Interakcje / Fluorochinolony / Fluorochinolony i testy czynności przysadki

Fluorochinolony i testy czynności przysadki

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz zaplanowane badanie przysadki, a lekarz przepisał ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu badanie, zanim przyjmiesz lek do testu.

Interakcja klasy Fluorochinolony + testy czynności przysadki

Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.

Fluorochinolony: lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna, delafloksacyna
Testy czynności przysadki: metyrapon, makimorelina

Wyjątki – te leki zachowują się inaczej

delafloksacyna – Delafloksacyna, w odróżnieniu od pozostałych fluorochinolonów, nie wydłuża odstępu QT w sposób istotny klinicznie, więc nie nasila działania makimoreliny na rytm serca.
metyrapon – Metyrapon hamuje syntezę kortyzolu w nadnerczach i nie wydłuża odstępu QT. Nie ma też znanego wpływu fluorochinolonów na wynik testu z metyraponem, więc mechanizm tej interakcji go nie dotyczy.

Niekorzystna interakcjaFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaTestu czynności przysadki z lekiem wydłużającym odstęp QT nie należy wykonywać w trakcie leczenia fluorochinolonem – test najlepiej odłożyć do zakończenia antybiotykoterapii i odpowiedniego okresu wypłukania.Jeśli masz zaplanowane badanie przysadki, a lekarz przepisał ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu badanie, zanim przyjmiesz lek do testu.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz zaplanowane badanie przysadki, a lekarz przepisał ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu badanie, zanim przyjmiesz lek do testu.

Makimorelina to lek podawany jednorazowo podczas badania sprawdzającego, czy organizm wytwarza wystarczająco dużo hormonu wzrostu. Zarówno ona, jak i niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, na przykład lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Przyjęte razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Nie dotyczy to badania z metyraponem ani antybiotyku delafloksacyny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
omdlenie lub utrata przytomności
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Testu czynności przysadki z lekiem wydłużającym odstęp QT nie należy wykonywać w trakcie leczenia fluorochinolonem – test najlepiej odłożyć do zakończenia antybiotykoterapii i odpowiedniego okresu wypłukania. Dotyczy to makimoreliny w połączeniu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną. Gdy antybiotyku nie można odstawić, a test jest pilny, rozważ inny test stymulacyjny hormonu wzrostu albo antybiotyk niewydłużający QT. Jeśli połączenie jest nieuniknione, przed testem oceń EKG i wyrównaj stężenie potasu i magnezu. Metyrapon i delafloksacyna nie wymagają tych środków ostrożności z powodu tej interakcji.

Skutek kliniczny

Addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdlenia, a w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, chorobie serca, niewydolności nerek, w podeszłym wieku i przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w diagnostyce niedoboru hormonu wzrostu u dorosłych, wydłuża odstęp QT. Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna również wydłużają repolaryzację komór przez hamowanie kanału potasowego hERG. Działania obu leków sumują się, co zwiększa ryzyko arytmii komorowych.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed testem
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy zaburzeń rytmu serca w czasie testu i po nim
funkcja nerek (eGFR) przy dawkowaniu fluorochinolonu

Kiedy ocena się zmienia

Fluorochinolon odstawiony przed testem z zachowaniem okresu wypłukaniaodstep · fluorochinolony	interakcja nie dotyczy	Zakończenie leczenia fluorochinolonem z odpowiednim wyprzedzeniem przed testem z makimoreliną usuwa ryzyko addytywnego wydłużenia QT.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²pacjent	ryzyko rośnie	Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są w dużej mierze wydalane przez nerki, więc przy upośledzonej funkcji nerek ich stężenie i działanie na QT rośnie, jeśli dawka nie jest dostosowana.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	Osoby starsze częściej mają chorobę serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszoną funkcję nerek, co zwiększa podatność na torsade de pointes.

Alkohol przy tych lekach

Fluorochinolony a alkohol: brak opisu w bazie.

Testy czynności przysadki a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 108

Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.

Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
nagłe zawroty głowy
zasłabnięcie lub omdlenie
drgawki
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu^[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.

Mechanizm

Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina^[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony	interakcja nie dotyczy	Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT.
Dożylnadroga podania · fluorochinolony	ryzyko rośnie	Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację.
Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny	ryzyko rośnie	Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne.
Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT.

Źródła

Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT.Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.

Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca i przy niskim poziomie potasu lub magnezu. Delafloksacyna nie ma tego działania w istotnym stopniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
duszność lub ból w klatce piersiowej
drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT. U pacjenta leczonego haloperydolem zakażenie najlepiej leczyć antybiotykiem z innej grupy dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia. Gdy fluorochinolon jest niezbędny, a w danym wskazaniu można zastosować delafloksacynę, należy rozważyć ten lek, ponieważ nie wydłuża on istotnie QT. Jeśli lewofloksacyny, cyprofloksacyny lub norfloksacyny nie da się zastąpić, decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, przed włączeniem wykonuje się EKG oraz oznacza potas i magnez, wyrównuje niedobory elektrolitów, stosuje najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu i unika podania dożylnego bez monitorowania EKG. Przy haloperydolu w postaci dekanianu interakcja może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wstrzyknięciu.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu haloperydolu, dużych dawkach, u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Fluorochinolony i haloperydol wydłużają odstęp QT, ponieważ hamują szybką składową opóźnionego prostownikowego prądu potasowego (kanał hERG) w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te sumują się, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Siła wpływu na QT jest różna w obrębie fluorochinolonów – lewofloksacyna wydłuża QT wyraźniej niż cyprofloksacyna i norfloksacyna, ale dla wszystkich trzech ryzyko jest klinicznie istotne w połączeniu z haloperydolem. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od zmian stężeń leków. Delafloksacyna nie wydłuża istotnie odstępu QT i stanowi wyjątek w klasie.

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia skojarzonego
stężenie potasu i magnezu w surowicy
częstość i rytm serca, zwłaszcza bradykardia
objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
inne stosowane leki wydłużające odstęp QT

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · butyrofenony	ryzyko rośnie	Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. W połączeniu z fluorochinolonem wydłużającym QT wymaga ciągłego monitorowania EKG albo zastosowania innego leku.
Duża dawkadawka · butyrofenony	ryzyko rośnie	Wpływ haloperydolu na QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko sumowania z fluorochinolonem jest wyraźnie większe.
Dekanian haloperydolu (iniekcje o przedłużonym działaniu)postać · butyrofenony	inne zalecenie	Haloperydol w postaci dekanianu uwalnia się powoli i działa przez kilka tygodni, więc nie można go szybko odstawić. Interakcję należy uwzględniać także wtedy, gdy ostatnie wstrzyknięcie było kilka tygodni wcześniej, i w pierwszej kolejności zmienić antybiotyk.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, gorsza czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol niesie też dodatkowe ryzyko niezależne od tej interakcji.
Obniżony eGFR bez dostosowania dawki fluorochinolonueGFR · fluorochinolony	ryzyko rośnie	Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki. Przy niewydolności nerek bez zmniejszenia dawki ich stężenia rosną, co nasila wpływ na QT.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaFluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.

Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna czy norfloksacyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, mogą zaburzać pracę serca. Gdy przyjmujesz je razem, ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca wyraźnie rośnie. Lurazydon i delafloksacyna działają na serce słabiej, ale nadal warto powiedzieć lekarzowi o obu lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
duszność lub ból w klatce piersiowej
silna senność, niepokój ruchowy lub drżenie mięśni

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Fluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL. U pacjenta leczonego zyprazydonem lub sertindolem należy wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, rozważ czasowe odstawienie lub zamianę leku przeciwpsychotycznego w porozumieniu z psychiatrą, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie oraz wyrównaj niedobory potasu i magnezu. Dawkę lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny dostosuj do czynności nerek. Delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT, ale przy łączeniu lurazydonu z cyprofloksacyną należy rozważyć zmniejszenie dawki lurazydonu.

Skutek kliniczny

Połączenie fluorochinolonu wydłużającego QT z zyprazydonem lub sertindolem może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QTc, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u osób starszych, kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobami serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przy niewydolności nerek, gdy lewofloksacyna i inne fluorochinolony wydalane przez nerki kumulują się w organizmie.

Mechanizm

Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Zyprazydon i sertindol działają tak samo, przy czym sertindol należy do leków przeciwpsychotycznych o najsilniejszym wpływie na odstęp QT. Ich jednoczesne stosowanie sumuje działanie na repolaryzację i zwiększa ryzyko wydłużenia QTc oraz częstoskurczu typu torsade de pointes. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie jest wspólna dla całej klasy, bo delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT.

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek (eGFR) w celu dostosowania dawki fluorochinolonu
objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
przy lurazydonie z cyprofloksacyną: akatyzja, senność, objawy pozapiramidowe

Kiedy ocena się zmienia

Obniżony eGFReGFR · fluorochinolony	ryzyko rośnie	Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki i kumulują się przy niewydolności nerek, co nasila wydłużenie QT. Dawkę należy dostosować do eGFR.
Dożylniedroga podania · fluorochinolony	ryzyko rośnie	Podanie dożylne fluorochinolonu, zwłaszcza w szybkim wlewie, daje wysokie stężenia szczytowe i silniej wpływa na repolaryzację. Wymaga monitorowania EKG.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaFluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.

Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Podobnie działa cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie stwarzają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny w połączeniu z cyzaprydem. Jeśli antybiotykoterapia fluorochinolonem jest konieczna, cyzapryd należy odstawić na czas leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu albo zastąpić go itoprydem lub krótkotrwale metoklopramidem. Jeśli pacjent musi kontynuować cyzapryd, należy wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do rodzaju zakażenia. Połączenia fluorochinolonów z metoklopramidem lub itoprydem oraz delafloksacyny z prokinetykami nie wymagają szczególnego postępowania poza oceną ogólnego ryzyka wydłużenia QT u pacjenta.

Skutek kliniczny

Nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz z niewydolnością nerek, która prowadzi do kumulacji fluorochinolonu.

Mechanizm

Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Cyzapryd działa w ten sam sposób, a jego działanie proarytmiczne zależy od stężenia, więc efekty obu leków się sumują. Cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, główny szlak metabolizmu cyzaprydu, i mogą dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku przeważa mechanizm farmakodynamiczny. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy połączenia fluorochinolonów wydłużających QT z cyzaprydem, a nie dotyczy metoklopramidu, itoprydu ani delafloksacyny.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek (eGFR) przed dawkowaniem fluorochinolonu
objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
inne leki pacjenta wydłużające odstęp QT lub hamujące CYP3A4

Kiedy ocena się zmienia

Krople do oczu lub uszupostać · fluorochinolony	interakcja nie dotyczy	Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają znikome stężenia we krwi i nie wydłużają odstępu QT, więc interakcja z cyzaprydem nie występuje.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.
eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2fluorochinolony	ryzyko rośnie	Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki. Przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się, co nasila wydłużenie QT, jeśli dawka nie zostanie zmniejszona.
Kilka dni po zakończeniu fluorochinolonuodstep · fluorochinolony	inne zalecenie	Cyzapryd można ponownie włączyć dopiero po eliminacji fluorochinolonu, czyli po kilku okresach półtrwania od ostatniej dawki antybiotyku, a dłużej u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePrzeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaNie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.

Niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na rytm serca. Makimorelina, lek podawany jednorazowo podczas badania hormonu wzrostu, działa podobnie. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Lurazydonu i badania z metyraponem to zwykle nie dotyczy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
duszność albo ból w klatce piersiowej

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT. Dotyczy to zyprazydonu i sertindolu, które nie powinny być łączone z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli lek przeciwpsychotyczny jest niezbędny, niedobór hormonu wzrostu diagnozuje się innym testem stymulacyjnym, na przykład testem glukagonowym. Wykonanie testu z makimoreliną po czasowym odstawieniu zyprazydonu lub sertindolu wymaga decyzji psychiatry i endokrynologa. Trzeba wtedy uwzględnić okres półtrwania leku, szczególnie długi w przypadku sertindolu, oraz ryzyko nawrotu psychozy. Lurazydon i test metyraponowy nie wymagają takiego postępowania.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zyprazydonu lub sertindolu z makimoreliną może nadmiernie wydłużyć odstęp QT. Grozi to częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, omdleniem, a nawet nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Zyprazydon i sertindol blokują kanały potasowe hERG i wyraźnie wydłużają odstęp QT w zależności od dawki. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w diagnostyce niedoboru hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko arytmii komorowych typu torsade de pointes. Makimorelina nie zmienia istotnie metabolizmu leków przeciwpsychotycznych, a one nie wpływają istotnie na jej stężenie. Interakcja ma więc charakter farmakodynamiczny. Nie jest wspólna dla całej klasy, bo lurazydon praktycznie nie wydłuża QT, a metyrapon nie działa na QT wcale.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed testem, jeśli rozważa się wykonanie go u pacjenta leczonego przeciwpsychotycznie
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie) w trakcie testu i po nim
stan psychiczny pacjenta w razie czasowego odstawienia leku przeciwpsychotycznego

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie zyprazydonu lub sertindolu na czas pozwalający na jego wydalenie z organizmu, zgodnie z decyzją lekarza prowodstep · przeciwpsychotyczne pochodne indolu

inne zalecenie

Po czasowym odstawieniu leku przeciwpsychotycznego, z uwzględnieniem jego okresu półtrwania, test z makimoreliną można rozważyć pod kontrolą EKG i elektrolitów. Decyzję podejmują wspólnie psychiatra i endokrynolog, oceniając ryzyko nawrotu choroby.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy BCR-ABL lepiej wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, a jeśli fluorochinolon jest konieczny, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym, bo może zlecić EKG albo wybrać inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym, bo może zlecić EKG albo wybrać inny antybiotyk.

Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak cyprofloksacyna czy lewofloksacyna, oraz część leków stosowanych w przewlekłej białaczce szpikowej, takich jak nilotynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie, a cyprofloksacyna może dodatkowo zwiększać ilość leku przeciwbiałaczkowego w organizmie. Rzadko prowadzi to do groźnych zaburzeń rytmu i omdleń. Imatynib, asciminib i delafloksacyna praktycznie nie powodują tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
omdlenie lub krótka utrata przytomności
nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
nasilona biegunka lub silne nudności podczas przyjmowania antybiotyku

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy BCR-ABL lepiej wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, a jeśli fluorochinolon jest konieczny, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z nilotynibem należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, rozważyć przerwę w nilotynibie na czas antybiotykoterapii po konsultacji z hematologiem. Cyprofloksacyny nie należy łączyć z bosutynibem, a jeśli jest to nieuniknione, trzeba ściśle obserwować działania niepożądane bosutynibu i rozważyć zmniejszenie jego dawki. Przy dazatynibie i ponatynibie wystarcza zwykle kontrola EKG i elektrolitów, z większą ostrożnością przy cyprofloksacynie niż przy lewofloksacynie. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT i leków powodujących utratę potasu. Delafloksacyna, imatynib i asciminib nie wymagają szczególnego postępowania z powodu tej interakcji.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe dla nilotynibu, który sam w sobie wyraźnie wydłuża QT, oraz dla połączeń z cyprofloksacyną, gdzie do efektu na QT dochodzi wzrost stężenia inhibitora kinazy. Przy bosutynibie i cyprofloksacynie wzrost ekspozycji może dodatkowo nasilać biegunkę, nudności i hepatotoksyczność^[1].

Mechanizm

Głównym mechanizmem wspólnym dla klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT, ponieważ fluorochinolony blokują kanał potasowy hERG, a większość inhibitorów kinazy BCR-ABL – zwłaszcza nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i ponatynib – również opóźnia repolaryzację komór. Dodatkowo cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, przez który metabolizowane są nilotynib, bosutynib, dazatynib i ponatynib, co może zwiększać ich stężenie i tym samym nasilać zarówno wpływ na QT, jak i inne działania niepożądane^[1]. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku interakcja ma wyłącznie charakter farmakodynamiczny^[2].

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i po kilku dniach leczenia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
przy połączeniu z cyprofloksacyną – działania niepożądane inhibitora kinazy, zwłaszcza biegunka, nudności i aktywność aminotransferaz
czynność nerek, ponieważ od niej zależy ekspozycja na lewofloksacynę i cyprofloksacynę

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony	interakcja nie dotyczy	Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają pomijalne stężenia ogólnoustrojowe, więc nie wydłużają QT i nie hamują CYP3A4 w stopniu istotnym klinicznie.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT przy tym połączeniu.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²fluorochinolony	ryzyko rośnie	Lewofloksacyna i w mniejszym stopniu cyprofloksacyna są wydalane przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek bez dostosowania dawki rośnie ich stężenie i wpływ na QT.
Włączenie cyprofloksacyny lub norfloksacyny u pacjenta leczonego bosutynibem lub nilotynibemkolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABL	inne zalecenie	Dołączenie fluorochinolonu hamującego CYP3A4 do stabilnej dawki bosutynibu lub nilotynibu podnosi ich stężenie w ciągu kilku dni, dlatego w tej sytuacji należy preferować lewofloksacynę lub antybiotyk spoza klasy, a przy braku alternatywy rozważyć czasową modyfikację leczenia inhibitorem kinazy z hematologiem.

Źródła

Hsyu PH, Pignataro DS, Matschke K. Effect of aprepitant, a moderate CYP3A4 inhibitor, on bosutinib exposure in healthy subjects. Eur J Clin Pharmacol. 2016;73(1):49-56. doi: 10.1007/s00228-016-2108-z. PMID: 27718000.
Szałek E, Karbownik A, Grabowski T, Sobańska K, Wolc A, Grześkowiak E. Pharmacokinetics of sunitinib in combination with fluoroquinolones in rabbit model. Pharmacol Rep. 2013;65(5):1383-90. doi: 10.1016/s1734-1140(13)71497-x. PMID: 24399735.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i selektywnego leku immunosupresyjnego należy w miarę możliwości wybrać antybiotyk z innej grupy, a gdy fluorochinolon jest konieczny – ocenić ryzyko zaburzeń rytmu i działań niepożądanych obu leków oraz monitorować pacjenta.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i dostajesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebne EKG albo inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i dostajesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebne EKG albo inny antybiotyk.

Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, np. cyprofloksacyna i lewofloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Niektóre leki na stwardnienie rozsiane, np. fingolimod, ozanimod i ponesimod, zwalniają pracę serca, więc razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Leki stosowane w reumatoidalnym zapaleniu stawów i stwardnieniu rozsianym, takie jak leflunomid i teriflunomid, mogą razem z tymi antybiotykami uszkadzać nerwy i wątrobę. Wiele innych leków na odporność, np. podawanych w kroplówce przeciwciał, nie wchodzi w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
bardzo wolne tętno, zawroty głowy, uczucie słabości
omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
mrowienie, drętwienie, pieczenie lub ból dłoni i stóp
zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból pod prawym łukiem żebrowym

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – transport
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i selektywnego leku immunosupresyjnego należy w miarę możliwości wybrać antybiotyk z innej grupy, a gdy fluorochinolon jest konieczny – ocenić ryzyko zaburzeń rytmu i działań niepożądanych obu leków oraz monitorować pacjenta. U chorych przyjmujących fingolimod, ozanimod lub ponesimod przed włączeniem fluorochinolonu warto wykonać EKG i oznaczyć potas i magnez, a w trakcie leczenia powtórzyć EKG. Nie należy rozpoczynać leku z grupy S1P w trakcie terapii fluorochinolonem. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie trzeba wybierać najkrótszą skuteczną kurację, zwłaszcza u pacjentów z neuropatią lub cukrzycą. Należy też kontrolować aminotransferazy i przerwać fluorochinolon przy pierwszych objawach neuropatii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę fluorochinolonu dostosowuje się do eGFR.

Skutek kliniczny

Przy modulatorach receptora S1P rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT, ciężkiej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Zagrożenie jest największe w pierwszych dniach włączania leku z grupy S1P. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie rośnie ryzyko neuropatii obwodowej, która po fluorochinolonach bywa trwała, oraz ryzyko uszkodzenia wątroby. Stężenie fluorochinolonu może być wyższe, co nasila jego działania niepożądane.

Mechanizm

Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy B. Dotyczy dwóch podgrup. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zwalniają rytm serca i spowalniają przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Fingolimod może też wydłużać odstęp QT. Fluorochinolony wydłużają odstęp QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG. Połączenie sumuje działanie proarytmiczne, a bradykardia dodatkowo sprzyja częstoskurczowi typu torsade de pointes. Leflunomid i jego aktywny metabolit teriflunomid działają addycyjnie z fluorochinolonami w kierunku neuropatii obwodowej i uszkodzenia wątroby. Teriflunomid hamuje też transporter OAT3, przez co może zwiększać stężenie wydalanych nim fluorochinolonów, zwłaszcza cyprofloksacyny^[1].

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc i częstości rytmu przed i w trakcie leczenia u chorych na modulatorach receptora S1P
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy neuropatii obwodowej u chorych na leflunomidzie lub teriflunomidzie
aminotransferazy u chorych na leflunomidzie lub teriflunomidzie
czynność nerek (eGFR) przy doborze dawki fluorochinolonu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony	interakcja nie dotyczy	Przy miejscowym podaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie we krwi jest zbyt niskie, by wywołać istotną interakcję.
Włączenie modulatora receptora S1P w trakcie leczenia fluorochinolonemkolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko rośnie	Najsilniejsze zwolnienie rytmu po fingolimodzie, ozanimodzie lub ponesimodzie występuje po pierwszych dawkach. Nie należy rozpoczynać ani wznawiać tych leków w trakcie terapii fluorochinolonem.
Okres eliminacji po odstawieniu leku (dla fingolimodu tygodnie, dla leflunomidu i teriflunomidu miesiące bez procedury podstep · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Fingolimod, leflunomid i teriflunomid długo pozostają w organizmie. Interakcję trzeba brać pod uwagę także po ich niedawnym odstawieniu.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek fluorochinolony się kumulują, co nasila ryzyko wydłużenia QT i neuropatii. Należy dostosować dawkę do eGFR.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i neuropatia, co zwiększa ryzyko powikłań.

Źródła

Liao XY, Deng QQ, Han L, Wu ZT, Peng ZL, Xie Y, et al. Leflunomide increased the renal exposure of acyclovir by inhibiting OAT1/3 and MRP2. Acta Pharmacol Sin. 2019;41(1):129-137. doi: 10.1038/s41401-019-0283-z. PMID: 31341258.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAgoniści dopaminy (np. ropinirol, pramipeksol, rotygotyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik.Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.

Leki z grupy agonistów dopaminy, takie jak ropinirol, pramipeksol, rotygotyna, apomorfina czy pirybedyl, mogą zmieniać wynik badania hormonu wzrostu wykonywanego z makimoreliną. Badanie może wtedy wyjść prawidłowo, mimo że hormonu wzrostu jest za mało. Apomorfina razem z makimoreliną może dodatkowo zaburzać rytm serca. Badanie przysadki z metyraponem nie wchodzi w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
silne zawroty głowy
nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia po wstrzymaniu leku
gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem po wstrzymaniu leku

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik. Ewentualną przerwę w podawaniu ropinirolu, pramipeksolu, rotygotyny, apomorfiny lub pirybedylu przed testem ustala endokrynolog wspólnie z neurologiem, uwzględniając ryzyko pogorszenia stanu neurologicznego i zespołu odstawiennego. Agonisty dopaminy nie odstawia się nagle. Gdy leczenia nie można przerwać, wynik prawidłowy nie wyklucza niedoboru hormonu wzrostu i warto rozważyć ocenę kliniczną lub powtórzenie diagnostyki. Apomorfiny nie należy łączyć z makimoreliną ze względu na sumowanie się wydłużenia odstępu QT. Jeśli takie połączenie jest nieuniknione, przed testem trzeba wykonać EKG i wyrównać stężenie potasu i magnezu. Metyrapon nie wchodzi w tę interakcję i test z metyraponem można wykonać bez zmiany leczenia dopaminergicznego.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest fałszywie prawidłowy wynik testu z makimoreliną i przeoczenie niedoboru hormonu wzrostu u dorosłego. Przy apomorfinie dochodzi ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT z możliwością groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Samodzielne, nagłe odstawienie agonisty dopaminy przed badaniem grozi nasileniem objawów choroby Parkinsona, zespołem odstawiennym, a rzadko zespołem przypominającym złośliwy zespół neuroleptyczny.

Mechanizm

Agoniści dopaminy pobudzają receptory dopaminowe w podwzgórzu i przysadce, a to u osób bez guza przysadki zwiększa wydzielanie hormonu wzrostu. Apomorfinę dawniej wykorzystywano nawet jako bodziec w testach wydzielania hormonu wzrostu. Makimorelina, agonista receptora greliny, ocenia zdolność przysadki do wyrzutu hormonu wzrostu. Dodatkowy bodziec dopaminergiczny może więc sztucznie podnieść stężenie hormonu wzrostu w teście i zamaskować jego niedobór. Apomorfina i makimorelina wydłużają ponadto odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie się sumuje.

Monitorować

Wynik testu z makimoreliną interpretowany w świetle leczenia dopaminergicznego
EKG z oceną odstępu QTc przed testem i po podaniu makimoreliny u osób stosujących apomorfinę
Stężenie potasu i magnezu przed testem u osób stosujących apomorfinę
Objawy neurologiczne i objawy odstawienne, jeśli agonistę dopaminy czasowo wstrzymano

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 14 października 2026

Fluorochinolony i testy czynności przysadki

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz zaplanowane badanie przysadki, a lekarz przepisał ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu badanie, zanim przyjmiesz lek do testu.Testu czynności przysadki z lekiem wydłużającym odstęp QT nie należy wykonywać w trakcie leczenia fluorochinolonem – test najlepiej odłożyć do zakończenia antybiotykoterapii i odpowiedniego okresu wypłukania.