Interakcje / Fenylomaślan glicerolu / Fenylomaślan glicerolu i paroksetyna
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować z zachowaniem ostrożności.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się nowe dolegliwości albo poczujesz, że lek na nastrój działa słabiej.
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolu+ ParoksetynaPołączenie można stosować z zachowaniem ostrożności.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się nowe dolegliwości albo poczujesz, że lek na nastrój działa słabiej.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się nowe dolegliwości albo poczujesz, że lek na nastrój działa słabiej.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może w niewielkim stopniu zmieniać sposób, w jaki organizm rozkłada paroksetynę. Nie wiadomo, czy ma to znaczenie w praktyce, i najczęściej nie powoduje żadnych problemów. Gdyby stężenie paroksetyny wzrosło, mogą nasilić się jej działania niepożądane, a gdyby spadło – lek może słabiej działać na nastrój.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty
- nadmierna senność
- drżenie rąk lub niepokój
- splątanie lub dezorientacja
- pogorszenie nastroju
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować z zachowaniem ostrożności[1]. Gdy paroksetynę włącza się u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu, warto zacząć od dawki z dolnego zakresu i zwiększać ją według tolerancji i skuteczności[2]. Po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki fenylomaślanu glicerolu należy obserwować tolerancję i działanie paroksetyny.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwa zmiana stężenia paroksetyny we krwi – przy wzroście nasilenie działań niepożądanych (nudności, senność, drżenie, pobudzenie), przy spadku słabsze działanie przeciwdepresyjne. Paroksetyna ma szeroki przedział terapeutyczny, więc klinicznie istotny skutek jest mało prawdopodobny. Objawy takie jak nudności, wymioty, senność czy splątanie mogą też wynikać z hiperamonemii lub działania metabolitów fenylomaślanu glicerolu, co utrudnia ich ocenę.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu może wpływać na aktywność CYP2D6, dlatego u pacjentów przyjmujących substraty tego izoenzymu zaleca się ostrożność[1]. Paroksetyna jest metabolizowana przez CYP2D6, a jej metabolizm i farmakokinetyka mogą się zmieniać pod wpływem leków hamujących lub indukujących enzymy metabolizujące[2]. Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity są też słabymi induktorami CYP3A4[1], ale ten szlak ma dla paroksetyny znaczenie drugorzędne. Kierunek i wielkość ewentualnego wpływu na stężenie paroksetyny nie zostały zbadane u ludzi.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- działania niepożądane paroksetyny (nudności, senność, drżenie, pobudzenie)
- skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego
- objawy hiperamonemii (wymioty, senność, splątanie) – w celu odróżnienia od działań niepożądanych paroksetyny
Kiedy ocena się zmienia
| Paroksetyna włączana u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolukolejność włączenia · paroksetyna | inne zalecenie | Rozpocznij paroksetynę od dawki z dolnego zakresu i zwiększaj ją według tolerancji i skuteczności. |
| Włączenie, odstawienie lub zmiana dawki fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na stałej dawce paroksetynykolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | W kolejnych tygodniach obserwuj tolerancję i skuteczność paroksetyny, a w razie potrzeby skoryguj jej dawkę na podstawie oceny klinicznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolua alkoholNie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków.Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania tego leku. Duża ilość alkoholu może jednak u osób z zaburzeniami cyklu mocznikowego sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku we krwi, zwłaszcza gdy po piciu wymiotujesz albo pomijasz lek lub posiłek. Objawy upojenia, takie jak senność czy dezorientacja, są podobne do objawów zbyt wysokiego amoniaku, więc łatwo je przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- dezorientacja, splątanie, dziwne zachowanie
- uporczywe wymioty
- zaburzenia równowagi i chodu
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, choroba_lek
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków. Pacjent powinien wiedzieć, że splątanie, nasilona senność lub wymioty po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym zamiast przypisywania ich wyłącznie upojeniu. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby wskazana jest konsultacja z ośrodkiem leczącym zaburzenia cyklu mocznikowego.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie oczekuje się istotnej zmiany działania leku. Upicie się, wymioty po alkoholu albo przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku i maskować wczesne objawy hiperamonemii, co niesie ryzyko encefalopatii.
Mechanizm
Nie ma znanej bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między fenylomaślanem glicerolu a etanolem, a ryzyko wynika głównie z wpływu alkoholu na chorobę podstawową. ChPL fenylomaślanu glicerolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, a więc nie przez szlaki CYP3A4 i CYP2D6 wskazane w ChPL jako potencjalne miejsca interakcji fenylomaślanu glicerolu. ChPL zwraca uwagę, że niektóre substancje mogą wpływać na stężenie amoniaku[1]. Alkohol, zwłaszcza w dużej dawce, obciąża wątrobę, może wywołać wymioty i pominięcie dawek leku oraz sprzyja stanom katabolicznym, co u chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego może ułatwić dekompensację metaboliczną. Ośrodkowe działanie alkoholu – senność, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi – nakłada się na objawy hiperamonemii i na objawy neurotoksyczności kwasu fenylooctowego, przez co może opóźnić ich rozpoznanie.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy neurologiczne – senność, splątanie, zaburzenia równowagi
- wymioty i pominięte dawki leku
- stężenie amoniaku w razie objawów
- parametry czynności wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa dawka – upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko wymiotów, pominięcia dawek i stanu katabolicznego, a tym samym dekompensacji hiperamonemicznej, przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Regularne lub przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność wątroby i stan odżywienia, co utrudnia kontrolę choroby – wskazane jest unikanie alkoholu, kontrola parametrów wątrobowych i konsultacja z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Niekorzystna interakcjaParoksetynaa alkoholZaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały czas przyjmowania paroksetyny.Nie pij alkoholu w czasie leczenia paroksetyną, a jeśli się zdarzy, nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia paroksetyną, a jeśli się zdarzy, nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.
Podczas leczenia paroksetyną najlepiej nie pić alkoholu. Lek sam w sobie nie wzmacnia działania alkoholu, ale u niektórych osób po piciu może pojawić się większa senność, trudniej jest się skupić i wolniej się reaguje. Alkohol nie sprzyja też leczeniu depresji i lęku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowa senność lub ospałość
- trudności z koncentracją
- wolniejsza reakcja niż zwykle
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały czas przyjmowania paroksetyny.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, należy go uprzedzić o możliwej senności i spadku koncentracji oraz o zachowaniu ostrożności przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn. Nie ma podstaw do samodzielnego odstawiania paroksetyny z powodu jednorazowego spożycia alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym spożyciu alkoholu możliwe jest nieznaczne nasilenie senności, spadek uwagi i wydłużenie czasu reakcji, choć nie jest to wynik jednoznacznie potwierdzony. Nie opisano w ChPL groźnej interakcji, ale producent odradza picie alkoholu w trakcie leczenia.
Mechanizm
Podczas leczenia paroksetyną należy unikać alkoholu, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Paroksetyna nie zaburza funkcji psychomotorycznych i nie nasila hamującego działania etanolu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Dane z badań nie są jednak jednoznaczne. Opisywano nieznaczny wzrost sedacji, spadek uwagi i wydłużenie czasu reakcji po jednoczesnym podaniu leku z alkoholem. Inne badania sugerują, że uspokojenie wywołane alkoholem było osłabiane przez paroksetynę.
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[2]
Monitorować
- senność i spadek uwagi po spożyciu alkoholu
- sprawność psychomotoryczna przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn
- ocena, czy pacjent nie sięga po alkohol jako sposób radzenia sobie z objawami depresji lub lęku
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 295
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneKwas walproinowy+ Fenylomaślan gliceroluNie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Kwas walproinowy może podnosić we krwi poziom amoniaku, czyli szkodliwej substancji, którą twój lek na zaburzenia cyklu mocznikowego ma usuwać z organizmu. Przy twojej chorobie kwas walproinowy może wywołać groźne zatrucie amoniakiem, które uszkadza mózg. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty
- nietypowa senność lub trudności z obudzeniem
- splątanie lub dziwne zachowanie
- bóle głowy
- niepewny chód
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj walproinianu na własną rękę, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zaplanuje zamianę leku przeciwpadaczkowego lub normotymicznego i oznaczy stężenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Grozi hiperamonemia z encefalopatią, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. U chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego walproinian może wywołać przełom hiperamonemiczny mimo leczenia fenylomaślanem glicerolu.
Mechanizm
Kwasu walproinowego nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.[1][2][3] Fenylomaślan glicerolu stosuje się właśnie w tych zaburzeniach, więc każde połączenie obu leków dotyczy chorego z przeciwwskazaniem do walproinianu. Kwas walproinowy może zwiększać stężenie amoniaku.[4] Walproinian hamuje cykl mocznikowy na etapie syntezy fosforanu karbamoilu, przez co działa przeciwnie do fenylomaślanu glicerolu, który ma usuwać nadmiar azotu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie amoniaku we krwi
- stan neurologiczny – senność, splątanie, zmiany zachowania
- wymioty i niechęć do jedzenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ValproLEK 300 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valprolek-300-100163549/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Absenor 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/absenor-100168073/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.
Paroksetyna i błękit metylenowy, czyli niebieski barwnik podawany czasem w szpitalu przed operacją lub w ciężkim zatruciu, razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Ta reakcja może zagrażać życiu. Barwnik podaje się prawie zawsze w szpitalu, dlatego najważniejsze jest, aby lekarze wiedzieli, że bierzesz paroksetynę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- gorączka i obfite pocenie się
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] Przy planowym zabiegu z wizualizacją tkanek należy wybrać inny barwnik albo – jeśli to możliwe i bezpieczne psychiatrycznie – zakończyć paroksetynę co najmniej 1 tydzień przed podaniem, odstawiając ją stopniowo pod kontrolą lekarza.[2] Paroksetynę można ponownie włączyć co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce chlorku metylotioniniowego.[3] W stanie nagłym, np. w ciężkiej methemoglobinemii, gdy podania nie można uniknąć, należy zastosować najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwować pacjenta przez 4 godziny w kierunku objawów ze strony OUN.[4]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi reakcjami ze strony OUN, w tym potencjalnie śmiertelnym zespołem serotoninowym.[4] Objawy obejmują pobudzenie, splątanie, hipertermię, drżenia, mioklonie, wzmożone odruchy, tachykardię, wahania ciśnienia tętniczego i potliwość, a pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania chlorku metylotioniniowego.
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc łącznie nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne w OUN.[4] ChPL paroksetyny zalicza chlorek metylotioniniowy do odwracalnych niewybiórczych inhibitorów MAO, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[3] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna chlorku metylotioniniowego nie miała klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę dekstrometorfanu jako substratu CYP2D6.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego przez co najmniej 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
- stan świadomości i pobudzenie
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- napięcie mięśniowe, drżenia, mioklonie i odruchy
Bezpieczniejsze alternatywy
zieleń indocyjaninowabłękit patentowy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · metylotioniniowa | ryzyko rośnie | Ostrzeżenia ChPL chlorku metylotioniniowego dotyczą podania dożylnego, przy którym należy liczyć się z szybkim wystąpieniem objawów i obserwować pacjenta przez 4 godziny. |
| odstep ≥ 24 godziny od ostatniej dawki chlorku metylotioniniowego do włączenia paroksetynyparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Leczenie paroksetyną można rozpocząć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania chlorku metylotioniniowego jako odwracalnego inhibitora MAO. |
| odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetyny do podania chlorku metylotioniniowegoparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Co najmniej 1 tydzień powinien upłynąć od przerwania leczenia paroksetyną do podania inhibitora MAO, w tym chlorku metylotioniniowego. Odstawienie powinno być stopniowe i uzgodnione z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ParoGen 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/parogen-100157112/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ SelegilinaNie łączyć paroksetyny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz brać którykolwiek z nich, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o drugim leku, nawet jeśli odstawiłeś go niedawno.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz brać którykolwiek z nich, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o drugim leku, nawet jeśli odstawiłeś go niedawno.
Paroksetyny i selegiliny nie wolno przyjmować razem. Oba leki zwiększają ilość serotoniny w mózgu, a ich połączenie może wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Może on objawiać się gorączką, silnym poceniem, drżeniem, splątaniem, a nawet utratą przytomności. Po odstawieniu jednego z tych leków trzeba odczekać określony czas, zanim zaczniesz brać drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- obfite pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- niepokój, pobudzenie, splątanie lub omamy
- kołatanie serca
- bardzo wysokie lub bardzo niskie ciśnienie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- drgawki lub utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łączyć paroksetyny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.[1][2] Paroksetynę można rozpocząć dopiero po 2 tygodniach od zakończenia stosowania selegiliny jako nieodwracalnego inhibitora MAO.[2] Od odstawienia paroksetyny do rozpoczęcia selegiliny musi upłynąć co najmniej 1 tydzień.[2][1] Jeśli pacjent leczony selegiliną wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, dobór terapii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym, ponieważ ChPL selegiliny przeciwwskazuje także inne SSRI, SNRI i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.[1]
Skutek kliniczny
U pacjentów stosujących jednocześnie selegilinę i SSRI, w tym paroksetynę, obserwowano ciężkie działania niepożądane, takie jak obfite pocenie się, zaczerwienienie, ataksja, hipertermia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, kołatanie serca, zawroty głowy oraz pobudzenie, splątanie i omamy prowadzące do majaczenia i śpiączki.[1] Obraz ten odpowiada zespołowi serotoninowemu, który może zagrażać życiu.
Mechanizm
Selegilina jest nieodwracalnym inhibitorem MAO typu B, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają dostępność serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. ChPL selegiliny podaje, że mechanizm ciężkich reakcji obserwowanych przy łączeniu z SSRI nie jest w pełni poznany.[1] Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności wobec MAO-B, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji.[1]
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[3]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, hiperrefleksja, gorączka, obfite pocenie)
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- zachowanie wymaganych odstępów przy zamianie leków
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilina | inne zalecenie | Paroksetynę można rozpocząć po 2 tygodniach od zakończenia stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO, a ChPL selegiliny wymaga co najmniej 14 dni odstępu po jej odstawieniu przed włączeniem leku wchodzącego z nią w interakcję. |
| odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetynyparoksetyna | inne zalecenie | Od przerwania leczenia paroksetyną do rozpoczęcia selegiliny powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności i wystąpienia poważnych działań niepożądanych, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji z lekami serotoninergicznymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ Wodorobursztynian doksylaminyNie łączy się doksylaminy z paroksetyną.Nie bierz doksylaminy, gdy przyjmujesz paroksetynę, i porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia problemów ze snem, nie odstawiając samodzielnie paroksetyny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doksylaminy, gdy przyjmujesz paroksetynę, i porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia problemów ze snem, nie odstawiając samodzielnie paroksetyny.
Paroksetyny nie łączy się z doksylaminą, czyli lekiem nasennym bez recepty. Paroksetyna może spowalniać usuwanie doksylaminy z organizmu, przez co lek nasenny działa silniej i dłużej. Może to powodować silną senność w ciągu dnia, zawroty głowy, suchość w ustach, problemy z oddawaniem moczu i splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub otępienie w ciągu dnia
- zawroty głowy i chwiejność
- splątanie
- trudności z oddawaniem moczu
- nieostre widzenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się doksylaminy z paroksetyną.[1] U pacjenta leczonego paroksetyną z bezsennością należy zrezygnować z doksylaminy i skierować go do lekarza prowadzącego w celu wyboru innej metody leczenia zaburzeń snu albo rozważenia zmiany leku przeciwdepresyjnego na taki, który nie jest silnym inhibitorem CYP450. Paroksetyny nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jej dawki z powodu chęci przyjmowania leku nasennego.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia działania doksylaminy i jej działań niepożądanych, zwłaszcza senności i zaburzeń sprawności psychoruchowej w ciągu dnia.[2] Możliwe jest też nasilenie objawów przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia i splątanie, szczególnie u osób starszych.[1]
Mechanizm
Paroksetyna jest silnym inhibitorem izoenzymów cytochromu P450, przede wszystkim CYP2D6, i może zwiększać ekspozycję na doksylaminę.[3] Enzymy odpowiedzialne za metabolizm doksylaminy nie są w pełni poznane, dlatego jej łączenie z silnymi inhibitorami CYP450, w tym z paroksetyną, jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki mogą sumować działanie ośrodkowe i przeciwcholinergiczne, ponieważ doksylamina jest lekiem przeciwhistaminowym o silnym działaniu sedatywnym i antycholinergicznym.[1]
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[4]
Monitorować
- nadmierna senność w ciągu dnia
- zaburzenia sprawności psychoruchowej i ryzyko upadków
- objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zaparcia, splątanie)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego i przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko splątania, zatrzymania moczu i upadków, co dodatkowo przemawia przeciw stosowaniu doksylaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doksylamina Geiser 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doksylamina-geiser-100365129/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ LinezolidNie łącz paroksetyny z linezolidem, jeśli można wybrać inny antybiotyk o podobnym spektrum.Nie zaczynaj brać linezolidu razem z paroksetyną bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, a przy niepokojących objawach natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać linezolidu razem z paroksetyną bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, a przy niepokojących objawach natychmiast wezwij pomoc.
Paroksetyna i linezolid razem mogą nadmiernie zwiększyć ilość serotoniny w organizmie. Może to wywołać groźny dla życia stan zwany zespołem serotoninowym oraz wzrost ciśnienia krwi. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli jest to konieczne, robi się to tylko pod ścisłą kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- drżenie mięśni lub sztywność
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- nadmierne pocenie się
- zaczerwienienie twarzy
- silny ból głowy lub kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz paroksetyny z linezolidem, jeśli można wybrać inny antybiotyk o podobnym spektrum. Wyjątkowo połączenie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy możliwa jest ścisła obserwacja pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego i kontrola ciśnienia tętniczego[1]. Linezolidu nie podaje się pacjentowi przyjmującemu inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, chyba że zapewniono ścisłą obserwację i monitorowanie ciśnienia[2]. Paroksetynę można włączyć co najmniej 24 godziny po zakończeniu linezolidu, a od odstawienia paroksetyny do włączenia inhibitora MAO powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[1]. Przypadki zespołu serotoninowego obserwowano podczas łącznego stosowania linezolidu z lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI[2]. Możliwy jest też wzrost ciśnienia tętniczego, dlatego przy koniecznym łączeniu kontroluje się ciśnienie[3].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają stężenie serotoniny w synapsach i ich działanie się nasila[2]. Linezolid nie jest metabolizowany przez cytochrom P450 i nie hamuje izoenzymów CYP, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego[2].
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: dezorientacja, majaczenie, niepokój, drżenie, zaczerwienienie twarzy, nadmierna potliwość, wysoka gorączka
- ciśnienie tętnicze
- stan psychiczny i świadomość
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki linezolidulinezolid | interakcja nie dotyczy | Paroksetynę można włączyć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania linezolidu. |
| odstep ≥ 7 dni od odstawienia paroksetynyparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Od przerwania leczenia paroksetyną do rozpoczęcia leczenia inhibitorem MAO, w tym linezolidem, powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Fluorochinolony okulistyczne (np. ofloksacyna, moksyfloksacyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca.Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Leki przeciwdepresyjne, takie jak escytalopram, sertralina czy cytalopram, oraz antybiotyki w tabletkach z tej samej grupy co krople do oczu mogą razem wpływać na rytm serca. Krople do oczu z ofloksacyną lub moksyfloksacyną działają jednak głównie w oku i bardzo mało leku dostaje się do krwi. Dlatego takie połączenie jest uważane za bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca. Zalecenie dotyczy wszystkich leków z grupy, w tym cytaloprамu i escytalopramu, które najsilniej wydłużają odstęp QT. Ostrożność warto zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, ciężką chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi, przyjmujących jednocześnie kilka innych leków wydłużających odstęp QT. Ocenę należy powtórzyć, jeśli fluorochinolon zostanie podany doustnie lub dożylnie.
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu w oku nie należy się spodziewać klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT ani zaburzeń rytmu serca u osoby przyjmującej lek z grupy SSRI. Ryzyko staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu fluorochinolonu.
Mechanizm
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, zwłaszcza cytalopram i escytalopram, oraz fluorochinolony podawane ogólnie mogą wydłużać odstęp QT przez hamowanie kanałów potasowych hERG[1]. Połączenie obu grup może więc teoretycznie sumować ten efekt. Po podaniu do worka spojówkowego ofloksacyna i moksyfloksacyna przenikają do krwi w bardzo małej ilości, znacznie mniejszej niż po podaniu doustnym lub dożylnym, dlatego addycja wpływu na odstęp QT jest mało prawdopodobna. Interakcje opisane w bazach dla tych par wynikają z danych dla postaci ogólnych fluorochinolonów. Fluorochinolony okulistyczne nie wpływają na metabolizm leków przeciwdepresyjnych, a leki przeciwdepresyjne nie wpływają na działanie miejscowe antybiotyku w oku.
Monitorować
- rutynowe monitorowanie nie jest wymagane
- EKG i stężenie potasu oraz magnezu tylko u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT lub przy ogólnym podaniu fluorochinolonu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · fluorochinolony okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu fluorochinolonu, zwłaszcza moksyfloksacyny, addycja wydłużenia odstępu QT z cytalopramem lub escytalopramem jest klinicznie istotna i wymaga oceny czynników ryzyka, EKG oraz kontroli elektrolitów albo wyboru antybiotyku z innej grupy. |
| wiek ≥ 65pacjent | inne zalecenie | U osób starszych z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących kilka leków wydłużających odstęp QT warto upewnić się, że krople stosowane są zgodnie z zaleceniem i z uciskiem kanalika łzowego, choć klasa ryzyka się nie zmienia. |
Źródła
- Hussaarts KGAM, Berger FA, Binkhorst L, Oomen-de Hoop E, van Leeuwen RWF, van Alphen RJ, et al. The Risk of QTc-Interval Prolongation in Breast Cancer Patients Treated with Tamoxifen in Combination with Serotonin Reuptake Inhibitors. Pharm Res. 2019;37(1):7. doi: 10.1007/s11095-019-2746-9. PMID: 31845095.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.