Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Gancyklowir / Gancyklowir i izatuksymab

Gancyklowir i izatuksymab

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, gdy leczenie zakażenia wirusem cytomegalii jest konieczne, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi.

Wykonuj zlecone badania krwi w terminie i od razu zgłoś się do lekarza, gdy pojawi się gorączka, krwawienie lub duże osłabienie.

Niekorzystna interakcjaGancyklowir+ IzatuksymabPołączenie można stosować, gdy leczenie zakażenia wirusem cytomegalii jest konieczne, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi.Wykonuj zlecone badania krwi w terminie i od razu zgłoś się do lekarza, gdy pojawi się gorączka, krwawienie lub duże osłabienie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Wykonuj zlecone badania krwi w terminie i od razu zgłoś się do lekarza, gdy pojawi się gorączka, krwawienie lub duże osłabienie.

Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, płytek krwi i czerwonych krwinek. Gdy bierzesz je razem, łatwiej o poważne zakażenie, krwawienia albo silne osłabienie. Lekarz będzie dlatego często zlecał badanie krwi. Żel do oczu z gancyklowirem nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • drobne czerwone kropki na skórze
  • bladość, duszność, duże zmęczenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, gdy leczenie zakażenia wirusem cytomegalii jest konieczne, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi. Przed włączeniem gancyklowiru i w trakcie leczenia należy regularnie oznaczać morfologię z rozmazem i płytki krwi, a przy istotnej neutropenii lub małopłytkowości rozważyć przerwę w podawaniu gancyklowiru, odroczenie dawki izatuksymabu lub wsparcie czynnikiem wzrostu granulocytów. Przed planowanym przetoczeniem krwi bank krwi musi wiedzieć o leczeniu izatuksymabem, aby zastosować erytrocyty traktowane ditiotreitolem lub inną zwalidowaną metodę[1].

Skutek kliniczny

Większe ryzyko ciężkiej neutropenii, w tym gorączki neutropenicznej i zakażeń, a także pogłębienia małopłytkowości i niedokrwistości. Izatuksymab może dawać fałszywie dodatni pośredni odczyn Coombsa i zaburzać próby zgodności przed przetoczeniem krwi przez co najmniej 6 miesięcy po ostatniej dawce, co ma znaczenie, gdy niedokrwistość wymaga transfuzji[1].

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku i często wywołuje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Izatuksymab, przeciwciało anty-CD38, również często powoduje neutropenię i zwiększa podatność na zakażenia. Oba leki sumują więc działanie mielosupresyjne, bez wzajemnego wpływu na farmakokinetykę.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (bezwzględna liczba neutrofilów)
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia i gorączka
  • informacja o leczeniu izatuksymabem przed badaniami serologicznymi i przetoczeniem krwi

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetmaribawir

Kiedy ocena się zmienia

Do oka (żel)droga podania · gancyklowirinterakcja nie dotyczyGancyklowir stosowany miejscowo do oka nie osiąga istotnych stężeń we krwi, więc nie sumuje się z mielosupresyjnym działaniem izatuksymabu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sarclisa 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sarclisa-100434592/

Alkohol przy tych lekach

Gancyklowir a alkohol: brak opisu w bazie.

Izatuksymab a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 243

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ GancyklowirPołączenie fenylobutazonu z gancyklowirem podawanym ogólnie jest przeciwwskazane.Jeśli dostajesz gancyklowir w kroplówce lub tabletkach, nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dostajesz gancyklowir w kroplówce lub tabletkach, nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.

Maść z fenylobutazonem może wchłaniać się do krwi i, podobnie jak gancyklowir podawany w kroplówce lub tabletkach, osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem te leki zwiększają ryzyko spadku liczby białych krwinek i płytek krwi, a przez to zakażeń i krwawień. Tego połączenia się nie stosuje. Żel z gancyklowirem do oczu nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i nasilone zmęczenie
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie fenylobutazonu z gancyklowirem podawanym ogólnie jest przeciwwskazane[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny NLPZ do stosowania na skórę i stosuj go krótko na niewielką powierzchnię. Gdy pacjent otrzymuje wyłącznie gancyklowir w żelu do oczu, ryzyko mielosupresji jest znikome i połączenie nie wymaga działań.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkiej mielosupresji – neutropenii z zakażeniami, małopłytkowości z krwawieniami i niedokrwistości. Możliwe pogorszenie czynności nerek i nasilenie toksyczności gancyklowiru.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Gancyklowir podawany ogólnie działa mielotoksycznie i powoduje neutropenię, niedokrwistość i małopłytkowość, a fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, więc oba działania się sumują. Dodatkowo fenylobutazon jako NLPZ może upośledzać przepływ nerkowy, a gancyklowir jest wydalany przez nerki, co teoretycznie sprzyja jego kumulacji i nasila toksyczność hematologiczną. Przy długotrwałym stosowaniu maści przez ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (miejscowo)ibuprofen (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Żel do oczupostać · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo i nie daje istotnego narażenia ogólnego, więc nie sumuje się z działaniem fenylobutazonu na szpik. Jeśli pacjent stosuje też inne leki do oczu, podaje się je w odstępie co najmniej 15 minut, a żel z gancyklowirem jako ostatni.
czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ KlozapinaNie łącz klozapiny z gancyklowirem podawanym dożylnie ani z walgancyklowirem.Jeśli bierzesz klozapinę, a lekarz chce cię leczyć gancyklowirem w kroplówce lub w tabletkach, powiedz mu o klozapinie i nie odstawiaj jej na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz klozapinę, a lekarz chce cię leczyć gancyklowirem w kroplówce lub w tabletkach, powiedz mu o klozapinie i nie odstawiaj jej na własną rękę.

Gancyklowir podawany w kroplówce oraz klozapina mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do groźnego spadku tych krwinek, dlatego zwykle się ich nie łączy. Żel do oczu z gancyklowirem nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z gancyklowirem podawanym dożylnie ani z walgancyklowirem.[1] Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy.[2] U pacjenta leczonego klozapiną wybierz lek przeciw CMV bez działania mielosupresyjnego, np. foskarnet, pamiętając, że wywołuje on zaburzenia elektrolitowe, a klozapinę z lekami wydłużającymi QTc lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe stosuje się ostrożnie.[1] Jeśli gancyklowir jest jedyną opcją, o czasowym odstawieniu albo kontynuacji klozapiny decyduje psychiatra wspólnie z lekarzem leczącym zakażenie, przy częstej kontroli morfologii z rozmazem. Klozapiny nie odstawia się nagle bez nadzoru lekarza. Żel do oczu z gancyklowirem można stosować razem z klozapiną.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń, a także pogłębienie niedokrwistości i małopłytkowości. Przy spadku liczby granulocytów trudno ustalić, który lek go wywołał, co utrudnia dalsze leczenie zarówno zakażenia, jak i choroby psychicznej.

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku kostnego i często wywołuje neutropenię, niedokrwistość oraz małopłytkowość. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej działanie hamujące szpik sumuje się z działaniem gancyklowiru. Substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną.[1] Gancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo, więc ta interakcja go nie dotyczy.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, zmiany w jamie ustnej)
  • elektrolity i EKG (QTc) przy zamianie na foskarnet

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetmarybawirletermowir (tylko profilaktyka zakażenia CMV)

Kiedy ocena się zmienia

Do oka (żel)droga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo, więc nie sumuje się z działaniem klozapiny na szpik. Połączenie nie wymaga zmian w leczeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ FluorouracylPrzy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem w postaci kroplówek lub tabletek mogą mocniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń, krwawień i osłabienia. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo zmienić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • silne zmęczenie i bladość
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem. Decyzję o kontynuacji chemioterapii w czasie czynnego, ciężkiego zakażenia CMV podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwwirusowe. Przy istotnej cytopenii rozważa się odroczenie cyklu fluorouracylu, modyfikację dawki gancyklowiru lub zmianę leku przeciwwirusowego na mniej mielotoksyczny. Dawkę gancyklowiru dostosowuje się do czynności nerek, co ogranicza jego kumulację i toksyczność hematologiczną.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko i głębsza neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a w konsekwencji zakażenia i krwawienia. Ryzyko dotyczy połączenia obu leków w postaci ogólnej, przy postaciach miejscowych jest niewielkie.

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnie i fluorouracyl podawany ogólnie hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Gancyklowir nie hamuje dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), dlatego nie należy się spodziewać wzrostu stężenia fluorouracylu takiego jak przy brywudynie i jej analogach. Fluorouracylu do stosowania ogólnego nie podaje się w potencjalnie ciężkich zakażeniach ani przy zahamowaniu czynności szpiku po innych lekach przeciwnowotworowych[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetmarybawirletermowir

Kiedy ocena się zmienia

Krempostać · fluorouracylinne zalecenieFluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi analogami nukleozydów. Ryzyko mielotoksyczności jest niewielkie, a gancyklowir nie hamuje DPD, ale formalnie przeciwwskazanie obejmuje całą grupę, dlatego decyzję o jednoczesnym stosowaniu podejmuje lekarz.
Do okadroga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu daje minimalną ekspozycję ogólną i nie sumuje się istotnie z mielotoksycznością fluorouracylu podawanego ogólnie. Dotyczy to połączenia z fluorouracylem w postaci ogólnej, a nie z kremem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ DeferypronNie stosuj deferypronu razem z gancyklowirem podawanym dożylnie.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz deferypron.

Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo osłabić odporność i doprowadzić do groźnej infekcji. Dlatego tych leków nie stosuje się jednocześnie, chyba że lekarz zdecyduje inaczej i będzie często badał ci krew.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • częste lub nawracające zakażenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj deferypronu razem z gancyklowirem podawanym dożylnie[1][2]. Jeśli leczenie zakażenia wirusem cytomegalii jest konieczne, na czas terapii przeciwwirusowej zmień chelator żelaza na lek, który nie wywołuje neutropenii, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciążenia żelazem. Gdy połączenia nie da się uniknąć, decyzja należy do lekarza specjalisty i wymaga częstej kontroli morfologii z rozmazem.

Skutek kliniczny

Wzrasta ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym posocznicą. Przy połączeniu trudno też ustalić, który lek odpowiada za spadek liczby neutrofilów.

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku i często wywołuje neutropenię, a niekiedy agranulocytozę. Deferypron sam może wywołać neutropenię i agranulocytozę przez nieznany mechanizm. Działanie mielotoksyczne obu leków się sumuje. Deferypronu nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wywołują neutropenię lub agranulocytozę[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • gorączka i objawy zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

deferoksaminadeferazyroks

Kiedy ocena się zmienia

Do oczudroga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko addycyjnej mielotoksyczności jest znacznie mniejsze niż przy podaniu dożylnym. Połączenie można rozważyć przy utrzymaniu rutynowej kontroli morfologii zalecanej przy deferypronie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ KladrybinaNie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta leczonego ogólnie gancyklowirem.Powiedz neurologowi, że jesteś leczony gancyklowirem, zanim przyjmiesz kolejny kurs kladrybiny, i nie zaczynaj go bez jego zgody.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz neurologowi, że jesteś leczony gancyklowirem, zanim przyjmiesz kolejny kurs kladrybiny, i nie zaczynaj go bez jego zgody.

Tych leków nie zaczyna się stosować razem. Gancyklowir podawany w kroplówce i kladrybina osłabiają wytwarzanie krwinek, a razem mogą bardzo obniżyć odporność i liczbę płytek krwi. Grozi to ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Żel do oczu z gancyklowirem nie stwarza takiego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nasilone osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie rozpoczynaj kursu kladrybiny u pacjenta leczonego ogólnie gancyklowirem[1]. Kurs kladrybiny należy odroczyć do zakończenia leczenia przeciwwirusowego, ustąpienia zakażenia i normalizacji morfologii krwi. Jeśli gancyklowir trzeba włączyć w trakcie lub po kursie kladrybiny, konieczna jest ścisła obserwacja parametrów hematologicznych[1]. Przed kladrybiną trzeba też potwierdzić klirens kreatyniny co najmniej 60 ml/min, bo przy niższych wartościach kladrybina jest przeciwwskazana[1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi pogłębioną cytopenią – limfopenią, neutropenią i małopłytkowością – oraz zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń oportunistycznych i krwawień. Sama potrzeba ogólnoustrojowego leczenia gancyklowirem wskazuje zwykle na aktywne zakażenie wirusem cytomegalii u pacjenta z obniżoną odpornością, co dodatkowo przemawia przeciw rozpoczynaniu kladrybiny.

Mechanizm

Nie rozpoczyna się leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego leczenie mielosupresyjne lub immunosupresyjne z powodu addytywnego działania na układ immunologiczny[1]. Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku i często powoduje neutropenię, niedokrwistość i małopłytkowość. Kladrybina wybiórczo zmniejsza liczbę limfocytów, a łączenie jej z innymi substancjami wpływającymi na profil hematologiczny prowadzi do addytywnych działań niepożądanych na krew i układ chłonny[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie opisano.

Metabolizm i transportery

  • Kladrybina: substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat P-gp[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (limfocyty, neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • klirens kreatyniny
  • objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
  • objawy skazy krwotocznej

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetmarybawir

Kiedy ocena się zmienia

Do oczu (żel)droga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir stosowany miejscowo do oczu nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania szpiku, więc nie stanowi leczenia mielosupresyjnego i nie wyklucza rozpoczęcia kladrybiny.
Gancyklowir włączony w trakcie lub po kursie kladrybinykolejność włączenia · kladrybinainne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy rozpoczęcia kladrybiny. Gdy gancyklowir trzeba podać pacjentowi po kursie kladrybiny, leczenia zakażenia nie odracza się, ale konieczna jest ścisła obserwacja parametrów hematologicznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ CydofowirNie podawaj cydofowiru jednocześnie z gancyklowirem podawanym dożylnie lub doustnie.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz mu o każdym leku przeciwwirusowym, który stosujesz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz mu o każdym leku przeciwwirusowym, który stosujesz.

Gancyklowir i cydofowir to leki na tego samego wirusa i nie stosuje się ich razem. Oba mogą obciążać nerki i obniżać liczbę białych krwinek, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Lekarz zwykle zamienia jeden lek na drugi, a nie łączy ich. Gancyklowir w żelu do oczu nie stanowi tu problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • nietypowe zmęczenie i osłabienie
  • częste infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj cydofowiru jednocześnie z gancyklowirem podawanym dożylnie lub doustnie. Cydofowir jest przeciwwskazany przy jednoczesnym stosowaniu substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Przy zmianie leczenia z gancyklowiru na cydofowir (np. z powodu oporności wirusa) zakończ podawanie gancyklowiru przed rozpoczęciem cydofowiru i oceń czynność nerek oraz morfologię krwi przed pierwszą dawką cydofowiru. Gancyklowir w żelu do oczu nie stanowi przeszkody.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie ogólnoustrojowe zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek, w tym zespołu Fanconiego, oraz ciężkiej neutropenii. Połączenie nie daje udowodnionej korzyści przeciwwirusowej.

Mechanizm

Oba leki są analogami nukleozydów działającymi na polimerazę DNA wirusa cytomegalii, a ich toksyczność się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Gancyklowir podawany ogólnie może pogarszać czynność nerek i hamuje czynność szpiku, a cydofowir także wywołuje neutropenię, więc oba działania niepożądane mogą się nakładać. Szczepy wirusa z mutacją genu polimerazy DNA wykazują oporność krzyżową na oba leki, a szczepy z mutacją genu UL97 oporne na gancyklowir mogą pozostać wrażliwe na cydofowir[1].

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
  • białkomocz w badaniu moczu
  • morfologia krwi z liczbą neutrofilów

Kiedy ocena się zmienia

Do oka (żel)droga podania · gancyklowirinterakcja nie dotyczyGancyklowir stosowany miejscowo do oka daje znikomą ekspozycję ogólnoustrojową, dlatego nie sumuje się z nefrotoksycznością i mielotoksycznością cydofowiru.
Gancyklowir zakończony przed włączeniem cydofowirukolejność włączenia · gancyklowirinne zalecenieZamiana gancyklowiru na cydofowir jest typowym postępowaniem przy oporności wirusa. Przed pierwszą dawką cydofowiru oceń czynność nerek i morfologię krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ MaribawirMaribawiru nie łączy się z gancyklowirem ani walgancyklowirem.Nie przyjmuj maribawiru razem z gancyklowirem ani walgancyklowirem i jeśli masz w domu oba leki, zapytaj lekarza prowadzącego, który z nich masz teraz stosować.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj maribawiru razem z gancyklowirem ani walgancyklowirem i jeśli masz w domu oba leki, zapytaj lekarza prowadzącego, który z nich masz teraz stosować.

Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Maribawir blokuje mechanizm, dzięki któremu gancyklowir zaczyna działać na wirusa, więc gancyklowir przestaje skutecznie zwalczać zakażenie. Oba leki są stosowane w leczeniu zakażenia wirusem cytomegalii po przeszczepieniu, dlatego lekarz zwykle zastępuje jeden lek drugim, a nie dodaje go.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która wraca lub się utrzymuje
  • nasilone zmęczenie i osłabienie
  • biegunka lub ból brzucha
  • pogorszenie widzenia, mroczki lub „męty” przed oczami
  • kaszel lub duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Maribawiru nie łączy się z gancyklowirem ani walgancyklowirem.[1] Przy zmianie leczenia z gancyklowiru na maribawir należy zakończyć podawanie gancyklowiru przed włączeniem maribawiru. U pacjentów nieodpowiadających na maribawir należy oznaczać DNA CMV i badać mutacje oporności, a po wykryciu mutacji oporności na maribawir leczenie przerwać.[1]

Skutek kliniczny

Jednoczesne podawanie może osłabić lub znieść przeciwwirusowe działanie gancyklowiru, co grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia lub choroby wywołanej przez wirusa cytomegalii u biorców przeszczepów.[1] Dodatkowo niektóre mutacje w pUL97 związane z opornością na maribawir powodują oporność krzyżową na gancyklowir i walgancyklowir, co ogranicza możliwość powrotu do gancyklowiru po nieskutecznym leczeniu maribawirem.[1]

Mechanizm

Maribawir hamuje kinazę serynowo-treoninową UL97 wirusa cytomegalii, która jest niezbędna do aktywacji (fosforylacji) gancyklowiru i walgancyklowiru w zakażonej komórce.[1] Bez tej fosforylacji gancyklowir nie przechodzi w postać czynną i traci działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro maribawir wykazywał silny antagonizm z gancyklowirem.[1]

Metabolizm i transportery

  • Maribawir: inhibitor BCRP[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor P-gp[2], induktor CYP1A2[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2], substrat UGT1A1[2], substrat UGT2B7[2]

Monitorować

  • poziom DNA CMV w trakcie i po zakończeniu leczenia maribawirem
  • badanie mutacji oporności (pUL97, pUL27) u pacjentów bez odpowiedzi na leczenie
  • przegląd listy leków pod kątem równoległego gancyklowiru lub walgancyklowiru przy każdej zmianie terapii przeciwwirusowej

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetcydofowir

Kiedy ocena się zmienia

Żel do oczupostać · gancyklowirinne zaleceniePrzeciwwskazanie nie rozróżnia drogi podania gancyklowiru. Przy miejscowym stosowaniu gancyklowiru w żelu do oczu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a antagonizm dotyczy aktywacji leku w komórkach zakażonych wirusem cytomegalii, więc znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie mniejsze niż przy podaniu ogólnym. Decyzję o jednoczesnym stosowaniu powinien podjąć lekarz prowadzący leczenie maribawirem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livtencity 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livtencity-100476600/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livtencity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livtencity-100476600/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ IzatuksymabKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i rób badania krwi dokładnie w wyznaczonych terminach.

Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą obniżyć ją tak bardzo, że nawet zwykła infekcja staje się groźna. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a gdy oba są konieczne, lekarze muszą wspólnie zaplanować leczenie i częste badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • kaszel, duszność albo pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • silna senność lub zawroty głowy po wlewie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego izatuksymab ani u pacjenta z czynnym szpiczakiem zajmującym szpik[1][2][3]. Gdy pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga izatuksymabu, o dalszym postępowaniu decydują wspólnie psychiatra i hematolog – rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego, a jeśli klozapina jest niezbędna, prowadzi się ścisłą kontrolę morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i przy każdej gorączce. W premedykacji przed wlewem warto ograniczyć leki uspokajające i przeciwcholinergiczne do niezbędnego minimum i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej senności i spadku ciśnienia[1].

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy, gorączki neutropenicznej, ciężkich zakażeń i posocznicy. Jednoczesne leczenie utrudnia ustalenie, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny lub przerwaniu leczenia szpiczaka. Dodatkowo premedykacja przed wlewem izatuksymabu obejmuje zwykle lek przeciwhistaminowy, którego działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne sumuje się z działaniem klozapiny[1].

Mechanizm

Oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili, więc ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Izatuksymab, przeciwciało przeciw CD38 stosowane w schematach leczenia szpiczaka mnogiego, często wywołuje neutropenię. Leczenie klozapiną jest też przeciwwskazane przy zaburzeniach czynności szpiku kostnego, a szpiczak mnogi zajmuje szpik[3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ izatuksymab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez cytochrom P450.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili przed każdym cyklem izatuksymabu
  • gorączka i objawy zakażenia
  • ciśnienie tętnicze i stopień sedacji w trakcie i po premedykacji przed wlewem
  • objawy psychotyczne przy zmianie lub odstawieniu klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrysperydonolanzapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina rozpoczynana u pacjenta leczonego izatuksymabemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyNie rozpoczyna się leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy.
Izatuksymab włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · izatuksymabinne zalecenieDecyzję o kontynuacji klozapiny, zmianie leku przeciwpsychotycznego lub schematu przeciwszpiczakowego podejmuje wspólnie psychiatra i hematolog. Przy kontynuacji konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.