Interakcje / Duwelisyb / Duwelisyb i fezoterodyna
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie przekraczaj 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem.
Nie przyjmuj więcej niż 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem i powiedz lekarzowi, jeśli masz chorobę wątroby lub nerek.
Połączenie przeciwwskazaneDuwelisyb+ FezoterodynaNie przekraczaj 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem.Nie przyjmuj więcej niż 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem i powiedz lekarzowi, jeśli masz chorobę wątroby lub nerek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj więcej niż 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem i powiedz lekarzowi, jeśli masz chorobę wątroby lub nerek.
Lek przeciwnowotworowy duwelisyb spowalnia usuwanie z organizmu leku na pęcherz – fezoterodyny. Przez to fezoterodyna może działać silniej i częściej wywoływać suchość w ustach, zaparcia, senność albo trudności z oddawaniem moczu. Przy chorobach wątroby lub nerek tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudność z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- silne zaparcia
- nasilona suchość w ustach
- senność
- niewyraźne widzenie
- nasilona biegunka lub ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przekraczaj 4 mg fezoterodyny na dobę w czasie leczenia duwelisybem.[1] Przed włączeniem połączenia oceń czynność wątroby i nerek, bo przy umiarkowanych lub ciężkich zaburzeniach połączenie jest przeciwwskazane.[1] Monitoruj pacjenta pod kątem działań niepożądanych fezoterodyny jako substratu CYP3A4.[2] Jeśli w trakcie leczenia duwelisybem rozwinie się ciężkie zapalenie jelita grubego, fezoterodynę należy odstawić, ponieważ jest przeciwwskazana w ciężkim wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i toksycznym rozszerzeniu okrężnicy.[1]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia aktywnego metabolitu fezoterodyny nasila działania antymuskarynowe – suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia, senność i zatrzymanie moczu.[1] U osób z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek ekspozycja rośnie jeszcze bardziej i połączenie jest przeciwwskazane.[1]
Mechanizm
Duwelisyb i jego główny metabolit są silnymi inhibitorami CYP3A4.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest eliminowany z udziałem CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał jego Cmax 2,0–2,1-krotnie i AUC 2,3–2,5-krotnie.[1] Duwelisyb może więc w podobnym stopniu zwiększać ekspozycję na aktywny metabolit fezoterodyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- suchość w jamie ustnej
- zaparcia
- senność
- zatrzymanie moczu
- czynność nerek
- czynność wątroby
- biegunka i objawy zapalenia jelita grubego
Bezpieczniejsze alternatywy
trospium
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 8 mgfezoterodyna | inne zalecenie | Dawka 8 mg fezoterodyny przekracza dopuszczalne maksimum przy silnym inhibitorze CYP3A4 – należy ją zmniejszyć do 4 mg. |
| Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności nerek jednoczesne stosowanie fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4 jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanych do ciężkich zaburzeń czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra 15 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDuwelisyba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych małych ilości, a najlepiej rezygnację z niego w czasie leczenia duwelisybem.W czasie leczenia nie pij alkoholu albo pij go tylko okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli masz chorobę wątroby lub biegunkę, zrezygnuj z niego całkowicie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia nie pij alkoholu albo pij go tylko okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli masz chorobę wątroby lub biegunkę, zrezygnuj z niego całkowicie.
Nie wiadomo, aby alkohol zmieniał działanie tego leku, ale zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę i podrażniać jelita. Lek może sam wywoływać silną biegunkę, a alkohol może ją nasilać. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu albo pić go rzadko i niewiele.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, zwłaszcza częsta, wodnista lub z krwią
- ból brzucha
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- silne zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych małych ilości, a najlepiej rezygnację z niego w czasie leczenia duwelisybem. U pacjentów z chorobą wątroby, nadużywających alkoholu lub z biegunką w trakcie terapii należy zalecić całkowitą abstynencję. Należy przypomnieć pacjentowi o konieczności zgłaszania biegunki, bólu brzucha i objawów uszkodzenia wątroby.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie hepatotoksyczności duwelisybu, czyli większy wzrost aminotransferaz, oraz nasilenie biegunki i dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Picie alkoholu może też utrudniać ocenę, czy wzrost aktywności enzymów wątrobowych lub biegunka wynika z leczenia, co ma znaczenie dla decyzji o przerwaniu lub zmniejszeniu dawki duwelisybu. Nie opisano badań ani przypadków klinicznych dotyczących tego połączenia.
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i wynika z możliwego sumowania się działań niepożądanych obu substancji, a nie ze zmiany stężenia duwelisybu we krwi. Charakterystyka produktu duwelisybu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w opisie interakcji.[1] Duwelisyb jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a jego ekspozycję istotnie zmniejszają silne induktory tego enzymu.[1] Etanol nie jest uznawany za klinicznie istotny induktor ani inhibitor CYP3A4, dlatego wpływ farmakokinetyczny jest mało prawdopodobny. Duwelisyb może uszkadzać wątrobę oraz wywoływać ciężką biegunkę i zapalenie jelita grubego, a alkohol również obciąża wątrobę i podrażnia przewód pokarmowy, co przy regularnym lub dużym spożyciu może nasilać te działania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- liczba i charakter wypróżnień, ból brzucha, krew w stolcu
- objawy uszkodzenia wątroby – żółtaczka, ciemny mocz, świąd
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub duże spożycie alkoholu, a także alkoholowa choroba wątroby, istotnie zwiększają ryzyko sumowania hepatotoksyczności z duwelisybem. U takich pacjentów należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować aminotransferazy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra 15 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
Interakcja o niejasnym znaczeniuFezoterodynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nie prowadź samochodu, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nie prowadź samochodu, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.
Nie wiadomo, aby fezoterodyna groźnie reagowała z alkoholem. Alkohol może jednak nasilić senność, zawroty głowy i niewyraźne widzenie, które czasem daje ten lek. Alkohol sam też pobudza pęcherz, więc możesz częściej i pilniej odczuwać potrzebę oddania moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejność
- niewyraźne widzenie
- częstsze i pilniejsze parcie na mocz
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać senność i zawroty głowy oraz pogarszać objawy pęcherza nadreaktywnego, i zalecić umiar w jego spożyciu. Przy jednoczesnym stosowaniu innych leków antycholinergicznych lub uspokajających oraz u osób starszych warto szczególnie zalecić ograniczenie alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Po większych ilościach możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i niewyraźnego widzenia, a u osób starszych większe ryzyko upadków. Alkohol może też nasilać parcia naglące i częstomocz, czyli objawy, z powodu których lek jest stosowany.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji fezoterodyny z etanolem, a możliwe skutki wynikają z nakładania się działań. ChPL fezoterodyny nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedyny „alkohol” w składzie to alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki, który nie jest etanolem[1]. Według ChPL leki o działaniu antycholinergicznym mogą nasilać działania niepożądane fezoterodyny, w tym senność[1]. Etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc teoretycznie może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia związane z lekiem antymuskarynowym. Alkohol działa też moczopędnie i drażni pęcherz, przez co może osłabiać efekt leczenia pęcherza nadreaktywnego. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje głównych izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP2E1[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po spożyciu alkoholu
- nasilenie parć naglących i częstomoczu
- upadki u osób starszych
- zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko nasilonej depresji ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń widzenia i upadków, a moczopędne działanie etanolu w połączeniu z lekiem antymuskarynowym utrudnia kontrolę objawów pęcherza. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Osoby starsze są bardziej wrażliwe na ośrodkowe działania leków antycholinergicznych i alkoholu, co zwiększa ryzyko splątania, zawrotów głowy i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Inne interakcje tych leków 265
Połączenie przeciwwskazaneDaryfenacyna+ DuwelisybNie łącz daryfenacyny z duwelisybem.Nie przyjmuj daryfenacyny razem z duwelisybem i przed rozpoczęciem leczenia duwelisybem zapytaj lekarza, czym zastąpić lek na pęcherz.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj daryfenacyny razem z duwelisybem i przed rozpoczęciem leczenia duwelisybem zapytaj lekarza, czym zastąpić lek na pęcherz.
Lek przeciwnowotworowy duwelisyb silnie hamuje rozkładanie daryfenacyny w organizmie. Przez to daryfenacyna może gromadzić się we krwi w stężeniu kilka razy większym niż zwykle. Grozi to nasileniem jej działań niepożądanych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu czy zaburzenia widzenia. Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność w oddaniu moczu lub brak możliwości jego oddania
- niewyraźne widzenie
- kołatanie lub przyspieszone bicie serca
- splątanie lub nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz daryfenacyny z duwelisybem.[1][2] Jeśli pacjent rozpoczyna leczenie duwelisybem, odstaw daryfenacynę i w razie potrzeby leczenia pęcherza nadreaktywnego zastosuj lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4, np. chlorek trospiowy. Do daryfenacyny wracaj dopiero po zakończeniu leczenia duwelisybem, w porozumieniu z hematoonkologiem.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia daryfenacyny prowadzi do nasilenia działań przeciwmuskarynowych – suchości w ustach, zaparć, zatrzymania moczu, zaburzeń widzenia, tachykardii i objawów ośrodkowych, zwłaszcza u osób starszych i słabo metabolizujących przez CYP2D6.
Mechanizm
Duwelisyb i jego główny metabolit (IPI-656) są silnymi inhibitorami CYP3A4.[3] Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a udział CYP3A4 rośnie przy większych dawkach.[1] Zahamowanie CYP3A4 zmniejsza klirens daryfenacyny i zwiększa jej ekspozycję. Ketokonazol w dawce 400 mg zwiększył AUC daryfenacyny w stanie równowagi pięciokrotnie, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2D6 w przybliżeniu dziesięciokrotnie.[1] Duwelisyb stosowany w dawce 25 mg dwa razy na dobę zwiększył AUC midazolamu 4,3-krotnie, co potwierdza siłę hamowania CYP3A4.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy przeciwmuskarynowe (suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia)
- oddawanie moczu i objawy zatrzymania moczu
- częstość akcji serca
- stan świadomości u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 15 mg/ddaryfenacyna | ryzyko rośnie | Przy dawce 15 mg udział CYP3A4 w metabolizmie daryfenacyny jest większy, więc wzrost ekspozycji przy silnym inhibitorze CYP3A4 może być większy niż przy 7,5 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darifenacin Aristo 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darifenacin-aristo-100456605/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra 15 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.
Monitorować
- suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia (akomodacji)
- senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem. |
Źródła
- Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
- Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
- Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.
Połączenie przeciwwskazaneSolifenacyna+ DuwelisybNie przekraczaj 5 mg solifenacyny na dobę w trakcie leczenia duwelisybem.Nie przyjmuj więcej niż 5 mg solifenacyny na dobę i powiedz lekarzowi, że bierzesz duwelisyb, zwłaszcza jeśli chorujesz na nerki lub wątrobę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj więcej niż 5 mg solifenacyny na dobę i powiedz lekarzowi, że bierzesz duwelisyb, zwłaszcza jeśli chorujesz na nerki lub wątrobę.
Lek onkologiczny duwelisyb spowalnia rozkładanie solifenacyny w organizmie, więc jej stężenie we krwi może wyraźnie wzrosnąć. Może to nasilić działania niepożądane leku na pęcherz, takie jak suchość w ustach, zaparcie, niewyraźne widzenie czy trudność w oddaniu moczu. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków dawka solifenacyny musi być niska, a przy ciężkiej chorobie nerek lub wątroby tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudność w oddaniu moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- silne zaparcie lub ból brzucha
- nasilona suchość w ustach
- niewyraźne widzenie
- splątanie lub senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie przekraczaj 5 mg solifenacyny na dobę w trakcie leczenia duwelisybem.[1] U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z duwelisybem.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu z duwelisybem rozważ zmniejszenie dawki substratu CYP3A4 i monitoruj jego działania toksyczne.[2] Gdy leczenie nadreaktywnego pęcherza jest konieczne u pacjenta z grupy przeciwwskazań, preferuj lek przeciwmuskarynowy niemetabolizowany przez CYP3A4. Po odstawieniu duwelisybu można wrócić do wcześniejszej dawki solifenacyny po ocenie tolerancji.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się kilkukrotnego wzrostu stężenia solifenacyny i nasilenia jej działań cholinolitycznych – suchości w ustach, zaparcia, zatrzymania moczu, zaburzeń widzenia i u osób starszych splątania. Ryzyko jest największe przy dawce solifenacyny powyżej 5 mg na dobę oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub umiarkowaną niewydolnością wątroby, u których silny inhibitor CYP3A4 z solifenacyną jest przeciwwskazany.[1]
Mechanizm
Duwelisyb i jego główny metabolit hamują CYP3A4, przez co zmniejszają klirens solifenacyny, która jest metabolizowana głównie przez ten enzym. Duwelisyb i jego główny metabolit (IPI-656) są silnymi inhibitorami CYP3A4 i zwiększał AUC midazolamu 4,3-krotnie.[2] Solifenacyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol 200 mg/dobę) zwiększał jej AUC dwukrotnie, a w dawce 400 mg/dobę trzykrotnie.[1] Solifenacyna nie hamuje CYP3A4 w stężeniach terapeutycznych, więc nie zmienia ekspozycji na duwelisyb.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- suchość w ustach
- zaparcie
- zatrzymanie moczu i zaleganie moczu
- zaburzenia widzenia
- splątanie u osób starszych
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 5 mg na dobędawka · solifenacyna | inne zalecenie | Przy silnym inhibitorze CYP3A4 dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg na dobę – zmniejsz dawkę. |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek połączenie solifenacyny z silnym inhibitorem CYP3A4 jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra 15 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Copiktra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/copiktra-100455394/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Połączenie przeciwwskazaneAlkaloidy sporyszu (np. dihydroergotamina)+ Inhibitory kinazy PI3K (np. idelalizyb, duwelisyb) klasaAlkaloidu sporyszu nie łączy się z inhibitorem kinazy PI3K, który hamuje CYP3A4.Nie przyjmuj leku na migrenę z grupy alkaloidów sporyszu razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów PI3K, zanim nie porozmawiasz z lekarzem, który dobierze ci inny lek na ból głowy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na migrenę z grupy alkaloidów sporyszu razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów PI3K, zanim nie porozmawiasz z lekarzem, który dobierze ci inny lek na ból głowy.
Niektóre leki przeciwnowotworowe, takie jak idelalizyb i duwelisyb, spowalniają usuwanie z organizmu dihydroergotaminy, leku stosowanego na migrenę. Dihydroergotamina gromadzi się wtedy we krwi i może mocno obkurczyć naczynia krwionośne. Może to doprowadzić do niedokrwienia rąk, nóg, serca lub jelit, a to stan groźny dla życia. Alpelisyb nie ma takiego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade, sine lub zdrętwiałe palce rąk albo stóp
- ból nóg podczas chodzenia lub w spoczynku
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha
- zaburzenia mowy lub widzenia albo osłabienie jednej strony ciała
- nudności i wymioty po przyjęciu leku na migrenę
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Alkaloidu sporyszu nie łączy się z inhibitorem kinazy PI3K, który hamuje CYP3A4. Na czas leczenia przeciwnowotworowego trzeba wybrać inny lek przeciwmigrenowy. Połączenia dihydroergotaminy z idelalizybem nie stosuje się, ponieważ idelalizyb jest silnym inhibitorem CYP3A4. Dihydroergotaminy nie podaje się też razem z duwelisybem. Jeśli pacjent przyjmował dihydroergotaminę przed włączeniem inhibitora PI3K, należy ją odstawić i zastąpić lekiem, który nie jest metabolizowany przez CYP3A4. Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybu, dlatego dihydroergotaminy nie wprowadza się od razu po zakończeniu ich przyjmowania. Alpelisyb nie wymaga takich ograniczeń.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to zatrucie sporyszem, czyli ergotyzm. Jest to silny skurcz naczyń, który może prowadzić do niedokrwienia kończyn z bólem, bladością, zimnem i martwicą palców. Może też dojść do niedokrwienia mięśnia sercowego, mózgu lub jelit. Takie powikłania mogą zagrażać życiu albo prowadzić do utraty kończyny. Przy idelalizybie ryzyko jest największe, ponieważ silnie hamuje on CYP3A4. Przy duwelisybie ryzyko jest mniejsze, ale nadal istotne klinicznie.
Mechanizm
Idelalizyb, a dokładnie jego główny metabolit, silnie hamuje CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Duwelisyb hamuje ten enzym słabiej, w stopniu umiarkowanym. Dihydroergotamina jest rozkładana głównie przez CYP3A4, więc zahamowanie tego enzymu zmniejsza jej eliminację i podnosi stężenie we krwi. Wtedy nasila się jej działanie obkurczające naczynia. Interakcja dotyczy inhibitorów PI3K, które hamują CYP3A4, czyli idelalizybu i duwelisybu, ale nie alpelisybu. W grupie alkaloidów sporyszu jest tylko jeden lek, więc po tej stronie wyjątków nie ma.
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn: ból, drętwienie, bladość, zasinienie lub chłód palców
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne wskazujące na niedokrwienie mózgu
- silny ból brzucha jako możliwy objaw niedokrwienia jelit
- nudności i wymioty jako wczesne objawy przedawkowania alkaloidu sporyszu
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni od odstawienia idelalizybu lub duwelisybuodstep · inhibitory kinazy PI3K | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 wygasa stopniowo po odstawieniu inhibitora PI3K. Dihydroergotaminę można rozważyć dopiero po upływie kilku dni od ostatniej dawki i przy obserwacji objawów niedokrwienia. |
Połączenie przeciwwskazaneProkinetyki (np. cyzapryd)+ Inhibitory kinazy PI3K (np. idelalizyb, duwelisyb) klasaProkinetyku metabolizowanego przez CYP3A4 nie łączy się z inhibitorem kinazy PI3K hamującym CYP3A4, ponieważ grozi to groźnymi zaburzeniami rytmu serca.Nie łącz leku przyspieszającego pracę przewodu pokarmowego z lekiem z grupy inhibitorów kinazy PI3K bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku przyspieszającego pracę przewodu pokarmowego z lekiem z grupy inhibitorów kinazy PI3K bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Niektóre leki na raka krwi, takie jak idelalizyb i duwelisyb, spowalniają usuwanie z organizmu cyzaprydu – leku przyspieszającego pracę żołądka i jelit. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę przewodu pokarmowego, takie jak metoklopramid czy itopryd, nie dają tego problemu. Alpelisyb, stosowany w leczeniu raka piersi, nie wpływa w ten sposób na cyzapryd.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prokinetyku metabolizowanego przez CYP3A4 nie łączy się z inhibitorem kinazy PI3K hamującym CYP3A4, ponieważ grozi to groźnymi zaburzeniami rytmu serca. Cyzaprydu nie stosuje się razem z idelalizybem ani duwelisybem. Gdy pacjent wymaga leku prokinetycznego w trakcie leczenia tymi inhibitorami, wybiera się metoklopramid lub itopryd. Po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego cyzapryd można rozważyć dopiero po wygaśnięciu tego efektu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu może wywołać wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, omdlenia i nagły zgon sercowy. Ryzyko jest największe przy idelalizybie, a zwiększają je hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, choroby serca i inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Cyzapryd jest metabolizowany prawie wyłącznie przez CYP3A4. Idelalizyb (przez swój główny metabolit) silnie, a duwelisyb umiarkowanie hamuje CYP3A4, co zmniejsza eliminację cyzaprydu i prowadzi do wzrostu jego stężenia we krwi. Cyzapryd w dużych stężeniach blokuje kanały potasowe hERG w sercu i wydłuża odstęp QT. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy cyzaprydu w połączeniu z inhibitorami kinazy PI3K hamującymi CYP3A4, a nie metoklopramidu, itoprydu ani alpelisybu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenia nie udało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne stosowane leki wydłużające QT lub hamujące CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| W ciągu kilku dni po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybuodstep · inhibitory kinazy PI3K | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 nie ustępuje natychmiast po odstawieniu inhibitora kinazy PI3K, szczególnie idelalizybu, którego metabolit hamuje enzym w sposób trwały. Cyzapryd można rozważyć dopiero po wygaśnięciu tego efektu, najlepiej z kontrolą EKG. |
Połączenie przeciwwskazanePrzeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. lurazydon, sertindol)+ Inhibitory kinazy PI3K (np. idelalizyb, duwelisyb) klasaLeku przeciwpsychotycznego z grupy pochodnych indolu nie należy łączyć z inhibitorem kinazy PI3K hamującym CYP3A4, a jeśli takie leczenie jest konieczne, wymaga ono zamiany leku przeciwpsychotycznego albo zmniejszenia jego dawki i ścisłej kontroli.Nie łącz leku przeciwpsychotycznego z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy na własną rękę i zanim zaczniesz go przyjmować, powiedz lekarzowi prowadzącemu oba leczenia, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku przeciwpsychotycznego z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy na własną rękę i zanim zaczniesz go przyjmować, powiedz lekarzowi prowadzącemu oba leczenia, że przyjmujesz oba leki.
Niektóre leki stosowane w nowotworach krwi, takie jak idelalizyb i duwelisyb, spowalniają usuwanie z organizmu leków przeciwpsychotycznych, takich jak lurazydon i sertindol. Lek przeciwpsychotyczny gromadzi się wtedy we krwi i działa za mocno. Może to wywołać silny niepokój ruchowy, sztywność mięśni, senność, zawroty głowy, a przy sertindolu groźne zaburzenia rytmu serca. Zyprazydonu i alpelisybu ta interakcja dotyczy w niewielkim stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo zawroty głowy przy wstawaniu
- silny wewnętrzny niepokój i potrzeba ciągłego ruszania się
- sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
- nadmierna senność
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu (przy alpelisybie)
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leku przeciwpsychotycznego z grupy pochodnych indolu nie należy łączyć z inhibitorem kinazy PI3K hamującym CYP3A4, a jeśli takie leczenie jest konieczne, wymaga ono zamiany leku przeciwpsychotycznego albo zmniejszenia jego dawki i ścisłej kontroli. Lurazydonu i sertindolu nie łączy się z idelalizybem, bo jest on silnym inhibitorem CYP3A4. Sertindolu nie stosuje się także z duwelisybem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Lurazydon z duwelisybem można stosować tylko w zmniejszonej dawce, rozpoczynając od najmniejszej dawki i nie zwiększając jej do górnego zakresu. Po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybu hamowanie CYP3A4 ustępuje stopniowo przez kilka dni, dlatego pełną dawkę leku przeciwpsychotycznego przywraca się z opóźnieniem. Zyprazydon i alpelisyb nie biorą istotnie udziału w tej interakcji.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lurazydonu lub sertindolu nasila ich działania niepożądane zależne od dawki. Przy lurazydonie są to głównie akatyzja, objawy pozapiramidowe, nadmierna senność i niedociśnienie ortostatyczne. Przy sertindolu najgroźniejsze jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Silniejsze następstwa są spodziewane przy idelalizybie niż przy duwelisybie.
Mechanizm
Lurazydon i sertindol są metabolizowane głównie przez CYP3A4. Idelalizyb, przez swój główny metabolit, silnie hamuje CYP3A4, a duwelisyb hamuje ten enzym umiarkowanie. Zahamowanie CYP3A4 zmniejsza rozkład leku przeciwpsychotycznego i powoduje wielokrotny wzrost jego stężenia we krwi. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy w istotnym stopniu zyprazydonu, który jest rozkładany głównie inną drogą, ani alpelisybu, który nie hamuje CYP3A4.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia (zwłaszcza przy sertindolu i zyprazydonie)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- akatyzja i objawy pozapiramidowe
- nadmierna senność i sedacja
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i leżącej
- glikemia przy łączeniu z alpelisybem
Kiedy ocena się zmienia
| Lek przeciwpsychotyczny włączany do trwającego leczenia inhibitorem PI3Kkolejność włączenia · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | inne zalecenie | Gdy lek przeciwpsychotyczny włącza się u pacjenta już leczonego duwelisybem, lurazydon rozpoczyna się od najmniejszej dawki i zwiększa ostrożnie. Odwrotna kolejność wymaga zmniejszenia dotychczasowej dawki lurazydonu w chwili włączania duwelisybu. |
| Kilka dni po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybuodstep · inhibitory kinazy PI3K | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybu, dlatego dawkę lurazydonu zwiększa się z opóźnieniem, a sertindol włącza dopiero po wygaśnięciu działania inhibitora. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Inhibitory kinazy PI3K (np. idelalizyb, duwelisyb) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentowi leczonemu inhibitorem kinazy PI3K o działaniu immunosupresyjnym ani po jego odstawieniu, dopóki odporność się nie odbuduje.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy PI3K, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i przed planowaną podróżą zapytaj go, jak się chronić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy PI3K, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i przed planowaną podróżą zapytaj go, jak się chronić.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki takie jak idelalizyb i duwelisyb mocno osłabiają odporność, więc wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, nawet groźną dla życia chorobę, a samo szczepienie może nie chronić. Nie wolno łączyć tych leków ze szczepieniem, także przez pewien czas po zakończeniu leczenia. Przy alpelisybie ryzyko jest inne i o szczepieniu decyduje lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silne bóle mięśni i ogólne osłabienie
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez powodu
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentowi leczonemu inhibitorem kinazy PI3K o działaniu immunosupresyjnym ani po jego odstawieniu, dopóki odporność się nie odbuduje. Dotyczy to idelalizybu i duwelisybu. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wykonuje się je przed włączeniem leczenia, z odpowiednim wyprzedzeniem ustalonym przez lekarza prowadzącego. Gdy podróż do rejonu endemicznego jest nieunikniona, a szczepienie przeciwwskazane, rozważ odroczenie wyjazdu albo wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia oraz zaleć ścisłą ochronę przed komarami. U pacjenta leczonego alpelisybem decyzję podejmuje lekarz indywidualnie.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to choroba wywołana wirusem szczepionkowym – postać trzewna z niewydolnością wielonarządową lub postać neurotropowa z zapaleniem mózgu, obie mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo szczepienie może nie dać skutecznej ochrony przed żółtą febrą, co jest niebezpieczne przy podróży do rejonu endemicznego.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, by wywołać odporność. Idelalizyb i duwelisyb hamują izoformy delta (i gamma w przypadku duwelisybu) kinazy PI3K, kluczowe dla aktywacji, przeżycia i proliferacji limfocytów B i T. Upośledzona odpowiedź komórkowa i humoralna nie ogranicza namnażania wirusa szczepionkowego, co grozi rozsianym zakażeniem, a jednocześnie osłabia wytwarzanie przeciwciał ochronnych.
Monitorować
- przy przypadkowym podaniu szczepionki – gorączka, objawy grypopodobne i ogólne osłabienie w ciągu kolejnych dni i tygodni
- aktywność aminotransferaz i bilirubina przy objawach ogólnych lub żółtaczce
- objawy neurologiczne (ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki)
- liczba płytek krwi i objawy skazy krwotocznej
- ocena odbudowy odporności (w tym limfocytów B) przed planowanym szczepieniem po zakończeniu leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie wykonane przed włączeniem inhibitora PI3Kkolejność włączenia · inhibitory kinazy PI3K | ryzyko maleje | Szczepienie przeprowadzone przed rozpoczęciem leczenia, z odstępem ustalonym przez lekarza prowadzącego, pozwala uniknąć namnażania wirusa szczepionkowego w warunkach immunosupresji. Termin włączenia leczenia uzgadnia się z hematologiem. |
| Do odbudowy odporności (w tym limfocytów B) po odstawieniu lekuodstep · inhibitory kinazy PI3K | inne zalecenie | Przeciwwskazanie trwa po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybu, dopóki nie nastąpi odbudowa odporności. Termin bezpiecznego szczepienia ustala lekarz prowadzący na podstawie oceny stanu immunologicznego. |
| wiek ≥ 60 latpacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko ciężkich powikłań po szczepionce przeciw żółtej febrze rośnie z wiekiem, co dodatkowo nasila zagrożenie u pacjenta z immunosupresją. |
Niekorzystna interakcjaAmitryptylina+ FezoterodynaNależy unikać łączenia amitryptyliny z lekami antycholinergicznymi, w tym z fezoterodyną.Nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Te dwa leki razem mogą nasilić swoje działania niepożądane. Oba wysuszają usta, spowalniają pracę jelit i mogą utrudniać oddawanie moczu. Razem częściej powodują zaparcia, senność, a u osób starszych także splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaparcie trwające kilka dni albo silny ból i wzdęcie brzucha
- trudności z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- splątanie, silna senność, kłopoty z pamięcią
- nagły ból oka lub pogorszenie widzenia
- gorączka lub przegrzanie bez infekcji
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia amitryptyliny z lekami antycholinergicznymi, w tym z fezoterodyną.[1] Jeśli oba leki są niezbędne, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki i kontroluje objawy antycholinergiczne, zwłaszcza zaparcia i zaleganie moczu.[2] Warto rozważyć zamianę jednego z leków na lek bez działania antycholinergicznego, na przykład agonistę receptora beta-3 w miejsce fezoterodyny albo lek przeciwdepresyjny o słabym działaniu cholinolitycznym w miejsce amitryptyliny.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko zaparć, suchości jamy ustnej, senności i zatrzymania moczu.[2] Skojarzenie zwiększa też ryzyko porażennej niedrożności jelita i hipertermii.[1] U osób starszych sumaryczne obciążenie antycholinergiczne sprzyja splątaniu, zaburzeniom poznawczym, upadkom i zaostrzeniu jaskry z wąskim kątem.
Mechanizm
Oba leki blokują receptory muskarynowe, więc ich działanie antycholinergiczne się sumuje. Amitryptylina nasila działanie leków antycholinergicznych na oczy, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy.[1] Fezoterodyna w połączeniu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać zarówno działanie lecznicze, jak i działania niepożądane.[2] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje enzymów CYP w stężeniach klinicznych.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
- oddawanie moczu i zaleganie moczu
- suchość jamy ustnej
- zaburzenia widzenia i ból oka
- splątanie, senność, zaburzenia pamięci
- tętno
- temperatura ciała przy upałach i wysiłku
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumaryczne obciążenie antycholinergiczne zwiększa ryzyko splątania, upadków, zatrzymania moczu i zaparć. Zamiana jednego z leków jest szczególnie wskazana. |
| dawka ≥ 8 mg/dobęfezoterodyna | ryzyko rośnie | Większa dawka fezoterodyny oznacza silniejsze działanie antymuskarynowe i większe nasilenie objawów sumowania z amitryptyliną. Jeśli skojarzenie jest konieczne, preferuj dawkę 4 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.