Interakcje / Gilterytynib / Gilterytynib i ibrutynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuj tylko pod nadzorem hematologa, z regularną kontrolą morfologii krwi, EKG i objawów krwawienia.
Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił hematolog, chodź na wszystkie zlecone badania krwi i EKG i nie dokładaj żadnych leków ani suplementów bez pytania lekarza lub farmaceuty.
Niekorzystna interakcjaGilterytynib+ IbrutynibPołączenie stosuj tylko pod nadzorem hematologa, z regularną kontrolą morfologii krwi, EKG i objawów krwawienia.Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił hematolog, chodź na wszystkie zlecone badania krwi i EKG i nie dokładaj żadnych leków ani suplementów bez pytania lekarza lub farmaceuty.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił hematolog, chodź na wszystkie zlecone badania krwi i EKG i nie dokładaj żadnych leków ani suplementów bez pytania lekarza lub farmaceuty.
Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek, przez co łatwiej o zakażenia i krwawienia. Oba mogą też wpływać na pracę serca. Gdy przyjmujesz je razem, te działania mogą się sumować, dlatego lekarz musi częściej sprawdzać twoje wyniki krwi i EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- czarne, smoliste stolce
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko pod nadzorem hematologa, z regularną kontrolą morfologii krwi, EKG i objawów krwawienia. Przed włączeniem oceń odstęp QTc, stężenie potasu i magnezu oraz leki dodatkowo wydłużające QT lub zwiększające ryzyko krwawień. Rozważ przyjmowanie gilterytynibu w odstępie co najmniej 6 godzin od ibrutynibu, aby ograniczyć interakcję w jelicie[1]. Przy objawach toksyczności stosuj modyfikacje dawek przewidziane dla każdego z leków.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie mielosupresji z ciężkimi zakażeniami, większe ryzyko krwawień przy małopłytkowości oraz zaburzeń rytmu serca, a także umiarkowany wzrost ekspozycji na gilterytynib.
Mechanizm
Ibrutynib hamuje P-gp i BCRP w warunkach in vitro i nie można wykluczyć hamowania tych transporterów w jelicie po dawce terapeutycznej[1]. Gilterytynib jest substratem P-gp i BCRP, a inhibitory tych transporterów oraz CYP3A mogą zwiększać jego stężenie w osoczu[2]. Ibrutynib nie wpływa w istotny klinicznie sposób na CYP3A4[1], a gilterytynib nie jest inhibitorem ani induktorem CYP3A4[2], więc interakcja metaboliczna przez CYP3A4 jest mało prawdopodobna. Większe znaczenie ma sumowanie działań niepożądanych – oba leki mogą powodować cytopenie i zwiększać podatność na zakażenia, ibrutynib zwiększa ryzyko krwawień i zaburzeń rytmu serca, a gilterytynib wydłuża odstęp QT i często wywołuje małopłytkowość.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- EKG z oceną QTc i rytmu (migotanie przedsionków)
- stężenie potasu i magnezu
- ciśnienie tętnicze
- objawy krwawienia
- objawy zakażenia i gorączka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 6 hpacjent | ryzyko maleje | Przyjmowanie gilterytynibu co najmniej 6 godzin przed lub po ibrutynibie może ograniczyć hamowanie jelitowego P-gp i BCRP, ale nie zmienia ryzyka sumowania mielosupresji i działań kardiologicznych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuGilterytyniba alkoholNajlepiej zalecić pacjentowi unikanie alkoholu w czasie leczenia gilterytynibem, a co najmniej ograniczenie go do sporadycznych, niewielkich ilości.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli chcesz czasem wypić niewielką ilość, najpierw zapytaj o to lekarza prowadzącego.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli chcesz czasem wypić niewielką ilość, najpierw zapytaj o to lekarza prowadzącego.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie tego leku. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak obciążać wątrobę, trzustkę i serce, a choroba krwi zwiększa skłonność do krwawień. Dlatego w czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu albo pić go tylko okazjonalnie i w małej ilości.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha, także promieniujący do pleców
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- krwawienia, czarne stolce lub łatwe powstawanie siniaków
- uporczywe wymioty lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Najlepiej zalecić pacjentowi unikanie alkoholu w czasie leczenia gilterytynibem, a co najmniej ograniczenie go do sporadycznych, niewielkich ilości. Pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach należy objąć ściślejszym monitorowaniem enzymów wątrobowych, enzymów trzustkowych, elektrolitów i EKG oraz poinformować o objawach alarmowych.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu istotnych skutków klinicznych nie oczekuje się. Przy piciu regularnym lub dużych ilości alkoholu możliwe jest nasilenie uszkodzenia wątroby, zwiększone ryzyko zapalenia trzustki, zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem QT oraz krwawień, a także nasilenie nudności, biegunki i zmęczenia.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej gilterytynibu z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. ChPL gilterytynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Gilterytynib jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A[1]. Etanol nie jest uznawanym silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, więc istotna zmiana stężenia gilterytynibu po alkoholu jest mało prawdopodobna. Z punktu widzenia farmakodynamiki alkohol może nasilać hepatotoksyczność, sprzyjać zapaleniu trzustki, a przez wymioty, biegunkę i niedobory potasu i magnezu zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT, które są znanymi działaniami niepożądanymi gilterytynibu. U chorych z małopłytkowością w przebiegu ostrej białaczki szpikowej alkohol może też zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- AlAT, AspAT i bilirubina
- amylaza i lipaza przy bólach brzucha
- potas i magnez
- EKG z oceną odstępu QTc
- morfologia z liczbą płytek krwi
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże jednorazowe ilości alkoholu zwiększają ryzyko wymiotów, zaburzeń elektrolitowych sprzyjających wydłużeniu QT, ostrego zapalenia trzustki i krwawień z przewodu pokarmowego, dlatego należy ich unikać. |
| Regularne, codzienne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu nasila ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki, dlatego wymaga unikania alkoholu lub ścisłego monitorowania prób wątrobowych, enzymów trzustkowych i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
Interakcja o niejasnym znaczeniuIbrutyniba alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się, a jeśli masz skłonność do krwawień, chorobę wątroby lub zaburzenia rytmu serca, zapytaj lekarza, czy w ogóle możesz pić.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się, a jeśli masz skłonność do krwawień, chorobę wątroby lub zaburzenia rytmu serca, zapytaj lekarza, czy w ogóle możesz pić.
Alkohol nie zmienia wyraźnie działania ibrutynibu, ale oba mogą sprzyjać krwawieniom i zaburzeniom rytmu serca. Przy piciu dużych ilości alkoholu to ryzyko rośnie. Niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu zwykle nie szkodzi. Nie pij drinków z sokiem grejpfrutowym ani z gorzkich pomarańczy, bo mogą zwiększać stężenie leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, duszność lub zawroty głowy
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się. Pacjentom z małopłytkowością, przebytym krwawieniem, chorobą wątroby, migotaniem przedsionków lub przyjmującym jednocześnie leki przeciwkrzepliwe albo przeciwpłytkowe należy doradzić unikanie alkoholu. ChPL ibrutynibu zaleca unikanie grejpfrutów i gorzkich pomarańczy, ponieważ zawierają inhibitory CYP3A4[1]. Dotyczy to również drinków i napojów alkoholowych z sokiem grejpfrutowym lub z dodatkiem gorzkich pomarańczy.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym piciu niewielkich ilości alkoholu istotnego skutku klinicznego nie należy się spodziewać. Przy piciu dużych ilości, upijaniu się albo przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, napadów migotania przedsionków, wzrostu ciśnienia tętniczego oraz nasilenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może dodatkowo zwiększać ekspozycję na ibrutynib, który jest metabolizowany w wątrobie.
Mechanizm
Interakcja ma charakter teoretyczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych, a nie ze zmiany stężenia ibrutynibu. ChPL ibrutynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony wśród substancji pomocniczych otoczki to polimer, a nie etanol, i nie ma związku z tą interakcją[1]. Ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Ibrutynib hamuje kinazę Brutona także w płytkach krwi i osłabia ich agregację, co zwiększa skłonność do krwawień. Alkohol drażni błonę śluzową żołądka, a w dużych ilościach upośledza czynność płytek i może zmniejszać ich liczbę, więc oba czynniki sumują ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Ibrutynib zwiększa też ryzyko migotania przedsionków i nadciśnienia tętniczego, a jednorazowe wypicie dużej ilości alkoholu jest znanym czynnikiem wyzwalającym napad migotania przedsionków. Dodatkowo oba czynniki mogą nasilać nudności i biegunkę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym smoliste stolce i wymioty z krwią
- kołatanie serca i nierówne tętno
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z liczbą płytek
- próby wątrobowe u osób pijących regularnie
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowo lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może wyzwolić napad migotania przedsionków i zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co sumuje się z profilem działań niepożądanych ibrutynibu. Należy zalecić unikanie takiego wzorca picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby i małopłytkowości, co zwiększa ekspozycję na ibrutynib metabolizowany w wątrobie oraz ryzyko krwawień. Wskazane jest unikanie alkoholu oraz kontrola prób wątrobowych i morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 535
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ GilterytynibNie łącz amisulprydu z gilterytynibem.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Amisulpryd i gilterytynib mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może zamienić lek na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz amisulprydu z gilterytynibem[1]. U pacjenta z ostrą białaczką szpikową leczonego gilterytynibem zamień amisulpryd na lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, wykonaj EKG przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia, wyrównaj potas i magnez oraz unikaj innych leków wydłużających QT[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT lub leków zwiększających stężenie gilterytynibu.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komórek mięśnia sercowego się sumuje. Amisulpryd wydłuża odstęp QT zależnie od dawki i nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Gilterytynib również powoduje wydłużenie odstępu QT, co wymaga kontroli EKG w trakcie leczenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ GilterytynibChloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych gilterytynibem, ponieważ choroba podstawowa oznacza zaburzenie hemopoezy.Nie stosuj chloramfenikolu i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, mówiąc, że przyjmujesz gilterytynib.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, mówiąc, że przyjmujesz gilterytynib.
Chloramfenikol to antybiotyk, który może uszkadzać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Gilterytynib przyjmujesz z powodu choroby szpiku, więc twój szpik jest już osłabiony. Połączenie tych leków może prowadzić do groźnego spadku liczby krwinek, poważnych zakażeń i krwawień. Ten antybiotyk nie jest dla ciebie, także w postaci maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki lub krwawienia z nosa i dziąseł
- duże osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów leczonych gilterytynibem, ponieważ choroba podstawowa oznacza zaburzenie hemopoezy[1]. Zakażenie należy leczyć antybiotykiem bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A, w porozumieniu z hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji chloramfenikol zostanie podany, konieczna jest częsta kontrola morfologii krwi z rozmazem i obserwacja w kierunku działań niepożądanych gilterytynibu.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębienie mielosupresji aż do aplazji szpiku, z ciężkimi zakażeniami i krwawieniami u pacjenta z już upośledzoną odpornością. Przy podaniu ogólnoustrojowym możliwy jest także wzrost stężenia gilterytynibu i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Chloramfenikol uszkadza szpik kostny i hamuje hemopoezę, a gilterytynib stosuje się wyłącznie u chorych na ostrą białaczkę szpikową, u których hemopoeza jest z definicji zaburzona i którzy często mają cytopenie. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Dodatkowo chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Gilterytynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a inhibitory CYP3A mogą zwiększać jego stężenie w osoczu[2]. Przy podaniu ogólnoustrojowym chloramfenikolu można więc oczekiwać wzrostu ekspozycji na gilterytynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofili i płytek krwi
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu na skórę wpływ chloramfenikolu na metabolizm gilterytynibu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy dotyczy również maści. Klasa pozostaje bez zmian. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ IbrutynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego ibrutynibem, także w postaci maści.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny antybiotyk.
Chloramfenikol, nawet w maści, może szkodzić szpikowi kostnemu, który u osób leczonych ibrutynibem jest już osłabiony chorobą i samym leczeniem. Razem te leki mogą obniżyć liczbę krwinek i zwiększyć ryzyko krwawień oraz zakażeń. Chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach może też podnieść stężenie ibrutynibu we krwi i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez wyraźnej przyczyny lub drobne czerwone kropki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nasilone zmęczenie i bladość
- silna biegunka lub kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego ibrutynibem, także w postaci maści[1]. Wybierz inny antybiotyk miejscowy albo, przy leczeniu ogólnym, antybiotyk dobrany według posiewu, który nie jest silnym ani umiarkowanym inhibitorem CYP3A4. Gdy pacjent jest już po zastosowaniu chloramfenikolu podanego ogólnie, kontroluj morfologię krwi i obserwuj objawy toksyczności ibrutynibu[2].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie szpiku – pogłębienie neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, aż do zależnej od dawki supresji szpiku lub idiosynkratycznej niedokrwistości aplastycznej po chloramfenikolu. Dochodzi do tego większe ryzyko krwawień z powodu niedoboru witaminy K i działania ibrutynibu. Przy podaniu ogólnym chloramfenikolu wzrost ekspozycji na ibrutynib może nasilić jego działania niepożądane, takie jak biegunka, krwawienia, zakażenia i zaburzenia rytmu serca.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, a takie zaburzenia mają praktycznie wszyscy pacjenci leczeni ibrutynibem z powodu nowotworów B-komórkowych[1]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy i zaburza syntezę witaminy K[1], co sumuje się z cytopeniami i skłonnością do krwawień wywoływanymi przez ibrutynib. Chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby[1], w tym CYP3A4, a ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc przy podaniu ogólnym może dojść do wzrostu stężenia ibrutynibu[2]. Siła hamowania CYP3A4 przez chloramfenikol nie jest dokładnie określona.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia oraz czas protrombinowy u pacjentów z dodatkowymi lekami przeciwzakrzepowymi
- objawy toksyczności ibrutynibu – biegunka, krwawienia, zakażenia, kołatanie serca
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocynakwas fusydowy (miejscowo)ozenoksacyna
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy maści wchłanianie ogólne jest małe, więc wpływ na metabolizm ibrutynibu jest pomijalny. Przeciwwskazanie z powodu chorób szpiku i zaburzeń hemopoezy pozostaje w mocy. |
| Doustnie lub dożylniedroga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy podaniu ogólnym do ryzyka uszkodzenia szpiku dochodzi hamowanie CYP3A4 i wzrost ekspozycji na ibrutynib. Jeśli leczenia nie da się zastąpić, przy umiarkowanym inhibitorze CYP3A4 dawkę ibrutynibu zmniejsza się do 280 mg, a przy silnym do 140 mg lub przerywa na 7 dni lub krócej, z kontrolą morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ GilterytynibPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy podawać cytalopramu pacjentowi leczonemu gilterytynibem.Nie przerywaj nagle żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie białaczki o zmianie leku na depresję.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj nagle żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie białaczki o zmianie leku na depresję.
Cytalopram i gilterytynib mogą razem zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Gilterytynib może też osłabiać działanie leku na depresję. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nasilenie smutku, lęku albo myśli samobójczych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy podawać cytalopramu pacjentowi leczonemu gilterytynibem[1][2][3]. Leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny unika się podczas leczenia gilterytynibem, chyba że ich stosowanie jest niezbędne[4]. Jeśli pacjent przyjmuje cytalopram w chwili włączania gilterytynibu, lekarz prowadzący powinien wspólnie z psychiatrą zaplanować odstawienie cytalopramu ze stopniowym zmniejszaniem dawki i dobrać leczenie depresji bez wpływu na odstęp QT i bez działania serotoninergicznego zależnego od receptora 5-HT2B.
Skutek kliniczny
Sumowanie wydłużenia odstępu QT zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Możliwe jest też osłabienie działania przeciwdepresyjnego cytalopramu.
Mechanizm
Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego wydłużenia QT[1]. Gilterytynib należy do leków wydłużających odstęp QT, więc oba leki sumują wpływ na repolaryzację komór. Dodatkowo gilterytynib na podstawie danych in vitro może osłabiać działanie leków wiążących się z receptorem 5-HT2B lub receptorem sigma, w tym selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nasilenie objawów depresji po zmianie leczenia
- objawy odstawienne po wycofaniu cytalopramu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ GilterytynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić na czas leczenia gilterytynibem.Nie przyjmuj cyzaprydu razem z gilterytynibem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie białaczki, który dobierze ci bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu razem z gilterytynibem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie białaczki, który dobierze ci bezpieczny zamiennik.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Takie zaburzenie rytmu może być groźne dla życia. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz dobierze ci inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napad drgawek
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić na czas leczenia gilterytynibem[1]. Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybiera się substancję bez działania wydłużającego QT po konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Cyzapryd jest też przeciwwskazany w hipokaliemii i hipomagnezemii oraz z azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi i makrolidami, które u chorych z ostrą białaczką szpikową są często stosowane[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich zaburzeń rytmu komorowego, w tym częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, które u chorych na ostrą białaczkę szpikową są częste z powodu wymiotów, biegunki i leczenia wspomagającego.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1]. Gilterytynib wydłuża odstęp QT. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ gilterytynib nie hamuje ani nie indukuje CYP3A4 in vivo, a ekspozycja na midazolam przy jego stosowaniu zwiększyła się tylko o około 10%[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia gilterytynibem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ IbrutynibNie łącz ibrutynibu z dabrafenibem, ponieważ jednoczesne stosowanie umiarkowanych lub silnych induktorów CYP3A4 z ibrutynibem jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim bez rozmowy z hematologiem i onkologiem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej zapytaj lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim bez rozmowy z hematologiem i onkologiem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej zapytaj lekarza.
Dabrafenib przyspiesza rozkład ibrutynibu w organizmie. Przez to ibrutynib może działać dużo słabiej i gorzej kontrolować chorobę krwi. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, potrzebne są częstsze kontrole.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększające się węzły chłonne na szyi, pod pachami lub w pachwinach
- nocne poty
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- niezamierzona utrata masy ciała
- narastające zmęczenie
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ibrutynibu z dabrafenibem, ponieważ jednoczesne stosowanie umiarkowanych lub silnych induktorów CYP3A4 z ibrutynibem jest przeciwwskazane[1]. Należy rozważyć leki o mniejszej zdolności indukcji CYP3A4, a jeśli korzyść przeważa nad ryzykiem i połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie obserwować pod kątem braku skuteczności ibrutynibu[1]. Leków eliminowanych przez metabolizm, których działanie ma duże znaczenie dla pacjenta i których dawki nie da się łatwo dostosować, należy przy dabrafenibie unikać[2]. Decyzję o ewentualnym połączeniu podejmuje hematolog wspólnie z onkologiem prowadzącym leczenie dabrafenibem.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia ibrutynibu w osoczu może prowadzić do utraty skuteczności leczenia nowotworu B-komórkowego i jego progresji[1]. Dabrafenib może zmniejszać stężenie wielu leków przeciwnowotworowych metabolizowanych przez CYP3A4 i osłabiać ich działanie[2].
Mechanizm
Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach, a ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest jego wrażliwym substratem. Dabrafenib w dawkach wielokrotnych zmniejszał AUC midazolamu, modelowego substratu CYP3A4, o 65%[2]. Silny induktor CYP3A4 zmniejszał ekspozycję na ibrutynib o około 90%, dlatego także umiarkowany induktor, jakim jest dabrafenib, może istotnie obniżyć stężenie ibrutynibu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], ibrutynib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – inhibitor OCT2[3], ibrutynib – substrat OCT2[5]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[4], ibrutynib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Ibrutynib – inhibitor BCRP[5], dabrafenib – substrat BCRP[3]
- Ibrutynib – inhibitor P-gp[5], dabrafenib – substrat P-gp[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Ibrutynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OCT2[5]
Monitorować
- odpowiedź na leczenie nowotworu B-komórkowego (morfologia krwi z rozmazem, liczba limfocytów)
- wielkość węzłów chłonnych i śledziony
- objawy ogólne progresji choroby (gorączka, nocne poty, utrata masy ciała)
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu u pacjenta przyjmującego ibrutynibkolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Indukcja enzymów ustępuje stopniowo, więc po odstawieniu dabrafenibu stężenie ibrutynibu będzie przez pewien czas wzrastać. W tym okresie należy obserwować pacjenta pod kątem objawów toksyczności ibrutynibu, takich jak krwawienia, zakażenia czy zaburzenia rytmu serca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ IbrutynibNie łącz ibrutynibu z preparatami zawierającymi ziele dziurawca – połączenie jest przeciwwskazane.Nie stosuj żadnych preparatów ani herbatek z dziurawcem w czasie leczenia ibrutynibem, a jeśli już je przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych preparatów ani herbatek z dziurawcem w czasie leczenia ibrutynibem, a jeśli już je przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa ibrutynib. Lek przeciwnowotworowy może wtedy działać słabiej i gorzej kontrolować chorobę. Dotyczy to także herbatek z dziurawcem i mieszanek ziołowych na trawienie, które go zawierają. Tych preparatów nie wolno łączyć z ibrutynibem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększenie węzłów chłonnych
- nawrót zmęczenia, gorączki lub nocnych potów
- siniaki lub krwawienia po odstawieniu dziurawca
- kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ibrutynibu z preparatami zawierającymi ziele dziurawca – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Odstaw dziurawiec przed rozpoczęciem leczenia ibrutynibem albo jak najszybciej po wykryciu połączenia i poinformuj lekarza prowadzącego. Jeśli pacjent potrzebuje środka ziołowego na dolegliwości trawienne, zaproponuj preparat bez działania indukującego, a przy obniżonym nastroju skieruj do lekarza.
Skutek kliniczny
Spadek ekspozycji na ibrutynib grozi utratą skuteczności leczenia nowotworu B-komórkowego[1]. Po odstawieniu dziurawca stężenie ibrutynibu stopniowo wraca do wyjściowego poziomu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, jeśli wcześniej podniesiono dawkę.
Mechanizm
Ziele dziurawca indukuje CYP3A4, a ibrutynib jest metabolizowany głównie przez ten enzym[1]. Przyspieszony metabolizm obniża stężenie ibrutynibu w osoczu. Silny induktor CYP3A4 (ryfampicyna) zmniejszał Cmax i AUC ibrutynibu odpowiednio o 92% i 90%[1]. Działanie indukujące narasta stopniowo przez kilka dni i nie ustępuje od razu po odstawieniu dziurawca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź na leczenie (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, wielkość węzłów chłonnych) przy podejrzeniu wcześniejszego łączenia z dziurawcem
- objawy toksyczności ibrutynibu po odstawieniu dziurawca (krwawienia, kołatanie serca, biegunka)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia ibrutynibemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, więc stężenie ibrutynibu rośnie z opóźnieniem. Obserwuj pacjenta pod kątem objawów toksyczności, zwłaszcza jeśli w międzyczasie zmieniono dawkę ibrutynibu. |
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy postaci doustnych. Miejscowe stosowanie na niewielką powierzchnię skóry nie powinno prowadzić do istotnej indukcji CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
Połączenie przeciwwskazaneEfawirenz+ GilterytynibNie łącz efawirenzu z gilterytynibem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich – od razu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich – od razu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Efawirenz może też sprawić, że lek na białaczkę będzie działał słabiej. Dlatego nie przyjmuje się ich razem, a lekarz zwykle zmienia lek na HIV na inny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie omdlewania albo omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz efawirenzu z gilterytynibem. Przed rozpoczęciem leczenia gilterytynibem zamień efawirenz na lek przeciwretrowirusowy, który nie wydłuża QTc i nie indukuje CYP3A, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV i hematologiem. Po odstawieniu efawirenzu efekt indukcji zanika stopniowo, dlatego w pierwszych tygodniach kontroluj skuteczność i tolerancję gilterytynibu. Jeśli skojarzenia w wyjątkowej sytuacji nie da się uniknąć, decyzja należy do lekarza i wymaga ścisłego monitorowania EKG oraz elektrolitów.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest nadmierne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Dodatkowo indukcja metabolizmu może zmniejszyć ekspozycję na gilterytynib i osłabić skuteczność leczenia ostrej białaczki szpikowej z mutacją FLT3.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Efawirenzu nie stosuje się jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QTc lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1]. Efawirenz indukuje in vivo CYP3A4, CYP2B6 i UGT1A1[1], a gilterytynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A[2]. Silny induktor CYP3A/P-gp ryfampicyna zmniejszył AUC gilterytynibu o 70%[2]. Efawirenz jest induktorem słabszym, ale można oczekiwać obniżenia stężenia gilterytynibu w mniejszym stopniu. Gilterytynib nie jest inhibitorem ani induktorem CYP3A4 in vivo, więc nie zmienia istotnie stężenia efawirenzu[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Efawirenz – inhibitor CYP3A4[3], gilterytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Efawirenz – umiarkowany induktor CYP3A4[5], gilterytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Efawirenz: inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], umiarkowany induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Gilterytynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- odpowiedź hematologiczna na gilterytynib
- wiremia HIV po zmianie schematu przeciwretrowirusowego
Bezpieczniejsze alternatywy
doravirinadolutegrawirraltegrawir
Kiedy ocena się zmienia
| Efawirenz odstawiony przed włączeniem gilterytynibukolejność włączenia · efawirenz | inne zalecenie | Po zamianie efawirenzu na inny lek przeciwretrowirusowy ryzyko sumowania wpływu na QTc ustępuje, ale efekt indukcji CYP3A4 zanika stopniowo. W pierwszych tygodniach leczenia gilterytynibem kontroluj jego skuteczność, tolerancję i EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xospata. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xospata-100429728/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.