Interakcje / Fenylomaślan glicerolu / Fenylomaślan glicerolu i midazolam
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale trzeba ocenić skuteczność midazolamu i w razie potrzeby zwiększyć jego dawkę.
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie zwiększaj samodzielnie dawki midazolamu, nawet jeśli działa słabiej.
Niekorzystna interakcjaFenylomaślan glicerolu+ MidazolamPołączenie można stosować, ale trzeba ocenić skuteczność midazolamu i w razie potrzeby zwiększyć jego dawkę.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie zwiększaj samodzielnie dawki midazolamu, nawet jeśli działa słabiej.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie zwiększaj samodzielnie dawki midazolamu, nawet jeśli działa słabiej.
Lek stosowany w zaburzeniach cyklu mocznikowego przyspiesza rozkładanie midazolamu w organizmie. Przez to midazolam może słabiej uspokajać lub usypiać i działać krócej. Nie jest to niebezpieczne połączenie, ale lekarz może potrzebować dopasować dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- midazolam słabiej uspokaja lub usypia niż wcześniej
- szybsze wybudzanie się lub krótsze działanie leku
- silna senność lub spowolniony oddech po odstawieniu leku na zaburzenia cyklu mocznikowego
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale trzeba ocenić skuteczność midazolamu i w razie potrzeby zwiększyć jego dawkę.[1] Efekt indukcji ujawnia się przy stabilnym dawkowaniu fenylomaślanu glicerolu, dlatego dawkę midazolamu ustaloną przed włączeniem tego leku należy zweryfikować po kilku dniach regularnego przyjmowania.[2] Po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu indukcja może utrzymywać się przez kilkanaście dni do kilku tygodni, więc wcześniej zwiększoną dawkę midazolamu należy wtedy ostrożnie zmniejszyć.[1]
Skutek kliniczny
Działanie uspokajające i nasenne midazolamu może być słabsze i krótsze, co grozi niewystarczającą sedacją lub premedykacją.[1] Pełnej skuteczności substratów CYP3A4 podawanych z fenylomaślanem glicerolu nie można zagwarantować.[2]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity, kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy, są słabymi induktorami CYP3A4.[2] Midazolam jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, więc indukcja tych izoenzymów przyspiesza jego eliminację.[1] Przy stabilnym dawkowaniu fenylomaślanu glicerolu ekspozycja ogólnoustrojowa na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na 1-hydroksymetabolit midazolamu wzrosła.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień i czas trwania sedacji po midazolamie
- skuteczność premedykacji lub działania nasennego
- nadmierna sedacja i depresja oddechowa po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na zwiększonej dawce midazolamu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni od włączeniaczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | ryzyko maleje | Indukcja CYP3A4 rozwija się przy stabilnym dawkowaniu fenylomaślanu glicerolu, więc na początku leczenia wpływ na midazolam jest mniejszy. |
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolukolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora jego wpływ na midazolam może utrzymywać się kilkanaście dni do kilku tygodni, a następnie stężenie midazolamu wraca do wyższego poziomu, więc zwiększoną wcześniej dawkę trzeba ponownie ocenić. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolua alkoholNie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków.Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania tego leku. Duża ilość alkoholu może jednak u osób z zaburzeniami cyklu mocznikowego sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku we krwi, zwłaszcza gdy po piciu wymiotujesz albo pomijasz lek lub posiłek. Objawy upojenia, takie jak senność czy dezorientacja, są podobne do objawów zbyt wysokiego amoniaku, więc łatwo je przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- dezorientacja, splątanie, dziwne zachowanie
- uporczywe wymioty
- zaburzenia równowagi i chodu
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, choroba_lek
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków. Pacjent powinien wiedzieć, że splątanie, nasilona senność lub wymioty po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym zamiast przypisywania ich wyłącznie upojeniu. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby wskazana jest konsultacja z ośrodkiem leczącym zaburzenia cyklu mocznikowego.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie oczekuje się istotnej zmiany działania leku. Upicie się, wymioty po alkoholu albo przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku i maskować wczesne objawy hiperamonemii, co niesie ryzyko encefalopatii.
Mechanizm
Nie ma znanej bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między fenylomaślanem glicerolu a etanolem, a ryzyko wynika głównie z wpływu alkoholu na chorobę podstawową. ChPL fenylomaślanu glicerolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, a więc nie przez szlaki CYP3A4 i CYP2D6 wskazane w ChPL jako potencjalne miejsca interakcji fenylomaślanu glicerolu. ChPL zwraca uwagę, że niektóre substancje mogą wpływać na stężenie amoniaku[1]. Alkohol, zwłaszcza w dużej dawce, obciąża wątrobę, może wywołać wymioty i pominięcie dawek leku oraz sprzyja stanom katabolicznym, co u chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego może ułatwić dekompensację metaboliczną. Ośrodkowe działanie alkoholu – senność, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi – nakłada się na objawy hiperamonemii i na objawy neurotoksyczności kwasu fenylooctowego, przez co może opóźnić ich rozpoznanie.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy neurologiczne – senność, splątanie, zaburzenia równowagi
- wymioty i pominięte dawki leku
- stężenie amoniaku w razie objawów
- parametry czynności wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa dawka – upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko wymiotów, pominięcia dawek i stanu katabolicznego, a tym samym dekompensacji hiperamonemicznej, przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Regularne lub przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność wątroby i stan odżywienia, co utrudnia kontrolę choroby – wskazane jest unikanie alkoholu, kontrola parametrów wątrobowych i konsultacja z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Połączenie przeciwwskazaneMidazolama alkoholNie spożywać alkoholu w czasie leczenia midazolamem.Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania midazolamu, a jeśli już go wypiłeś, nie bierz leku i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania midazolamu, a jeśli już go wypiłeś, nie bierz leku i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Alkohol bardzo silnie wzmacnia działanie midazolamu. Może to spowodować nadmierną senność, zaburzenia oddychania, a nawet utratę przytomności i zagrożenie życia. Dlatego w czasie leczenia nie należy pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność i trudności z obudzeniem
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i utrata równowagi
- splątanie lub brak kontaktu
- sinienie warg i palców
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie spożywać alkoholu w czasie leczenia midazolamem. ChPL nakazuje unikać jednoczesnego przyjmowania produktu z alkoholem[1]. Alkohol nie jest ujęty w przeciwwskazaniach (punkt 4.3), ale ze względu na ryzyko śpiączki i zgonu połączenie należy traktować jak zagrażające życiu. W przypadku przedawkowania z udziałem alkoholu ChPL odsyła do punktu 4.9[1].
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nadmierną sedację prowadzącą do śpiączki lub zgonu oraz istotną klinicznie depresję oddechową i krążeniową[1]. U osób, które spożywały alkohol, rośnie też prawdopodobieństwo zaburzeń uważności po lekach nasennych[1].
Mechanizm
Midazolam i alkohol działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich skutki sumują się i wzajemnie nasilają. Dotyczy to sedacji, działania nasennego oraz hamowania ośrodka oddechowego i krążenia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, bo oba związki wzmacniają przekaźnictwo hamujące w mózgu. ChPL wskazuje, że połączenie z alkoholem z dużym prawdopodobieństwem zwiększa efekt uspokajający i nasenny midazolamu[1].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i przytomność
- częstość oddechów i saturacja
- ciśnienie tętnicze i tętno
- zaburzenia uważności i koordynacji następnego dnia
Kiedy ocena się zmienia
| Dowolna ilośćilość alkoholu · alkohol | inne zalecenie | Nie określono bezpiecznej ilości alkoholu w czasie leczenia midazolamem. ChPL zaleca unikanie alkoholu bez podawania progu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uzależnienia od midazolamu rośnie z dawką i czasem leczenia, a jest większe u osób nadużywających alkoholu. U takich pacjentów szczególnie ważne jest ograniczenie czasu stosowania i unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 235
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneKwas walproinowy+ Fenylomaślan gliceroluNie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Kwas walproinowy może podnosić we krwi poziom amoniaku, czyli szkodliwej substancji, którą twój lek na zaburzenia cyklu mocznikowego ma usuwać z organizmu. Przy twojej chorobie kwas walproinowy może wywołać groźne zatrucie amoniakiem, które uszkadza mózg. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty
- nietypowa senność lub trudności z obudzeniem
- splątanie lub dziwne zachowanie
- bóle głowy
- niepewny chód
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj walproinianu na własną rękę, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zaplanuje zamianę leku przeciwpadaczkowego lub normotymicznego i oznaczy stężenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Grozi hiperamonemia z encefalopatią, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. U chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego walproinian może wywołać przełom hiperamonemiczny mimo leczenia fenylomaślanem glicerolu.
Mechanizm
Kwasu walproinowego nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.[1][2][3] Fenylomaślan glicerolu stosuje się właśnie w tych zaburzeniach, więc każde połączenie obu leków dotyczy chorego z przeciwwskazaniem do walproinianu. Kwas walproinowy może zwiększać stężenie amoniaku.[4] Walproinian hamuje cykl mocznikowy na etapie syntezy fosforanu karbamoilu, przez co działa przeciwnie do fenylomaślanu glicerolu, który ma usuwać nadmiar azotu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie amoniaku we krwi
- stan neurologiczny – senność, splątanie, zmiany zachowania
- wymioty i niechęć do jedzenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ValproLEK 300 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valprolek-300-100163549/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Absenor 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/absenor-100168073/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Połączenie przeciwwskazaneMidazolam+ BupropionMidazolamu stosowanego regularnie nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie odstawiaj nagle midazolamu, jeśli przyjmujesz go regularnie razem z bupropionem, tylko ustal z lekarzem, jak stopniowo zmniejszać dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj nagle midazolamu, jeśli przyjmujesz go regularnie razem z bupropionem, tylko ustal z lekarzem, jak stopniowo zmniejszać dawkę.
Bupropion zwiększa skłonność do drgawek. Jeśli regularnie przyjmujesz midazolam i nagle go odstawisz, ryzyko drgawek rośnie jeszcze bardziej. Jednorazowa dawka midazolamu, na przykład przed zabiegiem, zwykle nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk, poty po zmniejszeniu dawki midazolamu
- nagła bezsenność lub rozdrażnienie po odstawieniu midazolamu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Midazolamu stosowanego regularnie nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1] Przy jednorazowym podaniu midazolamu do zabiegu nie trzeba zmieniać leczenia bupropionem, ale warto poinformować zespół zabiegowy o jego przyjmowaniu. Przed rozpoczęciem bupropionu należy ustalić, czy pacjent przyjmuje benzodiazepiny i czy nie planuje ich przerwania.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu midazolamu stosowanego przez dłuższy czas u pacjenta przyjmującego bupropion.[1] Przy pojedynczej dawce midazolamu, na przykład do zabiegu lub jako premedykacja, ryzyko odstawienne jest małe.
Mechanizm
Bupropion obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, a nagłe odstawienie benzodiazepiny, takiej jak midazolam, samo w sobie wiąże się z ryzykiem napadów drgawkowych.[1] Oba czynniki sumują się, dlatego u pacjenta leczonego bupropionem nagłe przerwanie długotrwale stosowanego midazolamu szczególnie zwiększa ryzyko drgawek.[2] Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ midazolam jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5, a nie wykazano innych mechanizmów jego interakcji farmakokinetycznych niż modulacja CYP3A.[3] Bupropion hamuje CYP2D6, który nie uczestniczy w metabolizmie midazolamu.[1] Midazolam nie zmienia farmakokinetyki innych leków.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- czas trwania i schemat stosowania midazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepiny (niepokój, drżenie, bezsenność, poty)
- napady drgawkowe w okresie zmniejszania dawki lub po odstawieniu midazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne stosowanie, a następnie nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionemczas leczenia · midazolam | interakcja nie dotyczy | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka napadów drgawkowych. Dawkę midazolamu należy zmniejszać stopniowo. |
| Pojedyncza dawka (premedykacja lub sedacja do zabiegu)czas leczenia · midazolam | ryzyko maleje | Po jednorazowym podaniu midazolamu nie występuje ryzyko odstawienne, więc znaczenie interakcji jest małe. Wystarczy poinformować zespół zabiegowy o leczeniu bupropionem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneMidazolam+ KlarytromycynaDoustnego midazolamu nie łączy się z klarytromycyną.Nie łącz tych leków na własną rękę – zanim zaczniesz brać antybiotyk albo tabletkę nasenną, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o obu lekach, żeby dobrali zamiennik.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę – zanim zaczniesz brać antybiotyk albo tabletkę nasenną, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o obu lekach, żeby dobrali zamiennik.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Klarytromycyna (antybiotyk) sprawia, że midazolam (lek nasenny i uspokajający) dłużej pozostaje w organizmie i działa kilka razy silniej. Może to wywołać bardzo głęboką i długą senność, a nawet groźne spłycenie oddechu. Działanie antybiotyku na midazolam może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po zakończeniu kuracji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny oddech
- splątanie, niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- osłabienie, uczucie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Doustnego midazolamu nie łączy się z klarytromycyną[1]. Jeśli antybiotyk makrolidowy jest konieczny, wybierz azytromycynę albo na czas leczenia zastosuj benzodiazepinę niemetabolizowaną przez CYP3A4, np. lorazepam lub oksazepam. Po odstawieniu klarytromycyny doustny midazolam włączaj ostrożnie, pamiętając, że hamowanie CYP3A może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni[2]. Gdy midazolam podaje się dożylnie u pacjenta leczonego klarytromycyną, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta i ewentualne zmniejszenie dawki midazolamu[1]. Ostrożności wymaga też podanie midazolamu na błonę śluzową jamy ustnej, które daje interakcję zbliżoną do podania dożylnego[3].
Skutek kliniczny
Działanie midazolamu jest silniejsze i wydłużone w czasie[2]. Grozi to nadmierną i przedłużoną sedacją, zaburzeniami koordynacji, a przy dużym wzroście stężenia depresją oddechową i krążeniową, zwłaszcza u osób starszych, z chorobami układu oddechowego lub przyjmujących inne leki działające depresyjnie na OUN[2].
Mechanizm
Klarytromycyna nieodwracalnie hamuje CYP3A4 (inhibicja zależna od mechanizmu), który odpowiada za metabolizm midazolamu w jelicie i wątrobie[2]. Po podaniu doustnym zahamowany zostaje także efekt pierwszego przejścia, dlatego wzrost ekspozycji jest znacznie większy niż po podaniu dożylnym – AUC midazolamu rośnie 7-krotnie po podaniu doustnym i 2,7-krotnie po dożylnym[1]. Ponieważ enzym musi zostać odtworzony, efekt hamowania może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni po zakończeniu leczenia klarytromycyną[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji i czas wybudzenia
- częstość oddechów i saturacja (przy podaniu dożylnym)
- ciśnienie tętnicze
- koordynacja ruchowa i ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub na błonę śluzową jamy ustnejdroga podania · midazolam | ryzyko maleje | Po podaniu dożylnym AUC midazolamu rośnie 2,7-krotnie, połączenie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga dokładnego monitorowania pacjenta i ewentualnej redukcji dawki midazolamu. Podanie na błonę śluzową jamy ustnej omija efekt pierwszego przejścia i daje interakcję zbliżoną do podania dożylnego. |
| Kilka tygodni od odstawienia klarytromycynyodstep · klarytromycyna | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A przez klarytromycynę jest nieodwracalne i może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni od jej odstawienia, dlatego w tym okresie doustny midazolam należy włączać ostrożnie, w zmniejszonej dawce i z obserwacją sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaFezoterodyna+ Fenylomaślan gliceroluUnikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.
Lek stosowany w zaburzeniach cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na pęcherz nadreaktywny. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy mogą wrócić. Rzadziej może się zdarzyć odwrotnie i nasilą się działania niepożądane leku na pęcherz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub nagłe parcie na mocz
- popuszczanie moczu
- silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.[1] Przy niewystarczającej kontroli objawów rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. Obserwuj też pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych, ponieważ wpływ fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 jest niepewny.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania fezoterodyny i gorsza kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nietrzymanie moczu). Przy ewentualnym zahamowaniu CYP2D6 możliwy jest odwrotny kierunek – wzrost ekspozycji na aktywny metabolit i nasilenie działań antycholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu.[1]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, a przy stabilnym dawkowaniu zmniejszały ekspozycję na midazolam o około 32%.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a indukcja CYP3A4 może obniżać jego stężenie do wartości subterapeutycznych.[1] Wpływu fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 nie można wykluczyć, a kierunek tego wpływu nie jest znany.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (częstość mikcji, parcia naglące, epizody nietrzymania moczu)
- działania antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, senność
- zmiana skuteczności fezoterodyny po włączeniu lub odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta leczonego fezoterodynąkolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 rozwija się stopniowo, dlatego skuteczność fezoterodyny oceń po kilku tygodniach od włączenia fenylomaślanu glicerolu. Po jego odstawieniu ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny może wzrosnąć, więc obserwuj działania antycholinergiczne. |
| 4 mgdawka · fezoterodyna | inne zalecenie | Przy dawce 4 mg i niewystarczającej kontroli objawów lekarz może rozważyć zwiększenie dawki do 8 mg na dobę albo zmianę na lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ MidazolamNależy unikać łączenia klemastyny z midazolamem.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności.
Klemastyna i midazolam działają uspokajająco i usypiająco, a razem to działanie się nasila. Możesz być bardzo senny lub senna, mieć zawroty głowy i kłopoty z koordynacją ruchów. W skrajnych przypadkach oddech może stać się płytki i wolny. Alkohol jeszcze bardziej zwiększa to ryzyko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie lub dezorientacja
- osłabienie i omdlenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia klemastyny z midazolamem[1]. Jeśli pacjent przyjmuje klemastynę z powodu alergii, lepiej zastąpić ją lekiem przeciwhistaminowym o słabym działaniu uspokajającym. Gdy jednoczesne podanie jest konieczne, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki i obserwuje stopień sedacji oraz oddech pacjenta. Pacjent nie powinien pić alkoholu, ponieważ nasila on działanie obu leków[1][2].
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić sedację i senność aż do depresji oddechowej. Jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może prowadzić do nasilonej sedacji oraz depresji układu oddechowego lub krążenia[2]. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami układu oddechowego oraz przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub innych leków uspokajających.
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne się sumuje. Klemastyna nasila hamujące działanie anksjolityków na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Leki przeciwhistaminowe zwiększają efekt uspokajający i nasenny midazolamu[2]. Midazolam wchodzi w interakcje farmakokinetyczne tylko przez modulację CYP3A, a klemastyna nie należy do znanych modulatorów tego izoenzymu, dlatego interakcja ma charakter farmakodynamiczny[2].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień sedacji i senności
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze i tętno
- saturacja przy sedacji zabiegowej
- splątanie i zaburzenia równowagi u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
cetyryzynalewocetyryzynaloratadynadesloratadynafeksofenadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji zwiększa ryzyko splątania, upadków i depresji oddechowej. Dawki obu leków powinny być możliwie najmniejsze, a połączenia należy szczególnie unikać. |
| Sedacja zabiegowa pod nadzoremdroga podania · midazolam | inne zalecenie | Przy jednorazowym podaniu midazolamu do sedacji zabiegowej z monitorowaniem oddechu i saturacji można rozważyć ostrożne dawkowanie midazolamu z uwzględnieniem przyjętej klemastyny. Zespół prowadzący zabieg powinien wiedzieć o jej stosowaniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ Fenylomaślan gliceroluU kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład lewonorgestrelu w organizmie. Przez to tabletka antykoncepcyjna, także tabletka „dzień po”, może chronić przed ciążą słabiej. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie lub brak miesiączki
- nietypowe krwawienie lub plamienie
- objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności czy tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią[1]. Gdy wkładka nie wchodzi w grę, można rozważyć 3000 mikrogramów lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku, z zastrzeżeniem, że takiego postępowania nie badano[1]. Przy regularnej antykoncepcji doustnej z lewonorgestrelem zalecaj dodatkową lub niehormonalną metodę przez cały czas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Skutek kliniczny
Stężenie lewonorgestrelu może się zmniejszyć, co grozi niepowodzeniem antykoncepcji i nieplanowaną ciążą. Skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszała się o około 32%[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a induktory tego enzymu przyspieszają jego metabolizm i obniżają jego stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- opóźnienie lub brak kolejnej miesiączki – wykonanie testu ciążowego
- krwawienia międzymiesiączkowe przy regularnej antykoncepcji doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąlewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznym (antykoncepcja długoterminowa)
Kiedy ocena się zmienia
| Domacicznadroga podania · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Lewonorgestrel uwalniany z systemu wewnątrzmacicznego działa głównie miejscowo, więc indukcja metabolizmu ma dla jego skuteczności znikome znaczenie. |
| czas leczenia ≤ 4 tygodnie po odstawieniufenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Zalecenie niehormonalnej antykoncepcji awaryjnej obowiązuje także u kobiet, które przyjmowały induktor enzymów w ciągu ostatnich 4 tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.