Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Ezetymib / Ezetymib i rozuwastatyna

Ezetymib i rozuwastatyna

Jaki opis pokazać?

Korzystna interakcja

Połączenie można stosować celowo w celu dodatkowego obniżenia cholesterolu LDL.

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli pojawi się niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni, skontaktuj się z lekarzem.

Korzystna interakcjaEzetymib+ RozuwastatynaPołączenie można stosować celowo w celu dodatkowego obniżenia cholesterolu LDL.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli pojawi się niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni, skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)rozległe badania

Korzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli pojawi się niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni, skontaktuj się z lekarzem.

Ezetymib i rozuwastatyna często są przepisywane razem, bo obniżają cholesterol na dwa różne sposoby i razem działają silniej. Te leki nie przeszkadzają sobie nawzajem. Bardzo rzadko leki na cholesterol mogą uszkadzać mięśnie, dlatego warto znać sygnały ostrzegawcze. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub kurcze mięśni
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować celowo w celu dodatkowego obniżenia cholesterolu LDL. Przy włączaniu ezetymibu nie trzeba zmniejszać dawki rozuwastatyny, ale jej dawkę należy zwiększać ostrożnie.[1] Należy zachować ostrożność i pytać pacjenta o objawy mięśniowe.[2] Połączenia nie stosuje się w ciąży, w okresie karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz.[3]

Skutek kliniczny

Połączenie silniej obniża stężenie cholesterolu LDL niż każdy z leków osobno. Podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i statyn bardzo rzadko obserwowano rabdomiolizę.[2] Ryzyko działań mięśniowych zależy głównie od dawki rozuwastatyny i rośnie zwłaszcza powyżej 20 mg.[1]

Mechanizm

Ezetymib hamuje jelitowe wchłanianie cholesterolu, a rozuwastatyna hamuje jego syntezę w wątrobie, dlatego oba leki uzupełniają się w obniżaniu stężenia cholesterolu LDL. Ezetymib nie zmienia istotnie farmakokinetyki statyn.[3] Jednoczesne podawanie obu leków w dawce 10 mg zwiększa AUC rozuwastatyny tylko 1,2-krotnie.[1] Nie można jednak wykluczyć farmakodynamicznego sumowania działań niepożądanych, zwłaszcza mięśniowych.[2]

Metabolizm i transportery

  • Rozuwastatyna: substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • objawy mięśniowe (ból, osłabienie, tkliwość mięśni)
  • aktywność CK przy wystąpieniu objawów mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz
  • lipidogram (cholesterol LDL) w ocenie skuteczności

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 40 mgrozuwastatynainne zaleceniePrzy rozuwastatynie 40 mg na dobę częściej zgłaszano rabdomiolizę, a działania mięśniowe występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg. Przy tej dawce potrzebna jest szczególna czujność wobec objawów mięśniowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zahron 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zahron-100232517/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zaranta-100226250/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieEzetymiba alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu ezetymibu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij regularnie i dużo, bo osłabia to efekty leczenia cholesterolu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij regularnie i dużo, bo osłabia to efekty leczenia cholesterolu.

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wpływa na działanie ezetymibu i nie powoduje groźnych objawów. Alkohol pity regularnie w większych ilościach może jednak podnosić poziom tłuszczów we krwi i szkodzić wątrobie, przez co leczenie działa słabiej. Ma to szczególne znaczenie, jeśli oprócz ezetymibu bierzesz też lek z grupy statyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
  • długotrwałe zmęczenie i brak apetytu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu ezetymibu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U pacjentów pijących regularnie duże ilości alkoholu należy zalecić ograniczenie spożycia jako element leczenia dyslipidemii, a przy terapii skojarzonej ze statyną ocenić czynność wątroby.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa ezetymibu. Regularne picie dużych ilości alkoholu może osłabiać poprawę profilu lipidowego, zwłaszcza stężenia triglicerydów, oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, co ma znaczenie przede wszystkim przy jednoczesnym stosowaniu statyny.

Mechanizm

Nie jest znana interakcja farmakokinetyczna ezetymibu z etanolem. Ezetymib jest metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym w jelicie i wątrobie, a nie przez cytochrom P450, który etanol może indukować przy przewlekłym spożyciu. ChPL podaje, że ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450 i nie wykazuje znamiennych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4[1]. Etanol może natomiast działać przeciwnie do celu leczenia – regularne picie większych ilości zwiększa stężenie triglicerydów i sprzyja przyrostowi masy ciała, a przewlekłe nadużywanie uszkadza wątrobę. Charakterystyki wszystkich produktów ezetymibu jednakowo nie wymieniają alkoholu, a w skojarzeniu ze statyną przeciwwskazują stosowanie u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1].

Monitorować

  • lipidogram, w tym stężenie triglicerydów, u osób regularnie pijących alkohol
  • aktywność ALT i AST u pacjentów nadużywających alkoholu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu statyny

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu podnosi triglicerydy, osłabia efekt terapii hipolipemizującej i zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Przy skojarzeniu ze statyną należy ocenić aktywność aminotransferaz, ponieważ czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do takiego leczenia.
Tabletka złożona ezetymibu ze statynąpostać · alkoholinne zalecenieW preparatach złożonych ze statyną o postępowaniu z alkoholem decyduje przede wszystkim składnik statynowy i jego charakterystyka produktu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRozuwastatynaa alkoholU pacjenta pijącego okazjonalnie i umiarkowanie nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy poinformować go o objawach ze strony mięśni.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a jeśli pijesz regularnie więcej, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a jeśli pijesz regularnie więcej, powiedz o tym lekarzowi.

Picie niewielkich ilości alkoholu od czasu do czasu nie przeszkadza w leczeniu tym lekiem na cholesterol. Regularne picie dużych ilości alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni i wątroby podczas leczenia. U osób, które dużo piją, nie stosuje się najwyższych dawek tego leku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśnione bóle, kurcze lub osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • nietypowe zmęczenie lub gorączka z bólami mięśni
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta pijącego okazjonalnie i umiarkowanie nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy poinformować go o objawach ze strony mięśni. U pacjenta nadużywającego alkoholu nie należy stosować rozuwastatyny w dawkach 30 mg i 40 mg (w części produktów przeciwwskazanie dotyczy tylko 40 mg)[1]. Rozuwastatynę należy stosować ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i (lub) z chorobą wątroby w wywiadzie[1]. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu[1].

Skutek kliniczny

U osób nadużywających alkoholu rośnie ryzyko miopatii, a w skrajnych przypadkach rabdomiolizy, oraz ryzyko zwiększenia aktywności aminotransferaz. Czynna choroba wątroby, także o etiologii alkoholowej, z trwałym ponad 3-krotnym zwiększeniem aktywności aminotransferaz powyżej górnej granicy normy jest przeciwwskazaniem do stosowania rozuwastatyny niezależnie od dawki[1]. Okazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na bezpieczeństwo ani skuteczność leczenia.

Mechanizm

Nadużywanie alkoholu i rozuwastatyna sumują ryzyko uszkodzenia mięśni szkieletowych oraz wątroby, a przy umiarkowanym piciu nie oczekuje się istotnej interakcji. Charakterystyka produktu rozuwastatyny wymienia nadużywanie alkoholu wśród czynników predysponujących do miopatii i rabdomiolizy, przy których stosowanie najwyższych dawek jest przeciwwskazane[1]. Produkty różnią się zakresem tego przeciwwskazania – w części z nich dotyczy ono dawek 30 mg i 40 mg, a w innych wyłącznie dawki 40 mg[1]. Etanol działa miotoksycznie i hepatotoksycznie, co nakłada się na znane działania niepożądane statyn dotyczące mięśni i aminotransferaz. Rozuwastatyna jest w niewielkim stopniu metabolizowana przez cytochrom P450, dlatego nie należy spodziewać się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej z etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Rozuwastatyna: substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i po 3 miesiącach
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy bólach lub osłabieniu mięśni
  • objawy miopatii – bóle, kurcze i osłabienie mięśni
  • ilość spożywanego alkoholu w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieNadużywanie alkoholu jest czynnikiem predysponującym do miopatii, a charakterystyka produktu zaleca ostrożność i kontrolę prób wątrobowych przed leczeniem i po 3 miesiącach.
dawka ≥ 30 mgalkoholryzyko rośnieU pacjentów nadużywających alkoholu stosowanie rozuwastatyny w dawkach 30 mg i 40 mg jest przeciwwskazane, a w części produktów przeciwwskazanie obejmuje tylko dawkę 40 mg.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zaranta-100226250/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 50

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.

Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[2]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].

Skutek kliniczny

Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[2]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[3]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].

Mechanizm

Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[2]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
  • lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEzetymib+ PitawastatynaPołączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.

Ezetymib i pitawastatyna to dwa leki obniżające cholesterol, które działają w różny sposób i dlatego często są przepisywane razem. Jeden zmniejsza wchłanianie cholesterolu z jelit, a drugi ogranicza jego wytwarzanie w wątrobie. Leki nie zaburzają wzajemnie swojego działania. Tego połączenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani przy czynnej chorobie wątroby.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub złym samopoczuciem
  • ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami. Skojarzenie ezetymibu ze statyną jest przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią oraz u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1]. Pitawastatyny nie stosuje się u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, u pacjentów z miopatią ani u przyjmujących cyklosporynę[2]. Pacjent powinien zgłaszać każdy ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, a wtedy należy oznaczyć kinazę kreatynową[3].

Skutek kliniczny

Połączenie daje addycyjne obniżenie cholesterolu LDL bez interakcji farmakokinetycznej. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni i wątroby wynika przede wszystkim z samej statyny.

Mechanizm

Ezetymib i jego metabolit glukuronidowy hamują wchłanianie cholesterolu z pokarmu oraz z żółci[2], a pitawastatyna hamuje reduktazę HMG-CoA i syntezę cholesterolu w wątrobie. Uzupełniające się mechanizmy dają silniejsze obniżenie cholesterolu LDL niż każdy z leków osobno. Pitawastatyna nie zmienia stężenia ezetymibu ani jego metabolitu glukuronidowego w osoczu, a ezetymib nie zmienia stężenia pitawastatyny[2][4][3]. Ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450[1].

Metabolizm i transportery

  • Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • lipidogram (cholesterol LDL) po kilku tygodniach od włączenia skojarzenia
  • aminotransferazy przed rozpoczęciem leczenia i w razie objawów uszkodzenia wątroby
  • kinaza kreatynowa przy bólach, tkliwości lub osłabieniu mięśni
  • INR u pacjentów przyjmujących warfarynę lub inne pochodne kumaryny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitamet 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitamet-100424725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitipix 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitipix-100481461/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.

Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie z gorączką
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.

Mechanizm

Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.

Monitorować

  • bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
  • aktywność aminotransferaz
  • ciemne zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieFibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową.
Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyFenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy.

Źródła

  1. Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
  2. Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
  3. Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
  4. Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. cyklosporyna, woklosporyna) klasaPołączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.

Niektóre leki stosowane po przeszczepieniu narządu lub w chorobach autoimmunologicznych, zwłaszcza cyklosporyna, mogą bardzo zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi, na przykład symwastatyny, atorwastatyny albo rozuwastatyny. Może to prowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach szkodzi także nerkom. Woklosporyna działa podobnie, ale słabiej, a takrolimus zwykle nie powoduje takiego problemu. Część tych połączeń jest zakazana, dlatego lekarz musi wiedzieć o wszystkich twoich lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie, gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni. Charakterystyki produktów leczniczych symwastatyny, rozuwastatyny i pitawastatyny wymieniają cyklosporynę w przeciwwskazaniach, a lowastatyny nie należy z nią łączyć. Atorwastatynę z cyklosporyną można stosować wyłącznie w najmniejszej dawce i pod ścisłą kontrolą. Przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny i monitorować działania niepożądane. Przy takrolimusie zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawki statyny, ale obowiązuje standardowa czujność.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek, które może zagrażać życiu[1]. Ryzyko jest największe przy cyklosporynie w połączeniu z symwastatyną i lowastatyną oraz przy dużych dawkach statyny. Pacjenci po przeszczepieniu narządu mają często dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak upośledzona czynność nerek i wielolekowość. Możliwy jest też wzrost aktywności aminotransferaz.

Mechanizm

Cyklosporyna, a w mniejszym stopniu woklosporyna, hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1 i OATP1B3 oraz pompy wyrzutowe P-gp i BCRP. Utrudnia to wychwyt statyny do wątroby i jej usuwanie, przez co stężenie statyny we krwi rośnie[2]. Dotyczy to wszystkich statyn z listy, także tych, które nie są metabolizowane przez CYP3A4, takich jak rozuwastatyna i pitawastatyna. Przy symwastatynie, lowastatynie i atorwastatynie dochodzi dodatkowo hamowanie CYP3A4, co jeszcze bardziej zwiększa ekspozycję[3]. Takrolimus nie wykazuje istotnego klinicznie działania hamującego na te szlaki i stanowi wyjątek w klasie[4]. Statyny nie zmieniają w sposób istotny stężenia inhibitorów kalcyneuryny.

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, osłabienie, tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • aktywność aminotransferaz
  • zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. Duże dawki statyn nie powinny być stosowane z cyklosporyną, a przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, zwłaszcza w połączeniu z upośledzoną czynnością nerek, niedoczynnością tarczycy i wielolekowością, zwiększa ryzyko miopatii wywołanej statyną.
Statyna włączana u pacjenta leczonego inhibitorem kalcyneurynykolejność włączenia · statynyinne zaleceniePrzy włączaniu statyny u pacjenta przyjmującego cyklosporynę lub woklosporynę należy zaczynać od najmniejszej dawki i zwiększać ją ostrożnie pod kontrolą objawów mięśniowych. Przy włączaniu cyklosporyny u pacjenta na statynie należy zweryfikować wybór i dawkę statyny.

Źródła

  1. Korzec J, Strausbaugh R, Mikolay JJ, Churchwell MD. Rhabdomyolysis and acute kidney injury potentiated by a drug-drug interaction between cyclosporine, leflunomide, and rosuvastatin in a kidney transplant recipient: A missed opportunity for pharmacist involvement. J Am Pharm Assoc (2003). 2024;64(3):102016. doi: 10.1016/j.japh.2024.01.012. PMID: 38272309.
  2. Harabayashi R, Takahashi M, Takahashi K, Sugimoto T, Uchida J, Nakamura Y, et al. Safety Profile of the Concomitant Use of Atorvastatin and Cyclosporine in Renal Transplant Recipients. Pharmazie. 2023;78(5):47-50. doi: 10.1691/ph.2023.2582. PMID: 37189269.
  3. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
  4. Amundsen R, Christensen H, Zabihyan B, Asberg A. Cyclosporine A, but not tacrolimus, shows relevant inhibition of organic anion-transporting protein 1B1-mediated transport of atorvastatin. Drug Metab Dispos. 2010;38(9):1499-504. doi: 10.1124/dmd.110.032268. PMID: 20519340.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDaptomycyna+ RozuwastatynaNa czas leczenia daptomycyną w miarę możliwości czasowo odstaw rozuwastatynę, chyba że korzyść z jej kontynuacji przewyższa ryzyko.Zapytaj lekarza, czy na czas leczenia daptomycyną masz przerwać rozuwastatynę, i nie odstawiaj jej ani nie wznawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Zapytaj lekarza, czy na czas leczenia daptomycyną masz przerwać rozuwastatynę, i nie odstawiaj jej ani nie wznawiaj samodzielnie.

Daptomycyna i rozuwastatyna mogą, każda osobno, uszkadzać mięśnie. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko bólu i osłabienia mięśni, a rzadko poważnego rozpadu mięśni, który może zaszkodzić nerkom. Dlatego lekarz często na czas leczenia daptomycyną wstrzymuje rozuwastatynę albo częściej zleca badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni
  • osłabienie mięśni, trudność ze wstawaniem lub chodzeniem
  • ciemny, brązowy mocz
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Na czas leczenia daptomycyną w miarę możliwości czasowo odstaw rozuwastatynę, chyba że korzyść z jej kontynuacji przewyższa ryzyko[1][2]. Jeśli jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, oznaczaj aktywność CPK częściej niż raz w tygodniu i uważnie obserwuj pacjenta w kierunku objawów miopatii[1][2]. Rozuwastatynę wznów po zakończeniu kursu daptomycyny.

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów reduktazy HMG-CoA i daptomycyny opisywano znaczne zwiększenie aktywności CPK, miopatię i rabdomiolizę[1][2]. Rabdomioliza może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek, co dodatkowo upośledza wydalanie daptomycyny, usuwanej głównie przez nerki[1].

Mechanizm

Daptomycyna i rozuwastatyna niezależnie od siebie mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe, a ich działania miotoksyczne sumują się. Daptomycyna nie podlega przemianom zależnym od cytochromu P450 i nie hamuje ani nie indukuje tego układu, więc interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego[1]. Rozuwastatyna również nie wchodzi w istotne interakcje przez cytochrom P450[3].

Metabolizm i transportery

  • Rozuwastatyna: substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • aktywność CPK częściej niż raz w tygodniu
  • objawy miopatii: ból, osłabienie, tkliwość mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • czynność nerek (kreatynina, eGFR)

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60 ml/minpacjentryzyko rośnieKlirens kreatyniny poniżej 60 ml/min jest czynnikiem ryzyka miopatii przy rozuwastatynie, a daptomycyna jest wydalana głównie przez nerki, więc ryzyko interakcji rośnie.
dawka ≥ 30 mgrozuwastatynaryzyko rośnieDawki 30 i 40 mg rozuwastatyny są przeciwwskazane u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii, a wyższa dawka statyny nasila ryzyko uszkodzenia mięśni przy daptomycynie.
eGFR < 30 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min rozuwastatyna jest przeciwwskazana niezależnie od daptomycyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cubicin 350 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cubicin-100165318/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zahron 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zahron-100232517/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zaranta-100226250/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i inhibitora proteazy należy wybrać statynę o najmniejszym potencjale interakcji i stosować ją w najmniejszej skutecznej dawce, a pacjenta obserwować pod kątem objawów uszkodzenia mięśni.Jeśli przyjmujesz statynę i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że to połączenie i dawka statyny są dla Ciebie bezpieczne, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz statynę i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że to połączenie i dawka statyny są dla Ciebie bezpieczne, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki na HIV z grupy inhibitorów proteazy, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu wielu leków na cholesterol. Statyna gromadzi się wtedy we krwi i może uszkadzać mięśnie. Symwastatyny i lowastatyny nie wolno łączyć z tymi lekami, a atorwastatynę i rozuwastatynę stosuje się tylko w małych dawkach. Pitawastatyna jest w tej sytuacji zwykle bezpieczniejszym wyborem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie lub tkliwość mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • skurcze mięśni
  • wyraźne zmęczenie z gorączką
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i inhibitora proteazy należy wybrać statynę o najmniejszym potencjale interakcji i stosować ją w najmniejszej skutecznej dawce, a pacjenta obserwować pod kątem objawów uszkodzenia mięśni. Symwastatyna i lowastatyna są przeciwwskazane z każdym inhibitorem proteazy i przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej trzeba je zamienić na inną statynę. Atorwastatynę i rozuwastatynę należy rozpoczynać od najmniejszej dawki i nie przekraczać dawek maksymalnych wskazanych w ChPL dla danego schematu, a z typranawirem wzmacnianym rytonawirem atorwastatyny nie należy stosować[1]. Pitawastatyna jest zwykle preferowanym wyborem i nie wymaga modyfikacji dawki[2]. Przy odstawieniu inhibitora proteazy trzeba ponownie ocenić dawkę statyny, bo jej stężenie się obniży.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, przede wszystkim miopatii, a w ciężkich przypadkach rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek. Ryzyko jest największe przy symwastatynie i lowastatynie, dla których połączenie jest przeciwwskazane[3]. Przy atorwastatynie i rozuwastatynie ryzyko rośnie wraz z dawką statyny, a przy pitawastatynie jest niewielkie. Może też wzrosnąć aktywność aminotransferaz.

Mechanizm

Inhibitory proteazy, a szczególnie rytonawir stosowany jako lek wzmacniający, silnie hamują CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Zwiększa to stężenie statyn metabolizowanych przez ten enzym, czyli przede wszystkim symwastatyny i lowastatyny, a w mniejszym stopniu atorwastatyny[3]. Inhibitory proteazy hamują także transportery wychwytu wątrobowego OATP1B1 i OATP1B3 oraz pompę BCRP, co tłumaczy wzrost stężenia rozuwastatyny, która w niewielkim stopniu podlega metabolizmowi przez CYP3A4[3]. Najsilniejszy wpływ wywierają schematy wzmacniane rytonawirem oraz typranawir z rytonawirem. Pitawastatyna jest metabolizowana głównie przez glukuronidację, dlatego interakcja z nią jest słaba.

Monitorować

  • objawy mięśniowe – bóle, osłabienie, tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz wątrobowych
  • stężenie kreatyniny przy podejrzeniu rabdomiolizy
  • profil lipidowy po zmianie statyny lub dawki

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. Przy atorwastatynie i rozuwastatynie nie należy przekraczać dawek maksymalnych wskazanych w ChPL dla stosowanego inhibitora proteazy.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko miopatii statynowej jest większe, dlatego wskazany jest szczególnie ostrożny dobór dawki i częstsza kontrola objawów mięśniowych.
eGFR ≤ 30pacjentryzyko rośnieCiężka niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, a rozuwastatyna jest w niej przeciwwskazana niezależnie od interakcji.
Inhibitor proteazy dołączany do stosowanej statynykolejność włączenia · inhibitory proteazyinne zaleceniePrzed rozpoczęciem terapii inhibitorem proteazy należy zamienić symwastatynę lub lowastatynę na inną statynę oraz zmniejszyć dawkę atorwastatyny lub rozuwastatyny do dopuszczalnej. Po odstawieniu inhibitora proteazy dawkę statyny trzeba ponownie ocenić.

Źródła

  1. Busti AJ, Bain AM, Hall RG, Bedimo RG, Leff RD, Meek C, et al. Effects of atazanavir/ritonavir or fosamprenavir/ritonavir on the pharmacokinetics of rosuvastatin. J Cardiovasc Pharmacol. 2008;51(6):605-10. doi: 10.1097/FJC.0b013e31817b5b5a. PMID: 18520949.
  2. Chastain DB, Stover KR, Riche DM. Evidence-based review of statin use in patients with HIV on antiretroviral therapy. J Clin Transl Endocrinol. 2017;8:6-14. doi: 10.1016/j.jcte.2017.01.004. PMID: 29067253.
  3. Chauvin B, Drouot S, Barrail-Tran A, Taburet AM. Drug-drug interactions between HMG-CoA reductase inhibitors (statins) and antiviral protease inhibitors. Clin Pharmacokinet. 2013;52(10):815-31. doi: 10.1007/s40262-013-0075-4. PMID: 23703578.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ EzetymibEzetymib włączaj ostrożnie u pacjenta leczonego cyklosporyną i monitoruj stężenie cyklosporyny podczas jednoczesnego stosowania.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie cyklosporyną o rozpoczęciu lub odstawieniu ezetymibu i wykonuj zlecone badania krwi.nieznanybadania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie cyklosporyną o rozpoczęciu lub odstawieniu ezetymibu i wykonuj zlecone badania krwi.

Cyklosporyna sprawia, że w organizmie zostaje więcej ezetymibu niż zwykle. Ezetymib może też nieznacznie zwiększać ilość cyklosporyny we krwi. Te leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien sprawdzać poziom cyklosporyny w badaniach krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle lub osłabienie mięśni
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • drżenie rąk
  • ból brzucha lub nudności
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Ezetymib włączaj ostrożnie u pacjenta leczonego cyklosporyną i monitoruj stężenie cyklosporyny podczas jednoczesnego stosowania[1]. Stężenie cyklosporyny oznacz szczególnie po włączeniu i po odstawieniu ezetymibu, a w razie potrzeby skoryguj jej dawkę. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek licz się ze znacznie większą ekspozycją na ezetymib i obserwuj tolerancję leczenia.

Skutek kliniczny

U biorców przeszczepu nerki z klirensem kreatyniny powyżej 50 ml/min przyjmujących stałą dawkę cyklosporyny średnie AUC całkowitego ezetymibu było 3,4 razy większe (zakres od 2,3 do 7,9 razy) niż u osób zdrowych[1]. U pacjenta po przeszczepieniu nerki z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stężenie całkowitego ezetymibu było dwunastokrotnie większe[1]. U zdrowych ochotników ezetymib w dawce 20 mg na dobę zwiększał AUC pojedynczej dawki 100 mg cyklosporyny średnio o 15% (od 10% zmniejszenia do 51% zwiększenia)[1]. Przy wąskim indeksie terapeutycznym cyklosporyny nawet umiarkowany wzrost jej stężenia może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności i innych działań niepożądanych, a znaczenie kliniczne zwiększonej ekspozycji na ezetymib pozostaje niepewne.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje białka transportujące aniony organiczne (OATP) i glikoproteinę P, przez co może zwiększać stężenie leków będących substratami tych transporterów[2]. Ezetymib i jego aktywny glukuronian są usuwane z udziałem transporterów OATP, dlatego u pacjentów przyjmujących cyklosporynę ekspozycja na ezetymib rośnie. Pogorszona czynność nerek po przeszczepieniu dodatkowo nasila ten efekt. Mechanizm niewielkiego zwiększenia ekspozycji na cyklosporynę pod wpływem ezetymibu nie został wyjaśniony.

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • stężenie minimalne cyklosporyny we krwi pełnej po włączeniu i odstawieniu ezetymibu
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • objawy działań niepożądanych ezetymibu, w tym bóle mięśni i dolegliwości brzuszne
  • aktywność aminotransferaz przy jednoczesnym stosowaniu statyny

Kiedy ocena się zmienia

Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieU biorcy przeszczepu nerki z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stężenie całkowitego ezetymibu było dwunastokrotnie większe niż w grupie kontrolnej. Obserwuj tolerancję ezetymibu szczególnie uważnie.
Ezetymib dołączany do stałego leczenia cyklosporynąkolejność włączenia · ezetymibinne zaleceniePrzy włączaniu ezetymibu u pacjenta na stałej dawce cyklosporyny zachowaj ostrożność i oznacz stężenie cyklosporyny. Kontrolę powtórz także po odstawieniu ezetymibu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ EzetymibPołączenie można stosować, ale należy uwzględnić ryzyko kamicy żółciowej i obserwować pacjenta w kierunku jej objawów.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się ból pod prawym żebrem, nudności lub zażółcenie skóry, skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się ból pod prawym żebrem, nudności lub zażółcenie skóry, skontaktuj się z lekarzem.

Te dwa leki często przyjmuje się razem, aby lepiej obniżyć cholesterol i trójglicerydy. Oba mogą jednak nieco zwiększać ryzyko powstania kamieni w pęcherzyku żółciowym. Jeśli masz lub miałeś problemy z pęcherzykiem żółciowym, powiedz o tym lekarzowi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból w prawym górnym brzuchu lub pod żebrami, zwłaszcza po tłustym posiłku
  • nudności lub wymioty
  • gorączka z bólem brzucha
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy uwzględnić ryzyko kamicy żółciowej i obserwować pacjenta w kierunku jej objawów[1]. Przy podejrzeniu kamicy żółciowej należy wykonać badania pęcherzyka żółciowego i przerwać to leczenie[1]. Fenofibratu nie stosuje się u pacjentów ze znaną chorobą pęcherzyka żółciowego[2]. Nie trzeba modyfikować dawek z powodu wzrostu stężenia ezetymibu.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie ryzyka kamicy żółciowej i innych schorzeń pęcherzyka żółciowego, w tym kolki żółciowej i zapalenia pęcherzyka[1]. Umiarkowany wzrost stężenia ezetymibu nie wymaga zmiany dawki.

Mechanizm

Oba leki mogą sprzyjać powstawaniu kamieni w pęcherzyku żółciowym. Fibraty zwiększają wydalanie cholesterolu do żółci, co prowadzi do kamicy żółciowej[1]. Ezetymib w badaniach na zwierzętach czasem zwiększał stężenie cholesterolu w żółci pęcherzykowej, dlatego nie można wykluczyć związanego z nim ryzyka kamicy[1]. Dodatkowo fenofibrat nieznacznie zwiększa całkowite stężenie ezetymibu – około 1,5 razy[1], co nie ma istotnego znaczenia klinicznego.

Metabolizm i transportery

  • Fenofibrat: słaby inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3]

Monitorować

  • objawy kamicy żółciowej – ból w prawym podżebrzu lub nadbrzuszu, nudności, wymioty
  • USG pęcherzyka żółciowego przy podejrzeniu kamicy
  • lipidogram

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.