Interakcje / Fenobarbital / Fenobarbital i izoniazyd
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie łączy się barbituranów z izoniazydem w trakcie leczenia przeciwprątkowego.
Powiedz lekarzowi, który leczy cię izoniazydem, że przyjmujesz fenobarbital, nie pij alkoholu i zgłoś się na zlecone badania krwi.
Niekorzystna interakcjaFenobarbital+ IzoniazydNie łączy się barbituranów z izoniazydem w trakcie leczenia przeciwprątkowego.Powiedz lekarzowi, który leczy cię izoniazydem, że przyjmujesz fenobarbital, nie pij alkoholu i zgłoś się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, który leczy cię izoniazydem, że przyjmujesz fenobarbital, nie pij alkoholu i zgłoś się na zlecone badania krwi.
Fenobarbital może sprawić, że izoniazyd będzie szybciej usuwany z organizmu i gorzej zadziała na gruźlicę. Izoniazyd może z kolei nasilić działanie fenobarbitalu, przez co możesz być bardziej senny lub senna niż zwykle. Oba leki obciążają wątrobę, a razem mogą jej bardziej szkodzić. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich na własną rękę, bo nagłe przerwanie fenobarbitalu może wywołać napad drgawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nudności, wymioty lub utrata apetytu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nadmierna senność lub chwiejny chód
- nawrót kaszlu, gorączki lub nocnych potów
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się barbituranów z izoniazydem w trakcie leczenia przeciwprątkowego.[1] Jeśli fenobarbital jest niezbędny, lekarz rozważa zamianę na lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający, który nie indukuje enzymów wątrobowych. Gdy połączenia nie da się uniknąć, kontroluje się skuteczność leczenia przeciwprątkowego, próby wątrobowe oraz objawy nadmiernej sedacji i w razie potrzeby stężenie fenobarbitalu. Przy rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia izoniazydem może być konieczna zmiana dawki leków metabolizowanych przez cytochrom P450.[1] Izoniazyd podaje się z pirydoksyną.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia izoniazydu w osoczu może osłabić skuteczność leczenia gruźlicy lub jej profilaktyki.[1] Możliwe jest też nasilenie działania i toksyczności fenobarbitalu, w tym nadmierna senność, oraz większe ryzyko uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby i przyspiesza metabolizm wielu leków.[2] Silne induktory enzymów wątrobowych, takie jak barbiturany, mogą zwiększać szybkość metabolizmu izoniazydu i zmniejszać jego stężenie w osoczu.[1] Izoniazyd z kolei hamuje niektóre enzymy cytochromu P450 i może hamować metabolizm leków przeciwpadaczkowych, nasilając ich działanie i toksyczność.[1] Przyspieszony metabolizm izoniazydu pod wpływem induktora może też sprzyjać jego hepatotoksyczności, podobnie jak przy łączeniu z ryfampicyną.[1]
Metabolizm i transportery
- Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
Monitorować
- aktywność AST i ALT oraz stężenie bilirubiny
- odpowiedź na leczenie przeciwprątkowe
- stężenie fenobarbitalu we krwi
- objawy nadmiernej senności i zaburzeń równowagi
- kontrola napadów padaczkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · fenobarbital | ryzyko rośnie | Indukcja enzymatyczna narasta przy przewlekłym stosowaniu fenobarbitalu, dlatego wpływ na metabolizm izoniazydu jest największy u pacjentów leczonych nim długotrwale. |
| Odstawienie fenobarbitalu w trakcie leczenia izoniazydemkolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów stopniowo wygasa, co może zwiększyć stężenie izoniazydu i wymagać ponownej oceny dawek oraz kontroli tolerancji leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbitala alkoholPacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości.Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek i alkohol razem bardzo silnie spowalniają pracę mózgu. Może to wywołać ciężką senność, splątanie, a nawet zatrzymanie oddechu. U osób starszych może też dojść do niebezpiecznego wychłodzenia organizmu. Regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia działanie leku przeciw napadom padaczkowym.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- splątanie, bełkotliwa mowa, chwiejny chód
- uczucie zimna i wychłodzenie ciała u osoby starszej
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości. Fenobarbitalu nie należy stosować u osób z alkoholizmem ani w stanie ostrego zatrucia alkoholem.[1] Długi okres działania fenobarbitalu sprawia, że zachowanie odstępu czasowego między dawką leku a alkoholem nie zmniejsza ryzyka. U pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lekarz powinien rozważyć inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji, splątania, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, zwłaszcza po większej ilości alkoholu. U osób starszych interakcja może doprowadzić do hipotermii. U osób przewlekle pijących alkohol słabnie działanie przeciwpadaczkowe fenobarbitalu, a odstawienie alkoholu dodatkowo obniża próg drgawkowy.
Mechanizm
Fenobarbital i alkohol nasilają wzajemnie hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba wzmacniają przekaźnictwo zależne od receptora GABA typu A. Alkohol nasila hamujące działanie fenobarbitalu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Charakterystyka produktu dawki 100 mg dodaje, że alkohol może zwiększać lub przedłużać działanie fenobarbitalu.[1] Jednorazowe spożycie alkoholu może dodatkowo hamować metabolizm fenobarbitalu w wątrobie, a długotrwałe picie indukuje enzymy wątrobowe i może obniżać stężenie leku we krwi. Charakterystyki obu dawek fenobarbitalu wymieniają alkoholizm oraz ostre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy wśród przeciwwskazań.[1]
Metabolizm i transportery
- Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- temperatura ciała u osób starszych
- kontrola napadów padaczkowych
- stężenie fenobarbitalu we krwi u osób przewlekle pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholizmczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Alkoholizm jest przeciwwskazaniem do stosowania fenobarbitalu. Przewlekłe picie indukuje enzymy wątrobowe, co może obniżać stężenie fenobarbitalu i pogarszać kontrolę napadów. |
| Ostre upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy jest przeciwwskazaniem do podania fenobarbitalu. Ryzyko depresji oddechowej i śpiączki jest wtedy największe. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych połączenie może dodatkowo wywołać hipotermię, a nasilona sedacja zwiększa ryzyko upadków. |
| Zachowanie odstępu między lekiem a alkoholemodstep · pacjent | inne zalecenie | Fenobarbital działa długo, dlatego rozdzielenie w czasie dawki leku i spożycia alkoholu nie eliminuje interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaIzoniazyda alkoholW trakcie leczenia izoniazydem nie należy spożywać napojów alkoholowych.Nie pij alkoholu do końca leczenia izoniazydem i powiedz lekarzowi, jeśli wcześniej piłeś regularnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu do końca leczenia izoniazydem i powiedz lekarzowi, jeśli wcześniej piłeś regularnie.
Izoniazyd może obciążać wątrobę, a alkohol robi to samo. Razem zwiększają ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby. Dlatego w trakcie leczenia nie należy pić napojów alkoholowych. Czerwone wino może dodatkowo wywołać bóle głowy, kołatanie serca czy uderzenia gorąca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- nudności, wymioty lub brak apetytu
- ból w prawej górnej części brzucha
- nietypowe zmęczenie
- ból głowy, kołatanie serca lub zaczerwienienie twarzy po czerwonym winie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W trakcie leczenia izoniazydem nie należy spożywać napojów alkoholowych.[1] Pacjenta, który pije alkohol codziennie albo jest od niego uzależniony, należy objąć ścisłym nadzorem w trakcie terapii. Trzeba też zwracać uwagę na objawy zapalenia wątroby i pytać o spożycie alkoholu przy każdej kontroli. Pacjentom stosującym izoniazyd należy ponadto odradzać produkty bogate w tyraminę, takie jak ser i czerwone wino.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol zwiększa ryzyko polekowego zapalenia wątroby podczas leczenia izoniazydem. Codzienne picie alkoholu jest w ChPL wymienione wśród czynników podwyższonego ryzyka zapalenia wątroby.[1] Pacjenci uzależnieni od alkoholu wymagają szczególnego nadzoru w trakcie leczenia.[1] Czerwone wino dodatkowo może wywołać reakcję na tyraminę, ponieważ izoniazyd wykazuje pewne działanie hamujące monoaminooksydazę.[1]
Mechanizm
Zarówno izoniazyd, jak i alkohol uszkadzają wątrobę, więc ich działanie się sumuje. Według ChPL alkohol nasila toksyczność izoniazydu, w tym hepatotoksyczność.[1] Jednorazowe intensywne picie nie zmieniło metabolizmu izoniazydu ani jego metabolitu acetyloizoniazydu w kontrolowanym badaniu z udziałem 10 zdrowych ochotników (stężenie alkoholu w osoczu 1 g/l utrzymywane przez 12 godzin, izoniazyd 300 mg na dobę przez 2 dni).[1] U osób pijących alkohol długotrwale metabolizm izoniazydu może być przyspieszony, ale ten efekt nie został dokładnie opisany.[1] Szkodliwość połączenia wynika więc głównie z sumowania się toksyczności wobec wątroby, a nie ze zmiany stężenia leku.
Monitorować
- objawy zapalenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, nudności, brak apetytu, ból w prawym podżebrzu)
- aktywność enzymów wątrobowych zgodnie ze schematem monitorowania leczenia przeciwgruźliczego
- spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta przy każdej wizycie
- objawy neuropatii obwodowej, zwłaszcza u pacjentów uzależnionych od alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Codzienne picie alkoholu lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Codzienne picie alkoholu jest w ChPL czynnikiem podwyższonego ryzyka zapalenia wątroby, a uzależnienie od alkoholu wymaga szczególnego nadzoru w trakcie leczenia. Ryzyko uszkodzenia wątroby jest wtedy największe, więc kontrole powinny być częstsze. |
| Czerwone winopostać · alkohol | ryzyko rośnie | Izoniazyd wykazuje pewne działanie hamujące monoaminooksydazę, dlatego czerwone wino jako produkt zawierający tyraminę może wywołać reakcję z bólem głowy, kołataniem serca i uderzeniami gorąca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
Inne interakcje tych leków 497
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ NimodypinaDoustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.
Fenobarbital przyspiesza rozkładanie nimodypiny w organizmie. Przez to nimodypina przyjmowana w tabletkach może działać dużo słabiej albo wcale nie chronić mózgu. Te leki mogą też razem zbyt mocno obniżać ciśnienie. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilony lub nowy ból głowy
- osłabienie albo drętwienie ręki, nogi lub połowy twarzy
- zaburzenia mowy, splątanie lub senność większa niż zwykle
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Doustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.[1] Jeśli nimodypina jest niezbędna, należy z lekarzem prowadzącym rozważyć zamianę fenobarbitalu na lek przeciwpadaczkowy nieindukujący enzymów wątrobowych albo zastosowanie innej drogi podania nimodypiny pod kontrolą szpitalną. Działanie indukujące fenobarbitalu wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego samo przerwanie leczenia nie przywraca od razu pełnej skuteczności nimodypiny.
Skutek kliniczny
Skuteczność doustnej nimodypiny może być znacznie zmniejszona, co u chorego po krwotoku podpajęczynówkowym oznacza utratę ochrony przed niedokrwiennymi ubytkami neurologicznymi wywołanymi skurczem naczyń mózgowych.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie spadków ciśnienia tętniczego.[2]
Mechanizm
Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby, w tym CYP3A4, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie.[2] Nimodypina jest metabolizowana przez CYP3A4 w wątrobie i błonie śluzowej jelita, więc leki zwiększające aktywność tego enzymu nasilają efekt pierwszego przejścia i klirens nimodypiny.[1] Wcześniejsze długotrwałe stosowanie fenobarbitalu znacząco zmniejsza biodostępność nimodypiny podawanej doustnie.[1] Dodatkowo fenobarbital może nasilać hipotensyjne działanie antagonistów kanałów wapniowych.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stan neurologiczny i objawy niedokrwienia mózgu (skuteczność nimodypiny)
- ciśnienie tętnicze
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · nimodypina | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy nimodypiny podawanej doustnie, u której indukcja przede wszystkim nasila efekt pierwszego przejścia. Przy wlewie dożylnym efekt pierwszego przejścia nie występuje, ale przyspieszony klirens nadal może osłabiać działanie, dlatego wymagane jest ścisłe monitorowanie stanu neurologicznego i ciśnienia w warunkach szpitalnych. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · fenobarbital | ryzyko rośnie | Największe zmniejszenie biodostępności nimodypiny opisano po wcześniejszym długotrwałym stosowaniu fenobarbitalu, gdy indukcja enzymatyczna jest w pełni rozwinięta. Indukcja wygasa stopniowo także po odstawieniu fenobarbitalu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.
Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
- pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
- silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
- napad padaczkowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.
Skutek kliniczny
Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.
Mechanizm
Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
- nadmierna senność i spowolnienie
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
- działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Dołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający. |
| Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.
Fenobarbital przyspiesza usuwanie kariprazyny z organizmu, przez co lek przeciwpsychotyczny może przestać działać. Może to doprowadzić do nawrotu objawów choroby. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, podejrzliwości, słyszenia głosów
- silna senność lub spowolnienie
- napad drgawek przy zmianie leków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem[1]. Należy zastąpić jeden z leków – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4 albo lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza lekarz prowadzący, a fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów. Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, a ze względu na długi okres półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej kariprazyny i nawrotem lub zaostrzeniem objawów schizofrenii[1]. Jednocześnie może nasilić się senność i spowolnienie psychoruchowe wynikające z addycji działania na ośrodkowy układ nerwowy[1].
Mechanizm
Fenobarbital jest silnym induktorem enzymów mikrosomalnych wątroby, w tym CYP3A4[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Indukcja CYP3A4 przyspiesza eliminację kariprazyny i jej metabolitów, co może znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na lek[1]. Oba leki działają ponadto hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające może się sumować[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych i skuteczności leczenia przeciwpsychotycznego
- nasilenie senności i sedacji
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenobarbital niedawno odstawionykolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a przy długim okresie półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach. W tym okresie należy monitorować skuteczność i tolerancję kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LefamulinaNie łącz lefamuliny z fenobarbitalem.Nie zaczynaj brać lefamuliny, jeśli przyjmujesz fenobarbital lub odstawiłeś go niedawno – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie przerywaj samodzielnie leczenia przeciwpadaczkowego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać lefamuliny, jeśli przyjmujesz fenobarbital lub odstawiłeś go niedawno – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie przerywaj samodzielnie leczenia przeciwpadaczkowego.
Fenobarbital przyspiesza rozkładanie lefamuliny w organizmie. Przez to antybiotyk może działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Tych leków nie stosuje się razem. Działanie fenobarbitalu utrzymuje się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie spada po 2–3 dniach brania antybiotyku
- nasilający się kaszel lub duszność
- ogólne pogorszenie samopoczucia mimo leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lefamuliny z fenobarbitalem.[1] U pacjenta przyjmującego fenobarbital wybierz antybiotyk, którego skuteczność nie zależy od CYP3A, zamiast odstawiać lek przeciwpadaczkowy. Indukcja enzymów narasta stopniowo i utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu fenobarbitalu, dlatego unikaj lefamuliny także krótko po jego odstawieniu. Pamiętaj, że fenobarbital osłabia też działanie doksycykliny, więc nie jest ona dobrym zamiennikiem.[2]
Skutek kliniczny
Stężenie lefamuliny może zmniejszyć się na tyle, że antybiotyk przestanie skutecznie działać.[1] Grozi to niepowodzeniem leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc, i narastaniem oporności bakterii. Lefamulina nie wpływa istotnie na działanie fenobarbitalu.
Mechanizm
Fenobarbital jest silnym induktorem mikrosomalnych enzymów wątroby, w tym CYP3A, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie.[2] Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A, a umiarkowane i silne induktory CYP3A i P-gp znacząco zmniejszają jej stężenie w osoczu.[1] Przy ryfampicynie, która jest silnym induktorem CYP3A, Cmax lefamuliny zmniejszało się do 0,43, a AUC do 0,28 wartości wyjściowej.[1] Wśród induktorów, których nie łączy się z lefamuliną, jest prymidon, który przekształca się w organizmie w fenobarbital.[1] Bezpośrednich badań z fenobarbitalem nie przeprowadzono, ale z powodu tego samego mechanizmu należy oczekiwać podobnego efektu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na antybiotykoterapię (gorączka, objawy ze strony układu oddechowego), jeśli połączenie zastosowano omyłkowo
- kontrola napadów padaczkowych przy ewentualnej zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymceftriaksonazytromycynalewofloksacyna
Kiedy ocena się zmienia
| Niedawne odstawienie fenobarbitaluodstep · fenobarbital | inne zalecenie | Indukcja enzymów wygasa stopniowo po odstawieniu fenobarbitalu, dlatego przeciwwskazanie należy uwzględnić także u pacjentów, którzy niedawno zakończyli jego stosowanie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ AtazanawirNie łącz atazanawiru z fenobarbitalem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane ze względu na możliwość utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który leczy cię z powodu HIV, aby zmienił leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który leczy cię z powodu HIV, aby zmienił leczenie.
Fenobarbital przyspiesza rozkładanie atazanawiru w organizmie. Przez to lek na HIV może przestać działać, a wirus może uodpornić się na leczenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa we krwi
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz atazanawiru z fenobarbitalem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane ze względu na możliwość utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności[1][2]. U pacjenta z padaczką leczonego atazanawirem zamień fenobarbital na lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych, albo w porozumieniu z lekarzem chorób zakaźnych zmień schemat leczenia przeciwretrowirusowego. Zamianę fenobarbitalu prowadź stopniowo, bo nagłe odstawienie grozi napadami drgawkowymi. Pamiętaj, że działanie indukujące wygasa powoli i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu fenobarbitalu.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia atazanawiru grozi utratą działania przeciwwirusowego i rozwojem oporności HIV[1]. Oporność może objąć także inne inhibitory proteazy i ograniczyć przyszłe opcje leczenia.
Mechanizm
Fenobarbital silnie indukuje mikrosomalne enzymy wątroby, w tym CYP3A4, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie[3]. Atazanawir jest metabolizowany w wątrobie przez CYP3A4, więc indukcja tego enzymu zmniejsza jego stężenie we krwi[1]. Wzmocnienie atazanawiru rytonawirem nie chroni wiarygodnie przed tym efektem.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- miano wiremii HIV (HIV RNA) po każdej zmianie leczenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany fenobarbitalu
- stężenie bilirubiny – fenobarbital może je obniżać, co zaburza ocenę typowej dla atazanawiru hiperbilirubinemii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenobarbital niedawno odstawionykolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Działanie indukujące fenobarbitalu wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego po rozpoczęciu atazanawiru w tym okresie należy ściśle monitorować miano wiremii HIV. |
| Atazanawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatempostać · atazanawir | inne zalecenie | Wzmocnienie atazanawiru nie znosi przeciwwskazania – indukcja enzymów może przełamać działanie wzmacniacza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
Połączenie przeciwwskazaneBarbiturany (np. fenobarbital, prymidon)+ Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. rylpiwiryna, etrawiryna, dorawiryna) klasaBarbituranów nie należy stosować jednocześnie z nienukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, bo grozi to utratą skuteczności leczenia przeciwwirusowego i rozwojem oporności HIV.Nie łącz leku z grupy barbituranów z lekiem na HIV z grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego leczenie HIV i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku z grupy barbituranów z lekiem na HIV z grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego leczenie HIV i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków.
Fenobarbital i prymidon to leki stosowane głównie w padaczce, które przyspieszają rozkład wielu innych leków w wątrobie. Gdy przyjmujesz je razem z lekiem na HIV takim jak rylpiwiryna, etrawiryna albo dorawiryna, ilość leku na HIV we krwi może spaść tak bardzo, że przestanie on działać. Wirus może wtedy zacząć się namnażać i uodpornić na leczenie, a ty możesz tego długo nie odczuwać. Podobne, choć słabsze działanie dotyczy efawirenzu i newirapiny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost wiremii HIV w wynikach badań
- nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie bez wyraźnej przyczyny
- powrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leczenia
- nadmierna senność lub zawroty głowy po zmianie leczenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Barbituranów nie należy stosować jednocześnie z nienukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, bo grozi to utratą skuteczności leczenia przeciwwirusowego i rozwojem oporności HIV. Połączenie fenobarbitalu lub prymidonu z rylpiwiryną i dorawiryną jest przeciwwskazane w ChPL, a z etrawiryną niezalecane. Jeśli barbituran jest niezbędny, należy zmienić schemat przeciwwirusowy na taki, którego skuteczność nie zależy od CYP3A4, w porozumieniu z lekarzem leczącym HIV. Częściej prostszym rozwiązaniem jest zamiana barbituranu na lek przeciwpadaczkowy bez właściwości indukujących. Po odstawieniu barbituranu indukcja enzymów ustępuje stopniowo przez kilka tygodni, więc rylpiwiryny ani dorawiryny nie należy włączać od razu po jego odstawieniu. Efawirenz i newirapina nie są przeciwwskazane z barbituranami, ale tego połączenia też należy unikać, a gdy jest konieczne, monitorować wiremię i stężenia leków.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy grozi niepełną supresją replikacji HIV, wzrostem wiremii i utratą skuteczności terapii przeciwwirusowej. Niskie stężenie leku przy trwającej replikacji sprzyja wyborowi wariantów opornych, co może dotyczyć całej klasy i ograniczyć przyszłe opcje leczenia. Skutek nie daje wczesnych objawów i ujawnia się dopiero w badaniu wiremii.
Mechanizm
Fenobarbital i prymidon, który w organizmie przekształca się w fenobarbital, są silnymi induktorami CYP3A4 oraz innych enzymów metabolizujących, w tym CYP2B6 i UGT. Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a efawirenz i newirapina także przez CYP2B6. Barbituran przyspiesza więc ich metabolizm i obniża ich stężenie we krwi. Najsilniej dotyczy to rylpiwiryny, etrawiryny i dorawiryny, których eliminacja zależy w dużej mierze od CYP3A4. Interakcja jest wspólna dla obu barbituranów, a różnice w grupie nienukleozydowych inhibitorów wynikają z ich szlaków metabolizmu i własnych właściwości indukujących.
Monitorować
- wiremia HIV (RNA HIV) po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu barbituranu
- stężenie nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy we krwi, gdy połączenie jest nieuniknione
- test oporności HIV przy wzroście wiremii
- kontrola napadów padaczkowych i stężenie fenobarbitalu przy zmianie leczenia
- przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków
Kiedy ocena się zmienia
| Barbituran odstawiony w ciągu ostatnich kilku tygodnikolejność włączenia · barbiturany | inne zalecenie | Indukcja enzymów wygasa stopniowo przez kilka tygodni po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu. Rylpiwiryny i dorawiryny nie należy włączać od razu po odstawieniu barbituranu, a przy wcześniejszym rozpoczęciu leczenia przeciwwirusowego trzeba ściśle kontrolować wiremię. |
| Rylpiwiryna we wstrzyknięciach o przedłużonym uwalnianiudroga podania · nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy | inne zalecenie | Rylpiwiryna podawana domięśniowo w postaci o przedłużonym uwalnianiu pozostaje w organizmie przez wiele miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu. Włączenie barbituranu w tym okresie, także po zakończeniu terapii iniekcyjnej, może obniżyć jej resztkowe stężenie i sprzyjać oporności, dlatego wymaga konsultacji z lekarzem leczącym HIV. |
Połączenie przeciwwskazaneBarbiturany (np. fenobarbital, prymidon)+ Triazole (np. pozakonazol, worykonazol, itrakonazol) klasaBarbituranu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym, ponieważ barbituran znacznie obniża stężenie leku przeciwgrzybiczego i grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia grzybiczego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpadaczkowy z grupy barbituranów albo przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia lekiem przeciwgrzybiczym i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpadaczkowy z grupy barbituranów albo przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia lekiem przeciwgrzybiczym i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków.
Leki przeciwpadaczkowe z grupy barbituranów, takie jak fenobarbital i prymidon, sprawiają, że organizm znacznie szybciej usuwa wiele leków przeciwgrzybiczych, na przykład worykonazol, izawukonazol, itrakonazol i pozakonazol. Lek przeciwgrzybiczy może wtedy przestać działać, a poważne zakażenie grzybicze nie zostanie wyleczone. Ten efekt utrzymuje się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu barbituranu. Flukonazol jest wyjątkiem i zwykle można go przyjmować razem z barbituranem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nawrót objawów zakażenia (gorączka, kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej)
- po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego – zaburzenia widzenia, zażółcenie skóry lub oczu, kołatanie serca, omdlenia
- nasilona senność, chwiejny chód, niewyraźna mowa
- napad drgawek
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Barbituranu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym, ponieważ barbituran znacznie obniża stężenie leku przeciwgrzybiczego i grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia grzybiczego. Połączenie fenobarbitalu albo prymidonu z worykonazolem lub izawukonazolem jest przeciwwskazane. Itrakonazolu i pozakonazolu nie stosuje się z barbituranami. Jeśli takie połączenie jest nieuniknione, oznacza się stężenie leku przeciwgrzybiczego i ocenia odpowiedź kliniczną. W pierwszej kolejności wybiera się lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli, na przykład echinokandynę lub amfoterycynę B. Inną możliwością jest zamiana barbituranu na lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego, jeśli neurolog uzna to za bezpieczne. Pobudzenie enzymów utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu barbituranu. Dlatego triazol wymagający uniknięcia induktorów włącza się dopiero po tym czasie albo pod kontrolą jego stężenia. Barbituranu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. Flukonazol można zwykle stosować z barbituranem bez zmiany dawki, obserwując pacjenta pod kątem nadmiernej senności.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to nieskuteczność leczenia przeciwgrzybiczego. Może ona prowadzić do niepowodzenia leczenia albo profilaktyki inwazyjnej grzybicy, w tym aspergilozy i mukormykozy, oraz do wyboru szczepów opornych. U chorych z ciężkim niedoborem odporności zagraża to życiu. Po odstawieniu barbituranu w trakcie leczenia triazolem stężenie leku przeciwgrzybiczego stopniowo rośnie. Grozi to jego działaniami toksycznymi, takimi jak uszkodzenie wątroby, zaburzenia widzenia, wydłużenie odstępu QT czy neurotoksyczność.
Mechanizm
Fenobarbital oraz prymidon, który w organizmie przekształca się w fenobarbital, są silnymi induktorami enzymów wątrobowych, głównie CYP3A4, a także CYP2C9, CYP2C19 i UGT. Worykonazol, itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol są w dużej mierze usuwane przez te szlaki, dlatego ich metabolizm wyraźnie przyspiesza. Stężenia tych leków spadają często poniżej poziomu skutecznego. Pobudzenie enzymów narasta stopniowo przez kilka dni do kilku tygodni. Ze względu na długi okres półtrwania fenobarbitalu utrzymuje się ono także przez kilka tygodni po odstawieniu barbituranu. Worykonazol hamuje CYP2C19 i CYP2C9, a flukonazol CYP2C9 i CYP2C19, więc mogą dodatkowo nieco podnosić stężenie fenobarbitalu. Ma to jednak mniejsze znaczenie niż spadek stężenia leku przeciwgrzybiczego. Interakcja dotyczy wszystkich triazoli z wyjątkiem flukonazolu, który jest wydalany głównie przez nerki. Dotyczy też w jednakowym stopniu obu barbituranów.
Monitorować
- stężenie triazolu we krwi (TDM) – worykonazol, pozakonazol, itrakonazol, jeśli połączenie jest nieuniknione
- odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze (gorączka, objawy zakażenia, obrazowanie, markery grzybicze)
- po odstawieniu barbituranu – stężenie triazolu, próby wątrobowe, EKG (odstęp QT), zaburzenia widzenia
- stężenie fenobarbitalu i objawy jego nadmiaru (senność, oczopląs, niezborność) przy łączeniu z flukonazolem lub worykonazolem
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu barbituranu
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni od odstawienia barbituranuodstep · barbiturany | inne zalecenie | Indukcja enzymów utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu. Triazol włączony w tym okresie może nadal mieć zbyt niskie stężenie. Jeśli leczenia przeciwgrzybiczego nie można odroczyć, wybiera się lek spoza triazoli albo kontroluje stężenie triazolu. |
| Odstawienie barbituranu w trakcie leczenia triazolemkolejność włączenia · barbiturany | inne zalecenie | Po odstawieniu barbituranu u pacjenta leczonego triazolem stężenie leku przeciwgrzybiczego stopniowo rośnie przez kilka tygodni. Konieczne jest monitorowanie stężenia triazolu, prób wątrobowych i EKG, a w razie potrzeby zmniejszenie jego dawki. |
Połączenie przeciwwskazaneBarbiturany (np. fenobarbital, prymidon)+ Leki przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C (np. sofosbuwir) klasaBarbituranów nie łączy się z lekami przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C – przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej barbituran należy zastąpić lekiem, który nie indukuje enzymów ani glikoproteiny P.Nie zaczynaj leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C, dopóki lekarz nie zamieni twojego barbituranu na inny lek, i nigdy nie odstawiaj barbituranu sam, bo może to wywołać napady drgawek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C, dopóki lekarz nie zamieni twojego barbituranu na inny lek, i nigdy nie odstawiaj barbituranu sam, bo może to wywołać napady drgawek.
Leki z grupy barbituranów, takie jak fenobarbital i prymidon, przyspieszają usuwanie z organizmu leków na wirusowe zapalenie wątroby typu C, na przykład sofosbuwiru. Lek przeciwwirusowy działa wtedy za słabo i leczenie może się nie udać, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tego połączenia nie wolno stosować. Działanie barbituranu utrzymuje się jeszcze przez kilka tygodni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Lekarz informuje, że badanie krwi nie pokazuje spadku ilości wirusa w trakcie leczenia
- Napady drgawek, silny niepokój, drżenie lub bezsenność podczas zmniejszania dawki barbituranu
- Powrót objawów choroby, na którą przyjmowany był barbituran, po jego zamianie na inny lek
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Barbituranów nie łączy się z lekami przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C – przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej barbituran należy zastąpić lekiem, który nie indukuje enzymów ani glikoproteiny P. Połączenie fenobarbitalu lub prymidonu z sofosbuwirem, także w preparatach złożonych z ledipaswirem, welpataswirem lub woksylaprewirem, jest przeciwwskazane. Zmianę leku przeciwpadaczkowego planuje neurolog z odpowiednim wyprzedzeniem, ponieważ barbituranów nie odstawia się nagle, a efekt indukcji wygasa stopniowo przez kilka tygodni po ich odstawieniu. Gdy zamiana barbituranu nie jest możliwa, decyzję o odroczeniu leczenia zakażenia wirusem lub o innym schemacie podejmuje hepatolog razem z neurologiem. Rybawiryna sama nie wchodzi w tę interakcję, ale w praktyce zawsze jest stosowana z innym lekiem przeciwwirusowym, którego dotyczy zakaz łączenia.
Skutek kliniczny
Obniżenie stężenia sofosbuwiru i leków z nim łączonych grozi utratą skuteczności terapii, brakiem trwałej odpowiedzi wirusologicznej i nawrotem zakażenia. Niepowodzenie leczenia może sprzyjać selekcji wariantów wirusa opornych na leki przeciwwirusowe i ograniczyć możliwości ponownej terapii. Interakcja nie zwiększa toksyczności barbituranów.
Mechanizm
Fenobarbital i prymidon, który jest w organizmie przekształcany w fenobarbital, są silnymi induktorami glikoproteiny P w jelicie oraz enzymów CYP3A4 i innych izoenzymów cytochromu P450. Sofosbuwir jest substratem glikoproteiny P i białka BCRP, więc indukcja ogranicza jego wchłanianie i obniża stężenie leku oraz jego aktywnego metabolitu. Leki łączone z sofosbuwirem w preparatach złożonych (ledipaswir, welpataswir, woksylaprewir) są dodatkowo substratami CYP3A4 i glikoproteiny P, więc ich stężenie również spada. Działanie indukujące dotyczy obu barbituranów w podobnym stopniu.
Monitorować
- Kontrola skuteczności leczenia przeciwwirusowego (oznaczenie RNA wirusa w trakcie i po zakończeniu terapii), jeśli pacjent przyjmował barbituran w okresie poprzedzającym leczenie
- Kontrola napadów padaczkowych lub objawów choroby podstawowej w trakcie zamiany barbituranu na inny lek
- Objawy odstawienia barbituranu (niepokój, bezsenność, drżenie, napady drgawkowe) podczas stopniowego zmniejszania dawki
- Wywiad lekowy w kierunku leków złożonych zawierających fenobarbital przed włączeniem terapii przeciwwirusowej
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wygasania indukcji po odstawieniu barbituranu (kilka tygodni)odstep · barbiturany | inne zalecenie | Indukcja glikoproteiny P i cytochromu P450 wygasa stopniowo po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu, dodatkowo z uwagi na długi okres półtrwania fenobarbitalu. Terapię przeciwwirusową rozpoczyna się dopiero po wygaśnięciu indukcji, a termin ustala hepatolog. |
| Barbituran włączany w trakcie trwającej terapii przeciwwirusowejkolejność włączenia · barbiturany | inne zalecenie | Barbituranu nie włącza się w trakcie terapii lekami przeciwwirusowymi zawierającymi sofosbuwir. W razie potrzeby leczenia napadów lub sedacji wybiera się lek bez działania indukującego i informuje hepatologa. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.