Interakcje / Fezoterodyna / Fezoterodyna i larotrektynib
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto obserwować pacjenta pod kątem nasilenia zaparć, suchości w jamie ustnej, senności i trudności z oddawaniem moczu.
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, pij odpowiednio dużo płynów i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się uporczywe zaparcia, silne zawroty głowy albo kłopoty z oddawaniem moczu.
Interakcja o niejasnym znaczeniuFezoterodyna+ LarotrektynibPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto obserwować pacjenta pod kątem nasilenia zaparć, suchości w jamie ustnej, senności i trudności z oddawaniem moczu.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, pij odpowiednio dużo płynów i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się uporczywe zaparcia, silne zawroty głowy albo kłopoty z oddawaniem moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, pij odpowiednio dużo płynów i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się uporczywe zaparcia, silne zawroty głowy albo kłopoty z oddawaniem moczu.
Te leki zwykle można przyjmować razem. Oba mogą jednak powodować zaparcia i zawroty głowy, więc te dolegliwości mogą być silniejsze. Lek na pęcherz może też dawać suchość w ustach, senność i trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywe zaparcia albo brak wypróżnienia przez kilka dni
- silne zawroty głowy lub senność
- trudności z oddawaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nasilona suchość w ustach
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto obserwować pacjenta pod kątem nasilenia zaparć, suchości w jamie ustnej, senności i trudności z oddawaniem moczu. Inhibitorów CYP3A4 o średniej sile działania nie trzeba uwzględniać w dawkowaniu fezoterodyny, a larotrektynib działa słabiej[1]. Przy nasilonych objawach antycholinergicznych rozważ zmniejszenie dawki fezoterodyny do 4 mg, zwłaszcza u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 albo przyjmujących silne inhibitory CYP2D6[1].
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu fezoterodyny, które zwykle nie ma znaczenia klinicznego. U części pacjentów mogą nasilić się działania antycholinergiczne fezoterodyny, takie jak suchość w jamie ustnej, zaparcia, senność czy zatrzymanie moczu[1]. Najbardziej prawdopodobnym problemem praktycznym jest nasilenie zaparć i zawrotów głowy wynikające z sumowania działań niepożądanych obu leków.
Mechanizm
Larotrektynib jest słabym inhibitorem CYP3A i zwiększa ekspozycję na doustny midazolam 1,7-krotnie[2]. Aktywny metabolit fezoterodyny jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a nawet inhibitor CYP3A4 o średniej sile działania zwiększa jego AUC tylko o około 27%, bez potrzeby zmiany dawki[1]. Wpływ słabych inhibitorów CYP3A4 nie powinien być większy niż inhibitorów o średniej sile działania[1]. Aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje głównych izoenzymów CYP przy klinicznych stężeniach, więc nie zmienia ekspozycji na larotrektynib[1]. Dodatkowo oba leki mogą powodować zaparcia i zawroty głowy, więc te działania niepożądane mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość wypróżnień i zaparcia
- suchość w jamie ustnej
- senność i zawroty głowy
- trudności z oddawaniem moczu lub zatrzymanie moczu
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 8 mg/dfezoterodyna | ryzyko rośnie | Przy dawce fezoterodyny 8 mg na dobę nawet niewielkie zwiększenie ekspozycji na aktywny metabolit może nasilić działania antycholinergiczne. Przy objawach nietolerancji rozważ zmniejszenie dawki do 4 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuFezoterodynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nie prowadź samochodu, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nie prowadź samochodu, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.
Nie wiadomo, aby fezoterodyna groźnie reagowała z alkoholem. Alkohol może jednak nasilić senność, zawroty głowy i niewyraźne widzenie, które czasem daje ten lek. Alkohol sam też pobudza pęcherz, więc możesz częściej i pilniej odczuwać potrzebę oddania moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejność
- niewyraźne widzenie
- częstsze i pilniejsze parcie na mocz
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać senność i zawroty głowy oraz pogarszać objawy pęcherza nadreaktywnego, i zalecić umiar w jego spożyciu. Przy jednoczesnym stosowaniu innych leków antycholinergicznych lub uspokajających oraz u osób starszych warto szczególnie zalecić ograniczenie alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Po większych ilościach możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i niewyraźnego widzenia, a u osób starszych większe ryzyko upadków. Alkohol może też nasilać parcia naglące i częstomocz, czyli objawy, z powodu których lek jest stosowany.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji fezoterodyny z etanolem, a możliwe skutki wynikają z nakładania się działań. ChPL fezoterodyny nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedyny „alkohol” w składzie to alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki, który nie jest etanolem[1]. Według ChPL leki o działaniu antycholinergicznym mogą nasilać działania niepożądane fezoterodyny, w tym senność[1]. Etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc teoretycznie może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia związane z lekiem antymuskarynowym. Alkohol działa też moczopędnie i drażni pęcherz, przez co może osłabiać efekt leczenia pęcherza nadreaktywnego. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje głównych izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP2E1[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po spożyciu alkoholu
- nasilenie parć naglących i częstomoczu
- upadki u osób starszych
- zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko nasilonej depresji ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń widzenia i upadków, a moczopędne działanie etanolu w połączeniu z lekiem antymuskarynowym utrudnia kontrolę objawów pęcherza. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Osoby starsze są bardziej wrażliwe na ośrodkowe działania leków antycholinergicznych i alkoholu, co zwiększa ryzyko splątania, zawrotów głowy i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub chwiejny chód
- nadmierna senność lub zmęczenie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem. |
| Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Inne interakcje tych leków 384
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneFezoterodyna+ DuwelisybNie przekraczaj 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem.Nie przyjmuj więcej niż 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem i powiedz lekarzowi, jeśli masz chorobę wątroby lub nerek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj więcej niż 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem i powiedz lekarzowi, jeśli masz chorobę wątroby lub nerek.
Lek przeciwnowotworowy duwelisyb spowalnia usuwanie z organizmu leku na pęcherz – fezoterodyny. Przez to fezoterodyna może działać silniej i częściej wywoływać suchość w ustach, zaparcia, senność albo trudności z oddawaniem moczu. Przy chorobach wątroby lub nerek tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudność z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- silne zaparcia
- nasilona suchość w ustach
- senność
- niewyraźne widzenie
- nasilona biegunka lub ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przekraczaj 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem.[1] Przed włączeniem połączenia oceń czynność wątroby i nerek, bo przy umiarkowanych lub ciężkich zaburzeniach połączenie jest przeciwwskazane.[1] Monitoruj pacjenta pod kątem działań niepożądanych fezoterodyny jako substratu CYP3A4.[2] Jeśli w trakcie leczenia duwelisybem rozwinie się ciężkie zapalenie jelita grubego, fezoterodynę należy odstawić, ponieważ jest przeciwwskazana w ciężkim wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i toksycznym rozszerzeniu okrężnicy.[1]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia aktywnego metabolitu fezoterodyny nasila działania antymuskarynowe – suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia, senność i zatrzymanie moczu.[1] U osób z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek ekspozycja rośnie jeszcze bardziej i połączenie jest przeciwwskazane.[1]
Mechanizm
Duwelisyb i jego główny metabolit są silnymi inhibitorami CYP3A4.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest eliminowany z udziałem CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał jego Cmax 2,0–2,1-krotnie i AUC 2,3–2,5-krotnie.[1] Duwelisyb może więc w podobnym stopniu zwiększać ekspozycję na aktywny metabolit fezoterodyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- suchość w jamie ustnej
- zaparcia
- senność
- zatrzymanie moczu
- czynność nerek
- czynność wątroby
- biegunka i objawy zapalenia jelita grubego
Bezpieczniejsze alternatywy
trospium
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 8 mgfezoterodyna | inne zalecenie | Dawka 8 mg fezoterodyny przekracza dopuszczalne maksimum przy silnym inhibitorze CYP3A4 – należy ją zmniejszyć do 4 mg. |
| Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek jednoczesne stosowanie fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4 jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanych do ciężkich zaburzeń czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra 15 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
- nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
- nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
- niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.
Monitorować
- suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia (akomodacji)
- senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem. |
Źródła
- Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
- Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
- Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.
Niekorzystna interakcjaAmitryptylina+ FezoterodynaNależy unikać łączenia amitryptyliny z lekami antycholinergicznymi, w tym z fezoterodyną.Nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Te dwa leki razem mogą nasilić swoje działania niepożądane. Oba wysuszają usta, spowalniają pracę jelit i mogą utrudniać oddawanie moczu. Razem częściej powodują zaparcia, senność, a u osób starszych także splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaparcie trwające kilka dni albo silny ból i wzdęcie brzucha
- trudności z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- splątanie, silna senność, kłopoty z pamięcią
- nagły ból oka lub pogorszenie widzenia
- gorączka lub przegrzanie bez infekcji
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia amitryptyliny z lekami antycholinergicznymi, w tym z fezoterodyną.[1] Jeśli oba leki są niezbędne, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki i kontroluje objawy antycholinergiczne, zwłaszcza zaparcia i zaleganie moczu.[2] Warto rozważyć zamianę jednego z leków na lek bez działania antycholinergicznego, na przykład agonistę receptora beta-3 w miejsce fezoterodyny albo lek przeciwdepresyjny o słabym działaniu cholinolitycznym w miejsce amitryptyliny.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko zaparć, suchości jamy ustnej, senności i zatrzymania moczu.[2] Skojarzenie zwiększa też ryzyko porażennej niedrożności jelita i hipertermii.[1] U osób starszych sumaryczne obciążenie antycholinergiczne sprzyja splątaniu, zaburzeniom poznawczym, upadkom i zaostrzeniu jaskry z wąskim kątem.
Mechanizm
Oba leki blokują receptory muskarynowe, więc ich działanie antycholinergiczne się sumuje. Amitryptylina nasila działanie leków antycholinergicznych na oczy, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy.[1] Fezoterodyna w połączeniu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać zarówno działanie lecznicze, jak i działania niepożądane.[2] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje enzymów CYP w stężeniach klinicznych.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
- oddawanie moczu i zaleganie moczu
- suchość jamy ustnej
- zaburzenia widzenia i ból oka
- splątanie, senność, zaburzenia pamięci
- tętno
- temperatura ciała przy upałach i wysiłku
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumaryczne obciążenie antycholinergiczne zwiększa ryzyko splątania, upadków, zatrzymania moczu i zaparć. Zamiana jednego z leków jest szczególnie wskazana. |
| dawka ≥ 8 mg/dobęfezoterodyna | ryzyko rośnie | Większa dawka fezoterodyny oznacza silniejsze działanie antymuskarynowe i większe nasilenie objawów sumowania z amitryptyliną. Jeśli skojarzenie jest konieczne, preferuj dawkę 4 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaBozentan+ FezoterodynaU pacjenta leczonego bozentanem oceń skuteczność fezoterodyny i przy niewystarczającej odpowiedzi rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4 zamiast zwiększania dawki.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli lek na pęcherz przestanie ci pomagać, ale nie zwiększaj sam jego dawki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli lek na pęcherz przestanie ci pomagać, ale nie zwiększaj sam jego dawki.
Lek stosowany w nadciśnieniu płucnym może przyspieszać rozkład leku na pęcherz w organizmie. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy, takie jak nagłe parcie czy częste oddawanie moczu, mogą wrócić. Lek na pęcherz nie wpływa na działanie leku na nadciśnienie płucne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót nagłego parcia na mocz
- częstsze oddawanie moczu w dzień lub w nocy
- popuszczanie moczu
- po odstawieniu leku na nadciśnienie płucne – silna suchość w ustach, zaparcia lub trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego bozentanem oceń skuteczność fezoterodyny i przy niewystarczającej odpowiedzi rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4 zamiast zwiększania dawki. Leków metabolizowanych przez CYP3A4 nie zaleca się łączyć z induktorami tego enzymu.[1] Dawkowanie substratów CYP3A4 może wymagać dostosowania po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu bozentanu.[2] Jeśli dawkę fezoterodyny zwiększono w trakcie leczenia bozentanem, po jego odstawieniu wróć do niższej dawki i obserwuj działania antycholinergiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania fezoterodyny i nawrót objawów pęcherza nadreaktywnego, czyli parcia naglącego, częstomoczu i nietrzymania moczu z parcia. Po odstawieniu bozentanu stężenie fezoterodyny wraca do wyjściowego, co przy wcześniej zwiększonej dawce może nasilić działania antycholinergiczne. Bozentan działa bez zmian.
Mechanizm
Bozentan indukuje CYP3A4 i CYP2C9, przez co zmniejsza stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez te izoenzymy.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest eliminowany z udziałem CYP3A4, a indukcja tego enzymu może prowadzić do subterapeutycznego stężenia leku.[1] Silny induktor CYP3A4 ryfampicyna zmniejszał Cmax i AUC aktywnego metabolitu fezoterodyny o około 70% i 75%.[1] Bozentan jest induktorem słabszym od ryfampicyny, więc spadek ekspozycji powinien być mniejszy, ale nie był badany dla tej pary. Fezoterodyna nie hamuje ani nie indukuje CYP3A4 i CYP2C9, więc nie wpływa na stężenie bozentanu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność leczenia pęcherza nadreaktywnego (dzienniczek mikcji, liczba epizodów parcia i nietrzymania moczu)
- działania antycholinergiczne po odstawieniu bozentanu lub zmianie jego dawki (suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu)
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Bozentan włączany u pacjenta stabilnie leczonego fezoterodynąkolejność włączenia · bozentan | inne zalecenie | Efekt indukcji narasta stopniowo, dlatego w pierwszych tygodniach po włączeniu bozentanu oceń, czy kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego się nie pogorszyła. |
| Odstawienie bozentanu przy kontynuacji fezoterodynykolejność włączenia · bozentan | inne zalecenie | Po odstawieniu bozentanu indukcja stopniowo ustępuje i ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny rośnie. Jeśli dawkę fezoterodyny zwiększono w trakcie leczenia bozentanem, rozważ powrót do niższej dawki i obserwuj działania antycholinergiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer 62,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
Niekorzystna interakcjaBozentan+ LarotrektynibUnikaj łączenia larotrektynibu z bozentanem i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym rozważ zamianę bozentanu na antagonistę receptora endoteliny, który nie indukuje CYP3A.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o ewentualnej zmianie leczenia i wykonuj zlecone badania wątrobowe.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o ewentualnej zmianie leczenia i wykonuj zlecone badania wątrobowe.
Lek na nadciśnienie płucne może przyspieszać rozkład leku przeciwnowotworowego w organizmie. Przez to lek przeciwnowotworowy może działać słabiej. Oba leki mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i brak apetytu
- nasilone zmęczenie
- nasilenie obrzęków lub duszności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia larotrektynibu z bozentanem i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym rozważ zamianę bozentanu na antagonistę receptora endoteliny, który nie indukuje CYP3A.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, monitoruj skuteczność larotrektynibu i aktywność aminotransferaz oraz tolerancję bozentanu, zwłaszcza po włączeniu lub odstawieniu któregoś z leków.[2]
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to zmniejszenie stężenia larotrektynibu i osłabienie leczenia przeciwnowotworowego. Możliwa jest też zmiana stężenia bozentanu oraz sumowanie się działania uszkadzającego wątrobę.
Mechanizm
Bozentan indukuje CYP3A4 oraz CYP2C9, przez co zmniejsza stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez te izoenzymy.[2] Larotrektynib jest substratem CYP3A, a łączenia go z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A należy unikać, ponieważ zmniejszają one jego ekspozycję.[1] Silny induktor zmniejszał AUC larotrektynibu o 81%, a przy umiarkowanych induktorach również oczekuje się spadku ekspozycji.[1] W drugą stronę larotrektynib słabo hamuje CYP3A i hamuje OATP1B1, a jednocześnie słabo indukuje enzymy z rodziny CYP2C.[1] Bozentan jest metabolizowany przez CYP2C9 i CYP3A4, a hamowanie jego wychwytu przez hepatocyty z udziałem białek transportujących silnie zwiększa jego stężenie.[2] Wypadkowy wpływ larotrektynibu na stężenie bozentanu jest więc trudny do przewidzenia. Dodatkowo oba leki mogą zwiększać aktywność aminotransferaz.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Bozentan – umiarkowany induktor CYP3A4[3], larotrektynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Bozentan – induktor P-gp[4], larotrektynib – substrat P-gp[5]
- Larotrektynib – słaby inhibitor CYP3A4[3], bozentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Larotrektynib – inhibitor OATP1B1[5], bozentan – substrat OATP1B1[3]
- Bozentan: induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[4], substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]
- Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[5], induktor CYP2B6[5], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[5]
Monitorować
- odpowiedź guza na leczenie larotrektynibem
- aktywność AlAT i AspAT oraz bilirubina
- tolerancja bozentanu (obrzęki, niedociśnienie, objawy uszkodzenia wątroby)
Bezpieczniejsze alternatywy
ambrysentanmacytentan
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie bozentanu w trakcie leczenia larotrektynibemkolejność włączenia · bozentan | inne zalecenie | Efekt indukcji narasta i ustępuje stopniowo, dlatego po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu bozentanu ekspozycja na larotrektynib zmienia się z opóźnieniem. W tym okresie oceniaj skuteczność i tolerancję larotrektynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer 62,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Niekorzystna interakcjaBudezonid+ LarotrektynibPołączenie można stosować, ale przy długotrwałym leczeniu budezonidem należy obserwować pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu o niepokojących objawach, zwłaszcza jeśli przyjmujesz budezonid przez dłuższy czas.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu o niepokojących objawach, zwłaszcza jeśli przyjmujesz budezonid przez dłuższy czas.
Lek przeciwnowotworowy larotrektynib może nieco spowalniać rozkład budezonidu w organizmie. Przez to więcej budezonidu może przedostawać się do krwi i działać nie tylko tam, gdzie go podajesz. Przy sprayu do nosa lub inhalacjach stosowanych krótko ryzyko jest małe, a większe przy tabletkach lub kapsułkach z budezonidem przyjmowanych długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- obrzęki nóg
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- nietypowe osłabienie lub zawroty głowy
- łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przy długotrwałym leczeniu budezonidem należy obserwować pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.[1] Łączenia budezonidu z inhibitorami CYP3A należy unikać, chyba że korzyść przewyższa ryzyko, a przy długotrwałym leczeniu warto rozważyć najmniejszą skuteczną dawkę budezonidu.[1] Przy leczeniu krótkotrwałym, trwającym 1–2 tygodnie, wpływ inhibitorów CYP3A ma ograniczone znaczenie kliniczne.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów, takich jak objawy zespołu Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, hiperglikemia czy nadciśnienie tętnicze. Ryzyko jest największe przy doustnym budezonidzie i długotrwałym leczeniu, a przy podaniu donosowym lub wziewnym przez krótki czas jest niewielkie.
Mechanizm
Larotrektynib słabo hamuje izoenzym CYP3A, co podczas jego stosowania zwiększało ekspozycję na doustny midazolam 1,7-krotnie.[2] Budezonid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego izoenzymu zwiększają jego stężenie w osoczu i ryzyko ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.[1] Można więc oczekiwać umiarkowanego wzrostu ekspozycji na budezonid, mniejszego niż przy silnych inhibitorach.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga (zaokrąglenie twarzy, przyrost masy ciała, rozstępy)
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności nadnerczy po odstawieniu budezonidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub wziewnadroga podania · budezonid | ryzyko maleje | Przy podaniu donosowym lub wziewnym w zwykłych dawkach ekspozycja ogólnoustrojowa na budezonid jest mała, a larotrektynib jest tylko słabym inhibitorem CYP3A, więc istotny klinicznie efekt jest mało prawdopodobny. |
| czas leczenia ≤ 14 dnibudezonid | ryzyko maleje | Przy leczeniu krótkotrwałym, trwającym 1–2 tygodnie, wpływ inhibitorów CYP3A na budezonid ma ograniczone znaczenie kliniczne. |
| Doustnadroga podania · budezonid | inne zalecenie | Doustny budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia przez CYP3A4, więc hamowanie tego izoenzymu może wyraźniej zwiększyć ekspozycję ogólnoustrojową. Zaleca się regularną kontrolę objawów ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów, glikemii i ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafen-nasal-100193734/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.