Interakcje / Inhibitory kinazy Brutona / Inhibitory kinazy Brutona i NLPZ – pochodne kwasu octowego
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień.
Jeśli leczysz się lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków z grupy NLPZ, także tych bez recepty, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Interakcja klasy NLPZ – pochodne kwasu octowego + inhibitory kinazy Brutona
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- NLPZ – pochodne kwasu octowego
- diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak, indometacyna, acemetacyna
- Inhibitory kinazy Brutona
- ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib
Niekorzystna interakcjaInhibitory kinazy Brutona (np. ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib)+ NLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień.Jeśli leczysz się lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków z grupy NLPZ, także tych bez recepty, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli leczysz się lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków z grupy NLPZ, także tych bez recepty, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Leki stosowane w leczeniu niektórych nowotworów krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, zmniejszają zdolność krwi do krzepnięcia. Popularne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, działają podobnie i mogą też podrażniać żołądek. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko krwawień, także groźnych krwawień z żołądka. Bezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- krew w moczu
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
- silny ból brzucha lub nagłe osłabienie i zawroty głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień. Lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru u pacjentów leczonych ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem powinien być paracetamol. Ogólnoustrojowe postacie diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny i acemetacyny wymagają szczególnej ostrożności, natomiast miejscowe stosowanie diklofenaku, w tym diklofenaku epolaminy w plastrach, na niewielką powierzchnię skóry wiąże się z mniejszym ryzykiem. Jeśli NLPZ ogólnoustrojowy jest niezbędny u pacjenta z czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego, warto rozważyć osłonę żołądka, pamiętając, że akalabrutynib w postaci kapsułek nie powinien być łączony z inhibitorami pompy protonowej. Należy unikać jednoczesnego stosowania kilku leków zwiększających ryzyko krwawień i uwzględnić okresowe odstawienie inhibitora kinazy Brutona przed zabiegami zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, od drobnych wybroczyn, siniaków i krwawień z nosa lub dziąseł po poważne krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrzczaszkowe. Ryzyko jest największe u osób starszych, u pacjentów z małopłytkowością w przebiegu choroby nowotworowej, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz u przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe. Długotrwałe stosowanie NLPZ może też utrudniać kontrolę ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona osłabiają czynność płytek krwi, ponieważ zaburzają przekazywanie sygnału z receptorów płytkowych dla kolagenu i czynnika von Willebranda. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę typu 1 w płytkach, przez co zmniejszają wytwarzanie tromboksanu i dodatkowo osłabiają agregację. NLPZ uszkadzają też błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, a to tworzy miejsce, z którego może dojść do krwawienia. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko krwawień. Interakcja jest farmakodynamiczna, dlatego dotyczy wszystkich leków obu grup. Dodatkowo NLPZ mogą podnosić ciśnienie tętnicze i pogarszać czynność nerek, a nadciśnienie jest znanym działaniem niepożądanym inhibitorów kinazy Brutona, zwłaszcza ibrutynibu.
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym siniaki, wybroczyny, krwawienia z nosa i dziąseł
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, w tym smoliste stolce i fusowate wymioty
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek przy dłuższym stosowaniu NLPZ
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórędroga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Miejscowe stosowanie diklofenaku w żelu lub diklofenaku epolaminy w plastrach na niewielką powierzchnię skóry daje małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko krwawień jest mniejsze niż przy postaciach doustnych, doodbytniczych i do wstrzykiwań. Ryzyko rośnie przy stosowaniu na duże powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym lub przez długi czas. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Dłuższe stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ zwiększa ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego i krwawienia, a także wzrostu ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ jest większe, a współistniejące choroby i inne leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe dodatkowo je zwiększają. |
Alkohol przy tych lekach
Inhibitory kinazy Brutona a alkohol: brak opisu w bazie.
NLPZ – pochodne kwasu octowego a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 54
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, aceklofenak, indometacyna)+ Heparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia.Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, przyjmowane razem z zastrzykami przeciwzakrzepowymi, takimi jak enoksaparyna, nadroparyna czy dalteparyna, albo z sulodeksydem, zwiększają ryzyko krwawienia. Najczęściej dochodzi do krwawienia z żołądka lub jelit, ale mogą też pojawiać się duże siniaki i krwawienia z innych miejsc. Żel lub plaster z diklofenakiem nałożony na mały obszar skóry jest znacznie bezpieczniejszy niż tabletki, czopki czy zastrzyki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny ból brzucha lub zgaga, które się nasilają
- duże lub liczne siniaki, rozległe krwiaki w miejscu zastrzyku
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- różowy lub czerwony mocz
- drętwienie lub osłabienie nóg albo problemy z oddawaniem moczu po znieczuleniu w kręgosłup
- silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia. W leczeniu bólu i gorączki preferuje się paracetamol. Jeśli NLPZ musi zostać utrzymany, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i unikać indometacyny oraz acemetacyny na rzecz leku o mniejszej toksyczności żołądkowej[1]. U chorych otrzymujących enoksaparynę, nadroparynę, dalteparynę lub bemiparynę przed planowanym znieczuleniem przewodowym lub nakłuciem lędźwiowym należy odstawić NLPZ lub zachować szczególną ostrożność i ściśle obserwować objawy neurologiczne. U chorych z upośledzoną czynnością nerek należy kontrolować kreatyninę i potas oraz rozważyć redukcję dawki heparyny drobnocząsteczkowej i oznaczenie jej aktywności przeciw czynnikowi Xa. Diklofenak w postaci żelu lub plastra stosowany na niewielkiej powierzchni skóry niesie znacznie mniejsze ryzyko.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwiaków w miejscu wstrzyknięcia, krwawień z dróg moczowych i krwawień wewnątrzczaszkowych[1]. U chorych z heparyną drobnocząsteczkową poddawanych znieczuleniu podpajęczynówkowemu lub zewnątrzoponowemu albo nakłuciu lędźwiowemu jednoczesne stosowanie NLPZ zwiększa ryzyko krwiaka kanału kręgowego, który może prowadzić do trwałego porażenia. Możliwe jest też pogorszenie czynności nerek z kumulacją heparyny oraz hiperkaliemia. Ryzyko jest największe przy lecznicznych dawkach heparyn, u osób starszych, z niewydolnością nerek, z przebytą chorobą wrzodową oraz przy indometacynie i acemetacynie, które mają silne działanie drażniące przewód pokarmowy.
Mechanizm
Interakcja ma głównie charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego odwracalnie hamują cyklooksygenazę płytkową (COX-1) i zmniejszają syntezę tromboksanu A2, co osłabia agregację płytek. Uszkadzają też błonę śluzową przewodu pokarmowego przez zmniejszenie syntezy ochronnych prostaglandyn. Heparyny niefrakcjonowane i drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) działają przez antytrombinę i hamują czynnik Xa oraz trombinę. Sulodeksyd działa podobnie, ale słabiej, a koncentrat antytrombiny ludzkiej nasila działanie przeciwkrzepliwe podawanej równocześnie heparyny. Połączenie zaburzeń hemostazy pierwotnej i wtórnej z uszkodzeniem śluzówki sumuje ryzyko krwawienia. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową, co sprzyja kumulacji heparyn drobnocząsteczkowych wydalanych przez nerki. Oba leki mogą też hamować układ renina–aldosteron, co sumuje ryzyko hiperkaliemii.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, bóle w nadbrzuszu)
- krwiaki w miejscu wstrzyknięcia i siniaki
- morfologia krwi – hemoglobina i liczba płytek
- kreatynina i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- objawy neurologiczne (drętwienie, osłabienie kończyn dolnych, zaburzenia zwieraczy) po znieczuleniu przewodowym lub nakłuciu lędźwiowym
- aktywność przeciw czynnikowi Xa u chorych z niewydolnością nerek lub przy dawkach leczniczych
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry osiąga małe stężenia we krwi i w niewielkim stopniu wpływa na płytki oraz błonę śluzową żołądka. Ryzyko krwawienia przy łączeniu z heparyną jest znacznie mniejsze, ale nie należy stosować go na dużych powierzchniach, pod opatrunkiem okluzyjnym ani w miejscu wstrzyknięć heparyny. |
| Dawka leczniczadawka · heparyny | ryzyko rośnie | Przy lecznicznych dawkach heparyn drobnocząsteczkowych (leczenie zakrzepicy lub zatorowości) ryzyko poważnego krwawienia w połączeniu z NLPZ jest wyraźnie większe niż przy dawkach profilaktycznych i połączenia należy unikać. |
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | W ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, a NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek i nasilić hiperkaliemię. Należy unikać NLPZ, zmodyfikować dawkę heparyny i kontrolować kreatyninę, potas oraz aktywność przeciw czynnikowi Xa. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, upośledzenie czynności nerek i hiperkaliemia, dlatego połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i częściej kontrolować morfologię oraz parametry nerkowe. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przy dłuższym jednoczesnym leczeniu z heparyną należy zrewidować wskazania do NLPZ i rozważyć osłonę żołądka. |
Źródła
- Fischbach W. [Drug-induced gastrointestinal bleeding]. Internist (Berl). 2019;60(6):597-607. doi: 10.1007/s00108-019-0610-y. PMID: 31076795.
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory kinazy Brutona (np. ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpłytkowego i inhibitora kinazy Brutona należy potwierdzić, że leczenie przeciwpłytkowe jest rzeczywiście wskazane, ograniczyć je do najmniejszej skutecznej liczby leków i najkrótszego czasu oraz ściśle kontrolować objawy krwawienia.Nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z tych leków na własną rękę, powiedz każdemu lekarzowi i dentyście, że bierzesz oba, i nie stosuj bez porady farmaceuty leków przeciwbólowych typu ibuprofen.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z tych leków na własną rękę, powiedz każdemu lekarzowi i dentyście, że bierzesz oba, i nie stosuj bez porady farmaceuty leków przeciwbólowych typu ibuprofen.
Leki na chorobę nowotworową krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, same trochę osłabiają krzepnięcie krwi. Leki przeciwpłytkowe, na przykład kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, działają podobnie. Gdy bierzesz je razem, łatwiej o siniaki i krwawienia, czasem poważne. Lekarz może jednak uznać, że oba leki są ci potrzebne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- krew w moczu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustępuje
- duże lub liczne siniaki bez urazu
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpłytkowego i inhibitora kinazy Brutona należy potwierdzić, że leczenie przeciwpłytkowe jest rzeczywiście wskazane, ograniczyć je do najmniejszej skutecznej liczby leków i najkrótszego czasu oraz ściśle kontrolować objawy krwawienia[1]. Kwas acetylosalicylowy stosowany wyłącznie w prewencji pierwotnej warto odstawić po rozmowie z lekarzem prowadzącym. Podwójnej terapii przeciwpłytkowej, na przykład kwasu acetylosalicylowego z klopidogrelem, tikagrelorem lub prasugrelem, należy w miarę możliwości unikać albo skracać ją do minimum ustalonego przez kardiologa i hematologa, a spośród inhibitorów P2Y12 preferowany jest klopidogrel jako lek o słabszym działaniu. Dożylne leki o silnym działaniu, czyli kangrelor i eptyfibatyd, wymagają szczególnej ostrożności i nadzoru szpitalnego. Należy unikać dokładania leku przeciwkrzepliwego, a jeśli jest niezbędny, nie stosuje się antagonistów witaminy K. Przed planowanymi zabiegami inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu zgodnie z ChPL. Warto rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, od drobnych wybroczyn, siniaków i krwawień z nosa lub dziąseł po ciężkie krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrzczaszkowe, w tym krwiaki podtwardówkowe. Ryzyko jest największe przy podwójnej terapii przeciwpłytkowej, przy silnych lekach dożylnych oraz gdy dochodzi lek przeciwkrzepliwy, który u chorych leczonych ibrutynibem bywa potrzebny z powodu migotania przedsionków. Pochodne prostacykliny podawane wziewnie działają przeciwpłytkowo słabiej niż leki przeciwpłytkowe stosowane w kardiologii.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona same osłabiają czynność płytek krwi, bo hamują sygnał z receptorów płytkowych dla kolagenu i czynnika von Willebranda, co upośledza przyleganie i agregację płytek. Leki przeciwpłytkowe hamują agregację innymi drogami, czyli przez blokadę cyklooksygenazy, receptora P2Y12, glikoproteiny IIb/IIIa, fosfodiesterazy 3 albo przez pobudzenie receptora prostacykliny. Efekty obu grup sumują się, a skutkiem jest silniejsze zaburzenie hemostazy pierwotnej niż przy każdym leku osobno. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Brak części par w bazach, na przykład z kwasem acetylosalicylowym lub seleksypagiem, wynika z luki w danych, a nie z braku interakcji.
Monitorować
- objawy krwawienia i siniaki przy każdej wizycie
- morfologia krwi z liczbą płytek
- hemoglobina przy podejrzeniu krwawienia utajonego
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie wewnątrzczaszkowe
- rytm serca w kierunku migotania przedsionków
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna (kangrelor, eptyfibatyd, epoprostenol)droga podania · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Dożylne leki przeciwpłytkowe działają silnie i szybko, dlatego łączenie ich z inhibitorem kinazy Brutona wymaga nadzoru szpitalnego, częstej oceny krwawień i rozważenia wstrzymania inhibitora kinazy Brutona na czas zabiegu. |
| Wziewna (iloprost, treprostynil)droga podania · leki przeciwpłytkowe | ryzyko maleje | Wziewne pochodne prostacykliny mają słabsze ogólnoustrojowe działanie przeciwpłytkowe, ale ryzyko krwawienia nadal należy monitorować, zwłaszcza przy innych lekach wpływających na hemostazę. |
| Podwójna terapia przeciwpłytkowadawka · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Połączenie dwóch leków przeciwpłytkowych z inhibitorem kinazy Brutona znacznie zwiększa ryzyko ciężkich krwawień i powinno być ograniczone do najkrótszego niezbędnego czasu po uzgodnieniu między kardiologiem a hematologiem. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia, upadki i choroby współistniejące, dlatego wskazania do leczenia przeciwpłytkowego należy oceniać szczególnie krytycznie. |
| Planowany zabieg lub operacjaodstep · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Przed planowanym zabiegiem inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu zgodnie z ChPL, a decyzję o przerwie w leczeniu przeciwpłytkowym podejmuje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Lenihan D, Bloom M, Copeland-Halperin R, Fleming MR, Fradley M, O'Quinn R, et al. Considerations for the practical management of cardiovascular risk with Bruton's tyrosine kinase inhibitors for patients with chronic lymphocytic leukemia. Oncologist. 2025;30(9). doi: 10.1093/oncolo/oyaf237. PMID: 40737507.
Niekorzystna interakcjaNLPZ okulistyczne (np. bromfenak, nepafenak, pranoprofen)+ Inhibitory kinazy Brutona (np. ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu okulistycznego NLPZ i inhibitora kinazy Brutona połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga obserwacji w kierunku krwawień w obrębie oka, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym.Jeśli stosujesz przeciwzapalne krople do oczu i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz okuliście o swoim leczeniu przed każdym zabiegiem na oku i od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz krew w oku, ból lub pogorszenie widzenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz przeciwzapalne krople do oczu i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz okuliście o swoim leczeniu przed każdym zabiegiem na oku i od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz krew w oku, ból lub pogorszenie widzenia.
Leki na nowotwory krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, ułatwiają powstawanie krwawień. Przeciwzapalne krople do oczu, takie jak bromfenak, nepafenak, pranoprofen czy ketorolak, też mogą nieco zwiększać skłonność do krwawienia w oku. Razem mogą sprzyjać krwawieniu w oku, zwłaszcza po operacji oka, na przykład zaćmy. Te leki można zwykle stosować razem, ale lekarze powinni o tym wiedzieć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w oku lub czerwona plama na białku oka
- ból oka
- nagłe pogorszenie lub zamglenie widzenia
- przedłużające się krwawienie po zabiegu na oku
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu okulistycznego NLPZ i inhibitora kinazy Brutona połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga obserwacji w kierunku krwawień w obrębie oka, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym. Przed planowym zabiegiem okulistycznym okulista powinien wiedzieć o leczeniu ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem, a decyzję o ewentualnym czasowym wstrzymaniu inhibitora kinazy Brutona podejmuje hematolog zgodnie z ChPL. Krople z bromfenakiem, nepafenakiem, pranoprofenem lub ketorolakiem należy stosować możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej częstości. Szczególną ostrożność trzeba zachować, gdy pacjent przyjmuje dodatkowo leki przeciwpłytkowe lub przeciwkrzepliwe albo ma małopłytkowość. Gdy ryzyko krwawienia jest wysokie, można rozważyć przeciwzapalny glikokortykosteroid do oka zamiast NLPZ.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko krwawienia w obrębie oka, takiego jak krwawienie do komory przedniej, wylew podspojówkowy lub krwawienie po zabiegu okulistycznym. Ryzyko jest największe w okresie okołooperacyjnym, na przykład po operacji zaćmy. U części pacjentów może wystąpić też opóźnione gojenie. Istotne klinicznie krwawienia ogólnoustrojowe wywołane samymi kroplami są mało prawdopodobne.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory kinazy Brutona upośledzają czynność płytek krwi, ponieważ hamują sygnalizację zależną od receptora kolagenowego i czynnika von Willebranda. Same zwiększają ryzyko krwawień, w tym krwawień w obrębie oka. NLPZ stosowane do oka hamują cyklooksygenazę w tkankach oka i mogą wydłużać czas krwawienia. Wchłanianie ogólnoustrojowe z kropli jest niewielkie, dlatego dodatkowy wpływ na hemostazę ogólną jest mały. Istotne pozostaje sumowanie się działania przeciwpłytkowego w tkankach oka, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym. Brak danych o interakcji farmakokinetycznej i nie jest ona spodziewana. Brak par z pranoprofenem w bazie wynika z braku danych, a nie z innej farmakologii, więc pranoprofen nie jest wyjątkiem.
Monitorować
- objawy krwawienia w obrębie oka, w tym krwawienie do komory przedniej i wylewy podspojówkowe
- gojenie rany pooperacyjnej oka
- liczba płytek krwi u pacjentów z małopłytkowością
- jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych i przeciwkrzepliwych
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna lub pozajelitowa, np. ketorolak w zastrzykach lub tabletkach)droga podania · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe podanie NLPZ, w tym ketorolaku, wyraźnie hamuje czynność płytek i uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego, co przy inhibitorze kinazy Brutona istotnie zwiększa ryzyko poważnych krwawień, także z przewodu pokarmowego. Takiego połączenia należy unikać, a w razie konieczności leczenia przeciwbólowego preferować paracetamol. |
| Dłużej niż zalecany okres leczenia pooperacyjnegoczas leczenia · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Przedłużone stosowanie okulistycznych NLPZ zwiększa ryzyko działań miejscowych, w tym zaburzeń gojenia i powikłań rogówkowych, a przy jednoczesnym leczeniu inhibitorem kinazy Brutona także ryzyko krwawień w obrębie oka. Leczenie należy ograniczyć do okresu wskazanego przez okulistę. |
| Krople włączane w okresie okołooperacyjnym zabiegu okulistycznegokolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | W okresie okołooperacyjnym ryzyko krwawienia w obrębie oka jest największe. Planowy zabieg wymaga uzgodnienia z hematologiem postępowania z inhibitorem kinazy Brutona zgodnie z ChPL oraz rozważenia, czy NLPZ do oka jest niezbędny, czy wystarczy glikokortykosteroid. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Inhibitory kinazy Brutona (np. ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest niezbędny, stosować go jak najkrócej w najmniejszej skutecznej dawce z osłoną inhibitorem pompy protonowej i kontrolą objawów krwawienia.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z oksykamem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z oksykamem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Leki na nowotwory krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, osłabiają działanie płytek krwi i ułatwiają krwawienia. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak meloksykam, piroksykam czy lornoksykam, działają podobnie i dodatkowo mogą podrażniać żołądek. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko krwawienia, szczególnie z żołądka i jelit. Na ból zwykle bezpieczniejszy jest paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- liczne siniaki pojawiające się bez urazu
- przedłużające się krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest niezbędny, stosować go jak najkrócej w najmniejszej skutecznej dawce z osłoną inhibitorem pompy protonowej i kontrolą objawów krwawienia. Pierwszym wyborem w leczeniu bólu u pacjenta przyjmującego ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib powinien być paracetamol albo NLPZ stosowany miejscowo na skórę. Piroksykam ma szczególnie niekorzystny profil żołądkowo‑jelitowy i nie powinien być wybierany u tych pacjentów. Należy ocenić liczbę płytek krwi, czynność nerek i jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych przed włączeniem NLPZ. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym należy uwzględnić zarówno przerwę w stosowaniu inhibitora kinazy Brutona, jak i odstawienie oksykamu z wyprzedzeniem odpowiednim do jego długiego okresu półtrwania.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego, krwiaków, krwawień z nosa i dziąseł oraz rzadziej poważnych krwawień wewnętrznych. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie, z małopłytkowością, z niewydolnością nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych lub glikokortykosteroidów. Oksykamy mogą dodatkowo podnosić ciśnienie tętnicze i pogarszać czynność nerek, co nakłada się na nadciśnienie obserwowane w trakcie leczenia inhibitorami kinazy Brutona.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory kinazy Brutona hamują przekazywanie sygnału w płytkach krwi zależne od receptorów kolagenu i czynnika von Willebranda, przez co upośledzają ich adhezję i agregację. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, zmniejszają wytwarzanie tromboksanu w płytkach i uszkadzają ochronną barierę błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Sumowanie zaburzeń hemostazy pierwotnej z uszkodzeniem śluzówki zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Nie ma istotnej klinicznie interakcji farmakokinetycznej między tymi grupami. Brak par lornoksykamu w bazie oznacza brak danych, a nie inny profil, ponieważ lornoksykam działa tym samym mechanizmem co pozostałe oksykamy.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł, krwiomocz)
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, bóle w nadbrzuszu)
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i liczby płytek
- stężenie kreatyniny i eGFR
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamy | ryzyko maleje | Oksykam stosowany miejscowo na skórę daje małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko krwawienia jest znacznie mniejsze niż przy postaciach doustnych, doodbytniczych i pozajelitowych. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry i na uszkodzoną skórę. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek po NLPZ jest większe, dlatego połączenie z inhibitorem kinazy Brutona wymaga szczególnie stanowczego unikania. |
| Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamy | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie z czasem stosowania NLPZ. Długi okres półtrwania oksykamów sprawia, że działanie utrzymuje się także po odstawieniu. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | inne zalecenie | W ciężkiej niewydolności nerek oksykamy są przeciwwskazane niezależnie od interakcji, a mocznica dodatkowo upośledza funkcję płytek i nasila ryzyko krwawienia. |
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania ogólnoustrojowego NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora czynnika Xa, a jeśli leczenie przeciwbólowe lub przeciwzapalne NLPZ jest konieczne, powinno być możliwie krótkie i w najmniejszej skutecznej dawce.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z tej grupy, nie łącz go samodzielnie z lekiem przeciwbólowym z grupy NLPZ, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z tej grupy, nie łącz go samodzielnie z lekiem przeciwbólowym z grupy NLPZ, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, rozrzedzają krew. Niektóre leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, na przykład diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, też utrudniają krzepnięcie i mogą podrażniać żołądek. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, najczęściej z żołądka lub jelit. Bezpieczniejszy jest zwykle paracetamol albo diklofenak w postaci żelu lub plastra.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny ból brzucha lub żołądka
- krew w moczu lub różowy, ciemny mocz
- częste krwawienia z nosa lub dziąseł
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania ogólnoustrojowego NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora czynnika Xa, a jeśli leczenie przeciwbólowe lub przeciwzapalne NLPZ jest konieczne, powinno być możliwie krótkie i w najmniejszej skutecznej dawce[1]. W pierwszej kolejności warto zastosować paracetamol lub postać miejscową NLPZ, na przykład żel z diklofenakiem albo plaster z diklofenakiem epolaminą. Jeśli diklofenak, aceklofenak, indometacyna lub acemetacyna muszą być podane doustnie, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, na przykład pantoprazolem lub omeprazolem. Nie zmienia się dawki rywaroksabanu, apiksabanu ani edoksabanu z powodu samej interakcji, ale trzeba ocenić czynność nerek i inne czynniki ryzyka krwawienia, takie jak wiek, wrzód w wywiadzie czy jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych lub SSRI.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza z górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym krwawień poważnych wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi[2]. Możliwe są też krwawienia z innych miejsc, na przykład z dróg moczowych, nosa lub wewnątrzczaszkowe. U pacjentów z odwodnieniem, niewydolnością serca lub przewlekłą chorobą nerek możliwe jest ostre uszkodzenie nerek i kumulacja leku przeciwkrzepliwego.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowe krzepnięcie krwi. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę 1 w płytkach krwi, co osłabia ich agregację, a jednocześnie uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, zmniejszając jej ochronę przez prostaglandyny. Oba działania sumują się, więc rośnie zarówno ryzyko powstania źródła krwawienia, jak i jego nasilenie. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u części pacjentów zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa wydalane przez nerki, zwłaszcza edoksaban i w mniejszym stopniu rywaroksaban. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej na poziomie metabolizmu wątrobowego.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, bóle w nadbrzuszu)
- morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym stosowaniu
- stężenie kreatyniny i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
- inne objawy krwawienia (krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł, rozległe siniaki)
- ciśnienie tętnicze i objawy zatrzymania płynów
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym, na przykład diklofenaku w żelu lub diklofenaku epolaminy w plastrze, ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc ryzyko krwawienia jest znacznie mniejsze. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym i przez długi czas. |
| Kilka dni (stosowanie przewlekłe)czas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania doustnego NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest osłona inhibitorem pompy protonowej i okresowa kontrola morfologii. |
| Maksymalna dawka dobowadawka · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Działanie uszkadzające błonę śluzową i hamujące płytki jest zależne od dawki NLPZ. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, pogorszenie czynności nerek i wielolekowość. Doustnych NLPZ należy u nich unikać przy leczeniu przeciwkrzepliwym. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek, co sprzyja kumulacji inhibitorów czynnika Xa, zwłaszcza edoksabanu i rywaroksabanu. U pacjentów z obniżonym eGFR doustnych NLPZ należy unikać, a przy ich zastosowaniu kontrolować kreatyninę. |
Źródła
- McDonald DD. Predictors of gastrointestinal bleeding in older persons taking nonsteroidal anti-inflammatory drugs: Results from the FDA adverse events reporting system. J Am Assoc Nurse Pract. 2019;31(3):206-213. doi: 10.1097/JXX.0000000000000130. PMID: 30589757.
- Penner LS, Gavan SP, Ashcroft DM, Peek N, Elliott RA. Does coprescribing nonsteroidal anti-inflammatory drugs and oral anticoagulants increase the risk of major bleeding, stroke and systemic embolism? Br J Clin Pharmacol. 2022;88(11):4789-4811. doi: 10.1111/bcp.15371. PMID: 35484847.
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy BCR-ABL należy unikać regularnego i długotrwałego podawania NLPZ, a gdy jest ono konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas pod kontrolą morfologii z liczbą płytek.Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie stosuj na własną rękę doustnych leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie stosuj na własną rękę doustnych leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, mogą zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza z żołądka. Leki przeciwnowotworowe, takie jak imatynib, dazatynib, nilotynib czy ponatynib, często obniżają liczbę płytek krwi, które odpowiadają za krzepnięcie. Gdy przyjmujesz oba rodzaje leków razem, ryzyko krwawienia rośnie, a mogą też nasilić się obrzęki i wzrosnąć ciśnienie krwi. Bezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- ból brzucha lub zgaga, która nie mija
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone kropki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nagłe obrzęki nóg, szybki przyrost masy ciała lub duszność
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy BCR-ABL należy unikać regularnego i długotrwałego podawania NLPZ, a gdy jest ono konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas pod kontrolą morfologii z liczbą płytek. Lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru u pacjentów leczonych inhibitorem kinazy BCR-ABL jest paracetamol. Przy znacznej małopłytkowości lub objawach krwawienia ogólnoustrojowe NLPZ nie powinny być stosowane. Ostrożność jest szczególnie wskazana przy dazatynibie i ponatynibie, które same w sobie wiążą się z ryzykiem krwawień, a przy ponatynibie i nilotynibie także z uwagi na ryzyko sercowo-naczyniowe. Jeśli NLPZ jest niezbędny, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej oraz preferować postać miejscową na niewielką powierzchnię skóry, np. żel z diklofenakiem lub plaster z diklofenakiem epolaminą. Indometacyna i acemetacyna mają silniejsze działanie uszkadzające przewód pokarmowy i nie powinny być wybierane w tej grupie pacjentów.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień śluzówkowych, podskórnych i rzadziej wewnątrzczaszkowych. Ryzyko jest największe u pacjentów z małopłytkowością w trakcie leczenia. Możliwe są też nasilenie obrzęków i zatrzymania płynów, wzrost ciśnienia tętniczego oraz pogorszenie czynności nerek.
Mechanizm
Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i ma charakter farmakodynamiczny. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę płytkową, co osłabia agregację płytek. Hamują też syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową przewodu pokarmowego i podtrzymujących przepływ nerkowy. Inhibitory kinazy BCR-ABL wywołują małopłytkowość w przebiegu mielosupresji, a część z nich, zwłaszcza dazatynib i ponatynib, dodatkowo zaburza czynność płytek i sprzyja krwawieniom. Skutki obu grup sumują się w zakresie ryzyka krwawienia, szczególnie z przewodu pokarmowego. Dochodzi do tego addycja w zakresie zatrzymywania płynów i obrzęków (imatynib, dazatynib z wysiękiem opłucnowym), wzrostu ciśnienia tętniczego i ryzyka zakrzepowo-zatorowego (ponatynib, nilotynib) oraz pogorszenia czynności nerek (bosutynib). Imatynib i nilotynib mogą słabo hamować CYP2C9, który metabolizuje diklofenak, ale znaczenie kliniczne tego efektu jest niepewne i nie jest głównym mechanizmem interakcji. Brak danych dla części par nie wskazuje na brak interakcji, ponieważ mechanizm dotyczy całej klasy.
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, spadek hemoglobiny)
- siniaki, wybroczyny i krwawienia z dziąseł lub nosa
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- obrzęki i masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Postacie miejscowe diklofenaku, w tym plaster z diklofenakiem epolaminą, dają małe stężenie leku we krwi, więc ryzyko krwawienia jest wyraźnie mniejsze. Przy krótkotrwałym stosowaniu na niewielką powierzchnię skóry połączenie jest zwykle akceptowalne, z wyjątkiem pacjentów z ciężką małopłytkowością lub czynnym krwawieniem. |
| Kilka dni regularnego stosowaniaczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego i krwawienia narasta wraz z czasem regularnego przyjmowania doustnego lub doodbytniczego NLPZ. Jednorazowe dawki niosą mniejsze ryzyko niż leczenie ciągłe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, zatrzymania płynów i uszkodzenia nerek po NLPZ jest większe, co nasila skutki interakcji. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR NLPZ łatwiej powodują dalsze pogorszenie czynności nerek i zatrzymanie płynów, co sumuje się z działaniem nefrotoksycznym bosutynibu i skłonnością do obrzęków przy imatynibie i dazatynibie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Majamil PPH 25 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/majamil-pph-100216091/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Voltaren Acti 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/voltaren-acti-100108912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dasatinib Accord Healthcare 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dasatinib-accord-healthcare-100502472/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dasatinib Stada 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dasatinib-stada-100388410/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glivec 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/glivec-100080415/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-accord-100310737/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i selektywnego leku immunosupresyjnego NLPZ należy podawać w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, a pacjenta kontrolować pod kątem działań niepożądanych ze strony wątroby, nerek i przewodu pokarmowego oraz objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność, nie stosuj na własną rękę diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny dłużej niż kilka dni i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność, nie stosuj na własną rękę diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny dłużej niż kilka dni i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz oba leki.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, mogą obciążać wątrobę, nerki i żołądek, podobnie jak niektóre leki obniżające odporność, na przykład leflunomid, teriflunomid, tofacytynib czy mykofenolan. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, krwawienia z żołądka, wzrostu ciśnienia i pogorszenia pracy nerek, zwłaszcza po przeszczepieniu nerki. Leki przeciwbólowe obniżają też gorączkę, przez co możesz później zauważyć infekcję, która przy osłabionej odporności bywa groźna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- silny ból brzucha
- obrzęki nóg, wyraźnie mniej oddawanego moczu
- gorączka, dreszcze lub złe samopoczucie, które wracają po odstawieniu leku przeciwbólowego
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i selektywnego leku immunosupresyjnego NLPZ należy podawać w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, a pacjenta kontrolować pod kątem działań niepożądanych ze strony wątroby, nerek i przewodu pokarmowego oraz objawów zakażenia. U pacjentów leczonych leflunomidem lub teriflunomidem przy dłuższym stosowaniu diklofenaku lub indometacyny trzeba częściej oznaczać aktywność aminotransferaz i kontrolować ciśnienie tętnicze, a przy wzroście aminotransferaz w pierwszej kolejności odstawić NLPZ. Przy tofacytynibie należy unikać przewlekłego stosowania NLPZ u pacjentów z chorobą uchyłkową jelit lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego i rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. U biorców przeszczepu nerki leczonych belataceptem, mykofenolanem mofetylu lub kwasem mykofenolowym ogólnoustrojowych NLPZ należy unikać, a gdy są niezbędne, stosować je doraźnie z kontrolą kreatyniny. U pacjentów z małopłytkowością po immunoglobulinie przeciw limfocytom T oraz leczonych tolebrutynibem należy unikać NLPZ ze względu na ryzyko krwawień. Ze względu na bardzo długi okres eliminacji teriflunomidu środki ostrożności obowiązują także po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu, dopóki nie przeprowadzono procedury przyspieszonej eliminacji.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenia to polekowe uszkodzenie wątroby, wzrost ciśnienia tętniczego z obrzękami, pogorszenie czynności nerek, w tym przeszczepionej nerki, krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego oraz opóźnione rozpoznanie zakażenia zamaskowanego przez działanie przeciwgorączkowe NLPZ. Ryzyko jest największe przy długotrwałym, ogólnoustrojowym stosowaniu diklofenaku lub indometacyny z leflunomidem, teriflunomidem lub tofacytynibem, a także u biorców przeszczepów leczonych mykofenolanem lub belataceptem.
Mechanizm
Interakcja ma głównie charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu leków na wątrobę, nerki, przewód pokarmowy, krzepnięcie i ciśnienie tętnicze. Najlepiej opisana jest dla leflunomidu i teriflunomidu – teriflunomid, będący czynnym metabolitem leflunomidu, może uszkadzać wątrobę i podnosić ciśnienie tętnicze, a diklofenak i indometacyna również bywają hepatotoksyczne i powodują zatrzymywanie sodu i wody. Teriflunomid hamuje ponadto nerkowy transporter anionów organicznych OAT3, przez który wydalane są m.in. indometacyna i inne NLPZ, co może zwiększać ich stężenie we krwi. Teriflunomid hamuje też CYP2C8, a w warunkach in vitro CYP2C9, czyli enzymy uczestniczące w metabolizmie diklofenaku, jednak znaczenie kliniczne tego efektu nie zostało potwierdzone. Dla pozostałych leków grupy B mechanizm jest wyłącznie addycyjny – tofacytynib zwiększa ryzyko perforacji przewodu pokarmowego, mykofenolan mofetyl i kwas mykofenolowy uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, belatacept stosuje się u biorców przeszczepu nerki wrażliwych na nefrotoksyczność NLPZ, immunoglobulina przeciw limfocytom T wywołuje małopłytkowość nasilającą ryzyko krwawień, tolebrutynib może uszkadzać wątrobę i zwiększać skłonność do krwawień, a fingolimod, ozanimod i ponesimod mogą podwyższać aktywność aminotransferaz. Wspólne dla całej klasy jest to, że NLPZ działają przeciwgorączkowo i przeciwbólowo, przez co mogą maskować wczesne objawy zakażenia u pacjenta z obniżoną odpornością. Leki grupy A zachowują się jednolicie – aceklofenak jest przekształcany w diklofenak, a acemetacyna w indometacynę.
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT oraz bilirubina
- stężenie kreatyniny i eGFR, zwłaszcza po przeszczepieniu nerki
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego i bóle brzucha
- objawy zakażenia, w tym gorączka utrzymująca się po odstawieniu NLPZ
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórę (żel, plaster, w tym diklofenak epolamina)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa na NLPZ jest niewielka, dlatego addycyjna toksyczność narządowa i wpływ teriflunomidu na wydalanie NLPZ nie mają praktycznego znaczenia, o ile preparat nie jest nakładany na duże powierzchnie przez długi czas. |
| Kilka dni, doraźnieczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Krótkie, doraźne stosowanie NLPZ wiąże się z mniejszym ryzykiem hepatotoksyczności i wzrostu ciśnienia niż leczenie przewlekłe, choć nie eliminuje ryzyka uszkodzenia przewodu pokarmowego u pacjentów leczonych tofacytynibem lub mykofenolanem. |
| Maksymalna dawka dobowadawka · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Działania niepożądane NLPZ na wątrobę, nerki i przewód pokarmowy zależą od dawki, dlatego stosowanie dawek maksymalnych z lekiem immunosupresyjnym o nakładającej się toksyczności istotnie zwiększa ryzyko. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje upośledzona czynność nerek, nadciśnienie tętnicze i krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ, co nasila skutki interakcji. |
| Obniżony lub stan po przeszczepieniu nerkieGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz u biorców przeszczepu nerki, zwłaszcza leczonych belataceptem, mykofenolanem mofetylu lub kwasem mykofenolowym, ogólnoustrojowych NLPZ należy unikać ze względu na ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia funkcji przeszczepu. |
| Do zakończenia procedury przyspieszonej eliminacji po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu, dlatego zalecenia dotyczące ograniczenia NLPZ i monitorowania obowiązują także po zakończeniu leczenia, chyba że przeprowadzono procedurę przyspieszonej eliminacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Majamil PPH 25 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/majamil-pph-100216091/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Voltaren Acti 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/voltaren-acti-100108912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Teriflunomide Accord 14 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/teriflunomide-accord-100476696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego AUBAGIO 7 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aubagio-100304493/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a gdy jest konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas przy kontroli czynności nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz lek po przeszczepie lub lek obniżający odporność, taki jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, nie bierz diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny bez zgody lekarza i na ból wybieraj raczej paracetamol.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek po przeszczepie lub lek obniżający odporność, taki jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, nie bierz diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny ani acemetacyny bez zgody lekarza i na ból wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, mogą razem z lekami przyjmowanymi po przeszczepie lub w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż każdy z osobna. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, zbyt wysokiego potasu we krwi i wzrostu ciśnienia. U osób po przeszczepie nerki może to zagrozić przeszczepionemu narządowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz mniej moczu niż zwykle
- puchną ci nogi, stopy lub twarz albo szybko przybierasz na wadze
- masz wyższe ciśnienie niż zwykle lub ból głowy
- czujesz osłabienie mięśni, mrowienie albo nierówne bicie serca
- masz nudności, brak apetytu lub nietypowe zmęczenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a gdy jest konieczne – stosować najmniejszą skuteczną dawkę NLPZ przez możliwie najkrótszy czas przy kontroli czynności nerek i stężenia potasu. Przed włączeniem NLPZ warto sprawdzić aktualną kreatyninę, upewnić się, że pacjent jest dobrze nawodniony, i ocenić inne leki obciążające nerki, takie jak diuretyki, inhibitory ACE czy sartany. Przy łączeniu cyklosporyny z diklofenakiem lub aceklofenakiem należy rozważyć zmniejszenie dawki NLPZ ze względu na wzrost jego ekspozycji. U biorców przeszczepów, pacjentów z toczniowym zapaleniem nerek leczonych woklosporyną oraz osób z przewlekłą chorobą nerek NLPZ systemowe najlepiej zastąpić innym leczeniem przeciwbólowym. Diklofenak epolamina w plastrze daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc krótkie stosowanie na ograniczoną powierzchnię skóry jest mniej ryzykowne, ale nie zwalnia z ostrożności u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, wzrostu stężenia kreatyniny, hiperkaliemii, zatrzymania płynów z obrzękami oraz wzrostu ciśnienia tętniczego. U biorców przeszczepu nerki pogorszenie funkcji przeszczepu może naśladować odrzucanie lub toksyczność inhibitora kalcyneuryny i utrudniać ocenę kliniczną. Opisywano przypadki ostrej niewydolności nerek po krótkim leczeniu NLPZ u pacjentów przyjmujących takrolimus lub cyklosporynę. Uszkodzenie jest zwykle odwracalne po odstawieniu NLPZ, ale u pacjentów z już ograniczoną rezerwą nerkową może być trwałe.
Mechanizm
Interakcja dotyczy wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania farmakologicznego wspólnego dla całych klas. Inhibitory kalcyneuryny obkurczają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego i zmniejszają przepływ nerkowy. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, które w tej sytuacji podtrzymują rozszerzenie tętniczki doprowadzającej i filtrację kłębuszkową. Oba mechanizmy sumują się, co nasila nefrotoksyczność, zatrzymywanie sodu i wody oraz upośledza wydalanie potasu. Dodatkowo cyklosporyna zwiększa ekspozycję na diklofenak, prawdopodobnie przez osłabienie jego metabolizmu w efekcie pierwszego przejścia. Dla takrolimusu i woklosporyny taki efekt farmakokinetyczny nie jest dobrze udokumentowany, ale składowa farmakodynamiczna dotyczy ich w tym samym stopniu.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w pierwszych dniach skojarzenia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, masa ciała i obrzęki
- stężenie inhibitora kalcyneuryny we krwi przy pogorszeniu funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (plaster, żel)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Postacie miejscowe, w tym diklofenak epolamina w plastrze, dają niską ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko nefrotoksyczności jest mniejsze, zwłaszcza przy krótkim stosowaniu na ograniczoną powierzchnię. Przy rozległym lub długotrwałym stosowaniu oraz przy upośledzonej czynności nerek ostrożność nadal obowiązuje. |
| Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek rośnie wraz z dawką NLPZ, dlatego przy koniecznym skojarzeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. Przy cyklosporynie dawkę diklofenaku należy dodatkowo zmniejszyć ze względu na wzrost jego ekspozycji. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Dłuższe leczenie NLPZ zwiększa ryzyko klinicznie istotnego pogorszenia funkcji nerek i hiperkaliemii. Jeśli skojarzenie trwa dłużej niż kilka dni, kontrola kreatyniny i potasu jest konieczna. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR, a także po przeszczepie nerki, rezerwa czynnościowa nerek jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. W tej grupie należy unikać NLPZ systemowych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek, odwodnienie i stosowanie diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.