Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Etosuksymid / Etosuksymid i kobicystat

Etosuksymid i kobicystat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem monitorowania stężenia etosuksymidu i objawów jego nadmiernego działania.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu padaczkę i lekarzowi od leczenia HIV, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.

Niekorzystna interakcjaEtosuksymid+ KobicystatPołączenie można stosować pod warunkiem monitorowania stężenia etosuksymidu i objawów jego nadmiernego działania.Powiedz lekarzowi prowadzącemu padaczkę i lekarzowi od leczenia HIV, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu padaczkę i lekarzowi od leczenia HIV, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.

Lek wzmacniający leczenie HIV może spowalniać usuwanie z organizmu leku przeciwpadaczkowego. Jego ilość we krwi może wtedy stopniowo rosnąć przez kilka do kilkunastu dni. Może to nasilić senność, zawroty głowy, nudności lub czkawkę. Lekarz może zlecić badanie stężenia leku we krwi i zmienić dawkę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub otępienie
  • zawroty głowy lub chwiejny chód
  • nudności lub wymioty
  • uporczywa czkawka
  • zmiany nastroju lub zachowania
  • nawrót napadów po odstawieniu leku wzmacniającego
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem monitorowania stężenia etosuksymidu i objawów jego nadmiernego działania. Oznacz stężenie etosuksymidu przed włączeniem kobicystatu i powtórz je po osiągnięciu nowego stanu stacjonarnego, a w razie objawów toksyczności zmniejsz dawkę etosuksymidu. Przy odstawianiu kobicystatu lub zmianie schematu przeciwretrowirusowego ponownie oceń stężenie etosuksymidu i kontrolę napadów.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać zwiększenia stężenia etosuksymidu i nasilenia jego działań niepożądanych zależnych od dawki – nudności, wymiotów, senności, zawrotów głowy, bólu głowy, czkawki i zaburzeń równowagi. Po odstawieniu kobicystatu stężenie etosuksymidu spada, co może osłabić kontrolę napadów nieświadomości.

Mechanizm

Etosuksymid jest eliminowany głównie przez utlenianie w wątrobie z udziałem CYP3A4. Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez ten enzym[1]. Atazanawir i darunawir, z którymi kobicystat jest podawany, również hamują CYP3A, co może nasilać efekt. Etosuksymid nie zmienia aktywności enzymów wątrobowych, więc nie powinien obniżać stężenia kobicystatu ani wzmacnianego inhibitora proteazy[2].

Metabolizm i transportery

  • Kobicystat: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP2D6[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • stężenie etosuksymidu w osoczu przed włączeniem kobicystatu i po około 1–2 tygodniach
  • senność, zawroty głowy, ataksja, nudności, wymioty, czkawka
  • częstość napadów nieświadomości, zwłaszcza po odstawieniu kobicystatu

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas walproinowylamotrygina

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie kobicystatu u pacjenta na ustalonej dawce etosuksymidukolejność włączenia · kobicystatryzyko rośnieRyzyko kumulacji etosuksymidu jest największe, gdy kobicystat dołącza się do stabilnej terapii. Oznacz stężenie etosuksymidu po około 1–2 tygodniach od włączenia.
Odstawienie kobicystatu przy kontynuacji etosuksymidukolejność włączenia · kobicystatinne zaleceniePo odstawieniu kobicystatu stężenie etosuksymidu spada. Jeśli dawkę etosuksymidu wcześniej zmniejszono, oceń stężenie i kontrolę napadów oraz rozważ powrót do wcześniejszej dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Petinimid 250 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/petinimid-100052695/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaEtosuksymida alkoholZaleć pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia etosuksymidem.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn.

Podczas leczenia etosuksymidem lepiej nie pić alkoholu. Lek i alkohol razem mogą mocniej usypiać i spowalniać reakcje. Po alkoholu możesz być bardziej senny i gorzej reagować, co jest groźne przy prowadzeniu samochodu, jeździe na rowerze czy obsłudze maszyn. Małe ilości alkoholu zwykle nie zmieniają działania samego leku, ale i tak mogą nasilić senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nietypowa senność lub ospałość
  • trudności z koncentracją i spowolnienie reakcji
  • zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
  • trudności z obudzeniem się po alkoholu
  • zwiększona liczba napadów po spożyciu alkoholu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia etosuksymidem.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, powinien wybrać małą ilość, nie prowadzić pojazdów i nie obsługiwać maszyn. Szczególną ostrożność zachowaj, gdy pacjent przyjmuje też inne leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy.

Skutek kliniczny

Nasilenie senności i sedacji oraz dalsze pogorszenie zdolności reagowania, co zwiększa ryzyko w ruchu drogowym i przy obsłudze maszyn.[1] Po przedawkowaniu etosuksymidu jednoczesne spożycie alkoholu może nasilić objawy zatrucia.[1]

Mechanizm

Etosuksymid i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające się sumują. ChPL nakazuje unikanie alkoholu w trakcie leczenia i wskazuje, że nasila on wpływ leku na zdolność reagowania.[1] Umiarkowane ilości alkoholu nie wydają się znacząco zmieniać stężenia ani działania etosuksymidu, więc nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

  • senność i spowolnienie w ciągu dnia
  • zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • przyjmowanie innych leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy
  • przestrzeganie schematu dawkowania, bo alkohol bywa przyczyną pominięcia dawek

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości, upojenie alkoholoweilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu wyraźnie nasilają sedację i pogarszają sprawność psychofizyczną. Ryzyko jest szczególnie istotne, gdy dojdzie do przedawkowania etosuksymidu, bo objawy zatrucia mogą być wtedy nasilone.
Jednoczesne stosowanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieJednoczesne stosowanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, np. barbituranów, dodatkowo zwiększa działanie uspokajające. ChPL zaleca unikanie takich połączeń z etosuksymidem, a alkohol sumuje się z nimi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Petinimid 250 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/petinimid-100052695/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieKobicystata alkoholUmiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.

Ten lek nie wchodzi w znaczącą interakcję z alkoholem i nie zmienia jego działania. Alkohol nie osłabia też działania tego leku. Najważniejsze jest, żeby po alkoholu nie zapomnieć o dawce, bo pominięte tabletki mogą sprawić, że leczenie HIV przestanie działać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz i ból pod prawym łukiem żebrowym
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Umiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu. Ocenę interakcji alkoholu z lekiem wzmacnianym, czyli atazanawirem lub darunawirem, a także z pozostałymi składnikami schematu przeciwretrowirusowego, należy przeprowadzić osobno. U osób pijących dużo i regularnie warto omówić wpływ alkoholu na regularność przyjmowania leków oraz na wątrobę.

Skutek kliniczny

Nie należy się spodziewać zmiany stężenia kobicystatu ani wzmacnianego leku przeciwretrowirusowego, ani nasilenia działania alkoholu. Pośrednie znaczenie kliniczne ma natomiast to, że regularne picie większych ilości alkoholu pogarsza przestrzeganie schematu leczenia przeciwretrowirusowego, a pominięcie dawek kobicystatu prowadzi do spadku stężenia atazanawiru lub darunawiru i ryzyka oporności wirusa.

Mechanizm

Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między kobicystatem a alkoholem etylowym. Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, słabym inhibitorem CYP2D6 oraz hamuje nośniki P-gp, BCRP, MATE1, OATP1B1 i OATP1B3[1]. Etanol jest utleniany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, a udział CYP3A w jego metabolizmie jest marginalny, więc kobicystat nie powinien zmieniać eliminacji alkoholu. Nie oczekuje się, że kobicystat indukuje CYP3A4 lub P-gp[1]. Etanol nie jest ujęty wśród silnych ani umiarkowanych induktorów CYP3A, które według ChPL obniżają stężenie kobicystatu[1]. Kobicystat nie działa ośrodkowo, więc nie nasila sedacyjnego działania alkoholu. ChPL kobicystatu nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony wśród substancji pomocniczych otoczki tabletki jest polimerem i nie ma związku z etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Kobicystat: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • regularność przyjmowania leków przeciwretrowirusowych u osób pijących dużo alkoholu
  • aktywność aminotransferaz u osób regularnie nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zalecenieInterakcja farmakokinetyczna nadal nie występuje, ale nadużywanie alkoholu wiąże się z gorszym przestrzeganiem schematu przeciwretrowirusowego i obciążeniem wątroby, dlatego warto omówić z pacjentem regularność dawkowania i rozważyć kontrolę aminotransferaz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 577

Połączenie przeciwwskazaneAlfuzosyna+ KobicystatAlfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Kobicystat to składnik niektórych leków na HIV, który sprawia, że alfuzosyna – lek na prostatę – gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to wywołać gwałtowny spadek ciśnienia, silne zawroty głowy, omdlenie i upadek. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek na prostatę, który będzie bezpieczniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • ciemnienie przed oczami
  • kołatanie serca
  • nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Alfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego schematem ze wzmacniaczem kobicystatem objawy łagodnego rozrostu gruczołu krokowego leczy się innym lekiem, a decyzję o zmianie podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z ośrodkiem leczącym zakażenie HIV. Gdy alfuzosyna jest niezbędna, rozważa się zmianę schematu przeciwwirusowego na niewymagający wzmacniacza farmakokinetycznego, przy czym zamiana kobicystatu na rytonawir nie rozwiązuje problemu, bo rytonawir również silnie hamuje CYP3A.[2]

Skutek kliniczny

Większe stężenie alfuzosyny nasila jej działanie rozszerzające naczynia, co grozi ciężkim niedociśnieniem, zwłaszcza ortostatycznym, zawrotami głowy, omdleniami i upadkami. Wzrost stężenia alfuzosyny przy kobicystacie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi.[1]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens alfuzosyny w dużym stopniu zależy od tego enzymu, dlatego jej stężenie we krwi może znacznie wzrosnąć.[1] Silne inhibitory CYP3A4, w tym kobicystat, zwiększają stężenie alfuzosyny we krwi.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[4], alfuzosyna – substrat CYP3A4[5]
  • Alfuzosyna: substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP2D6[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej po każdej zmianie leczenia
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

tamsulosynaterazosyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfabax 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfabax-100219468/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ KobicystatAmiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Lek wzmacniający działanie leków na HIV (kobicystat) sprawia, że amiodaron dłużej zostaje w organizmie i jego ilość we krwi mocno rośnie. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Amiodaron utrzymuje się w organizmie wiele miesięcy, więc ryzyko trwa także po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.[1] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz prowadzący leczenie HIV i kardiolog powinni wspólnie wybrać schemat przeciwretrowirusowy bez leku wzmacniającego albo inny lek przeciwarytmiczny. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.[2]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie amiodaronu wiąże się z ciężkimi i zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi, przede wszystkim z zaburzeniami rytmu serca.[1] Należy się liczyć z nasiloną bradykardią, zaburzeniami przewodzenia, wydłużeniem odstępu QT i częstoskurczem typu torsade de pointes.

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens amiodaronu w dużym stopniu zależy od CYP3A, więc stężenie amiodaronu w osoczu może istotnie wzrosnąć.[1] Kobicystat hamuje także glikoproteinę P i słabo CYP2D6.[1] Amiodaron i deetyloamiodaron hamują CYP3A4 i glikoproteinę P, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na kobicystat i wzmacniany nim lek przeciwretrowirusowy.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[3], kobicystat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[3], kobicystat – substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • częstość akcji serca
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaroninne zalecenieZ powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego włączając kobicystat w tym okresie, trzeba ocenić ryzyko i monitorować EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ EtosuksymidNie stosuj buspironu u pacjenta leczonego etosuksymidem z powodu padaczki.Nie zaczynaj przyjmować buspironu, jeśli bierzesz etosuksymid, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk i nie odstawiaj etosuksymidu sam.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować buspironu, jeśli bierzesz etosuksymid, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk i nie odstawiaj etosuksymidu sam.

Buspironu nie stosuje się u osób chorych na padaczkę, a etosuksymid jest lekiem na padaczkę. Buspiron może utrudnić kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napady padaczkowe częstsze niż zwykle lub inne niż dotychczas
  • chwilowe wyłączenia świadomości, zawieszanie się
  • silna senność
  • zawroty głowy i chwiejny chód
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj buspironu u pacjenta leczonego etosuksymidem z powodu padaczki.[1] Leczenie lęku należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki i wybrać lek przeciwlękowy, który nie jest przeciwwskazany w padaczce. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia samodzielnie etosuksymidu, a o dalszym stosowaniu buspironu decyduje lekarz.

Skutek kliniczny

Ryzyko pogorszenia kontroli napadów padaczkowych u pacjenta leczonego etosuksymidem oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i spowolnienia psychoruchowego.[1][2]

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a etosuksymid jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym w zapobieganiu napadom nieświadomości, więc jednoczesne leczenie oznacza podanie buspironu w przeciwwskazanej sytuacji klinicznej.[1][2] Przy jednoczesnym stosowaniu buspironu z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano rzadkie przypadki drgawek.[1] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a łączenie etosuksymidu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy nasila działanie uspokajające.[2] Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.

Metabolizm i transportery

  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i nadmierne uspokojenie
  • zawroty głowy i zaburzenia koordynacji

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Petinimid 250 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/petinimid-100052695/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ KobicystatNie łącz cyzaprydu z kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.

Leku na pobudzenie pracy żołądka i jelit z cyzaprydem nie wolno łączyć z kobicystatem stosowanym w leczeniu zakażenia HIV. Kobicystat sprawia, że cyzapryd gromadzi się w organizmie. Duża ilość cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które zagrażają życiu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z kobicystatem.[1] Cyzapryd jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4 i z inhibitorami proteazy HIV, a kobicystat podaje się właśnie z atazanawirem lub darunawirem.[1] Leczenie przeciwretrowirusowe ma pierwszeństwo, dlatego należy odstawić cyzapryd i dobrać lek prokinetyczny bez istotnego metabolizmu przez CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi zaburzeniami rytmu – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór oraz częstoskurczem typu torsades de pointes.[1] Cyzapryd należy do leków, których klirens wysoce zależy od CYP3A, a zwiększone stężenie wiąże się z działaniami niepożądanymi zagrażającymi życiu.[2]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A.[2] Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tego enzymu zwiększa jego stężenie w surowicy.[1] Dodatkowo kobicystat słabo hamuje CYP2D6 i nośnik P-gp, co nie zmienia oceny wynikającej z hamowania CYP3A.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym połączeniu
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

itoprydmetoklopramid

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDaryfenacyna+ KobicystatDaryfenacyny nie łączy się z kobicystatem.Nie przerywaj leków na HIV, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zamieni daryfenacynę na lek na pęcherz bezpieczny przy kobicystacie.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj leków na HIV, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zamieni daryfenacynę na lek na pęcherz bezpieczny przy kobicystacie.

Tych leków nie wolno przyjmować razem. Kobicystat mocno hamuje usuwanie daryfenacyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Grozi to silną suchością w ustach, zaparciami, trudnością w oddawaniu moczu, niewyraźnym widzeniem i splątaniem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • trudność w oddaniu moczu lub brak moczu mimo parcia
  • silne zaparcia lub ból i wzdęcie brzucha
  • niewyraźne widzenie lub ból oka
  • kołatanie serca
  • splątanie lub nadmierna senność
  • bardzo silna suchość w ustach
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Daryfenacyny nie łączy się z kobicystatem.[1][2] Leczenia przeciwretrowirusowego wzmacnianego kobicystatem nie należy przerywać z powodu pęcherza nadreaktywnego – daryfenacynę zastępuje się lekiem przeciwmuskarynowym niezależnym od CYP3A4, np. chlorkiem trospiowym. Jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie, odstaw daryfenacynę i oceń objawy antycholinergiczne, w tym zaleganie moczu.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia daryfenacyny nasila działania przeciwmuskarynowe – suchość w ustach, zaparcia aż do niedrożności, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, przyspieszenie czynności serca i splątanie, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2D6.[3][1] Kobicystat dodatkowo słabo hamuje CYP2D6 i hamuje glikoproteinę P, co może jeszcze bardziej ograniczać eliminację daryfenacyny.[3] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol 400 mg) zwiększył AUC daryfenacyny 7,5 mg w stanie równowagi pięciokrotnie, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2D6 około dziesięciokrotnie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Daryfenacyna – umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], kobicystat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[4], kobicystat – substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat – słaby inhibitor CYP2D6[6], daryfenacyna – substrat CYP2D6[4]
  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[6], daryfenacyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Kobicystat – inhibitor P-gp[6], daryfenacyna – substrat P-gp[4]
  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[4]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], silny inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia, splątanie)
  • oddawanie moczu i zaleganie moczu
  • zaparcia
  • czynność serca

Bezpieczniejsze alternatywy

chlorek trospiowy

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 15 mgdaryfenacynaryzyko rośniePrzy dawce 15 mg udział CYP3A4 w eliminacji daryfenacyny jest większy, więc wzrost ekspozycji pod wpływem silnego inhibitora CYP3A4 będzie jeszcze silniejszy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darifenacin Aristo 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darifenacin-aristo-100456605/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ KobicystatPołączenie jest przeciwwskazane i nie wolno podawać dihydroergotaminy w trakcie leczenia kobicystatem.Nie przyjmuj dihydroergotaminy, jeśli leczysz się kobicystatem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dihydroergotaminy, jeśli leczysz się kobicystatem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.

Dihydroergotaminy nie wolno łączyć z kobicystatem. Kobicystat mocno spowalnia usuwanie dihydroergotaminy z organizmu, przez co jej ilość we krwi może bardzo wzrosnąć. Grozi to silnym zwężeniem naczyń krwionośnych, niedokrwieniem rąk i nóg, a nawet zawałem serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
  • drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
  • silny ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie wolno podawać dihydroergotaminy w trakcie leczenia kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego schematem przeciwretrowirusowym z kobicystatem należy zastąpić dihydroergotaminę lekiem niezależnym od CYP3A. Zamiana kobicystatu na rytonawir nie rozwiązuje problemu, bo rytonawir również nasila ryzyko poważnych działań niepożądanych dihydroergotaminy.[2] Gdy pacjent przyjął oba leki, trzeba odstawić dihydroergotaminę i pilnie ocenić krążenie obwodowe oraz objawy niedokrwienia.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia dihydroergotaminy grozi ciężkimi i zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi.[1] Chodzi o zatrucie alkaloidami sporyszu ze skurczem naczyń, niedokrwieniem kończyn prowadzącym do martwicy dłoni i stóp, bólem wieńcowym i wzrostem ciśnienia tętniczego.[2] Niedokrwienie może dotyczyć także mózgu i jelit.

Mechanizm

Dihydroergotaminy nie łączy się z kobicystatem, bo jej klirens zależy w dużym stopniu od CYP3A.[1] Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenia leków metabolizowanych tą drogą. Najbardziej podatne na duży wzrost ekspozycji są leki intensywnie metabolizowane podczas pierwszego przejścia.[1] Zahamowanie cytochromu P-450 upośledza metabolizm dihydroergotaminy i nasila toksyczność alkaloidu.[2]

Metabolizm i transportery

  • Kobicystat: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP2D6[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia kończyn – ziębnięcie, bladość lub sinienie palców, drętwienie, ból
  • ból w klatce piersiowej
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy neurologiczne i silny ból brzucha

Bezpieczniejsze alternatywy

sumatryptanryzatryptanzolmitryptanmidodryna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ EtosuksymidPacjent leczony etosuksymidem nie powinien przyjmować dziurawca regularnie.Nie zaczynaj stosować dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go nagle i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj stosować dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go nagle i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Dziurawiec przyjmowany regularnie może przyspieszać usuwanie etosuksymidu z organizmu i osłabiać jego działanie. Wtedy napady padaczkowe mogą wrócić lub stać się częstsze. Niektóre płynne preparaty z dziurawcem zawierają alkohol, którego przy padaczce i leczeniu etosuksymidem trzeba unikać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze napady nieświadomości (krótkie „zawieszenia”, wpatrywanie się w jeden punkt)
  • nasilona senność lub zawroty głowy po odstawieniu dziurawca
  • nudności lub wymioty po odstawieniu dziurawca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent leczony etosuksymidem nie powinien przyjmować dziurawca regularnie. Preparatów dziurawca zawierających etanol nie stosuje się u chorych na padaczkę.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje oba produkty, nie odstawia się dziurawca bez porozumienia z lekarzem prowadzącym, a po każdej zmianie warto oznaczyć stężenie etosuksymidu i obserwować częstość napadów.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia etosuksymidu może prowadzić do utraty kontroli napadów nieświadomości. Po odstawieniu dziurawca indukcja enzymów stopniowo ustępuje, a stężenie etosuksymidu może wzrosnąć i dać objawy przedawkowania, takie jak senność, nudności czy zawroty głowy.

Mechanizm

Regularne przyjmowanie dziurawca pobudza enzymy wątrobowe z rodziny cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków.[1] Etosuksymid jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP3A4, a lek indukujący enzymy, taki jak karbamazepina, zwiększa jego klirens osoczowy.[2] Można więc oczekiwać, że dziurawiec przyspieszy eliminację etosuksymidu i obniży jego stężenie. Płynne wyciągi dziurawca zawierają etanol, który u chorego na padaczkę może sprzyjać napadom i nasilać senność.[1] W trakcie leczenia etosuksymidem należy unikać alkoholu.[2]

Metabolizm i transportery

  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]

Monitorować

  • stężenie etosuksymidu w osoczu po włączeniu lub odstawieniu dziurawca
  • częstość napadów nieświadomości
  • objawy przedawkowania etosuksymidu po odstawieniu dziurawca (senność, nudności, zawroty głowy)

Bezpieczniejsze alternatywy

mięta pieprzowarumianek

Kiedy ocena się zmienia

Płynny wyciąg zawierający etanolpostać · dziurawiecryzyko rośniePreparaty dziurawca zawierające etanol są przeciwwskazane w padaczce. Dochodzi też zalecenie unikania alkoholu w trakcie leczenia etosuksymidem.
Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiecryzyko malejeIndukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza dawka naparu prawdopodobnie nie zmieni istotnie stężenia etosuksymidu.
Odstawienie dziurawca u pacjenta ustabilizowanego na etosuksymidziekolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie etosuksymidu może wzrosnąć, dlatego warto je oznaczyć i obserwować objawy przedawkowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Petinimid 250 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/petinimid-100052695/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ KobicystatPołączenie jest przeciwwskazane – kobicystatu nie łączy się z dziurawcem w żadnej postaci.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosowałeś razem z lekami na HIV, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosowałeś razem z lekami na HIV, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Dziurawiec osłabia działanie twoich leków na HIV, bo sprawia, że organizm szybciej się ich pozbywa. Leki przestają wtedy skutecznie hamować wirusa, a wirus może się na nie uodpornić. Dotyczy to każdej postaci dziurawca, także herbatek, kropli i suplementów diety.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost miana wirusa w badaniach kontrolnych
  • spadek liczby limfocytów CD4 w badaniach
  • nawracające lub nowe infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – kobicystatu nie łączy się z dziurawcem w żadnej postaci.[1] Pacjent leczony z powodu zakażenia HIV nie powinien przyjmować dziurawca.[2] Jeśli pacjent przyjmuje dziurawiec i ma rozpocząć leczenie z kobicystatem, należy odstawić dziurawiec i uwzględnić, że działanie indukujące wygasa stopniowo. W razie wcześniejszego łącznego stosowania należy skierować pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie HIV w celu oceny skuteczności terapii. Przy objawach depresji lub lęku lekarz powinien dobrać lek przeciwdepresyjny z uwzględnieniem interakcji z kobicystatem i wzmacnianym inhibitorem proteazy.

Skutek kliniczny

Spadek stężeń kobicystatu oraz wzmacnianego atazanawiru lub darunawiru grozi utratą działania przeciwwirusowego i powstaniem oporności wirusa HIV.[1] Oporność może ograniczyć dalsze możliwości leczenia, a skutek nie musi dawać objawów aż do wzrostu wiremii.

Mechanizm

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A, a kobicystat jest substratem CYP3A. Indukcja przyspiesza metabolizm kobicystatu i obniża jego stężenie w osoczu, przez co słabnie wzmocnienie farmakokinetyczne atazanawiru lub darunawiru i spadają także ich stężenia.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków, w tym leków przeciwwirusowych.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], kobicystat – substrat CYP3A4[5]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2D6[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po wcześniejszym łącznym stosowaniu
  • liczba limfocytów CD4
  • ewentualne badanie oporności przy niepowodzeniu wirusologicznym

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec stosowany przed rozpoczęciem leczenia z kobicystatemkolejność włączenia · dziurawiecinne zalecenieDziałanie indukujące dziurawca wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego odstawienie tuż przed włączeniem kobicystatu może nie zapobiec obniżeniu stężeń. Termin rozpoczęcia terapii ustala lekarz prowadzący leczenie HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.