Interakcje / Insulina degludec / Insulina degludec i noretysteron
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii i gotowości do korekty dawki insuliny degludec.
Częściej mierz cukier w trakcie przyjmowania noretysteronu i po jego odstawieniu, a jeśli wyniki się zmieniają, skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.
Niekorzystna interakcjaInsulina degludec+ NoretysteronPołączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii i gotowości do korekty dawki insuliny degludec.Częściej mierz cukier w trakcie przyjmowania noretysteronu i po jego odstawieniu, a jeśli wyniki się zmieniają, skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier w trakcie przyjmowania noretysteronu i po jego odstawieniu, a jeśli wyniki się zmieniają, skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.
Noretysteron może osłabiać działanie insuliny, więc w czasie jego przyjmowania cukier we krwi może być wyższy niż zwykle. Może być wtedy potrzebna większa dawka insuliny. Gdy skończysz brać noretysteron, zapotrzebowanie na insulinę może znów spaść i łatwiej o niedocukrzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- drżenie, poty, kołatanie serca lub nagły głód (niedocukrzenie po odstawieniu noretysteronu)
- ból lub obrzęk nogi, duszność, ból w klatce piersiowej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii i gotowości do korekty dawki insuliny degludec. Zwiększaj samokontrolę glikemii po włączeniu i po odstawieniu noretysteronu, a dawkę insuliny dostosowuj do wyników. Noretysteronu nie stosuje się u osób z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi[1].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost glikemii i pogorszenie wyrównania cukrzycy w trakcie przyjmowania noretysteronu, co może wymagać zwiększenia dawki insuliny degludec. Po odstawieniu noretysteronu zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć i przy niezmienionej dawce rośnie ryzyko hipoglikemii.
Mechanizm
Progestageny, w tym noretysteron, zmniejszają wrażliwość tkanek na insulinę i pogarszają tolerancję glukozy, przez co osłabiają hipoglikemizujące działanie insuliny. Doustne środki antykoncepcyjne zwiększają zapotrzebowanie na insulinę[2]. Progestageny wpływają na parametry metabolizmu węglowodanów[1]. Noretysteron nie zmienia farmakokinetyki insuliny degludec.
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa (samokontrola)
- dane z CGM, jeśli pacjentka korzysta
- HbA1c przy dłuższym leczeniu noretysteronem
- objawy hipoglikemii po odstawieniu noretysteronu
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka kuracja (kilka dni)czas leczenia · noretysteron | ryzyko maleje | Przy krótkim stosowaniu noretysteronu wpływ na glikemię jest zwykle niewielki i wystarcza standardowa samokontrola. |
| Odstawienie noretysteronu przy dawce insuliny zwiększonej w trakcie kuracjikolejność włączenia · noretysteron | inne zalecenie | Jeśli dawkę insuliny degludec zwiększono w trakcie leczenia noretysteronem, po jego odstawieniu należy ją zweryfikować ze względu na ryzyko hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Alkohol przy tych lekach
Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja nieistotna klinicznieNoretysterona alkoholOkazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia noretysteronem nie wymaga żadnych zmian.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po przyjęciu tabletki, zapytaj farmaceutę, co zrobić z dawką.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po przyjęciu tabletki, zapytaj farmaceutę, co zrobić z dawką.
Alkohol nie wchodzi w znane, istotne interakcje z noretysteronem. Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie osłabia działania tego leku. Regularne picie dużych ilości alkoholu szkodzi jednak wątrobie, a chora wątroba może uniemożliwić stosowanie tego leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub oczu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki
- nietypowe krwawienie z dróg rodnych
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia noretysteronem nie wymaga żadnych zmian. U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto przed leczeniem upewnić się, że czynność wątroby jest prawidłowa, ponieważ ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa noretysteronu. Znaczenie może mieć jedynie przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzące do uszkodzenia wątroby, ponieważ ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania noretysteronu[1]. Wymioty po dużej ilości alkoholu krótko po przyjęciu tabletki mogą zmniejszyć wchłanianie dawki.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji noretysteronu z etanolem. ChPL octanu noretysteronu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że leki indukujące enzymy mikrosomalne mogą zwiększać klirens hormonów płciowych i osłabiać działanie leczenia[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie indukować enzymy wątrobowe, ale nie ma badań, które potwierdzałyby klinicznie istotne obniżenie stężenia noretysteronu u osób pijących. Pojedyncze lub umiarkowane spożycie alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na farmakokinetykę ani działanie progestagenu.
Monitorować
- brak rutynowego monitorowania przy umiarkowanym spożyciu alkoholu
- próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie indukować enzymy wątrobowe i prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania noretysteronu. Warto ocenić czynność wątroby przed leczeniem. |
| Dawka wywołująca wymiotyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki mogą zmniejszyć wchłanianie dawki i osłabić działanie leku. Należy postąpić zgodnie z zaleceniem lekarza dotyczącym pominiętej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
Inne interakcje tych leków 193
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.
Mechanizm
Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
- ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ RytonawirPrzy rytonawirze stosowanym w leczeniu HIV lub jako środek wzmacniający innych leków kontroluj skuteczność noretysteronu i obraz krwawień, a gdy potrzebna jest antykoncepcja, zalecaj dodatkową metodę niehormonalną.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli noretysteron ma chronić przed ciążą, stosuj dodatkowo prezerwatywę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli noretysteron ma chronić przed ciążą, stosuj dodatkowo prezerwatywę.
Rytonawir może osłabiać działanie noretysteronu, przez co lek hormonalny może gorzej działać, a krwawienia mogą stać się nieregularne. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu rytonawiru. Jeśli rytonawir jest częścią leczenia zapalenia wątroby typu C, tych leków nie wolno łączyć, bo może dojść do uszkodzenia wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieregularne krwawienia lub plamienia
- powrót objawów, z powodu których przyjmujesz noretysteron
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy rytonawirze stosowanym w leczeniu HIV lub jako środek wzmacniający innych leków kontroluj skuteczność noretysteronu i obraz krwawień, a gdy potrzebna jest antykoncepcja, zalecaj dodatkową metodę niehormonalną. Indukcja enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu rytonawiru.[1] Noretysteronu nie łączy się ze skojarzeniem ombitaswir + parytaprewir + rytonawir i dazabuwir – należy go odstawić i wznowić po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia noretysteronu może prowadzić do zmiany schematu krwawień i osłabienia działania leczniczego.[1] W skojarzeniu z ombitaswirem, parytaprewirem i dazabuwirem wzrost AlAT powyżej pięciokrotności GGN występował znacząco częściej u kobiet przyjmujących leki zawierające etynyloestradiol.[1]
Mechanizm
Rytonawir zalicza się do leków zwiększających klirens hormonów płciowych, co może zmniejszać stężenie noretysteronu i jego skuteczność.[1] Rytonawir jednocześnie silnie hamuje CYP3A4 i indukuje sprzęganie z kwasem glukuronowym oraz utlenianie z udziałem CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C19, dlatego wypadkowy wpływ na progestagen bywa zmienny.[2] Inhibitory proteazy HIV/HCV mogą zwiększać albo zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu.[1] Noretysteron jest częściowo metabolizowany do etynyloestradiolu, który w skojarzeniu ombitaswir + parytaprewir + rytonawir i dazabuwir sprzyja wzrostowi aktywności AlAT.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- obraz krwawień i plamień
- skuteczność leczenia wskazania ginekologicznego
- aktywność AlAT przy leczeniu HCV schematem z ombitaswirem, parytaprewirem i dazabuwirem
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system domaciczny)dolutegrawirraltegrawir
Kiedy ocena się zmienia
| Skojarzenie ombitaswir + parytaprewir + rytonawir i dazabuwir (leczenie HCV)postać · rytonawir | ryzyko rośnie | W tym skojarzeniu połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wzrostu AlAT powyżej pięciokrotności GGN. Noretysteron można wznowić po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV. |
| odstep ≤ 4 tygodnie po odstawieniu rytonawirurytonawir | inne zalecenie | Indukcja enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego, dlatego w tym czasie nadal zakładaj możliwość słabszego działania noretysteronu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.
Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- poty, zwłaszcza zimne
- nagły silny głód
- osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
- splątanie, trudność ze skupieniem
- ból głowy lub zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].
Mechanizm
Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
- częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaNoretysteron+ TyzanidynaUnikaj łączenia tyzanidyny z doustnymi lekami hormonalnymi, gdy istnieje alternatywa.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, wstawaj powoli, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, wstawaj powoli, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz.
Noretysteron może spowalniać usuwanie tyzanidyny z organizmu, przez co jej działanie się nasila. Możesz wtedy czuć się bardziej senna, mieć zawroty głowy albo spadki ciśnienia. Po zakończeniu kuracji noretysteronem tyzanidyna może z kolei działać słabiej niż wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z wybudzeniem
- zawroty głowy i ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie
- bardzo wolne albo nierówne bicie serca
- wyraźne nasilenie sztywności mięśni po odstawieniu noretysteronu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia tyzanidyny z doustnymi lekami hormonalnymi, gdy istnieje alternatywa[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, rozpoczynaj tyzanidynę od najmniejszej dawki i zwiększaj ją ostrożnie, a przy dołączaniu noretysteronu do ustalonej dawki tyzanidyny rozważ jej zmniejszenie i obserwuj pacjentkę pod kątem senności oraz niedociśnienia. Po zakończeniu kuracji noretysteronem oceń, czy działanie tyzanidyny nie osłabło. Nie łącz tyzanidyny w dużych dawkach z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1].
Skutek kliniczny
Większe stężenie tyzanidyny może nasilać senność, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze i bradykardię, a w skrajnych przypadkach dawać objawy przedawkowania z wydłużeniem odstępu QT[1]. Po odstawieniu noretysteronu stężenie tyzanidyny może się obniżyć i działanie przeciwspastyczne osłabnąć.
Mechanizm
Tyzanidyna jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a jej stężenie w osoczu rośnie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów tego enzymu[1]. Etynyloestradiol zmniejsza klirens substratów CYP1A2 i powoduje umiarkowany wzrost stężenia tyzanidyny[2]. Octan noretysteronu w niewielkim stopniu przekształca się w organizmie w etynyloestradiol, a progestageny same mogą zakłócać metabolizm innych leków[2]. Wzrost ekspozycji na tyzanidynę przy samym noretysteronie wynika więc z ekstrapolacji i jest prawdopodobnie mniejszy niż przy złożonej antykoncepcji z etynyloestradiolem.
Metabolizm i transportery
- Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
- częstość rytmu serca
- nasilenie senności i zawrotów głowy
- EKG (odstęp QT) przy dużych dawkach tyzanidyny lub innych lekach wydłużających QT
- skuteczność przeciwspastyczna po odstawieniu noretysteronu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Noretysteron dołączony do ustalonej dawki tyzanidynykolejność włączenia · noretysteron | ryzyko rośnie | Dołączenie noretysteronu u pacjentki na stałej dawce tyzanidyny może stopniowo zwiększyć jej stężenie i wywołać niedociśnienie oraz nadmierną sedację. Rozważ zmniejszenie dawki tyzanidyny i obserwację w pierwszych tygodniach. |
| Zakończenie kuracji noretysteronemczas leczenia · noretysteron | inne zalecenie | Po odstawieniu noretysteronu stężenie tyzanidyny może się zmniejszyć. Jeśli dawkę tyzanidyny wcześniej zmniejszono, oceń skuteczność i w razie potrzeby wróć do dawki wyjściowej. |
| Duże dawkidawka · tyzanidyna | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach tyzanidyny wzrost jej stężenia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkiego niedociśnienia, zwłaszcza z innymi lekami wydłużającymi QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaNoretysteron+ UliprystalNie łączy się noretysteronu z uliprystalem stosowanym przewlekle w leczeniu mięśniaków macicy, a w tym czasie zaleca się niehormonalną antykoncepcję.Po tabletce „dzień po” nie wracaj od razu do noretysteronu, przez kilka dni używaj prezerwatywy i zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz wznowić leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Po tabletce „dzień po” nie wracaj od razu do noretysteronu, przez kilka dni używaj prezerwatywy i zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz wznowić leczenie.
Uliprystal i noretysteron działają w przeciwny sposób na ten sam punkt w organizmie, więc przyjmowane razem mogą działać słabiej. Tabletka „dzień po” może wtedy gorzej chronić przed ciążą, a noretysteron gorzej regulować krwawienia. Noretysteronu nie wolno przyjmować w ciąży, dlatego ważne jest, żeby najpierw upewnić się, że w nią nie zaszłaś.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spóźniająca się miesiączka
- objawy ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
- nasilone lub nieregularne krwawienia z dróg rodnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się noretysteronu z uliprystalem stosowanym przewlekle w leczeniu mięśniaków macicy, a w tym czasie zaleca się niehormonalną antykoncepcję[1]. Po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej nie należy włączać noretysteronu od razu – trzeba odczekać kilka dni, do tego czasu stosować prezerwatywę, a przy opóźnionej miesiączce przed wznowieniem noretysteronu wykluczyć ciążę testem. Jeśli pacjentka przyjmowała noretysteron przed antykoncepcją awaryjną, należy liczyć się z osłabieniem działania obu leków i rozważyć wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź jako metodę niehormonalną[2].
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie może zmniejszyć skuteczność obu leków – noretysteron może słabiej kontrolować krwawienia lub hamować owulację, a uliprystal może słabiej zapobiegać ciąży po stosunku bez zabezpieczenia albo słabiej działać na mięśniaki. Przy niepowodzeniu antykoncepcji awaryjnej dochodzi dodatkowo do ekspozycji ciąży na noretysteron, który jest przeciwwskazany w ciąży lub przy jej podejrzeniu[3].
Mechanizm
Uliprystal jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego o wysokim powinowactwie do tego receptora, dlatego może osłabiać działanie leków zawierających progestagen, w tym noretysteronu[2]. Działanie przeciwstawne jest wzajemne – progestagen pobudzający ten sam receptor może osłabiać działanie uliprystalu, zarówno w antykoncepcji awaryjnej, jak i w leczeniu mięśniaków macicy. Uliprystal tylko nieznacznie hamuje enzymy cytochromu P450 i po pojedynczej dawce prawdopodobnie nie zmienia klirensu innych leków, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny, a nie farmakokinetyczny[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- termin i charakter kolejnego krwawienia miesiączkowego
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki przed wznowieniem noretysteronu
- kontrola krwawień z dróg rodnych przy leczeniu mięśniaków
Kiedy ocena się zmienia
| 5 mg na dobę (leczenie mięśniaków macicy)dawka · uliprystal | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu uliprystalu w mięśniakach macicy jednoczesne stosowanie progestagenów nie jest zalecane, a antykoncepcja powinna być niehormonalna. |
| Noretysteron włączony krótko po pojedynczej dawce 30 mgkolejność włączenia · uliprystal | inne zalecenie | Wczesne włączenie progestagenu po antykoncepcji awaryjnej uliprystalem może zmniejszyć jej skuteczność – należy odczekać kilka dni, stosować metodę barierową i przy opóźnionej miesiączce wykluczyć ciążę przed wznowieniem noretysteronu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Niekorzystna interakcjaNoretysteron+ SelegilinaNależy unikać łączenia selegiliny z doustnymi hormonami płciowymi, w tym z noretysteronem.Zanim zaczniesz brać noretysteron, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz selegilinę, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać noretysteron, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz selegilinę, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Noretysteron może zwiększać ilość selegiliny we krwi. Przez to selegilina może działać silniej i częściej wywoływać działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, nudności, bezsenność czy niepokój. Tych leków najlepiej nie łączyć bez wiedzy lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
- splątanie, silny niepokój lub bezsenność
- nasilone mimowolne ruchy
- bardzo wysokie ciśnienie lub silny ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia selegiliny z doustnymi hormonami płciowymi, w tym z noretysteronem[1]. Jeśli krótkotrwałe leczenie noretysteronem jest konieczne, trzeba ocenić stosunek korzyści do ryzyka z lekarzem prowadzącym leczenie choroby Parkinsona i w tym czasie monitorować tolerancję selegiliny, zwłaszcza ciśnienie tętnicze i objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Przy nasileniu działań niepożądanych lekarz powinien rozważyć modyfikację leczenia selegiliną albo zmianę terapii hormonalnej.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia selegiliny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nudności, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu, bezsenność, pobudzenie, omamy i dyskinezy u osób przyjmujących jednocześnie lewodopę. Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności wobec MAO-B i wystąpienia poważnych działań niepożądanych[1].
Mechanizm
Doustne hormony płciowe zwiększają biodostępność selegiliny, dlatego jednoczesnego stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych i selegiliny należy unikać[1]. Progestageny mogą zakłócać metabolizm innych leków i zwiększać albo zmniejszać ich stężenia w osoczu[2]. Noretysteron jest progestagenem wchodzącym w skład części doustnych środków antykoncepcyjnych, a w dużych dawkach jest w niewielkim stopniu przekształcany do etynyloestradiolu, który zmniejsza klirens niektórych leków metabolizowanych wątrobowo[2]. Przeniesienie tego efektu na sam noretysteron jest ekstrapolacją z grupy doustnych środków antykoncepcyjnych.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- zawroty głowy i nudności
- bezsenność, pobudzenie, omamy, splątanie
- nasilenie dyskinez u pacjentów przyjmujących lewodopę
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Przy dawkach selegiliny większych niż zalecane rośnie ryzyko utraty selektywności wobec MAO-B, a dodatkowy wzrost narażenia wywołany hormonem może to ryzyko pogłębiać. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · noretysteron | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie noretysteronu oznacza dłuższy okres zwiększonego narażenia na selegilinę i wymaga regularnej oceny tolerancji leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ Insulina degludecPołączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki.Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.nieznanyrozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.
Acebutolol może nasilać działanie insuliny i sprzyjać spadkom cukru we krwi. Może też ukrywać niektóre objawy niedocukrzenia, na przykład kołatanie serca, więc możesz go nie zauważyć na czas. Pocenie się zwykle nadal się pojawia i warto traktować je jako sygnał ostrzegawczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się
- silny głód
- drżenie rąk
- zawroty głowy lub osłabienie
- trudności z koncentracją, dezorientacja
- niski wynik pomiaru cukru, także rano po nocy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki. Może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny[1]. Pacjenta należy poinformować, że objawy niedocukrzenia mogą być słabiej odczuwalne, i nauczyć go rozpoznawania innych sygnałów, takich jak pocenie się, głód, drżenie czy zaburzenia koncentracji.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko hipoglikemii, która może zostać rozpoznana późno, bo jej typowe objawy sercowe są słabsze lub nieobecne[1]. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym wczesnym sygnałem. Długi czas działania insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia.
Mechanizm
Acebutolol, jak inne leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, może zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i nasilać jej działanie hipoglikemizujące[2]. Blokada receptorów beta osłabia adrenergiczną odpowiedź na spadek glikemii, przez co tłumi objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak tachykardia i kołatanie serca[1]. Blokada ta może też spowalniać wątrobową glikogenolizę, czyli powrót glikemii do normy po epizodzie niedocukrzenia.
Monitorować
- glikemia (samokontrola, częściej po włączeniu lub zmianie dawki acebutololu)
- epizody hipoglikemii, w tym nocne
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie acebutololu u pacjenta na ustalonej dawce insuliny degludeckolejność włączenia · acebutolol | inne zalecenie | Po dołączeniu acebutololu do ustabilizowanej insulinoterapii zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć, dlatego w pierwszych tygodniach należy zagęścić kontrolę glikemii i rozważyć redukcję dawki insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.