Interakcje / Hydrokortyzon / Hydrokortyzon i patiromer
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale należy monitorować stężenie potasu i magnezu w surowicy, szczególnie po włączeniu patiromeru, zwiększeniu jego dawki lub zwiększeniu dawki hydrokortyzonu.
Przyjmuj hydrokortyzon o innej porze dnia niż patiromer i regularnie badaj poziom potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza.
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ PatiromerPołączenie można stosować, ale należy monitorować stężenie potasu i magnezu w surowicy, szczególnie po włączeniu patiromeru, zwiększeniu jego dawki lub zwiększeniu dawki hydrokortyzonu.Przyjmuj hydrokortyzon o innej porze dnia niż patiromer i regularnie badaj poziom potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj hydrokortyzon o innej porze dnia niż patiromer i regularnie badaj poziom potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza.
Oba leki mogą obniżać poziom potasu we krwi, a razem robią to silniej. Zbyt niski potas może powodować osłabienie mięśni, skurcze i kołatanie serca. Patiromer może też utrudniać wchłanianie innych leków połkniętych w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nasilone zmęczenie
- zaparcia
- nudności, wymioty lub zawroty głowy przy niedoczynności nadnerczy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy monitorować stężenie potasu i magnezu w surowicy, szczególnie po włączeniu patiromeru, zwiększeniu jego dawki lub zwiększeniu dawki hydrokortyzonu. Dawkę patiromeru należy dostosować do aktualnego stężenia potasu, aby uniknąć hipokaliemii. Hydrokortyzon należy przyjmować o innej porze niż patiromer, aby ograniczyć ryzyko wiązania leku w przewodzie pokarmowym.
Skutek kliniczny
Możliwy nadmierny spadek stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza przy większych dawkach hydrokortyzonu, ze skutkami w postaci osłabienia mięśni i zaburzeń rytmu serca. U pacjenta z niedoczynnością kory nadnerczy osłabione wchłanianie hydrokortyzonu przy jednoczesnym podaniu mogłoby teoretycznie zmniejszyć skuteczność terapii substytucyjnej.
Mechanizm
Hydrokortyzon ma działanie mineralokortykosteroidowe i zwiększa nerkowe wydalanie potasu, a patiromer wiąże potas w przewodzie pokarmowym i zwiększa jego wydalanie z kałem. Oba leki obniżają więc stężenie potasu w surowicy, a ich działania się sumują. Patiromer może też obniżać stężenie magnezu, a hipomagnezemia utrudnia wyrównanie hipokaliemii. Dodatkowo patiromer jako niewchłanialny polimer może teoretycznie wiązać inne leki doustne podane w tym samym czasie i zmniejszać ich wchłanianie, choć dla hydrokortyzonu nie zostało to potwierdzone.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[1]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG przy hipokaliemii lub chorobie serca
- objawy niedoboru kortyzolu u pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż substytucyjnedawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Większe dawki hydrokortyzonu silniej zwiększają utratę potasu przez nerki, co nasila ryzyko hipokaliemii przy jednoczesnym stosowaniu patiromeru i wymaga częstszej kontroli potasu. |
| Przyjmowanie o różnych porach dniaodstep · pacjent | ryzyko maleje | Rozdzielenie podania hydrokortyzonu i patiromeru w czasie ogranicza ryzyko wiązania hydrokortyzonu w przewodzie pokarmowym, ale nie zmienia ryzyka addycyjnej hipokaliemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.
Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, które powodują również leki z tej grupy. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon, bo organizm nie wytwarza dość własnego kortyzolu, alkohol może dodatkowo obniżać poziom cukru we krwi. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą też utrudnić przyjęcie leku. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha, zgaga lub czarne stolce
- drżenie rąk, pocenie się, nagły głód, splątanie (możliwe niedocukrzenie)
- wymioty lub biegunka uniemożliwiające przyjęcie leku
- silne osłabienie, zawroty głowy, senność (możliwy przełom nadnerczowy) – wezwij pomoc medyczną
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem. Nie wolno pomijać dawki z powodu picia ani po wymiotach. W razie wymiotów, biegunki lub złego samopoczucia po alkoholu konieczne jest postępowanie jak przy chorobie przebiegającej z gorączką lub utratą płynów, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, zgagę i ryzyko owrzodzeń z krwawieniem z przewodu pokarmowego. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy zwiększa ryzyko niedocukrzenia, zwłaszcza u dzieci i przy przyjmowaniu alkoholu na czczo. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą uniemożliwić przyjęcie dawki i sprzyjać przełomowi nadnerczowemu. Przy krótkotrwałym leczeniu małą dawką i okazjonalnym piciu ryzyko jest niewielkie.
Mechanizm
Alkohol i glikokortykosteroidy działają drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działanie na żołądek się sumuje. U osób z niedoborem kortyzolu (niewydolność nadnerczy) alkohol dodatkowo hamuje glukoneogenezę w wątrobie, a brak własnego kortyzolu osłabia obronę przed hipoglikemią. Alkohol sprzyja też odwodnieniu, wymiotom i zaburzeniom przyjmowania leku, a to są czynniki wyzwalające przełom nadnerczowy. Charakterystyka produktu Alkindi nie wspomina o alkoholu ani etanolu, a hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4 i alkohol nie figuruje wśród wymienionych tam inhibitorów ani induktorów tego enzymu.[1]
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, smoliste stolce)
- objawy niedocukrzenia
- objawy przełomu nadnerczowego (osłabienie, wymioty, spadek ciśnienia, senność)
- u dzieci i młodzieży ścisły nadzór opiekuna nad dostępem do alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 18 latpacjent | ryzyko rośnie | U dzieci i młodzieży z niewydolnością nadnerczy ryzyko hipoglikemii po alkoholu jest wyższe, a spożywanie alkoholu w tym wieku jest niewskazane niezależnie od leczenia. |
| Duże ilości lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu i picie na czczo zwiększają ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego, niedocukrzenia oraz wymiotów, które mogą zaburzyć przyjmowanie leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Interakcja nieistotna kliniczniePatiromera alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani rozdzielać patiromeru i alkoholu w czasie.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pij alkohol z umiarem i zapytaj lekarza, ile alkoholu jest bezpieczne przy twojej chorobie nerek lub serca.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pij alkohol z umiarem i zapytaj lekarza, ile alkoholu jest bezpieczne przy twojej chorobie nerek lub serca.
Lek obniżający potas działa tylko w jelitach i nie przenika do krwi. Alkohol nie osłabia jego działania i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych przy umiarkowanym piciu. Jeśli pijesz dużo i regularnie, alkohol może dodatkowo obniżać poziom magnezu, podobnie jak ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- skurcze lub drżenie mięśni
- kołatanie serca
- uporczywe zaparcia lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani rozdzielać patiromeru i alkoholu w czasie. Zasada podawania patiromeru w co najmniej 3-godzinnych odstępach od innych doustnych produktów leczniczych dotyczy leków, a nie napojów alkoholowych[1]. U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto zwrócić uwagę na stężenie magnezu w ramach rutynowej kontroli leczenia.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. U osób przewlekle nadużywających alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie hipomagnezemii oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak zaparcia, biegunka czy nudności.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm interakcji patiromeru z alkoholem. Patiromer nie jest wchłaniany ani metabolizowany przez organizm, a jego wpływ na działanie innych produktów leczniczych jest ograniczony[1]. Działa wyłącznie w świetle przewodu pokarmowego, gdzie wymienia wapń na potas. Etanol jest małą, obojętną elektrycznie cząsteczką, która szybko wchłania się w górnym odcinku przewodu pokarmowego, więc jego istotne wiązanie przez polimer jest mało prawdopodobne. Patiromer nie wpływa też na metabolizm wątrobowy etanolu ani na ośrodkowy układ nerwowy. ChPL patiromeru nie wymienia alkoholu ani etanolu[1]. Teoretyczne znaczenie może mieć jedynie nakładanie się działań niepożądanych, ponieważ patiromer może obniżać stężenie magnezu, a przewlekłe nadużywanie alkoholu również sprzyja hipomagnezemii.
Monitorować
- stężenie magnezu w surowicy u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- stężenie potasu w surowicy w ramach rutynowej kontroli leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy uwzględnić sumowanie się ryzyka hipomagnezemii i kontrolować stężenie magnezu w surowicy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veltassa 8,4 g, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veltassa-100400251/
Inne interakcje tych leków 261
Połączenie przeciwwskazaneHydrokortyzon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuPrzed szczepieniem ustal dawkę i wskazanie hydrokortyzonu.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, w jakiej dawce i z jakiego powodu przyjmujesz hydrokortyzon.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, w jakiej dawce i z jakiego powodu przyjmujesz hydrokortyzon.
Hydrokortyzon w dużych dawkach osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach może być wtedy niebezpieczna albo słabiej działać. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon tylko w małej dawce, która zastępuje brakujący hormon nadnerczy, zwykle możesz się zaszczepić. Szczepionka w zastrzyku jest bezpieczna także przy większych dawkach hydrokortyzonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- uporczywa biegunka lub wymioty
- silne osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed szczepieniem ustal dawkę i wskazanie hydrokortyzonu. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym glikokortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych.[1] U takich pacjentów wybierz szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań albo odłóż szczepienie żywą szczepionką do czasu zakończenia leczenia dużymi dawkami, zgodnie z decyzją lekarza. Hydrokortyzon w dawkach substytucyjnych nie jest przeszkodą do szczepienia, ale pacjenta z niedoczynnością kory nadnerczy przypomnij o zasadach zwiększania dawki w razie gorączki lub wymiotów po szczepieniu.
Skutek kliniczny
Przy dawkach immunosupresyjnych możliwa jest słabsza ochrona po szczepieniu oraz teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym po podaniu szczepionki żywej. Przy dawkach substytucyjnych nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku. U osób z niedoczynnością kory nadnerczy gorączka po szczepieniu może zwiększać zapotrzebowanie na hydrokortyzon.
Mechanizm
Hydrokortyzon w dawkach przekraczających zapotrzebowanie fizjologiczne hamuje odporność komórkową i humoralną. Może to osłabić odpowiedź immunologiczną na szczepienie, a w przypadku żywej doustnej szczepionki teoretycznie sprzyjać namnażaniu atenuowanego szczepu Salmonella typhi Ty21a. Dawki substytucyjne stosowane w niedoczynności kory nadnerczy jedynie zastępują brakujący kortyzol i nie działają immunosupresyjnie.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- dawka i wskazanie hydrokortyzonu przed szczepieniem
- gorączka, wymioty i biegunka po szczepieniu
- objawy niewydolności kory nadnerczy u pacjentów leczonych substytucyjnie
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Viszczepionka durowa inaktywowana pełnokomórkowa
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka immunosupresyjna (większa niż substytucyjna)dawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Przy dawkach immunosupresyjnych hydrokortyzonu żywa doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu jest przeciwwskazana. Wybierz szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań. |
| Po zakończeniu leczenia dużymi dawkamiodstep · hydrokortyzon | inne zalecenie | Po odstawieniu immunosupresyjnych dawek hydrokortyzonu szczepienie żywą szczepionką można rozważyć dopiero po powrocie odporności, a termin ustala lekarz. |
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, a przy dużych dawkach hydrokortyzonu jedynie odpowiedź immunologiczna może być słabsza. |
| Na skórę lub miejscowodroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo nie osiąga działania immunosupresyjnego ogólnoustrojowo i nie wpływa na szczepienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Połączenie przeciwwskazaneHydrokortyzon+ Szczepionka przeciw cholerzePrzed szczepieniem ustal wskazanie i dawkę hydrokortyzonu.Przyjmij hydrokortyzon co najmniej godzinę przed szczepionką albo godzinę po niej, nie pomijaj żadnej dawki i powiedz lekarzowi, ile hydrokortyzonu bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmij hydrokortyzon co najmniej godzinę przed szczepionką albo godzinę po niej, nie pomijaj żadnej dawki i powiedz lekarzowi, ile hydrokortyzonu bierzesz.
Hydrokortyzon przyjmowany jako uzupełnienie brakującego hormonu nie przeszkadza w szczepieniu przeciw cholerze. Szczepionkę pijesz, więc między nią a hydrokortyzonem trzeba zrobić przerwę, żeby szczepionka dobrze zadziałała. Jeśli bierzesz duże dawki hydrokortyzonu, które osłabiają odporność, niektórych szczepionek przeciw cholerze nie wolno ci przyjąć i lekarz dobierze inną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- uporczywe wymioty lub biegunka po szczepieniu
- wysoka gorączka po szczepieniu
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed szczepieniem ustal wskazanie i dawkę hydrokortyzonu. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym terapię immunosupresyjną[1], co obejmuje glikokortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych – u tych pacjentów wybierz szczepionkę inaktywowaną lub odrocz szczepienie. Dawki zastępcze w niewydolności kory nadnerczy nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia. Po szczepionce inaktywowanej doustny hydrokortyzon przyjmij co najmniej 1 godzinę przed szczepieniem albo co najmniej 1 godzinę po nim, przy czym w tym czasie pacjent nie je i nie pije[2]. Nie pomijaj ani nie opóźniaj dawki hydrokortyzonu ponad konieczny odstęp, bo grozi to przełomem nadnerczowym. Przypomnij zasady zwiększania dawki w razie gorączki, wymiotów lub biegunki.
Skutek kliniczny
Przy dawkach immunosupresyjnych hydrokortyzonu żywa szczepionka przeciw cholerze może wywołać zakażenie szczepem szczepionkowym, a odpowiedź na szczepienie może być słabsza. Przy dawkach zastępczych głównym problemem praktycznym jest zachowanie odstępu między doustnym hydrokortyzonem a szczepionką inaktywowaną. Dodatkowo biegunka lub gorączka po szczepieniu mogą u chorego z niewydolnością nadnerczy zwiększyć zapotrzebowanie na hydrokortyzon.
Mechanizm
Glikokortykosteroidy w dawkach przekraczających zastępcze działają immunosupresyjnie, co zwiększa ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym po żywej, atenuowanej szczepionce przeciw cholerze i może osłabiać odpowiedź immunologiczną na każdą szczepionkę. Hydrokortyzon w dawkach zastępczych, stosowany w niewydolności kory nadnerczy, odtwarza fizjologiczne stężenie kortyzolu i nie powinien istotnie hamować odporności. Inaktywowana szczepionka doustna jest wrażliwa na kwas żołądkowy, a jednoczesne przyjęcie innych leków doustnych może osłabiać jej działanie, dlatego wymagany jest odstęp czasowy[2].
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- dawka i wskazanie hydrokortyzonu przed kwalifikacją do szczepienia żywą szczepionką
- zachowanie odstępu 1 godziny między doustnym hydrokortyzonem a szczepionką inaktywowaną
- objawy niewydolności nadnerczy przy biegunce, wymiotach lub gorączce po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (u pacjentów otrzymujących immunosupresyjne dawki hydrokortyzonu)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka immunosupresyjnadawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Glikokortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych wykluczają podanie żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze. Wybierz szczepionkę inaktywowaną albo odrocz szczepienie. |
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana przy żadnej dawce hydrokortyzonu, ale wymaga 1 godziny odstępu od innych leków doustnych przed podaniem i po nim. Przy dawkach immunosupresyjnych odpowiedź może być słabsza. |
| Miejscowa (skóra, odbyt)droga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na niewielkie powierzchnie nie wymaga odstępu od szczepionki doustnej i nie działa immunosupresyjnie ogólnoustrojowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ AmisulprydPołączenia amisulprydu z glikokortykosteroidami nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale zapytaj lekarza o regularne badanie poziomu potasu we krwi i ewentualnie EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale zapytaj lekarza o regularne badanie poziomu potasu we krwi i ewentualnie EKG.
Hydrokortyzon może obniżać poziom potasu we krwi. Zbyt mało potasu sprawia, że amisulpryd łatwiej zaburza rytm serca. Ryzyko jest większe przy wyższych dawkach hydrokortyzonu i przy lekach moczopędnych lub przeczyszczających.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z glikokortykosteroidami nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.[1] Przed włączeniem i okresowo w trakcie skojarzenia należy oznaczać potas i magnez, a u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wykonać EKG z oceną QTc. Należy unikać dokładania kolejnych leków obniżających potas lub wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Przy hipokaliemii rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, omdleń, a w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego.[1] Ryzyko jest największe przy wyższych dawkach glikokortykosteroidu, współistniejących innych przyczynach utraty potasu, bradykardii albo przy innych lekach wydłużających QT.
Mechanizm
Glikokortykosteroidy mogą obniżać stężenie potasu we krwi, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes wywoływanych przez amisulpryd.[1] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zmienia stężenia żadnego z leków.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną QTc
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie powoduje istotnej hipokaliemii, więc interakcja traci znaczenie kliniczne. |
| Dawka substytucyjna w niedoczynności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy leczeniu substytucyjnym dawkami fizjologicznymi ryzyko hipokaliemii jest małe, ale kontrola potasu nadal jest wskazana, zwłaszcza przy innych czynnikach ryzyka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ Lukrecja (lek)Korzenia lukrecji nie należy stosować razem z kortykosteroidami.Nie stosuj lukrecji w żadnej postaci w trakcie leczenia hydrokortyzonem, a jeśli jesz ją regularnie, nie zmieniaj tego nagle i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj lukrecji w żadnej postaci w trakcie leczenia hydrokortyzonem, a jeśli jesz ją regularnie, nie zmieniaj tego nagle i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Lukrecja może wzmacniać działanie hydrokortyzonu. Przez to w organizmie może zatrzymywać się woda i sól, a ubywać potasu. Może to podnieść ciśnienie krwi, wywołać obrzęki i osłabienie mięśni. Dotyczy to herbatek i syropów z lukrecją, a także dużych ilości cukierków lukrecjowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie krwi
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Korzenia lukrecji nie należy stosować razem z kortykosteroidami[1]. Pacjentowi przyjmującemu hydrokortyzon zaleć rezygnację z preparatów i naparów z lukrecji oraz z dużych ilości słodyczy lukrecjowych. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, ściśle kontroluj pacjenta i rozważ korektę dawki hydrokortyzonu[2]. Przy zmianie nawyku spożywania lukrecji u pacjenta z niewydolnością nadnerczy oceń, czy dawka hydrokortyzonu jest nadal właściwa.
Skutek kliniczny
Nasilenie działania glikokortykosteroidowego i mineralokortykoidowego hydrokortyzonu z obrazem rzekomego hiperaldosteronizmu – wzrost ciśnienia tętniczego, obrzęki, przyrost masy ciała, hipokaliemia z osłabieniem mięśni i ryzykiem zaburzeń rytmu serca. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy nagłe odstawienie regularnie spożywanej lukrecji może zmniejszyć ekspozycję na hydrokortyzon i zwiększyć ryzyko niedoboru kortyzolu.
Mechanizm
Kwas glicyryzynowy i jego metabolit kwas glicyretynowy hamują 11β-dehydrogenazę hydroksysteroidową typu 2, która w nerkach przekształca kortyzol w nieaktywny kortyzon. Hamowanie tego enzymu wydłuża działanie hydrokortyzonu i pozwala mu silniej pobudzać receptor mineralokortykoidowy. Lukrecja jest też wymieniana wśród substancji hamujących metabolizm hydrokortyzonu, co może wymagać zmniejszenia jego dawki[2]. Dodatkowo oba środki niezależnie powodują zatrzymanie sodu i wody oraz utratę potasu, więc ich działania niepożądane się sumują.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- objawy nadmiaru lub niedoboru glikokortykosteroidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Ryzyko rzekomego hiperaldosteronizmu i nasilenia działania hydrokortyzonu rośnie przy regularnym, długotrwałym przyjmowaniu lukrecji i większych ilościach glicyryzyny. |
| Miejscowo na skórędroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy stosowaniu hydrokortyzonu na niewielkie powierzchnie skóry ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała i istotna interakcja jest mało prawdopodobna, choć lukrecja nadal może sama powodować hipokaliemię i wzrost ciśnienia. |
| Odstawienie lukrecji u pacjenta z niewydolnością nadnerczykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Nagłe odstawienie regularnie spożywanej lukrecji może zmniejszyć działanie hydrokortyzonu i ujawnić objawy niedoboru kortyzolu – oceń potrzebę korekty dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ DiflunizalNależy unikać kojarzenia diflunizalu z kortykosteroidami.Nie odstawiaj hydrokortyzonu na własną rękę, nie dokupuj innych leków przeciwbólowych bez porady i zapytaj lekarza lub farmaceutę o osłonę żołądka.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj hydrokortyzonu na własną rękę, nie dokupuj innych leków przeciwbólowych bez porady i zapytaj lekarza lub farmaceutę o osłonę żołądka.
Oba leki mogą podrażniać żołądek, a razem bardziej zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Mogą też powodować zatrzymywanie wody w organizmie i obrzęki. Lekarz może zalecić lek osłaniający żołądek albo zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- ból brzucha lub zgaga, które nie mijają
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- szybkie przybieranie na wadze i obrzęki nóg
- duszność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać kojarzenia diflunizalu z kortykosteroidami.[1] Jeśli połączenie jest niezbędne, na przykład u chorego z niewydolnością nadnerczy wymagającego substytucji hydrokortyzonem, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, ocenić czynniki ryzyka krwawienia i regularnie kontrolować objawy z przewodu pokarmowego, morfologię oraz masę ciała i obrzęki. Hydrokortyzonu w dawce substytucyjnej nie wolno odstawiać ani zmniejszać z powodu tej interakcji, bo grozi to przełomem nadnerczowym.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji w obrębie przewodu pokarmowego. Możliwe nasilenie retencji płynów, obrzęków i zaostrzenie niewydolności serca, co ma znaczenie u chorych z kardiomiopatią amyloidową leczonych diflunizalem.
Mechanizm
Diflunizal jako niesteroidowy lek przeciwzapalny hamuje syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka i dwunastnicy oraz osłabia agregację płytek krwi. Glikokortykosteroid dodatkowo upośledza gojenie i odnowę nabłonka przewodu pokarmowego, przez co działanie wrzodotwórcze obu leków się sumuje. Podczas jednoczesnego stosowania z kortykosteroidami ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i owrzodzenia związanych z przyjmowaniem NLPZ jest zwiększone.[1] Oba leki sprzyjają też zatrzymywaniu sodu i wody, co może nasilać obrzęki i podwyższać ciśnienie tętnicze.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- bóle w nadbrzuszu
- morfologia krwi – hemoglobina
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki
- czynność nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · hydrokortyzon | interakcja nie dotyczy | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych wskazaniach nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla ryzyka owrzodzenia przewodu pokarmowego. |
| Substytucyjna (niewydolność nadnerczy)dawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy dawkach substytucyjnych ryzyko wrzodotwórcze jest mniejsze niż przy dawkach przeciwzapalnych, ale zalecenie unikania i ostrożności pozostaje. Nie zmniejszaj dawki hydrokortyzonu z powodu interakcji. |
| Przeciwzapalna lub immunosupresyjnadawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Wyższe dawki glikokortykosteroidu i dłuższy czas leczenia zwiększają ryzyko powikłań z przewodu pokarmowego. Osłona inhibitorem pompy protonowej jest wtedy szczególnie zasadna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Attrogy 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/attrogy-100525883/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ NiwolumabPrzed rozpoczęciem leczenia niwolumabem należy unikać systemowego stosowania kortykosteroidów, w tym hydrokortyzonu w dawkach immunosupresyjnych.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydrokortyzon, i nie odstawiaj go ani nie zmieniaj dawki na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydrokortyzon, i nie odstawiaj go ani nie zmieniaj dawki na własną rękę.
Hydrokortyzon przyjmowany w większych dawkach osłabia odporność, a niwolumab działa właśnie przez pobudzenie odporności do walki z nowotworem. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia niwolumabem lekarz zwykle unika takich leków. W trakcie leczenia niwolumabem hydrokortyzon bywa natomiast potrzebny do opanowania działań niepożądanych i wtedy nie przeszkadza w leczeniu. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon z powodu niedoczynności nadnerczy, jest on dla ciebie niezbędny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie i zmęczenie
- zawroty głowy lub omdlenia przy wstawaniu
- nudności, wymioty lub ból brzucha
- uporczywy ból głowy
- biegunka, wysypka lub kaszel w trakcie immunoterapii
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed rozpoczęciem leczenia niwolumabem należy unikać systemowego stosowania kortykosteroidów, w tym hydrokortyzonu w dawkach immunosupresyjnych[1]. Po rozpoczęciu podawania niwolumabu kortykosteroidy systemowe można stosować w leczeniu działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego[1]. Hydrokortyzonu stosowanego jako leczenie substytucyjne w niedoczynności kory nadnerczy nie należy odstawiać, a decyzję o terapii kortykosteroidem u pacjenta kwalifikowanego do niwolumabu powinien podjąć onkolog.
Skutek kliniczny
Systemowy kortykosteroid stosowany przed rozpoczęciem leczenia niwolumabem może zmniejszyć skuteczność immunoterapii[1]. Kortykosteroid włączony po rozpoczęciu niwolumabu w celu leczenia działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego nie wydaje się według wstępnych wyników hamować odpowiedzi na leczenie[1].
Mechanizm
Hydrokortyzon podawany systemowo działa immunosupresyjnie i może osłabiać aktywność farmakodynamiczną niwolumabu, który działa przez pobudzenie odpowiedzi immunologicznej przeciw nowotworowi[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, ponieważ niwolumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, a hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4[1][2].
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- kolejność włączenia kortykosteroidu względem pierwszej dawki niwolumabu
- wskazanie i dawka hydrokortyzonu (substytucja czy immunosupresja)
- objawy niedoczynności kory nadnerczy i przysadki w trakcie immunoterapii
- odpowiedź nowotworu na leczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Po rozpoczęciu niwolumabu, w leczeniu działań niepożądanych pochodzenia immunologicznegokolejność włączenia · hydrokortyzon | inne zalecenie | Kortykosteroidy systemowe można stosować po rozpoczęciu niwolumabu w leczeniu działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego, a wstępne wyniki nie wskazują na hamowanie odpowiedzi na leczenie. |
| Dawka substytucyjna w niedoczynności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon w dawce substytucyjnej odtwarza fizjologiczne stężenie kortyzolu i nie działa immunosupresyjnie w stopniu istotnym dla immunoterapii. Odstawienie grozi przełomem nadnerczowym. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · hydrokortyzon | interakcja nie dotyczy | Zalecenie unikania dotyczy kortykosteroidów stosowanych systemowo. Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę nie podlega temu ograniczeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Opdivo 10 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opdivo-100343330/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ OkrelizumabNie łącz okrelizumabu z długotrwałą immunosupresyjną kortykoterapią, ponieważ jednoczesne stosowanie innych terapii immunosupresyjnych nie jest zalecane, z wyjątkiem kortykosteroidów podawanych w objawowym leczeniu rzutów.Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki hydrokortyzonu samodzielnie, a przy gorączce lub objawach infekcji szybko skontaktuj się z lekarzem i stosuj ustalone z nim zasady zwiększania dawki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki hydrokortyzonu samodzielnie, a przy gorączce lub objawach infekcji szybko skontaktuj się z lekarzem i stosuj ustalone z nim zasady zwiększania dawki.
Oba leki mogą osłabiać odporność, więc przyjmowane razem zwiększają ryzyko infekcji. Dotyczy to głównie sytuacji, gdy hydrokortyzon jest stosowany długo w dużych dawkach. Krótkie leczenie rzutu stwardnienia rozsianego oraz przyjmowanie hydrokortyzonu w zastępstwie hormonu nadnerczy jest zwykle bezpieczne. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon z powodu niewydolności nadnerczy, infekcja może wymagać zwiększenia jego dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność
- ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zmiany na skórze, opryszczka, półpasiec
- silne osłabienie, wymioty, zawroty głowy, spadek ciśnienia (możliwy przełom nadnerczowy)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz okrelizumabu z długotrwałą immunosupresyjną kortykoterapią, ponieważ jednoczesne stosowanie innych terapii immunosupresyjnych nie jest zalecane, z wyjątkiem kortykosteroidów podawanych w objawowym leczeniu rzutów[1]. Krótkotrwała kortykoterapia rzutu oraz premedykacja przed wlewem są dopuszczalne. Hydrokortyzon w dawkach zastępczych można kontynuować bez zmian, ale pacjenta należy przypomnieć o zasadach zwiększania dawki w czasie choroby z gorączką. Każde podejrzenie zakażenia wymaga szybkiej oceny lekarskiej.
Skutek kliniczny
Przy długotrwałym stosowaniu hydrokortyzonu w dawkach przeciwzapalnych lub immunosupresyjnych rośnie ryzyko zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych. U pacjenta z niedoczynnością kory nadnerczy leczonego okrelizumabem zakażenie może dodatkowo wywołać przełom nadnerczowy, jeśli dawka hydrokortyzonu nie zostanie w porę zwiększona.
Mechanizm
Okrelizumab usuwa limfocyty B z krwi, a glikokortykosteroidy w dawkach przekraczających zastępcze hamują odpowiedź immunologiczną, więc oba działania immunosupresyjne się sumują. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, ponieważ okrelizumab nie działa przez enzymy cytochromu P450, inne enzymy metabolizujące ani transportery[1]. Hydrokortyzon w dawkach zastępczych odtwarza jedynie fizjologiczne stężenie kortyzolu i nie zwiększa istotnie immunosupresji.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, ból przy oddawaniu moczu, zmiany skórne)
- objawy przełomu nadnerczowego u pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy w czasie zakażenia
- czas trwania i dawka kortykoterapii przekraczającej dawki zastępcze
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka zastępcza w niedoczynności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon w dawkach fizjologicznych nie zwiększa istotnie immunosupresji. Kluczowe jest przypomnienie zasad zwiększania dawki w czasie zakażenia, aby uniknąć przełomu nadnerczowego. |
| Krótkotrwałe leczenie rzutu lub premedykacja przed wlewemczas leczenia · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy podawane objawowo w leczeniu rzutów są wyjątkiem od zalecenia unikania innych terapii immunosupresyjnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ocrevus 30 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ocrevus-100399341/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ PembrolizumabUnikaj włączania ogólnoustrojowego hydrokortyzonu przed pierwszą dawką pembrolizumabu, chyba że jest to niezbędna substytucja hormonalna.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydrokortyzon, i nie zmieniaj jego dawki ani nie odstawiaj go bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydrokortyzon, i nie zmieniaj jego dawki ani nie odstawiaj go bez rozmowy z lekarzem.
Hydrokortyzon to hormon, który w większych dawkach wycisza układ odpornościowy. Pembrolizumab działa właśnie przez pobudzenie układu odpornościowego do walki z nowotworem, dlatego hydrokortyzon przyjmowany przed rozpoczęciem immunoterapii może osłabić jej działanie. Po rozpoczęciu leczenia lekarz może celowo przepisać hydrokortyzon, aby leczyć skutki uboczne immunoterapii, i wtedy jest to bezpieczne i potrzebne. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon na stałe z powodu niewydolności nadnerczy, nie odstawiaj go.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie lub zmęczenie
- zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
- nudności, wymioty, bóle brzucha
- splątanie lub senność
- biegunka, kaszel, duszność, wysypka lub żółtaczka w trakcie immunoterapii
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj włączania ogólnoustrojowego hydrokortyzonu przed pierwszą dawką pembrolizumabu, chyba że jest to niezbędna substytucja hormonalna.[1] Po rozpoczęciu terapii hydrokortyzon można stosować w leczeniu działań niepożądanych o podłożu immunologicznym oraz w premedykacji przy skojarzeniu z chemioterapią.[1] U pacjenta z niewydolnością nadnerczy leczenia substytucyjnego nie przerywa się, a o planowanej immunoterapii informuje się onkologa.
Skutek kliniczny
Kortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo przed rozpoczęciem leczenia pembrolizumabem mogą zmniejszyć jego skuteczność przeciwnowotworową.[1] Po rozpoczęciu terapii kortykosteroidy są stosowane celowo w leczeniu działań niepożądanych o podłożu immunologicznym, w tym w substytucji niedoczynności kory nadnerczy wywołanej przez pembrolizumab.[1]
Mechanizm
Hydrokortyzon podawany ogólnoustrojowo działa immunosupresyjnie i może osłabiać aktywację limfocytów T, od której zależy działanie pembrolizumabu jako inhibitora PD-1. Interakcji farmakokinetycznych się nie przewiduje, bo pembrolizumab jest usuwany z krążenia w wyniku przemian katabolicznych, a nie przez cytochrom P450.[1]
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy niewydolności kory nadnerczy (osłabienie, spadki ciśnienia, hiponatremia, hipoglikemia)
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
- wskazanie i dawka kortykosteroidu przed każdym cyklem
- glikemia przy wyższych dawkach hydrokortyzonu
Kiedy ocena się zmienia
| Hydrokortyzon włączony po rozpoczęciu pembrolizumabu w leczeniu działań niepożądanych o podłożu immunologicznym lub w prkolejność włączenia · hydrokortyzon | inne zalecenie | Po rozpoczęciu terapii kortykosteroidy ogólnoustrojowe są leczeniem z wyboru działań niepożądanych o podłożu immunologicznym i mogą być stosowane w premedykacji przy skojarzeniu z chemioterapią. |
| Dawka substytucyjna w niewydolności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Dawki substytucyjne odtwarzają fizjologiczne stężenie kortyzolu i mają niewielkie działanie immunosupresyjne, a ich przerwanie grozi przełomem nadnerczowym, dlatego kontynuuje się je niezależnie od immunoterapii. |
| Miejscowa (skóra, wziewnie, dostawowo)droga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Ostrzeżenie dotyczy kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo. Postacie miejscowe w typowym stosowaniu nie powodują istotnej immunosupresji układowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Keytruda 25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/keytruda-100386114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.