiem nawrotu psychozy. W dniu wlewu możliwe jest też przejściowe nasilenie senności z powodu alkoholu zawartego w roztworze docetakselu.

Mechanizm

Klozapina i docetaksel sumują swoje hamujące działanie na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej ChPL zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu mielosupresyjnym i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Docetaksel jest lekiem cytotoksycznym hamującym szpik, dlatego nie wolno go podawać przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3 oznaczonej przed podaniem[4]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ na stężenie klozapiny wpływają głównie inhibitory i induktory CYP1A2, a interakcje z inhibitorami CYP3A4 uznaje się za mało prawdopodobne[1]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[5]. Dodatkowo roztwór docetakselu zawiera alkohol, który może wpływać na działanie innych leków[5], a alkohol nasila działanie uspokajające klozapiny[1].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Docetaksel: substrat CYP3A4[8], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym wlewem docetakselu i częściej między cyklami
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • stan psychiczny przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
  • nasilenie senności i ciśnienie tętnicze w dniu wlewu

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrisperydonolanzapinakwetiapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia docetakselemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyNie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy.
Po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpikuodstep · docetakselinne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny, więc po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii można włączyć lub przywrócić klozapinę pod rutynową kontrolą krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ PaklitakselNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Klozapina i paklitaksel mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem działają silniej i ryzyko groźnego spadku tych krwinek jest dużo większe. Takie leczenie wymaga decyzji twojego psychiatry i onkologa oraz częstych badań krwi. Nie odstawiaj klozapiny samodzielnie, bo nagłe przerwanie też może ci zaszkodzić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne i duże osłabienie
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęcie lub ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmujący klozapinę wymaga chemioterapii paklitakselem, decyzję o kontynuacji, zmianie lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego powinni podjąć wspólnie psychiatra i onkolog, z uwzględnieniem stanu psychicznego i lekooporności schizofrenii. Jeśli korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa, konieczne jest częstsze oznaczanie morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Paklitakselu nie należy podawać, gdy liczba neutrofili przed leczeniem wynosi poniżej 1 500 komórek/mm3.[4] Klozapiny nie wolno odstawiać nagle bez decyzji lekarza.

Skutek kliniczny

Wzrasta ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z gorączką neutropeniczną i zakażeniami zagrażającymi życiu. Spadek liczby neutrofili trudno przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzję o przerwaniu klozapiny albo opóźnieniu cyklu chemioterapii. Dodatkowo oba leki mogą upośledzać perystaltykę przewodu pokarmowego, co przy klozapinie zwiększa ryzyko zaparć i niedrożności porażennej jelit.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania mielosupresyjne sumują się. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o charakterze idiosynkratycznym, a paklitaksel jako lek cytotoksyczny powoduje zależną od dawki neutropenię. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a klozapina nie jest znanym inhibitorem ani induktorem tych izoenzymów.[4]

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[7], substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed każdym cyklem paklitakselu i w okresie nadiru
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
  • stan psychiczny przy każdej zmianie dawki klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazololanzapinakwetiapinarisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie klozapiny w trakcie leczenia paklitakselemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyRozpoczynanie klozapiny u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest przeciwwskazane w ChPL klozapiny.
Paklitaksel u pacjenta przewlekle leczonego klozapinąkolejność włączenia · paklitakselinne zalecenieU pacjenta ustabilizowanego na klozapinie decyzję o jej kontynuacji w trakcie chemioterapii podejmuje wspólnie psychiatra i onkolog, przy częstszej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.

Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub duszność
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
  • objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem

Kiedy ocena się zmienia

Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjneryzyko malejePo przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń.
Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneryzyko rośnieWłączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii.
Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksanyryzyko malejeSchematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji.

Źródła

  1. Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
  2. Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom w trakcie leczenia taksanem ani w okresie utrzymującej się immunosupresji po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia taksanem ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed każdą podróżą w tropiki powiedz lekarzowi medycyny podróży oraz onkologowi o swojej chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia taksanem ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed każdą podróżą w tropiki powiedz lekarzowi medycyny podróży oraz onkologowi o swojej chemioterapii.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który zdrowy organizm łatwo opanowuje. Leki przeciwnowotworowe z grupy taksanów, takie jak docetaksel, paklitaksel i kabazytaksel, mocno osłabiają odporność. Gdy zaszczepisz się w trakcie takiego leczenia lub krótko po nim, wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, nawet zagrażającą życiu chorobę, a samo szczepienie może cię nie chronić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • silny ból głowy lub sztywność karku
  • splątanie, senność lub drgawki
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • krwawienia lub siniaki bez powodu
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • silne bóle mięśni i osłabienie
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom w trakcie leczenia taksanem ani w okresie utrzymującej się immunosupresji po jego zakończeniu. Jeśli szczepienie jest niezbędne przed planowaną chemioterapią docetakselem, paklitakselem lub kabazytakselem, należy je wykonać z odpowiednim wyprzedzeniem przed pierwszym podaniem cytostatyku. Po zakończeniu chemioterapii szczepienie można rozważyć dopiero po ustąpieniu immunosupresji, zwykle nie wcześniej niż po około 3 miesiącach, w porozumieniu z onkologiem i po ocenie morfologii krwi. Gdy podróży do strefy endemicznej nie da się odłożyć, lekarz może wystawić zaświadczenie o przeciwwskazaniu medycznym do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i ścisłej ochronie przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia taksanem, pacjent wymaga obserwacji w kierunku powikłań poszczepiennych i pilnej konsultacji przy gorączce lub objawach neurologicznych.

Skutek kliniczny

U osoby z immunosupresją po chemioterapii szczepienie przeciw żółtej febrze grozi ciężkimi powikłaniami poszczepiennymi – uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym z niewydolnością wielonarządową (postać trzewna) oraz zapaleniem mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych (postać neurotropowa), które mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo szczepienie wykonane w trakcie leczenia może nie zapewnić skutecznej ochrony przed zachorowaniem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez sprawny układ odpornościowy. Wszystkie taksany działają cytotoksycznie i hamują czynność szpiku, co obniża liczbę neutrofili i limfocytów oraz osłabia odpowiedź komórkową i humoralną. Działanie to nasila premedykacja glikokortykosteroidami, którą standardowo stosuje się przy docetakselu, paklitakselu i kabazytakselu. W stanie immunosupresji wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest słabsza. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z żywego charakteru szczepionki i immunosupresyjnego działania całej klasy taksanów.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili i limfocytów przed decyzją o szczepieniu
  • gorączka, bóle mięśni i złe samopoczucie w ciągu kilku dni do kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina przy podejrzeniu postaci trzewnej
  • objawy neurologiczne – ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 4 tygodnie między szczepieniem a pierwszą dawką taksanupacjentryzyko malejeSzczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala na wytworzenie odporności i opanowanie wirusa szczepionkowego, zanim dojdzie do immunosupresji. Termin uzgadnia się z onkologiem.
odstep ≥ 3 miesiące od ostatniej dawki taksanupacjentryzyko malejePo zakończeniu chemioterapii i ustąpieniu immunosupresji szczepienie można rozważyć po ocenie morfologii krwi i w porozumieniu z onkologiem. Odstęp wydłuża się przy dalszym leczeniu immunosupresyjnym, w tym glikokortykosteroidami.
wiek ≥ 60 latpacjentryzyko rośnieWiek podeszły sam w sobie zwiększa ryzyko ciężkich powikłań po szczepionce przeciw żółtej febrze, co sumuje się z immunosupresją po taksanie. U tych pacjentów decyzję o szczepieniu po chemioterapii podejmuje się szczególnie ostrożnie.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDocetaksel+ HydroksychlorochinaUstal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.

Docetaksel silnie zmniejsza liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a hydroksychlorochina też może obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz oba leki, to ryzyko może być większe. Oba leki mogą też w rzadkich przypadkach wpływać na wzrok.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • duże osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku
  • nieostre widzenie, zniekształcony obraz lub mroczki przed oczami
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Ustal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową. Jeśli leki są stosowane razem, oznaczaj morfologię z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3[1]. Pacjenta z nowymi zaburzeniami widzenia kieruj pilnie do okulisty.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie neutropenii i innych cytopenii z większym ryzykiem gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń. Teoretycznie możliwe jest także niewielkie zwiększenie ekspozycji na docetaksel oraz sumowanie działań niepożądanych dotyczących narządu wzroku, ponieważ docetaksel może wywoływać torbielowaty obrzęk plamki, a hydroksychlorochina retinopatię.

Mechanizm

Główny problem to sumowanie działania hemotoksycznego, ponieważ docetaksel silnie hamuje czynność szpiku, a hydroksychlorochina również może obniżać liczbę krwinek. Hydroksychlorochiny należy w miarę możliwości unikać z lekami o działaniu hemotoksycznym lub toksycznym dla narządu wzroku ze względu na potencjalne działanie addytywne[2]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a jednoczesne stosowanie inhibitorów tego enzymu spowalnia jego metabolizm i może zwiększać częstość działań niepożądanych[3]. Hydroksychlorochina hamuje CYP3A4 in vitro oraz glikoproteinę P w wysokich stężeniach, ale znaczenie tego w warunkach in vivo nie zostało zbadane[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksychlorochina – inhibitor CYP3A4[4], docetaksel – substrat CYP3A4[5]
  • Docetaksel: substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]
  • Hydroksychlorochina: słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem docetakselu i w okresie nadiru
  • objawy zakażenia i gorączki neutropenicznej
  • objawy krwawienia i niedokrwistości
  • ostrość wzroku i badanie okulistyczne przy nowych zaburzeniach widzenia
  • nasilenie działań niepożądanych docetakselu (zapalenie błon śluzowych, biegunka, neuropatia)

Kiedy ocena się zmienia

Wieloletnie stosowanieczas leczenia · hydroksychlorochinaryzyko rośnieRyzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem leczenia i dawką skumulowaną, więc u pacjentów leczonych długo nowe objawy oczne w trakcie chemioterapii docetakselem wymagają pilnej oceny okulistycznej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.