Interakcje / Inhibitory kinazy EGFR / Inhibitory kinazy EGFR i szczepionki przeciw rotawirusom
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy EGFR i szczepionki przeciw rotawirusom nie trzeba zmieniać leczenia ani przesuwać szczepienia.
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie musisz odkładać szczepienia dziecka przeciw rotawirusom, ale po każdym przewijaniu zaszczepionego niemowlęcia dokładnie umyj ręce mydłem.
Interakcja klasy Inhibitory kinazy EGFR + szczepionki przeciw rotawirusom
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- Inhibitory kinazy EGFR
- erlotynib, gefitynib, afatynib, dakomitynib, ozymertynib, lazertynib, aumolertynib
- Szczepionki przeciw rotawirusom
- szczepionka przeciw rotawirusom
Interakcja nieistotna klinicznieInhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, afatynib)+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy EGFR i szczepionki przeciw rotawirusom nie trzeba zmieniać leczenia ani przesuwać szczepienia.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie musisz odkładać szczepienia dziecka przeciw rotawirusom, ale po każdym przewijaniu zaszczepionego niemowlęcia dokładnie umyj ręce mydłem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie musisz odkładać szczepienia dziecka przeciw rotawirusom, ale po każdym przewijaniu zaszczepionego niemowlęcia dokładnie umyj ręce mydłem.
Leki na raka płuca z tej grupy, takie jak ozymertynib, erlotynib czy afatynib, nie wchodzą w niebezpieczną interakcję ze szczepionką przeciw rotawirusom. Tę szczepionkę dostają tylko niemowlęta, więc nie przyjmiesz jej razem ze swoim leczeniem. Jeśli opiekujesz się zaszczepionym niemowlęciem, wirus ze szczepionki może przez pewien czas być obecny w jego kale. Zwykle nie jest to groźne, ale przy osłabionej odporności warto zachować ostrożność przy przewijaniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, która trwa dłużej niż dobę albo jest bardzo nasilona
- wymioty uniemożliwiające przyjęcie leku lub picie
- gorączka
- objawy odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy, mało oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy EGFR i szczepionki przeciw rotawirusom nie trzeba zmieniać leczenia ani przesuwać szczepienia. Dotyczy to tak samo erlotynibu, gefitynibu, afatynibu, dakomitynibu, ozymertynibu, lazertynibu i aumolertynibu. Leczenie dorosłego domownika inhibitorem kinazy EGFR nie jest powodem do odkładania szczepienia niemowlęcia przeciw rotawirusom. Domownikowi z osłabioną odpornością warto zalecić dokładne mycie rąk po przewijaniu zaszczepionego dziecka i bezpieczne usuwanie pieluch.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania. Jedyna realna sytuacja styku to dorosły leczony inhibitorem kinazy EGFR, który opiekuje się niedawno zaszczepionym niemowlęciem. Wirus szczepionkowy jest wydalany z kałem dziecka przez pewien czas po szczepieniu, a osoba z obniżoną odpornością, na przykład z powodu choroby nowotworowej albo równoległej chemioterapii, mogłaby teoretycznie się nim zarazić. Zakażenie szczepem szczepionkowym ma zwykle łagodny przebieg.
Mechanizm
Interakcja jest wyłącznie teoretyczna i dotyczy tak samo wszystkich inhibitorów kinazy EGFR oraz szczepionki przeciw rotawirusom. Szczepionka zawiera żywy, osłabiony wirus podawany doustnie. U osób z istotnie osłabioną odpornością żywe szczepionki mogą wywołać słabszą odpowiedź immunologiczną albo zakażenie szczepem szczepionkowym. Inhibitory kinazy EGFR działają celowanie na komórki nowotworowe i nie są typowymi lekami immunosupresyjnymi. W praktyce oba leki nie trafiają do jednej osoby, bo szczepionkę przeciw rotawirusom podaje się wyłącznie niemowlętom, a inhibitory kinazy EGFR stosuje się u dorosłych z rakiem płuca. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo szczepionka nie wpływa na metabolizm ani transport tych leków.
Monitorować
- u dorosłego domownika z osłabioną odpornością objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty, gorączka) w tygodniach po szczepieniu dziecka
- u pacjenta leczonego inhibitorem kinazy EGFR różnicowanie biegunki infekcyjnej z biegunką polekową
Kiedy ocena się zmienia
| Niemowlę w wieku dopuszczonym do szczepienia przeciw rotawirusomwiek · pacjent | inne zalecenie | Gdyby niemowlę wymagało leczenia inhibitorem kinazy EGFR, co jest sytuacją wyjątkową i poza zarejestrowanymi wskazaniami, decyzję o podaniu żywej szczepionki przeciw rotawirusom należy podjąć indywidualnie z lekarzem prowadzącym, oceniając stan odporności dziecka. |
Alkohol przy tych lekach
Inhibitory kinazy EGFR a alkohol: brak opisu w bazie.
Szczepionki przeciw rotawirusom a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 119
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, afatynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora kinazy EGFR należy unikać tego skojarzenia, jeśli to możliwe, a gdy jest konieczne – prowadzić je w porozumieniu onkologa z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne i ściśle monitorować zakażenia, morfologię, czynność wątroby i objawy płucne.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek na raka z grupy inhibitorów EGFR, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi prowadzącemu i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek na raka z grupy inhibitorów EGFR, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi prowadzącemu i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Leki osłabiające odporność, takie jak leflunomid, teriflunomid, fingolimod czy natalizumab, przyjmowane razem z lekami na raka płuca z grupy inhibitorów EGFR, takimi jak ozymertynib, erlotynib czy afatynib, mogą łącznie mocniej obciążać organizm. Zwiększa się ryzyko poważnych zakażeń, uszkodzenia wątroby i zapalenia płuc. Przy niektórych połączeniach, na przykład fingolimodu lub ozanimodu z ozymertynibem, serce może zwolnić lub pracować nieregularnie. Te leki można czasem stosować razem, ale tylko pod stałą kontrolą lekarzy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nowy lub nasilający się kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból pod prawym łukiem żebrowym
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie lub bardzo wolne tętno
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ropiejące zmiany skórne lub stan zapalny wokół paznokci
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora kinazy EGFR należy unikać tego skojarzenia, jeśli to możliwe, a gdy jest konieczne – prowadzić je w porozumieniu onkologa z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne i ściśle monitorować zakażenia, morfologię, czynność wątroby i objawy płucne. Przed włączeniem inhibitora kinazy EGFR warto rozważyć, czy leczenie immunosupresyjne choroby autoimmunologicznej można odstawić, zmniejszyć lub zamienić na lek o mniejszym potencjale immunosupresyjnym. Po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu należy pamiętać o bardzo długim utrzymywaniu się aktywnego metabolitu i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji. Przy skojarzeniu fingolimodu, ozanimodu lub ponesimodu z ozymertynibem konieczne jest wyjściowe i kontrolne EKG oraz kontrola elektrolitów, a przy natalizumabie zwiększona czujność w kierunku postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Każdy nowy kaszel, duszność lub gorączka wymaga pilnej diagnostyki w kierunku śródmiąższowej choroby płuc i zakażenia oraz wstrzymania leczenia do czasu wyjaśnienia.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii przy natalizumabie i modulatorach S1P. Możliwa addycyjna hepatotoksyczność oraz śródmiąższowa choroba płuc, która u chorego na raka płuca bywa trudna do odróżnienia od progresji choroby lub zakażenia. Przy skojarzeniu modulatora S1P z ozymertynibem możliwa bradykardia, zaburzenia przewodzenia i wydłużenie odstępu QT z ryzykiem zaburzeń rytmu komorowego.
Mechanizm
Podstawą interakcji jest sumowanie się działań niepożądanych obu grup, a nie wpływ na stężenia leków. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność komórkową lub humoralną, a inhibitory kinazy EGFR, zwłaszcza ozymertynib, mogą powodować leukopenię i neutropenię, uszkadzają barierę skórno-śluzówkową i sprzyjają zakażeniom skóry i błon śluzowych. Obie grupy mogą wywoływać śródmiąższową chorobę płuc lub zapalenie płuc (inhibitory kinazy EGFR, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib) i uszkodzenie wątroby (erlotynib, gefitynib, lapatynibopodobne działanie innych inhibitorów kinazy EGFR, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib). Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zwalniają czynność serca i mogą wydłużać odstęp QT, co sumuje się z wydłużaniem QT przez ozymertynib. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują białko transportowe BCRP, którego substratami są inhibitory kinazy EGFR, co może zwiększać ich ekspozycję[1]. Długi okres półtrwania aktywnego metabolitu leflunomidu i teriflunomidu oraz utrzymująca się limfopenia po modulatorach S1P i lekach anty-CD19 sprawiają, że ryzyko trwa także po odstawieniu leku z grupy A.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofili i limfocytów
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- objawy ze strony płuc – kaszel, duszność, gorączka, saturacja
- EKG z oceną odstępu QTc i częstości rytmu przy modulatorach S1P i ozymertynibie
- stężenie potasu i magnezu przy ryzyku wydłużenia QT
- nowe objawy neurologiczne przy natalizumabie i modulatorach S1P
- stan skóry i błon śluzowych, zanokcica, zmiany trądzikopodobne z nadkażeniem
Kiedy ocena się zmienia
| Okres po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu bez przeprowadzonej procedury przyspieszonej eliminacjiodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Aktywny metabolit leflunomidu i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo po odstawieniu, więc interakcja z inhibitorem kinazy EGFR pozostaje możliwa. Przed włączeniem inhibitora kinazy EGFR należy rozważyć przyspieszoną eliminację kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzenie spadku stężenia. |
| Włączanie fingolimodu, ozanimodu lub ponesimodu u osoby przyjmującej ozymertynibkolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Rozpoczynanie modulatora S1P powoduje przejściowe zwolnienie rytmu serca i zaburzenia przewodzenia, które sumują się z wydłużeniem QT przez ozymertynib. Wymaga to wyjściowego EKG, kontroli elektrolitów i monitorowania po pierwszej dawce zgodnie z ChPL modulatora S1P, a u chorych z wydłużonym QTc skojarzenia należy unikać. |
| Okres utrzymującej się limfopenii po odstawieniu fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu lub inebilizumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Po odstawieniu modulatorów S1P i leków zmniejszających liczbę limfocytów B ich działanie immunosupresyjne ustępuje stopniowo, dlatego ryzyko zakażeń przy rozpoczęciu inhibitora kinazy EGFR należy oceniać na podstawie aktualnej liczby limfocytów, a nie tylko daty ostatniej dawki. |
Źródła
- Kis E, Nagy T, Jani M, Molnár E, Jánossy J, Ujhellyi O, et al. Leflunomide and its metabolite A771726 are high affinity substrates of BCRP: implications for drug resistance. Ann Rheum Dis. 2008;68(7):1201-7. doi: 10.1136/ard.2007.086264. PMID: 18397960.
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaNie należy podawać szczepionki przeciw rotawirusom osobie leczonej analogiem puryn ani w okresie utrzymującej się po leczeniu immunosupresji.Jeśli twoje dziecko przyjmuje lub niedawno przyjmowało lek z grupy analogów puryn, nie szczep go przeciw rotawirusom bez zgody lekarza prowadzącego leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli twoje dziecko przyjmuje lub niedawno przyjmowało lek z grupy analogów puryn, nie szczep go przeciw rotawirusom bez zgody lekarza prowadzącego leczenie.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które zdrowy organizm łatwo opanowuje. Leki z grupy analogów puryn, na przykład merkaptopuryna, tioguanina, fludarabina czy kladrybina, mocno osłabiają odporność. U osoby, która je przyjmuje, wirus ze szczepionki może wywołać ciężką i długotrwałą biegunkę z odwodnieniem, a samo szczepienie może nie chronić. Osłabienie odporności może się utrzymywać jeszcze długo po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka trwająca dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- częste wymioty lub odmowa picia
- mniej mokrych pieluch, suche usta, senność – objawy odwodnienia
- gorączka po szczepieniu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać szczepionki przeciw rotawirusom osobie leczonej analogiem puryn ani w okresie utrzymującej się po leczeniu immunosupresji. Decyzję o terminie szczepienia podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne po ocenie odbudowy odporności, w tym liczby limfocytów. Dotyczy to zarówno leków o długim działaniu limfopenizującym, jak kladrybina, fludarabina i klofarabina, jak i stosowanych przewlekle w leczeniu podtrzymującym, jak merkaptopuryna i tioguanina. Jeśli szczepienie jest możliwe przed rozpoczęciem leczenia, warto je zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem. Ponieważ szczepionkę podaje się tylko w ściśle określonym wieku niemowlęcym, odroczenie często oznacza rezygnację ze szczepienia, co trzeba omówić z rodzicami. Szczepienie zdrowego niemowlęcia mieszkającego z osobą leczoną analogiem puryn jest zwykle dopuszczalne, ale domownik powinien przestrzegać ścisłej higieny rąk przy zmianie pieluch przez kilka tygodni po szczepieniu.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną analogiem puryn szczepienie żywą szczepionką przeciw rotawirusom grozi ciężką, przewlekłą biegunką wywołaną szczepem szczepionkowym, odwodnieniem i przedłużonym wydalaniem wirusa z kałem. Opisywano też zakażenia rozsiane u dzieci z ciężkimi niedoborami odporności. Jednocześnie szczepienie może być nieskuteczne i nie chronić przed zakażeniem dzikim rotawirusem. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które namnażają się w przewodzie pokarmowym i są kontrolowane przez sprawny układ odpornościowy. Wszystkie analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych w dzielących się limfocytach. Powodują limfopenię i upośledzają odpowiedź komórkową i humoralną, często długo po odstawieniu leku. Przy takiej immunosupresji wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna jest osłabiona lub nie powstaje. Mechanizm wynika z działania immunosupresyjnego, a nie z budowy cząsteczki, dlatego dotyczy całej grupy analogów puryn i każdej szczepionki przeciw rotawirusom dostępnej w Polsce.
Monitorować
- stan odporności przed szczepieniem – liczba limfocytów i ocena lekarza prowadzącego
- biegunka, wymioty i objawy odwodnienia po przypadkowym szczepieniu
- czas od ostatniej dawki analogu puryn
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie leczenia i potwierdzona odbudowa odpornościodstep · analogi puryn | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia analogiem puryn i potwierdzeniu odbudowy odporności lekarz może rozważyć szczepienie, o ile dziecko jest jeszcze w wieku, w którym szczepionkę wolno podać. Przy kladrybinie, fludarabinie i klofarabinie okres limfopenii bywa szczególnie długi. |
| Lek przyjmuje domownik, a nie szczepione dzieckokolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Zdrowe niemowlę mieszkające z osobą leczoną analogiem puryn można zwykle zaszczepić. Wirus szczepionkowy jest wydalany z kałem, dlatego domownik z immunosupresją powinien unikać zmiany pieluch lub ściśle przestrzegać higieny rąk przez kilka tygodni po szczepieniu. |
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab)+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i szczepionki przeciw rotawirusom szczepionki nie należy podawać, a dotyczy to także niemowlęcia narażonego na inhibitor TNF w życiu płodowym w okresie wskazanym w ChPL leku stosowanego przez matkę.Jeśli ty lub twoje dziecko jesteście leczeni inhibitorem TNF albo dziecko było narażone na taki lek w czasie ciąży, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem przeciw rotawirusom.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli ty lub twoje dziecko jesteście leczeni inhibitorem TNF albo dziecko było narażone na taki lek w czasie ciąży, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem przeciw rotawirusom.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, z którymi zdrowy organizm dziecka łatwo sobie radzi. Leki osłabiające odporność, takie jak adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab czy certolizumab pegol, mogą sprawić, że wirus ze szczepionki wywoła poważną chorobę. Jeśli mama przyjmowała taki lek w ciąży, część leku trafia do dziecka i może działać jeszcze przez wiele miesięcy po porodzie. Dlatego lekarz musi wiedzieć o takim leczeniu przed szczepieniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Częsta, wodnista biegunka u dziecka po szczepieniu
- Uporczywe wymioty
- Gorączka
- Mniej mokrych pieluch, suche usta, senność lub płacz bez łez – objawy odwodnienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i szczepionki przeciw rotawirusom szczepionki nie należy podawać, a dotyczy to także niemowlęcia narażonego na inhibitor TNF w życiu płodowym w okresie wskazanym w ChPL leku stosowanego przez matkę. Przed kwalifikacją do szczepienia należy ustalić, czy matka przyjmowała w ciąży adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab albo certolizumab pegol i kiedy podano ostatnią dawkę. Szczepionkę podaje się tylko w krótkim przedziale wieku, więc odroczenie często oznacza rezygnację ze szczepienia. Decyzję podejmuje pediatra, najlepiej w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie matki. Uwzględnia się lek, termin ostatniej dawki w ciąży i ryzyko ciężkiej choroby rotawirusowej. Przy narażeniu wyłącznie na certolizumab pegol ryzyko jest najmniejsze. Szczepienia inaktywowane z kalendarza szczepień prowadzi się bez zmian.
Skutek kliniczny
Możliwe jest ciężkie lub przedłużone zakażenie wirusem szczepionkowym z biegunką, wymiotami, gorączką i odwodnieniem. Możliwa jest też słabsza ochrona przed zakażeniem rotawirusem typu dzikiego. Ciężkie zakażenia rozsianych żywych szczepionek opisano u niemowląt narażonych w ciąży na inhibitory TNF. Dla szczepionki przeciw rotawirusom zagrożenie wynika jednak głównie z przeniesienia danych z innych żywych szczepionek i z mechanizmu działania. Charakterystyki produktów leczniczych wszystkich inhibitorów TNF wykluczają jednoczesne podawanie żywych szczepionek i zalecają wstrzymanie się ze szczepieniami żywymi u niemowląt narażonych w ciąży.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które namnażają się w przewodzie pokarmowym. Ich kontrolę zapewnia sprawna odpowiedź immunologiczna. Wszystkie inhibitory czynnika martwicy nowotworów hamują odporność komórkową i humoralną. Mogą przez to dopuścić do niekontrolowanego namnażania wirusa szczepionkowego i osłabić odpowiedź poszczepienną. Szczepionkę podaje się wyłącznie niemowlętom w pierwszych miesiącach życia, a inhibitory TNF nie są w tym wieku stosowane w leczeniu. Dlatego w praktyce interakcja dotyczy głównie niemowląt narażonych na lek w życiu płodowym. Przeciwciała monoklonalne z fragmentem Fc (adalimumab, golimumab, infliksymab) aktywnie przenikają przez łożysko, zwłaszcza w trzecim trymestrze, i utrzymują się we krwi dziecka przez wiele miesięcy po porodzie. Etanercept przenika w mniejszym stopniu. Certolizumab pegol nie ma fragmentu Fc, więc przenika przez łożysko minimalnie.
Monitorować
- Wywiad o leczeniu matki inhibitorem TNF w ciąży i dacie ostatniej dawki przed kwalifikacją do szczepienia
- U zaszczepionego niemowlęcia z narażeniem w ciąży – biegunka, wymioty, gorączka i objawy odwodnienia w tygodniach po szczepieniu
- U osoby leczonej inhibitorem TNF w otoczeniu zaszczepionego niemowlęcia – objawy zakażenia przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Okres od ostatniej dawki u matki w ciąży wskazany w ChPL danego inhibitora TNFodstep · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | ryzyko maleje | Po upływie okresu wskazanego w ChPL leku przyjmowanego przez matkę poziom leku u niemowlęcia jest zwykle znikomy i szczepienie żywą szczepionką można rozważyć, o ile dziecko nie przekroczyło wieku dopuszczalnego dla szczepionki przeciw rotawirusom. |
| Pegylowany fragment Fab' bez fragmentu Fc (certolizumab pegol) stosowany w ciążypostać · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | ryzyko maleje | Certolizumab pegol nie ma fragmentu Fc i minimalnie przenika przez łożysko, więc narażenie niemowlęcia jest znacznie mniejsze niż po innych inhibitorach TNF. Decyzję o szczepieniu podejmuje pediatra zgodnie z aktualną ChPL. |
| Narażenie niemowlęcia wyłącznie przez mleko matkidroga podania · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | ryzyko maleje | Przenikanie inhibitorów TNF do mleka jest niewielkie, a lek jest w większości trawiony w przewodzie pokarmowym dziecka. Samo karmienie piersią przez matkę leczoną inhibitorem TNF zwykle nie jest powodem do odraczania szczepienia przeciw rotawirusom. |
Połączenie przeciwwskazanePochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. ozymertynib, aumolertynib) klasaPochodnej difenylometanu nie stosuje się jednocześnie z inhibitorem kinazy EGFR wydłużającym odstęp QT.Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów EGFR, nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów EGFR, nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą.
Hydroksyzyna, stosowana na świąd, niepokój i problemy ze snem, oraz niektóre leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów EGFR, np. ozymertynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie i mogą wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce i wymiotach, które często towarzyszą leczeniu przeciwnowotworowemu. Inne leki z tej grupy, np. erlotynib czy afatynib, nie mają takiego wpływu na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- bardzo silna senność
- nasilona biegunka lub wymioty
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pochodnej difenylometanu nie stosuje się jednocześnie z inhibitorem kinazy EGFR wydłużającym odstęp QT. Dotyczy to hydroksyzyny łączonej z ozymertynibem lub aumolertynibem. Świąd i wysypkę związane z leczeniem przeciwnowotworowym leczy się lekiem przeciwhistaminowym o małym wpływie na odstęp QT oraz leczeniem miejscowym, a lęk i bezsenność lekiem spoza grupy wydłużającej QT. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, należy odstawić hydroksyzynę, wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez. Przy erlotynibie, gefitynibie, afatynibie, dakomitynibie i lazertynibie nie dochodzi do sumowania wpływu na QT, ale przy biegunce lub zaburzeniach elektrolitowych hydroksyzynę stosuje się ostrożnie w najmniejszej skutecznej dawce.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QTc, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, omdleniem, a w skrajnych przypadkach nagłym zgonem sercowym. Hydroksyzyna dodatkowo wywołuje senność i zaburzenia koordynacji, co u osłabionego pacjenta onkologicznego zwiększa ryzyko upadków.
Mechanizm
Oba leki wydłużają repolaryzację komór serca i ich działanie się sumuje. Hydroksyzyna blokuje kanały potasowe hERG i wydłuża odstęp QT, a ozymertynib i aumolertynib wydłużają odstęp QTc w sposób zależny od stężenia. Ryzyko arytmii nasilają biegunka i wymioty wywoływane przez inhibitory kinazy EGFR, które prowadzą do hipokaliemii i hipomagnezemii. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem leku i po każdej zmianie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- nasilenie biegunki i wymiotów
- kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
- nadmierna senność i ryzyko upadków
- inne stosowane leki wydłużające odstęp QT, np. ondansetron, makrolidy, fluorochinolony
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, a hydroksyzyna silniej działa sedacyjnie i antycholinergicznie. Ryzyko arytmii i upadków jest większe. |
| Maksymalna dawka dobowa zalecana dla wieku pacjentadawka · pochodne difenylometanu | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT po hydroksyzynie zależy od dawki. Duże dawki zwiększają ryzyko arytmii także u pacjentów przyjmujących inhibitor EGFR, który sam nie wydłuża QT, zwłaszcza przy hipokaliemii. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom)+ Pochodne nitrozomocznika (np. karmustyna) klasaPrzy leczeniu pochodną nitrozomocznika nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek.Nie szczep dziecka przeciw rotawirusom, jeśli otrzymuje ono leki przeciwnowotworowe takie jak karmustyna, i najpierw zapytaj lekarza prowadzącego, kiedy szczepienie będzie możliwe.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep dziecka przeciw rotawirusom, jeśli otrzymuje ono leki przeciwnowotworowe takie jak karmustyna, i najpierw zapytaj lekarza prowadzącego, kiedy szczepienie będzie możliwe.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które przy zdrowej odporności są bezpieczne. Leki przeciwnowotworowe takie jak karmustyna mocno osłabiają odporność, więc wirus ze szczepionki może wtedy wywołać ciężką, długotrwałą biegunkę. Szczepienie może też po prostu nie zadziałać. Jeśli chemioterapię dostaje ktoś z domowników, dziecko zwykle można zaszczepić, ale trzeba uważać na higienę przy pieluchach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka utrzymująca się dłużej niż kilka dni
- powtarzające się wymioty
- gorączka
- objawy odwodnienia – mało mokrych pieluch, suche usta, nadmierna senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy leczeniu pochodną nitrozomocznika nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek. Jeśli niemowlę wymaga chemioterapii z użyciem karmustyny, szczepienie przeprowadza się przed jej rozpoczęciem z odstępem ustalonym przez onkologa albo odracza się je do odbudowy odporności po zakończeniu leczenia. Szczepionkę przeciw rotawirusom można podać tylko w ściśle określonym oknie wiekowym, więc odroczenie często oznacza rezygnację ze szczepienia i trzeba to omówić z rodzicami. Inaktywowanej szczepionki przeciw rotawirusom nie ma, dlatego ochronę zapewnia wtedy higiena i unikanie kontaktu z chorymi. Szczepienie zdrowego niemowlęcia, którego domownik jest leczony karmustyną, jest dopuszczalne, ale osoba z immunosupresją nie powinna zmieniać pieluch ani mieć kontaktu z kałem dziecka przez kilka tygodni po szczepieniu, a domownicy muszą starannie myć ręce.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją po karmustynie żywy wirus szczepionkowy może wywołać przewlekłą lub ciężką biegunkę z odwodnieniem, a także przedłużone wydalanie wirusa z kałem. Odpowiedź poszczepienna jest słabsza, więc dziecko może pozostać niechronione przed zakażeniem rotawirusowym. Ryzyko jest największe w okresie nadiru i przez kilka miesięcy po zakończeniu chemioterapii.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które namnażają się w jelicie i dopiero w ten sposób wywołują odporność. Pochodne nitrozomocznika, takie jak karmustyna, są lekami alkilującymi o silnym i długotrwałym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Upośledzona odporność komórkowa i humoralna nie hamuje skutecznie namnażania szczepu szczepionkowego i jednocześnie osłabia wytwarzanie przeciwciał. Interakcja wynika z właściwości całych grup (żywa szczepionka i lek cytotoksyczny), dlatego dotyczy jednakowo wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- status szczepień dziecka przed rozpoczęciem chemioterapii
- czas od ostatniej dawki karmustyny i parametry odbudowy odporności przed szczepieniem żywą szczepionką
- przy przypadkowym podaniu – biegunka, wymioty, gorączka i objawy odwodnienia
- obecność w domu osoby z immunosupresją przy szczepieniu niemowlęcia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia karmustyną z odstępem zaakceptowanym przez onkologakolejność włączenia · szczepionki przeciw rotawirusom | ryzyko maleje | Podanie szczepionki przed rozpoczęciem chemioterapii, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odporności i ustąpienie namnażania wirusa, eliminuje ryzyko interakcji. |
| Odbudowa odporności po zakończeniu chemioterapii potwierdzona przez lekarza prowadzącegoodstep · pochodne nitrozomocznika | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia karmustyną i odbudowie odporności żywą szczepionkę można rozważyć, o ile dziecko mieści się jeszcze w dopuszczalnym wieku dla szczepienia przeciw rotawirusom. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom)+ Etylenoiminy (np. tiotepa) klasaNie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom pacjentowi leczonemu etylenoiminą ani w okresie immunosupresji po zakończeniu leczenia.Nie pozwól podać dziecku szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że odporność wróciła.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie pozwól podać dziecku szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia tiotepą ani po nim, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że odporność wróciła.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, a tiotepa mocno osłabia odporność. U dziecka leczonego tiotepą wirus ze szczepionki może wywołać ciężką i długą biegunkę z odwodnieniem, a sama szczepionka nie zadziała. Dlatego szczepienie wykonuje się przed leczeniem albo odkłada, aż odporność wróci.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka trwająca dłużej niż kilka dni lub coraz silniejsza
- powtarzające się wymioty
- suche usta, brak łez, rzadkie moczenie pieluch
- gorączka
- senność lub osłabienie dziecka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom pacjentowi leczonemu etylenoiminą ani w okresie immunosupresji po zakończeniu leczenia. Jeśli wiek dziecka i czas do rozpoczęcia terapii na to pozwalają, cykl szczepienia przeciw rotawirusom należy zakończyć przed podaniem tiotepy, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odporności. Po kondycjonowaniu tiotepą i przeszczepieniu szczepionki żywe podaje się dopiero po potwierdzeniu odbudowy odporności przez ośrodek transplantacyjny, a w praktyce szczepienie przeciw rotawirusom zwykle nie jest już możliwe ze względu na górną granicę wieku dla tej szczepionki. Przy przypadkowym podaniu szczepionki w okresie immunosupresji trzeba poinformować lekarza prowadzącego, obserwować dziecko w kierunku biegunki i odwodnienia oraz rozważyć diagnostykę wirusologiczną kału. Zaszczepieni domownicy pacjenta z immunosupresją mogą wydalać wirus szczepionkowy z kałem, dlatego przy przewijaniu niemowlęcia obowiązuje staranna higiena rąk.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki przeciw rotawirusom w czasie leczenia tiotepą lub w okresie immunosupresji po nim grozi uogólnionym albo przewlekłym zakażeniem szczepem szczepionkowym z ciężką, przedłużającą się biegunką, wymiotami, odwodnieniem i długotrwałym wydalaniem wirusa z kałem. Jednocześnie odpowiedź poszczepienna jest słaba lub nie występuje, więc dziecko pozostaje niechronione.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, atenuowane wirusy, które namnażają się w jelicie. Tiotepa jest lekiem alkilującym o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym, stosowanym głównie w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych. Zniszczenie limfocytów i komórek szpiku sprawia, że organizm nie kontroluje replikacji szczepionkowego wirusa i nie wytwarza odpowiedzi ochronnej. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, bo wynika z żywego charakteru szczepionki i immunosupresji wywołanej etylenoiminą, a nie z właściwości konkretnego preparatu.
Monitorować
- biegunka, zwłaszcza przewlekła lub nasilająca się
- wymioty i objawy odwodnienia
- gorączka
- obecność rotawirusa w kale przy objawach żołądkowo-jelitowych
- masa ciała i bilans płynów
- status odporności przed planowanym szczepieniem żywą szczepionką
Kiedy ocena się zmienia
| Cykl szczepienia zakończony przed rozpoczęciem leczenia tiotepą, z odstępem pozwalającym na wytworzenie odpornościkolejność włączenia · szczepionki przeciw rotawirusom | inne zalecenie | Szczepienie zakończone przed immunosupresją jest dopuszczalne i pożądane. Zaszczepione dziecko może jednak jeszcze przez pewien czas wydalać wirus szczepionkowy, dlatego termin podania tiotepy warto uzgodnić z ośrodkiem prowadzącym i utrzymać higienę rąk. |
| Potwierdzona odbudowa odporności po zakończeniu leczenia tiotepą i przeszczepieniuodstep · pacjent | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia i potwierdzeniu odbudowy odporności przez ośrodek transplantacyjny żywe szczepionki można rozważyć. W przypadku szczepionki przeciw rotawirusom zwykle uniemożliwia to górna granica wieku dla tego szczepienia. |
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.
Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
- nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
- informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
- zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
- objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
- przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
- Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.
Niekorzystna interakcjaAlkaloidy barwinka (np. winorelbina, winkrystyna, winflunina)+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy leczeniu alkaloidem barwinka nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom, ponieważ jest to żywa szczepionka, a leczenie osłabia odporność.Jeśli dziecko jest leczone lekiem z grupy alkaloidów barwinka, nie szczep go przeciw rotawirusom bez zgody lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dziecko jest leczone lekiem z grupy alkaloidów barwinka, nie szczep go przeciw rotawirusom bez zgody lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy i podaje się ją doustnie małym dzieciom. Leki przeciwnowotworowe z grupy alkaloidów barwinka, takie jak winkrystyna, winorelbina i winflunina, osłabiają odporność. U dziecka w trakcie takiego leczenia wirus ze szczepionki może wywołać uporczywą biegunkę i odwodnienie, a samo szczepienie może nie chronić. Jeśli to ty jesteś leczony takim lekiem, a w domu jest zaszczepione niemowlę, myj dokładnie ręce po kontakcie z jego pieluchą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, która trwa dłużej niż kilka dni
- częste wymioty
- mniej mokrych pieluch, suche usta, płacz bez łez
- gorączka
- senność lub wyraźne osłabienie dziecka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy leczeniu alkaloidem barwinka nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom, ponieważ jest to żywa szczepionka, a leczenie osłabia odporność. Szczepienie odracza się do zakończenia chemioterapii i odbudowy odporności, a termin ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne. Jeśli to możliwe, szczepienie wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia. Nie istnieje nieżywa szczepionka przeciw rotawirusom, którą można by podać zamiast niej. Gdy alkaloid barwinka otrzymuje dorosły domownik zaszczepionego niemowlęcia, szczepienia dziecka się nie odkłada, ale chory powinien unikać przewijania dziecka i starannie myć ręce przez kilka tygodni po szczepieniu.
Skutek kliniczny
Szczepienie w trakcie leczenia alkaloidem barwinka niesie ryzyko przewlekłej lub nasilonej biegunki wywołanej wirusem szczepionkowym, odwodnienia i dłuższego wydalania wirusa z kałem. Szczepienie może też nie dać skutecznej ochrony przed zakażeniem rotawirusowym. W praktyce problem dotyczy głównie niemowląt leczonych winkrystyną z powodu nowotworu, bo szczepionkę podaje się tylko w pierwszych miesiącach życia. Winorelbinę i winfluninę stosuje się prawie wyłącznie u dorosłych, więc u nich istotniejsza jest kwestia kontaktu z zaszczepionym niemowlęciem w domu.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które namnażają się w jelicie i wywołują odpowiedź odpornościową. Alkaloidy barwinka hamują podziały komórek, w tym komórek szpiku, i osłabiają odporność komórkową oraz humoralną. Dotyczy to wszystkich leków tej grupy, choć winkrystyna słabiej uszkadza szpik niż winorelbina i winflunina. Winkrystynę podaje się jednak zwykle w schematach wielolekowych, które silnie obniżają odporność. Przy osłabionej odporności wirus szczepionkowy może namnażać się dłużej i w większej ilości, a organizm słabiej wytwarza ochronę po szczepieniu.
Monitorować
- status szczepień niemowlęcia przed rozpoczęciem chemioterapii
- morfologia z rozmazem i liczba limfocytów przed planowanym szczepieniem po leczeniu
- biegunka, wymioty i objawy odwodnienia, jeśli szczepionka została podana w trakcie leczenia
- obecność w domu niemowlęcia szczepionego przeciw rotawirusom u dorosłego leczonego alkaloidem barwinka
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie chemioterapii i odbudowa odpornościodstep · alkaloidy barwinka | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia alkaloidem barwinka i odbudowie odporności szczepienie przeciw rotawirusom jest możliwe, o ile dziecko mieści się jeszcze w dopuszczalnym wieku. Termin ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne. |
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · alkaloidy barwinka | ryzyko maleje | Jeśli dziecko otrzymało szczepionkę przeciw rotawirusom z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia alkaloidem barwinka, ryzyko interakcji jest małe. Gdy leczenie zaczyna się wkrótce po szczepieniu, warto obserwować dziecko pod kątem biegunki. |
| Osoba dorosła leczona alkaloidem barwinka, domownik zaszczepionego niemowlęciawiek · pacjent | inne zalecenie | Gdy alkaloid barwinka otrzymuje dorosły domownik, szczepienia niemowlęcia się nie odkłada. Choremu zaleca się staranną higienę rąk i unikanie przewijania dziecka przez kilka tygodni po szczepieniu. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.